Interpelacja nr 11768
Interpelacja w sprawie możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Interpelacja nr 11768
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi płatności bezpośrednich oraz działań PROW rolnik ma prawo do korekty oczywistych błędów we wnioskach składanych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na mocy art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., które określa zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a także art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r., które ustanawia zasady stosowania rozporządzenia (UE) 2021/2116 w zakresie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), państwa członkowskie zostały upoważnione do umożliwienia beneficjentom dokonywania poprawek oczywistych błędów, także po terminie składania wniosków, o ile nie wynika to z próby wprowadzenia instytucji w błąd.
Podobna możliwość została przewidziana w krajowych przepisach wykonawczych dotyczących płatności bezpośrednich, działań ekologicznych oraz zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych (ZRSK). Przykładowo:
w przypadku rolnictwa ekologicznego, art. 7 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 18 marca 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy przewiduje możliwość poprawienia oczywistych pomyłek,
w działaniach rolno-środowiskowo-klimatycznych przepisy również odwołują się do zasad uznawania oczywistego błędu oraz dopuszczają korektę wniosków.
I tak w programie „Dobrostan zwierząt” rolnik może początkowo zaznaczyć błędny system utrzymania (np. otwarty zamiast zamkniętego), ale po zorientowaniu się, że nastąpiła pomyłka, przedstawić odpowiedni plan dobrostanowy i poprawić dane bez żadnych konsekwencji; w działaniach ZRSK rolnik może zaznaczyć nieprawidłowy pakiet lub wariant i skorygować go przed wydaniem decyzji.
Mimo wyraźnych zapisów prawa unijnego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zawsze jednak umożliwia rolnikom dokonanie korekty oczywistych błędów przed wydaniem decyzji administracyjnej. Często dochodzi do sytuacji, w których agencja wydaje decyzję z zastosowaniem sankcji, mimo że dany błąd mógłby zostać uznany za oczywisty i skorygowany bez potrzeby wszczynania postępowania odwoławczego. Co ciekawe, niektóre biura powiatowe uznają takie błędy za oczywiste i przyznają płatności, a inne nie. Gdyby usystematyzować, że wszystkie błędy można by poprawić, byłoby to znaczne ułatwienie dla rolników. Obecna praktyka skutkuje nie tylko dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi dla rolników i ich doradców, ale również zwiększa liczbę odwołań, postępowań sądowych i potencjalnych zwrotów środków. Gdyby agencja uznawała wszystkie oczywiste błędy przed wydaniem decyzji i umożliwiała ich korektę, zgodnie z intencją ustawodawcy unijnego, liczba problemów administracyjnych znacznie by się zmniejszyła, a wsparcie unijne byłoby wypłacane w sposób sprawniejszy i bardziej przyjazny beneficjentom.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stosuje konsekwentnie przepisów dotyczących oczywistych błędów, umożliwiających ich korektę przez rolników przed wydaniem decyzji administracyjnych?
Czy planowane są zmiany w procedurach ARiMR, które umożliwią rolnikom szersze prawo do poprawiania oczywistych błędów jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych i jasnych wytycznych w zakresie kwalifikowania i poprawiania oczywistych błędów we wszystkich działaniach objętych wsparciem ARiMR?
Dlaczego w innych instytucjach, takich jak jednostki wdrażające programy dobrostanu zwierząt czy ZRSK, możliwe jest poprawianie błędów przed wydaniem decyzji, a w ARiMR często jest to uniemożliwiane?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 11768
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi płatności bezpośrednich oraz działań PROW rolnik ma prawo do korekty oczywistych błędów we wnioskach składanych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na mocy art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r., które określa zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a także art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r., które ustanawia zasady stosowania rozporządzenia (UE) 2021/2116 w zakresie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (IACS), państwa członkowskie zostały upoważnione do umożliwienia beneficjentom dokonywania poprawek oczywistych błędów, także po terminie składania wniosków, o ile nie wynika to z próby wprowadzenia instytucji w błąd.
Podobna możliwość została przewidziana w krajowych przepisach wykonawczych dotyczących płatności bezpośrednich, działań ekologicznych oraz zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych (ZRSK). Przykładowo:
w przypadku rolnictwa ekologicznego, art. 7 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 18 marca 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy przewiduje możliwość poprawienia oczywistych pomyłek,
w działaniach rolno-środowiskowo-klimatycznych przepisy również odwołują się do zasad uznawania oczywistego błędu oraz dopuszczają korektę wniosków.
I tak w programie „Dobrostan zwierząt” rolnik może początkowo zaznaczyć błędny system utrzymania (np. otwarty zamiast zamkniętego), ale po zorientowaniu się, że nastąpiła pomyłka, przedstawić odpowiedni plan dobrostanowy i poprawić dane bez żadnych konsekwencji; w działaniach ZRSK rolnik może zaznaczyć nieprawidłowy pakiet lub wariant i skorygować go przed wydaniem decyzji.
Mimo wyraźnych zapisów prawa unijnego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie zawsze jednak umożliwia rolnikom dokonanie korekty oczywistych błędów przed wydaniem decyzji administracyjnej. Często dochodzi do sytuacji, w których agencja wydaje decyzję z zastosowaniem sankcji, mimo że dany błąd mógłby zostać uznany za oczywisty i skorygowany bez potrzeby wszczynania postępowania odwoławczego. Co ciekawe, niektóre biura powiatowe uznają takie błędy za oczywiste i przyznają płatności, a inne nie. Gdyby usystematyzować, że wszystkie błędy można by poprawić, byłoby to znaczne ułatwienie dla rolników. Obecna praktyka skutkuje nie tylko dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi dla rolników i ich doradców, ale również zwiększa liczbę odwołań, postępowań sądowych i potencjalnych zwrotów środków. Gdyby agencja uznawała wszystkie oczywiste błędy przed wydaniem decyzji i umożliwiała ich korektę, zgodnie z intencją ustawodawcy unijnego, liczba problemów administracyjnych znacznie by się zmniejszyła, a wsparcie unijne byłoby wypłacane w sposób sprawniejszy i bardziej przyjazny beneficjentom.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stosuje konsekwentnie przepisów dotyczących oczywistych błędów, umożliwiających ich korektę przez rolników przed wydaniem decyzji administracyjnych?
Czy planowane są zmiany w procedurach ARiMR, które umożliwią rolnikom szersze prawo do poprawiania oczywistych błędów jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitych i jasnych wytycznych w zakresie kwalifikowania i poprawiania oczywistych błędów we wszystkich działaniach objętych wsparciem ARiMR?
Dlaczego w innych instytucjach, takich jak jednostki wdrażające programy dobrostanu zwierząt czy ZRSK, możliwe jest poprawianie błędów przed wydaniem decyzji, a w ARiMR często jest to uniemożliwiane?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11894 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 04 września 2025 r.
znak sprawy: DPB.da.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Katarzyny Osos z 25 sierpnia 2025 r. w sprawie
możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (interpelacja nr 11768)
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania nr 1, dotyczącego braku konsekwentnego stosowania przez
ARiMR przepisów dotyczących oczywistych błędów, umożliwiających ich korektę
przez rolników przed wydaniem decyzji administracyjnych, pragnę poinformować, że
w przypadku płatności bezpośrednich i płatności obszarowych II filaru WPR
(płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności
ekologicznych, płatności leśno-zadrzewieniowych) wdrażanych w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zasady poprawiania
przez rolników błędów oczywistych we wnioskach o przyznanie płatności zostały
uregulowane w następujących rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
w § 36 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego
wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników,
płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych
-- 1 of 6 --
2
z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego
wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023-2027;
w § 21 rozporządzenia z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach
schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 40 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w
ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie
szczegółowych warunków oraz szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych
oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 24 ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-
środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027;
w § 17 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie
szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027.
Zgodnie z wymienionymi przepisami błędy oczywiste, to takie błędy, które można
zidentyfikować w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku
o przyznanie ww. płatności oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku
i mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później
niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego
-- 2 of 6 --
3
wsparcia krajowego. Inne pomyłki rolnika nie należą już do kategorii błędów
oczywistych.
Ponadto w dokumencie Komisji Europejskiej Nota wyjaśniająca nr 2011-09
w przedmiocie korekty oczywistych błędów, państwom członkowskim zostały
przekazane wskazówki, na podstawie których mogą klasyfikować pomyłki
producentów jako błędy oczywiste. Zgodnie z tym dokumentem, decyzja o
odwołaniu się do pojęcia „oczywistego błędu” zależy od ogółu faktów i okoliczności
towarzyszących każdemu indywidualnemu przypadkowi: właściwy organ musi być
przekonany o oczywistym charakterze odnośnego błędu. Wynika stąd, że pojęcie
„oczywistego błędu” nie może być stosowane w sposób systematyczny, lecz zakłada
badanie każdego poszczególnego przypadku. Ponadto:
zasadniczo oczywisty błąd musi zostać wykryty w informacjach
zamieszczonych w formularzu wniosku o przyznanie pomocy; inaczej mówiąc,
to kontrola administracyjna dotycząca zgodności dokumentów i informacji
przekazanych w celu wsparcia wniosku (formularz wniosku, dokumenty
towarzyszące, oświadczenia itp.) ujawnia taki błąd;
błędy wykryte na skutek kontroli krzyżowych wniosków o przyznanie
pomocy z niezależnymi bazami danych (np.: katastrem) nie mogą zostać
uznane ani automatycznie, ani systematycznie za oczywiste błędy. Błąd nie
może zostać uznany za oczywisty z powodu, wprowadzenia przez państwo
członkowskie skutecznego systemu wykrywania nieprawidłowości;
właściwy organ musi być przekonany, że naprawdę chodzi o błąd, tzn., że
rolnik działał w dobrej wierze. Nie powinno istnieć ryzyko oszustwa lub
nieuczciwości i to przede wszystkim rolnik jest zobowiązany do wykazania, że
chodzi o oczywisty błąd. Jeżeli rolnik popełni wielokrotnie ten sam lub
podobny błąd, prawdopodobieństwo wystąpienia oczywistego błędu jest
znacznie bardziej ograniczone.
Dokument zawiera także przykłady niektórych kategorii nieprawidłowości, które
mogą zwykle zostać uznane za oczywiste błędy:
-- 3 of 6 --
4
błędy związane wyłącznie z pisownią wykryte podczas podstawowego
badania wniosku: niewypełnione rubryki lub brak informacji, błędny kod
statystyczny lub bankowy;
błędy wykryte podczas kontroli spójności (sprzeczne informacje): pomyłki
arytmetyczne, sprzeczności pomiędzy informacjami podanymi w tym samym
formularzu wniosku o przyznanie pomocy (np.: działka lub zwierzę
zadeklarowane dwa razy w tym samym wniosku), sprzeczności pomiędzy
informacjami podanymi we wniosku o przyznanie pomocy a samym
wnioskiem (np.: karty lub paszporty sprzeczne z danymi zawartymi we
wniosku), działki zadeklarowane do dwóch rodzajów użytkowania.
Odpowiadając na pytanie nr 2 dotyczące zmian w procedurach ARiMR, które
umożliwią rolnikom szersze prawo do poprawiania oczywistych błędów jeszcze przed
wszczęciem postępowania administracyjnego, pragnę poinformować, że wnioski
o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w ramach II filaru
WPR są składane wyłącznie drogą elektroniczną (za pomocą aplikacji eWniosekPlus),
z wykorzystaniem innych baz dostępnych w ARiMR: LPIS, IRZplus, itp.
Aplikacja eWniosekPlus przed wysłaniem wniosku wstępnie weryfikuje dane
zadeklarowane przez rolnika i informuje rolnika o nieprawidłowościach. Zatem, we
wnioskach wysłanych do ARiMR, co do zasady, nie występują błędy arytmetyczne
czy błędnie wpisane dane działek referencyjnych i zwierząt, czyli błędy, które KE
wskazuje jako potencjalne błędy oczywiste.
Odpowiadając na pytanie nr 3 dotyczące wprowadzenia jednolitych i jasnych
wytycznych w zakresie kwalifikowania i poprawiania błędów oczywistych we
wszystkich działaniach objętych wsparciem ARiMR, pragnę poinformować, że
procedury ARiMR zawierają zapisy, zgodne z wytycznymi KE, że błędy oczywiste nie
mogą być stosowane w sposób systematyczny i wymagają badania każdego
przypadku w sposób indywidualny na podstawie zgromadzonego materiału
dowodowego. Zatem, nie jest możliwe wprowadzenie jednolitego, odgórnie
opracowanego, postępowania w sprawie korekty błędów oczywistych.
Odpowiadając na pytanie nr 4 pragnę wyjaśnić, że ARiMR jest odpowiedzialna
również za wrażanie ekoschematu Dobrostan zwierząt i ZRSK.
-- 4 of 6 --
5
Odnosząc się do sugestii zawartej w tym pytaniu, że w ARiMR często jest
uniemożliwiane poprawianie błędów przed wydaniem decyzji, pragnę poinformować,
że zgodnie z Notą wyjaśniającą KE, którą stosuje ARiMR, jednoznaczne
kwalifikowanie oczywistych błędów jest niemożliwe, natomiast każdorazowo są one
rozpatrywane zgodnie z ww. Notą. Należy podkreślić, że ARiMR dokłada wszelkich
starań, aby wnioski zostały prawidłowo rozpatrzone, a rolnik miał możliwość
poprawiania błędów we wniosku na podstawie obowiązujących przepisów.
Odnosząc się natomiast do przywołanych w interpelacji przepisów należy zwrócić
uwagę, że art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173
dotyczący zasad dokonywania zmian i wycofań we wnioskach o przyznanie płatności
nie dotyczy korekty błędów oczywistych tylko błędów stwierdzonych w ramach
kontroli administracyjnej, kontroli wykonywanej w ramach monitorowania obszarów
(AMS) oraz kontroli na miejscu. Obowiązek nałożony na państwo członkowskie
został spełniony przez Polskę w art. 60 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r.
o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1741, z późn. zm.).
Natomiast art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ma
zastosowanie do płatności zalesieniowych wdrażanych w ramach PROW 2007-2013
i PROW 2014-2020 oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i płatności
ekologicznych w ramach PROW 2014-2020. W pozostałym zakresie rozporządzenie
straciło moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r.
Zgodnie z ww. przepisem wnioski oraz załączniki mogą zostać skorygowane
i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia
oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny
danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. ARiMR
może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio
zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w ww. dokumentach.
Rolnik ma prawo usunąć braki stanowiące błędy oczywiste najpóźniej do dnia
wydania decyzji.
-- 5 of 6 --
6
Niezależnie od możliwości poprawiania przez rolników błędów oczywistych, należy
wskazać, że przepisy UE i krajowe oraz procedury ARiMR umożliwiają rolnikom
poprawianie wszystkich błędów we wniosku, w terminach wskazanych w przepisach.
Rolnicy mogą składać zmiany do wniosków (w roku 2025 do 11 lipca), w których
mogą korygować wykryte przez siebie pomyłki oraz zmieniać dotychczasowe
wnioskowania i dołączać różne dokumenty. Ponadto do dnia 15 września rolnicy
mogą, po poinformowaniu ich przez ARiMR o nieprawidłowościach we wniosku,
wycofać błędne dane (w art. 60 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym). Rolnik
ma również prawo w każdym momencie poinformować ARiMR o zmianach
w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, jakie zaszły od
dnia złożenia tego wniosku, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie
o przyznanie tych płatności. Odnośnie do ostatniego rodzaju zmian należy zwrócić
uwagę, że mogą to być wyłącznie zmiany dotyczące tego co już zostało wcześniej
zadeklarowane przez rolnika; zmiany te nie mogą umożliwiać rolnikowi uniknięcia
kary.
Ponadto, rolnicy składając wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności
obszarowych II filaru WPR podpisują oświadczenie, że znają zasady przyznawania
płatności i powinni ich przestrzegać, jeśli chcą otrzymać ww. płatności.
Informuję również, że ARiMR jako agencja płatnicza ma obowiązek przyznawać
płatności na podstawie przepisów UE oraz krajowych, a wszelkie procedury muszą
być zgodne z tymi przepisami. Odstąpienie od przestrzegania tych przepisów stanowi
naruszenie prawa i może skutkować konsekwencjami finansowymi dla państwa
członkowskiego.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 04 września 2025 r.
znak sprawy: DPB.da.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Pani Poseł Katarzyny Osos z 25 sierpnia 2025 r. w sprawie
możliwości poprawiania błędów przez rolników przed wydaniem decyzji przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (interpelacja nr 11768)
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację uprzejmie przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pytania nr 1, dotyczącego braku konsekwentnego stosowania przez
ARiMR przepisów dotyczących oczywistych błędów, umożliwiających ich korektę
przez rolników przed wydaniem decyzji administracyjnych, pragnę poinformować, że
w przypadku płatności bezpośrednich i płatności obszarowych II filaru WPR
(płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności
ekologicznych, płatności leśno-zadrzewieniowych) wdrażanych w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zasady poprawiania
przez rolników błędów oczywistych we wnioskach o przyznanie płatności zostały
uregulowane w następujących rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
w § 36 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego
wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników,
płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych
-- 1 of 6 --
2
z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego
wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
na lata 2023-2027;
w § 21 rozporządzenia z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach
schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 40 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w
ramach schematów na rzecz dobrostanu zwierząt w ramach Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 8 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów
z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie
szczegółowych warunków oraz szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych
oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
w § 24 ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych
warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-
środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027;
w § 17 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie
szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty
płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027.
Zgodnie z wymienionymi przepisami błędy oczywiste, to takie błędy, które można
zidentyfikować w wyniku sprawdzenia informacji zawartych we wniosku
o przyznanie ww. płatności oraz w dokumentach dołączonych do tego wniosku
i mogą zostać poprawione przez rolnika po złożeniu tego wniosku, jednak nie później
niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności lub przejściowego
-- 2 of 6 --
3
wsparcia krajowego. Inne pomyłki rolnika nie należą już do kategorii błędów
oczywistych.
Ponadto w dokumencie Komisji Europejskiej Nota wyjaśniająca nr 2011-09
w przedmiocie korekty oczywistych błędów, państwom członkowskim zostały
przekazane wskazówki, na podstawie których mogą klasyfikować pomyłki
producentów jako błędy oczywiste. Zgodnie z tym dokumentem, decyzja o
odwołaniu się do pojęcia „oczywistego błędu” zależy od ogółu faktów i okoliczności
towarzyszących każdemu indywidualnemu przypadkowi: właściwy organ musi być
przekonany o oczywistym charakterze odnośnego błędu. Wynika stąd, że pojęcie
„oczywistego błędu” nie może być stosowane w sposób systematyczny, lecz zakłada
badanie każdego poszczególnego przypadku. Ponadto:
zasadniczo oczywisty błąd musi zostać wykryty w informacjach
zamieszczonych w formularzu wniosku o przyznanie pomocy; inaczej mówiąc,
to kontrola administracyjna dotycząca zgodności dokumentów i informacji
przekazanych w celu wsparcia wniosku (formularz wniosku, dokumenty
towarzyszące, oświadczenia itp.) ujawnia taki błąd;
błędy wykryte na skutek kontroli krzyżowych wniosków o przyznanie
pomocy z niezależnymi bazami danych (np.: katastrem) nie mogą zostać
uznane ani automatycznie, ani systematycznie za oczywiste błędy. Błąd nie
może zostać uznany za oczywisty z powodu, wprowadzenia przez państwo
członkowskie skutecznego systemu wykrywania nieprawidłowości;
właściwy organ musi być przekonany, że naprawdę chodzi o błąd, tzn., że
rolnik działał w dobrej wierze. Nie powinno istnieć ryzyko oszustwa lub
nieuczciwości i to przede wszystkim rolnik jest zobowiązany do wykazania, że
chodzi o oczywisty błąd. Jeżeli rolnik popełni wielokrotnie ten sam lub
podobny błąd, prawdopodobieństwo wystąpienia oczywistego błędu jest
znacznie bardziej ograniczone.
Dokument zawiera także przykłady niektórych kategorii nieprawidłowości, które
mogą zwykle zostać uznane za oczywiste błędy:
-- 3 of 6 --
4
błędy związane wyłącznie z pisownią wykryte podczas podstawowego
badania wniosku: niewypełnione rubryki lub brak informacji, błędny kod
statystyczny lub bankowy;
błędy wykryte podczas kontroli spójności (sprzeczne informacje): pomyłki
arytmetyczne, sprzeczności pomiędzy informacjami podanymi w tym samym
formularzu wniosku o przyznanie pomocy (np.: działka lub zwierzę
zadeklarowane dwa razy w tym samym wniosku), sprzeczności pomiędzy
informacjami podanymi we wniosku o przyznanie pomocy a samym
wnioskiem (np.: karty lub paszporty sprzeczne z danymi zawartymi we
wniosku), działki zadeklarowane do dwóch rodzajów użytkowania.
Odpowiadając na pytanie nr 2 dotyczące zmian w procedurach ARiMR, które
umożliwią rolnikom szersze prawo do poprawiania oczywistych błędów jeszcze przed
wszczęciem postępowania administracyjnego, pragnę poinformować, że wnioski
o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w ramach II filaru
WPR są składane wyłącznie drogą elektroniczną (za pomocą aplikacji eWniosekPlus),
z wykorzystaniem innych baz dostępnych w ARiMR: LPIS, IRZplus, itp.
Aplikacja eWniosekPlus przed wysłaniem wniosku wstępnie weryfikuje dane
zadeklarowane przez rolnika i informuje rolnika o nieprawidłowościach. Zatem, we
wnioskach wysłanych do ARiMR, co do zasady, nie występują błędy arytmetyczne
czy błędnie wpisane dane działek referencyjnych i zwierząt, czyli błędy, które KE
wskazuje jako potencjalne błędy oczywiste.
Odpowiadając na pytanie nr 3 dotyczące wprowadzenia jednolitych i jasnych
wytycznych w zakresie kwalifikowania i poprawiania błędów oczywistych we
wszystkich działaniach objętych wsparciem ARiMR, pragnę poinformować, że
procedury ARiMR zawierają zapisy, zgodne z wytycznymi KE, że błędy oczywiste nie
mogą być stosowane w sposób systematyczny i wymagają badania każdego
przypadku w sposób indywidualny na podstawie zgromadzonego materiału
dowodowego. Zatem, nie jest możliwe wprowadzenie jednolitego, odgórnie
opracowanego, postępowania w sprawie korekty błędów oczywistych.
Odpowiadając na pytanie nr 4 pragnę wyjaśnić, że ARiMR jest odpowiedzialna
również za wrażanie ekoschematu Dobrostan zwierząt i ZRSK.
-- 4 of 6 --
5
Odnosząc się do sugestii zawartej w tym pytaniu, że w ARiMR często jest
uniemożliwiane poprawianie błędów przed wydaniem decyzji, pragnę poinformować,
że zgodnie z Notą wyjaśniającą KE, którą stosuje ARiMR, jednoznaczne
kwalifikowanie oczywistych błędów jest niemożliwe, natomiast każdorazowo są one
rozpatrywane zgodnie z ww. Notą. Należy podkreślić, że ARiMR dokłada wszelkich
starań, aby wnioski zostały prawidłowo rozpatrzone, a rolnik miał możliwość
poprawiania błędów we wniosku na podstawie obowiązujących przepisów.
Odnosząc się natomiast do przywołanych w interpelacji przepisów należy zwrócić
uwagę, że art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173
dotyczący zasad dokonywania zmian i wycofań we wnioskach o przyznanie płatności
nie dotyczy korekty błędów oczywistych tylko błędów stwierdzonych w ramach
kontroli administracyjnej, kontroli wykonywanej w ramach monitorowania obszarów
(AMS) oraz kontroli na miejscu. Obowiązek nałożony na państwo członkowskie
został spełniony przez Polskę w art. 60 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r.
o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1741, z późn. zm.).
Natomiast art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ma
zastosowanie do płatności zalesieniowych wdrażanych w ramach PROW 2007-2013
i PROW 2014-2020 oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i płatności
ekologicznych w ramach PROW 2014-2020. W pozostałym zakresie rozporządzenie
straciło moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r.
Zgodnie z ww. przepisem wnioski oraz załączniki mogą zostać skorygowane
i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia
oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny
danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. ARiMR
może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio
zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w ww. dokumentach.
Rolnik ma prawo usunąć braki stanowiące błędy oczywiste najpóźniej do dnia
wydania decyzji.
-- 5 of 6 --
6
Niezależnie od możliwości poprawiania przez rolników błędów oczywistych, należy
wskazać, że przepisy UE i krajowe oraz procedury ARiMR umożliwiają rolnikom
poprawianie wszystkich błędów we wniosku, w terminach wskazanych w przepisach.
Rolnicy mogą składać zmiany do wniosków (w roku 2025 do 11 lipca), w których
mogą korygować wykryte przez siebie pomyłki oraz zmieniać dotychczasowe
wnioskowania i dołączać różne dokumenty. Ponadto do dnia 15 września rolnicy
mogą, po poinformowaniu ich przez ARiMR o nieprawidłowościach we wniosku,
wycofać błędne dane (w art. 60 ust. 2 i ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym). Rolnik
ma również prawo w każdym momencie poinformować ARiMR o zmianach
w zakresie informacji zawartych we wniosku o przyznanie płatności, jakie zaszły od
dnia złożenia tego wniosku, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie
o przyznanie tych płatności. Odnośnie do ostatniego rodzaju zmian należy zwrócić
uwagę, że mogą to być wyłącznie zmiany dotyczące tego co już zostało wcześniej
zadeklarowane przez rolnika; zmiany te nie mogą umożliwiać rolnikowi uniknięcia
kary.
Ponadto, rolnicy składając wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności
obszarowych II filaru WPR podpisują oświadczenie, że znają zasady przyznawania
płatności i powinni ich przestrzegać, jeśli chcą otrzymać ww. płatności.
Informuję również, że ARiMR jako agencja płatnicza ma obowiązek przyznawać
płatności na podstawie przepisów UE oraz krajowych, a wszelkie procedury muszą
być zgodne z tymi przepisami. Odstąpienie od przestrzegania tych przepisów stanowi
naruszenie prawa i może skutkować konsekwencjami finansowymi dla państwa
członkowskiego.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --