Interpelacja w sprawie niekorzystnych proporcji dofinansowań dla woj. zachodniopomorskiego z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11769
do ministra infrastruktury
w sprawie niekorzystnych proporcji dofinansowań dla woj. zachodniopomorskiego z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Zgłaszający: Patryk Jaskulski
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z prośbą o podjęcie działań w sprawie nierównomiernego podziału środków z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg (wcześniej Funduszu Dróg Samorządowych), który - w obecnym kształcie - w niewystarczającym stopniu odzwierciedla rzeczywiste potrzeby infrastrukturalne m.in. województwa zachodniopomorskiego.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału środków Funduszu Dróg Samorządowych na dofinansowanie budowy, przebudowy lub remontu dróg powiatowych i gminnych na poszczególne województwa, alokacja opiera się głównie na wskaźnikach statystycznych, takich jak liczba ludności, długość sieci dróg czy poziom dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Mechanizm ten w praktyce premiuje regiony gęsto zaludnione i wysoko uprzemysłowione, a jednocześnie ogranicza pulę środków dla województw o rozproszonej sieci osadniczej, dużej powierzchni i relatywnie niskiej gęstości zaludnienia – takich jak np. województwo zachodniopomorskie.
Przykładowo, w 2022 r., za rządów premiera Mateusza Morawieckiego, województwo lubelskie otrzymało z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg 253 mln zł, podczas gdy województwo zachodniopomorskie – jedynie 100 mln zł. W przeliczeniu zarówno na mieszkańca, jak i na kilometr kwadratowy, różnice te są jeszcze bardziej wyraźne.
Tymczasem województwo zachodniopomorskie boryka się z istotnymi potrzebami modernizacji lokalnej infrastruktury drogowej, wynikającymi m.in. z dużego udziału dróg o charakterze turystycznym i tranzytowym, a także z konieczności zapewnienia spójności komunikacyjnej obszarów oddalonych od głównych szlaków transportowych.
W świetle powyższego proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę weryfikacji obowiązującego mechanizmu podziału środków z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, w szczególności w kontekście sytuacji województwa zachodniopomorskiego?
Czy planowane są zmiany w przepisach ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych oraz aktów wykonawczych, które w większym stopniu uwzględniałyby faktyczne potrzeby inwestycyjne, uwarunkowania geograficzne oraz dostępność komunikacyjną regionu zachodniopomorskiego?
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6154 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.44.2025
Warszawa, 11 września 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11769 Posła na Sejm RP Pana Patryka Jaskulskiego
w sprawie niekorzystnych proporcji dofinansowań dla woj. zachodniopomorskiego
z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, przedstawiam poniższe informacje.
Podział środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań
gminnych ustalany jest corocznie na podstawie zasad określonych w ustawie z dnia
23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. z 2025 r., poz. 94).
Zgodnie z art. 9 ww. ustawy, minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu
z Bankiem Gospodarstwa Krajowego sporządza roczny plan finansowy Rządowego
Funduszu Rozwoju Dróg, który zostaje przedstawiony do uzgodnienia w zakresie
finansowym ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Roczny plan
finansowy stanowi podstawę do dofinansowania zadań ze środków Funduszu w danym
roku kalendarzowym.
W ustawie o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg wymieniono źródła pozyskania środków
na rzecz Funduszu dzięki, którym możliwe jest wsparcie finansowe zadań realizowanych
przez samorządy. Są to: wpłaty z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (NFOŚiGW), wpłaty z budżetu państwa, wpłaty pochodzące z Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP), wpłaty z zysku jednoosobowych spółek
Skarbu Państwa i spółek, w których wszystkie akcje (udziały) są własnością Skarbu
Państwa, obligacje Skarbu Państwa i inne.
W związku z powyższym należy podkreślić, że ostateczna informacja o wysokości środków
możliwych do przekazania na dofinansowanie zadań powiatowych i gminnych w danym
roku jest wskazywana corocznie w planie finansowym Funduszu, zgodnie z przepisami
i w terminach określonych w ustawie o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg. Pula
dostępnych środków uzależniona jest od wysokości wpłat przekazanych na rzecz RFRD.
-- 1 of 3 --
2
Wysokość środków przeznaczonych na dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu
dróg powiatowych i dróg gminnych w poszczególnych województwach określana jest
natomiast na podstawie algorytmu, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów
z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu podziału środków Funduszu Dróg
Samorządowych na dofinansowanie budowy, przebudowy lub remontu dróg powiatowych
i dróg gminnych na poszczególne województwa (Dz.U. poz. 2477). Zgodnie z tym
rozporządzeniem, 91,5% dostępnej puli środków przeznacza się na wszystkie
województwa, 8,5% dostępnej puli środków przeznacza się dla 5 województw z najniższą
wartością PKB na mieszkańca. Należy podkreślić, że ewentualna zmiana
ww. rozporządzenia musi uwzględniać potrzeby wszystkich województw, każde z nich
także boryka się różnymi problemami charakterystycznymi dla odmiennych regionów
kraju.
Warto również wskazać, że kwestia wyrównania dla samorządów w trudnej sytuacji
finansowej może być podejmowana na etapie naboru wniosków. Wysokość
dofinansowania ze środków funduszu na zadania powiatowe i gminne jest uzależniona od
dochodów danej jednostki samorządu terytorialnego: im niższy dochód podatkowy
jednostek samorządu terytorialnego, tym większa wartość dofinansowania, przy czym
maksymalne dofinansowanie nie może przekroczyć 80% kosztów realizacji zadania.
Wskaźniki zamożności gmin są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak
struktura gospodarki, poziom dochodów mieszkańców, dostęp do funduszy unijnych, czy
efektywność zarządzania. Wojewodowie, którzy są odpowiedzialni za nabór wniosków dla
zadań gminnych i powiatowych w ramach funduszu określają maksymalny poziom
dofinansowania na bazie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Samorządy o
niskich dochodach mogą liczyć na większe wsparcie ze środków funduszu.
W gestii wojewody leży również możliwość określenia dodatkowych kryteriów naboru
wniosków, które powinien spełniać wniosek o dofinansowanie zadania, tak aby
uwzględnić faktyczne potrzeby inwestycyjne, uwarunkowania geograficzne oraz
dostępność komunikacyjną regionu.
Gminy i powiaty z województwa zachodniopomorskiego otrzymały z RFRD w naborach
przeprowadzonych do 2025 r. łącznie prawie 1 mld zł.
W gestii Ministra Infrastruktury (poza Rządowym Funduszem Rozwoju Dróg) na wsparcie
zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego realizowanych na drogach
publicznych dotychczas była rezerwa subwencji ogólnej, tworzona w budżecie państwa na
mocy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Środki rezerwy
przeznaczane były m.in. na dofinansowanie inwestycji na drogach publicznych
powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych
w granicach miast na prawach powiatu. Rezerwą tą dysponował minister właściwy do
spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
transportu, po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego.
-- 2 of 3 --
3
Jednostki samorządu terytorialnego na terenie województwa zachodniopomorskiego
otrzymały od 1999 r. w ramach tego mechanizmu również niemal 1 mld zł. W ostatnich
latach obserwowalny jest jednak kwotowy spadek w ramach wnioskowanych środków
z województwa zachodniopomorskiego.
Od 2026 r. podział środków rezerwy będzie odbywać się na nowych zasadach. Będzie
funkcjonowała jedna wspólna rezerwa w budżecie państwa. Środki rezerwy będą mogły
być przeznaczone dla jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania bieżące
lub inwestycyjne w obszarze: oświaty, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub
ochrony dróg publicznych, którymi zarządzają jednostki samorządu terytorialnego,
pomocy społecznej oraz innych zadań publicznych, których realizacja jest szczególnie
uzasadniona względami społecznymi lub gospodarczymi. Reprezentacja samorządu
będzie wskazywać obszar, na który zostaną przeznaczone środki rezerwy.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --