Interpelacja w sprawie stanowczego sprzeciwu wobec likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz planowanych cięć budżetowych na rolnictwo po 2027 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11766
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie stanowczego sprzeciwu wobec likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz planowanych cięć budżetowych na rolnictwo po 2027 r.
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pismem Zarządu Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej, pragnę przekazać głos rolników z regionu Żuław, Warmii i Mazur, którzy z głębokim niepokojem przyjęli doniesienia dotyczące planów likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) oraz zmniejszenia środków przeznaczonych na wsparcie rolnictwa w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej po 2027 roku.
WPR jest jednym z najstarszych i kluczowych filarów Unii Europejskiej. Jej podstawowe cele to stabilizacja dochodów rolników, ochrona mniejszych gospodarstw rodzinnych oraz zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego poprzez wspieranie krajowej produkcji wysokiej jakości żywności. Obecny model wsparcia szczególnie dobrze służy takim państwom jak Polska, gdzie struktura rolnictwa oparta jest w dużej mierze na rodzinnych gospodarstwach, które są również istotnym elementem rozwoju społecznego i gospodarczego obszarów wiejskich.
Rolnicy słusznie obawiają się, że odejście od WPR i drastyczne cięcia w budżecie doprowadzą do:
utraty rentowności przez mniejsze gospodarstwa i ich stopniowego wypierania przez wielkie korporacje rolne,
spadku jakości żywności i zwiększenia uzależnienia od importu,
wzrostu kosztów życia obywateli w całej UE,
zahamowania modernizacji rolnictwa i rozwoju wsi,
osłabienia bezpieczeństwa żywnościowego państw członkowskich,
narastania nastrojów eurosceptycznych, szczególnie na obszarach wiejskich.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zająć stanowisko i zareagować na zapowiedzi dotyczące likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej i cięć budżetowych po 2027 roku?
Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej na forum Unii Europejskiej w celu ochrony interesów polskich rolników i wsi oraz wyrażenia sprzeciwu wobec likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej?
Czy ministerstwo podejmie inicjatywę stworzenia wspólnego stanowiska z innymi państwami członkowskimi, które również opierają swoje rolnictwo na gospodarstwach rodzinnych (np. Francja, Austria, Włochy), by wspólnie przeciwstawić się zmianom szkodliwym dla europejskiego rolnictwa?
Czy planowane są działania informacyjne i konsultacyjne z organizacjami rolniczymi, izbami rolniczymi oraz środowiskiem naukowym, aby wypracować silne, merytoryczne i skuteczne stanowisko negocjacyjne?
Utrzymanie silnej, solidarnej i odpowiednio finansowanej Wspólnej Polityki Rolnej jest kluczowe nie tylko dla zachowania polskiej wsi, ale także dla bezpieczeństwa żywnościowego całej Europy. Oczekuję zdecydowanej reakcji ze strony rządu w tej fundamentalnej dla polskiego rolnictwa sprawie.
Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10766 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 11 września 2025 r.
znak sprawy: WPR.wpr.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 11766 Pana Andrzeja Śliwki, Posła na Sejm RP, w sprawie
stanowczego sprzeciwu wobec likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz
planowanych cięć budżetowych na rolnictwo po 2027 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11766 Pana Andrzeja Śliwki Posła na Sejm RP,
przekazuję poniżej wyjaśnienia do przedłożonych pytań.
Do pytania 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje zająć stanowisko
i zareagować na zapowiedzi dotyczące likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej i cięć
budżetowych po 2027 roku?
19 lutego 2025 r. Komisja Europejska (KE) przyjęła komunikat „Wizja dla rolnictwa
i żywności”, stanowiący zbiór refleksji dotyczących przyszłości rolnictwa i żywności
w Unii Europejskiej (UE). Ten komunikat jest istotnym elementem strategii
długoterminowej UE, określającej kierunki rozwoju sektora rolno-spożywczego do
2040 roku. Komunikat stanowił też istotny punkt odniesienia dla prac i debat nad
temat przyszłości europejskiego sektora rolno-żywnościowego oraz nad nowym
kształtem Wspólnej Polityki Rolnej UE (WPR) po 2027 roku. Zmiany proponowane
przez KE w komunikacie dot. Wizji stanowiły raczej ewolucję WPR, a nie jej
-- 1 of 6 --
2
radykalne przekształcenie. Niemniej, ostanie propozycje zawarte w komunikacie KE
nad przyszłymi Wieloletnimi Ramami Finansowymi 2028-2034 (WRF) wykraczają
poza ewolucyjną ścieżkę. Choć generalnie zakres instrumentów przyszłej WPR został
utrzymany, to zmiana sposobu programowania i finansowania tej polityki jest
rewolucyjna. To rodzi zrozumiałe obawy, czy WPR będzie nadal równie silna
i skuteczna w realizacji stawianych przez nią celów, gdyż w przyszłości powinna być
ona nakierowana na konkurencyjność i odporność sektora rolno-spożywczego,
ochronę środowiska i klimatu, zwiększenie innowacyjności.
Komunikat KE dotyczący WRF i związane z nim propozycje prawne otwierają także
dyskusję na temat przyszłego wieloletniego budżetu UE i sposobu wydatkowania
jego środków na poszczególne polityki. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(MRiRW) analizuje propozycje przedstawione przez KE oraz bierze aktywny udział
w przygotowaniu stanowisk rządu do poszczególnych projektów prawnych
oraz pracach technicznych, a później także negocjacjach dotyczących tych
propozycji. Przyjęte stanowisko Rządu będzie kluczowym elementem wytycznych dla
polskiej administracji biorącej udział w negocjacjach na forum UE w sprawie reformy
WPR po 2027 roku, łącznie z negocjacjami WRF, które obejmują także szczegółowe
rozwiązania finansowe dotyczące WPR.
Należy dodać, że Polska administracja prowadzi na bieżąco prace analityczne,
koordynację międzyresortową oraz konsultacje z partnerami społecznymi
i gospodarczymi oraz środowiskami naukowymi, chcąc dobrze przygotować się do
aktywnego udziału w procesie negocjacji na forum UE, skutecznej reprezentacji
interesów Polski w instytucjach unijnych oraz późniejszego przygotowania
dokumentów strategicznych wymaganych do uruchomienia środków UE po
2027 roku.
Dla resortu rolnictwa priorytetowe pozostaje utrzymanie silnej WPR, zabezpieczenie
finansowania dla rolników i obszarów wiejskich, wsparcie rodzinnych gospodarstw
oraz elastyczność dla państw członkowskich w projektowaniu wsparcia. Są to
kluczowe elementy dla zapewnienia i utrzymania bezpieczeństwa żywnościowego
kraju i UE.
-- 2 of 6 --
3
W nowej perspektywie finansowej UE przewidziano na określoną grupę
instrumentów WPR ok 300 mld euro. To środki zarezerwowane wyłącznie na
działania związane z dochodami w rolnictwie i trafiające bezpośrednio do rolników:
płatności bezpośrednie, płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne,
wsparcie dla małych i młodych rolników, inwestycje i zarządzanie ryzykiem. Pomimo,
iż na tą chwilę nie jest jeszcze znany podział tej kwoty pomiędzy państwa
członkowskie, to zaproponowany budżet daje podstawy do kontynuacji wielu
obecnie funkcjonujących mechanizmów wsparcia. Ponadto, Polska będzie stanowczo
domagać się, aby pozostałe działania na rzecz rozwoju, szczególnie rozwoju rolnictwa
i obszarów wiejskich, takie jak LEADER, transfer wiedzy czy wsparcie na rzecz
współpracy miały zapewnione odpowiedni poziom finansowania. Tylko w ten sposób
możemy zagwarantować, że obszary wiejskie pozostaną żywotne społecznie,
gospodarczo i środowiskowo, a tym samym, że zapewnimy stabilne fundamenty dla
bezpieczeństwa żywnościowego UE.
Warto odnotować, że propozycje Komisji w zakresie WRF na kolejny okres
programowania oznaczają, iż Polska nadal pozostaje w gronie największych
beneficjentów unijnego budżetu.
Do pytania 2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez rząd Rzeczypospolitej
Polskiej na forum Unii Europejskiej w celu ochrony interesów polskich rolników i wsi oraz
wyrażenia sprzeciwu wobec likwidacji Wspólnej Polityki Rolnej?
W pierwszym półroczu 2025 r., podczas sprawowania przez Polskę przewodnictwa
w Radzie UE (PREZ PL), opierając się na wynikach dyskusji nad wspomnianym
wcześniej komunikatem KE „Wizja dla rolnictwa i żywności” Polska przygotowała
rekomendacje, w których ministrowie rolnictwa państw UE opowiedzieli się za
utrzymaniem silnego, dwufilarowego i adekwatnego do wyzwań budżetu
przeznaczonego na WPR. Rekomendacje powstały w oparciu szereg debat i dyskusji
kierunkowych przygotowanych przez PREZ PL. Rekomendacje Rady zostały
przekazane KE jako głos ministrów rolnictwa państw członkowskich UE w pracach
nad kształtem nowej polityki rolnej i jej przyszłego budżetu.
Stanowisko wskazujące na konieczność zachowania silnej, dwufilarowej WPR
znalazło się także w dokumencie negocjacyjnym poświęconym nowym Wieloletnim
-- 3 of 6 --
4
Ramom Finansowym UE (WRF). Przy okazji warto podkreślić, że proces negocjacji
przepisów dotyczących reformy WRF prowadzi Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,
przy udziale merytorycznym poszczególnych resortów, w tym Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zdaniem MRiRW, propozycje KE dotyczące kształtu przyszłych WRF w praktyce
mogą być pretekstem do osłabienia roli WPR i w konsekwencji ograniczenia
w realizacji jej celów traktatowych. Niemniej zapewniamy, że Ministerstwo RiRW
w żaden sposób nie deprecjonuje roli WPR jako traktatowej polityki unijnej i będzie
zabiegać o zapewnienie jej odpowiedniego i silnego wsparcia w przyszłości.
Do pytania 3. Czy Ministerstwo podejmie inicjatywę stworzenia wspólnego stanowiska
z innymi państwami członkowskimi, które również opierają swoje rolnictwo na
gospodarstwach rodzinnych (np. Francja, Austria, Włochy), by wspólnie przeciwstawić się
zmianom szkodliwym dla europejskiego rolnictwa?
Minister RiRW prowadzi dialog temat rolnictwa i oczekiwań Polski, co do przyszłej
WPR w trakcie spotkań m.in. z przedstawicielami KE, w tym komisarzem ds.
rolnictwa i żywności- Christophem Hansenem, przedstawicielami organizacji
rolniczych (np. Copa i Cogeca) członkami Parlamentu Europejskiego oraz przede
wszystkim z ministrami rolnictwa państw UE. Rozmowy mają na celu uzasadnienie
oczekiwań Polski oraz wyjaśnienie podstaw dla naszego stanowiska. Polska
konsekwentnie podejmuje działania na wszystkich poziomach — od negocjacji
dotyczących WPR na poziomie technicznym, przez budowanie koalicji państw
o zbieżnych interesach, po prezentacje stanowiska na Radzie UE — by bronić
interesów rolników, używając aktywnej retoryki wobec polityki UE, pokazując
determinację w ochronie rodzimego sektora rolniczego.
Mogę zapewnić, że w ramach negocjacji Polska aktywnie poszukuje sojuszy
i partnerów, a także zgłasza alternatywne rozwiązania, korzystne z punktu widzenia
interesu Polski. Już teraz resort rolnictwa inicjuje i realizuje działania, które mogą
służyć budowaniu koalicji państw mających podobne podejście do WPR i mówiących
o potrzebie konkurencyjność europejskiego rolnictwa, zachowując zrównoważony
rozwój sektora rolnego, poddając konstruktywnej krytyce rozwiązania przedstawiane
przez KE. Polska zawsze jest otwarta na koalicje państw członkowskich, czy
-- 4 of 6 --
5
w ramach Grupy Wyszehradzkiej, czy w szerszym formacie, ale zawsze decydującym
czynnikiem jest zbieżność stanowisk partnerów z naszymi interesami w kwestii
rolnictwa. Należy oczywiście odnotować, że są państwa członkowskie mające
oczekiwania i stanowiska odbiegające od polskiego.
Podsumowując, pragnę raz jeszcze zapewnić, że resort rolnictwa w pełni podziela
troskę o przyszłość polskiego rolnictwa i mieszkańców wsi. Naszym celem jest
utrzymanie silnej WPR, zabezpieczenie godziwych dochodów i finansowania
niezbędnych inwestycji dla rodzinnych gospodarstw rolnych. Jednak ostateczne
decyzje w tej sprawie w przyszłej WPR podejmą rządy wszystkich państw
członkowskich wraz z Parlamentem Europejskim (PE), który współdecyduje o WPR
i może mieć znaczący wpływ na ostateczne decyzje dotyczące kształtu tej polityki
i jej finansowania. Możemy zapewnić, że Rząd RP dokłada wszelkich starań, aby
wypracować korzystne rozwiązania dla polskich rolników.
Do pytania 4. Czy planowane są działania informacyjne i konsultacyjne z organizacjami
rolniczymi, izbami rolniczymi oraz środowiskiem naukowym, aby wypracować silne,
merytoryczne i skuteczne stanowisko negocjacyjne?
Ministerstwo RiRW prowadzi stały dialog z rolnikami, przedstawicielami organizacji
rolniczych oraz środowisk gospodarczych i naukowych. Odbywa się on na bieżąco
podczas spotkań z Kierownictwem resortu – zarówno w terenie, jak i w siedzibie
MRiRW.
Poza spotkaniami, organizacje rolnicze, jak i samorząd rolniczy, kierują do Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi szereg wniosków i postulatów, dotyczących problemów
związanych z sytuacją w rolnictwie. Ministerstwo RiRW analizuje zgłaszane uwagi
i odnosząc się do przekazywanych postulatów, przedstawia podejmowane działania
mające zagwarantować opłacalność produkcji rolniczej i rozwój obszarów wiejskich.
Obecna debata na temat przyszłości rolnictwa jest bardzo spolaryzowana. Aby
przeprowadzić niezbędne zmiany polityki rolnej konieczne jest wypracowanie
społecznego konsensusu. Od niego będzie zależała możliwość wdrażania
instrumentów WPR i sukces transformacji sektora żywnościowego w kierunku
większego zrównoważenia, większej odporności i większej konkurencyjności.
-- 5 of 6 --
6
Pragnę podkreślić, że wszelkie sygnały płynące ze środowisk i organizacji rolniczych
są dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi niezwykle cenne i stanowią ważny
element w kształtowaniu stanowiska Polski w rozpoczynających się negocjacjach
z KE.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --