Interpelacja w sprawie norm hałasu obowiązujących w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11770
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie norm hałasu obowiązujących w Polsce
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Minister,
smog akustyczny, rozumiany jako nadmierny poziom hałasu w środowisku, stanowi coraz poważniejsze zagrożenie dla zdrowia i jakości życia mieszkańców Polski. Według danych Gdańskiego Urzędu Statystycznego, w 2024 roku aż 282 tys. osób zamieszkujących w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców było narażonych na hałas przekraczający dopuszczalne normy. Najwyższy odsetek osób dotkniętych tym problemem odnotowano w Gliwicach (10,2%), Chorzowie (8,2%) oraz Szczecinie (7,9%). Dane te są alarmujące i powinny stanowić impuls do podjęcia zdecydowanych działań na szczeblu rządowym.
Należy przypomnieć, że w 2023 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż Polska nie przyjęła w terminie wymaganych działań w zakresie ochrony przed hałasem. W wyroku wskazano m.in., że nie opracowano i nie wdrożono planów ochrony przed hałasem dla 13 głównych linii kolejowych oraz 247 dróg, co stanowi naruszenie dyrektywy 2002/49/WE. Państwa członkowskie zostały zobowiązane do pilnego uzupełnienia brakujących planów, z zachowaniem obowiązku ich przeglądu i aktualizacji co pięć lat od momentu zatwierdzenia.
W Polsce przepisy dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. Jednak w 2012 roku normy te zostały złagodzone, podwyższając dopuszczalne poziomy hałasu. Nowe regulacje w praktyce znacząco ograniczyły obowiązek stosowania ekranów akustycznych wzdłuż dróg i linii kolejowych, co pogłębiło problem.
Zgodnie z danymi GUS, hałas należy do głównych zagrożeń środowiskowych w Polsce. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że przewlekła ekspozycja na wysoki poziom hałasu może skracać średnią długość życia mieszkańców dużych miast nawet o około 10 lat. Nadmierny hałas prowadzi do rozdrażnienia, zaburzeń snu, negatywnie wpływa na układ krążenia, metabolizm, a także powoduje zaburzenia funkcji poznawczych u dzieci. WHO podkreśla, że hałas jest drugim - po zanieczyszczeniu powietrza - najpoważniejszym środowiskowym zagrożeniem dla zdrowia publicznego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź:
Czy rozważana jest przez ministerstwo zmiana rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu?
Czy i jakie działania podjęło lub planuje podjąć ministerstwo w celu dostosowania krajowych przepisów do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 2023 roku?
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9126 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-V.050.13.2025.MO
3958106.15877953.12775338
Warszawa, 28-08-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Pana Patryka Jaskulskiego (K10INT11770)
Temat: zmiana norm hałasu obowiązujących w Polsce
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją Posła Pana Patryka Jaskulskiego (nr K10INT11770), w sprawie
zmiany norm hałasu obowiązujących w Polsce, odnosząc się do przedstawionych pytań
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
1. Czy rozważana jest przez Ministerstwo zmiana rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14
czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia
optymalnych warunków akustycznych środowiska. W ramach prac analitycznych
w zakresie obowiązujących standardów akustycznych Ministerstwo analizowało
dopuszczalne poziomy hałasu obowiązujące w wybranych państwach Unii Europejskiej
z uwzględnieniem wytycznych WHO1. Jakkolwiek, przeprowadzenie pełnej ewaluacji
w tym zakresie nie jest możliwe, gdyż niejednokrotnie obowiązujące w Polsce standardy
ochrony środowiska przed hałasem nie są w pełni porównywalne ze standardami
obowiązującymi w innych państwach członkowskich (odmienny charakter funkcjonalno-
urbanistyczny terenów objętych ochroną przed hałasem oraz zróżnicowanie wskaźniki
oceny hałasu i czas odniesienia), należy wskazać, że na podstawie oceny dostępnych
zbieżnych wskaźników, dopuszczalne poziomy hałasu w Polsce nie odbiegają od tych
przyjętych w poszczególnych państwach UE.
Niezależnie od powyższego, mając na uwadze, że kwestie dotyczące negatywnego
oddziaływania na zdrowie ludności wiążą się z zadaniami ministra właściwego do spraw
zdrowia, z uwagi na problematykę mieszczącą się w zakresie art. 33 ust. 1 ustawy dnia 4
1 Environmental Noise Guidelines for the European Region (Wytyczne w sprawie hałasu w
środowisku w regionie europejskim), Światowa Organizacja Zdrowia 2018, ISBN 978 92
890 5356 3
-- 1 of 4 --
września 1997 r. o działach administracji rządowej2, uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Klimatu i Środowiska prowadzi bieżącą współpracę z Ministerstwem Zdrowia w zakresie
weryfikacji obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Jednocześnie należy wskazać, że kwestia zmiany dopuszczalnych poziomów hałasu
w środowisku jest niezwykle złożona. Tolerancja hałasu jest bardzo zróżnicowana i zależy
od wielu czynników środowiskowych i wrażliwości osobniczej. Przy ustalaniu tych wartości
trzeba uwzględnić zarówno wytyczne WHO, wymagania zrównoważonego rozwoju,
dyrektywy 2002/49/WE i uwarunkowania lokalne. Wpływ hałasu na efekty zdrowotne
został znormalizowany w Dyrektywie Komisji (UE) 2020/367 z dnia 4 marca 2020 r.
zmieniającej załącznik III do dyrektywy 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
w odniesieniu do ustalenia metod oceny szkodliwych skutków hałasu w środowisku –
zwanej dalej dyrektywą 2020/367.
Do celów oceny szkodliwych skutków hałasu w środowisku, pod uwagę, bierze się:
— chorobę niedokrwienną serca (IHD),
— znaczną uciążliwość (HA),
— znaczne zaburzenia snu (HSD).
Miarą ww. szkodliwych skutków hałasu jest liczba osób dotkniętych danym skutkiem, którą
określa się w oparciu o wartości długookresowych wskaźników hałasu obliczanych
w ramach strategicznej mapy hałasu oraz tzw. współczynniki „dawka-skutek”,
ustandaryzowane w dyrektywie 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25
czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku –
zwanej dalej dyrektywą 2002/49/WE. Współczynniki „dawka-skutek” tworzą zależność
pomiędzy poziomem hałasu w środowisku, a ryzykiem wystąpienia szkodliwego skutku
hałasu, pozwalają określić, jaka część populacji narażona na określony poziom hałasu będzie
dotknięta szkodliwym skutkiem. Należy mieć na uwadze, że sam poziom hałasu
w środowisku nie jest wystarczający do określenia jego szkodliwości. Poziom hałasu jest
obiektywną, fizyczną miarą energii akustycznej, ale jego wartość nie odwzoruje
jednoznacznie percypowanych wrażeń i wywołanych nimi skutków hałasu.
Dlatego złożoność aspektu oceny szkodliwych skutków hałasu została uwzględniona
i wprowadzona w dyrektywie 2002/49/WE.
Należy mieć na uwadze, że pomimo że osiągnięcie wysokiego poziomu zdrowia i ochrony
środowiska jest częścią polityki wspólnotowej, a ochrona przed hałasem znajduje się wśród
przyjętych celów to konkretne wielkości poszczególnych wartości granicznych
(maksymalnych dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku), ustalają Państwa
Członkowskie. W dyrektywie 2020/367 Komisja Europejska zwróciła uwagę, że wytyczne
WHO, w sprawie hałasu w środowisku dotyczą regionu europejskiego i nie oceniono w nich
specyfiki poszczególnych krajów, gdzie w zależności od lokalnych uwarunkowań, skutki
zdrowotne, mogą być odmienne.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1370, 1907.
-- 2 of 4 --
Przepisy, zawarte w dyrektywie 2020/367, zostały wprowadzone do polskiego
prawodawstwa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska3, zwanej
dalej ustawą Poś oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy tj. rozporządzeniu
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 lipca 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu
danych ujętych na strategicznych mapach hałasu sposobu ich prezentacji i formy ich
przekazywania4, i rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 lipca 2021 r.
w sprawie programu ochrony środowiska przed hałasem5. Zatem obowiązują one
w polskich przepisach prawa od czwartej rundy mapowania, która zakończyła się 30
czerwca 2022 r. Dane ze streszczeń programów ochrony środowiska przed hasłem państwa
członkowskie miały obowiązek przekazania Komisji Europejskiej do dnia 18 stycznia 2025
r.
Polska wywiązała się w pełni z tego obowiązku, jednakże Komisja Europejska nie przekazała
jeszcze informacji zwrotnej w zakresie wyników weryfikacji przekazanych danych.
Po zatwierdzeniu przedmiotowych streszczeń, Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje
przeprowadzić analizę zagregowanych danych z tych programów, która pozwoli na
identyfikację najistotniejszych problemów i obszarów wymagających poprawy w Polsce.
Wyniki tej analizy zostaną przekazane do Ministerstwa Zdrowia, w celu wypracowania
wspólnego stanowiska w zakresie ewentualnej nowelizacji przepisów dotyczących
standardów akustycznych oraz dalszych działań ukierunkowanych na ograniczanie
negatywnego wpływu hałasu na zdrowie ludności.
2. Czy i jakie działania podjęło lub planuje podjąć Ministerstwo w celu dostosowania krajowych
przepisów do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 2023 roku?
Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie C‑602/21,
Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej orzekł, że Polska uchybiła
zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 8 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/49/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącej się do oceny
i zarządzania poziomem hałasu w środowisku, pkt 1 tiret dziewiąte załącznika V do tej
dyrektywy, a także art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, w związku z załącznikiem VI do niej:
nie przyjmując w terminach określonych w tej dyrektywie planów działania dla
obszarów, na których wartości dopuszczalne nie są przekraczane;
nie przewidując, by plany działania obejmowały działania, które planuje się podjąć
w ciągu najbliższych pięciu lat w celu ochrony obszarów ciszy;
nie sporządzając planów działań dotyczących 13 głównych linii kolejowych i 247
głównych dróg wymienionych w załączniku A do tego wyroku oraz
nie przedstawiając streszczeń planów działań dotyczących tych samych głównych
linii kolejowych i głównych dróg, jak też 16 głównych dróg wymienionych
w załączniku B do tego wyroku.
W związku z tym, że wyrok TSUE, odnosi się do stanu prawnego, jaki istniał na koniec
terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii Komisji Europejskiej, tj. 25 marca 2019 r.,
należy wskazać, że nie uwzględniał on aktów prawnych, dokonujących pełnej transpozycji
3 POŚ Dz.U. z 2025 r. poz. 647
4 Dz.U. z 2024 r. poz. 255
5 Dz.U. z 2024 r. poz. 271
-- 3 of 4 --
dyrektywy 2002/49/WE, które zostały wydane po tej dacie. Pełna notyfikacja przepisów
dyrektywy nastąpiła w dniu 27 czerwca 2023 r. W związku z tym dokonana została pełna
transpozycja jej przepisów w prawodawstwie polskim tj. ustawie Poś oraz rozporządzeniach
wykonawczych. Odnosząc się natomiast do kwestii braku streszczeń do programów
ochrony środowiska przed hałasem dla: 13 głównych linii kolejowych i 247 głównych dróg
wymienionych w załączniku A do wyroku oraz 16 głównych dróg wymienionych
w załączniku B do wyroku, w październiku 2024 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska,
w październiku ubiegłego roku przekazało KE kompletną informację w tym zakresie.
Komisja Europejska nie przekazała jeszcze informacji o zatwierdzeniu przedmiotowych
danych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --