Interpelacja w sprawie kontrowersyjnych dotacji z Krajowego Planu Odbudowy dla przedsiębiorców HoReCa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11765
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie kontrowersyjnych dotacji z Krajowego Planu Odbudowy dla przedsiębiorców HoReCa
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach media ujawniły kontrowersyjne informacje dotyczące wykorzystania środków z KPO przeznaczonych dla firm z sektora HoReCa (hotelarstwo, gastronomia, catering). Z dostępnych danych wynika, że część dotacji została przeznaczona na cele, których sensowność trudno uznać za zgodną z celami wsparcia - w tym zakup jachtów z ogniwami fotowoltaicznymi, mobilnych ekspresów do kawy i solarium w pizzerii, platformy e-learningowe do gry w brydża czy odżywcze piwo bezalkoholowe o specjalnych właściwościach smakowych.
Na liście beneficjentów znalazło się także przedsiębiorstwo prowadzone przez W. Ł., żonę posła Artura Łąckiego - ośrodek wypoczynkowy „Gryf” w Pobierowie. Otrzymał on trzy dotacje w łącznej kwocie ponad milion złotych, dotyczące modernizacji sali konferencyjnej, rozbudowy części restauracyjnej i budowy ogrodu zimowego.
Program KPO miał na celu wspieranie dywersyfikacji działalności mikro- i małych przedsiębiorstw dotkniętych skutkami pandemii, przy jednoczesnym podnoszeniu ich odporności i innowacyjności. Tymczasem publikacja mapy beneficjentów wywołała falę krytyki - komentatorzy i politycy przestrzegają przed „rozkradaniem pieniędzy publicznych” i obrazem wsparcia dla „luksusowych” inwestycji zamiast realnych działań rozwojowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizowało już skalę i charakter kontrowersyjnych dotacji oraz działania operatorów regionalnych, którzy pełnili rolę pośredników w wyborze projektów?
Jakie konkretnie mechanizmy kontrolne zostaną wdrożone, by zapobiec w przyszłości przyznawaniu środków na cele, które wyraźnie odbiegają od zapisanych w KPO celów innowacyjności i odporności?
Czy planowane są zmiany w kryteriach naboru - np. dodanie oceny etycznej lub społecznej wartości projektu?
Czy już przeprowadzono weryfikację wniosków, które otrzymały finansowanie na wątpliwe cele, i ile z tych dotacji zostało cofniętych lub poddanych zwrotowi?
Jakie instytucje (np. OLAF, prokuratura europejska) zostaną zaangażowane do niezależnego monitoringu nadużyć?
Czy świadczenie dotacji dla ośrodka prowadzonego przez żonę posła Artura Łąckiego, obejmujące ponad milion złotych, było zgodne z celem programu KPO - wspierania dywersyfikacji działalności micro/małych przedsiębiorstw po pandemii?
Czy działania w tej sprawie - w tym przyznanie dotacji - były zatwierdzane przez lokalne komitety opiniujące lub instytucje niezależne od parlamentu?
Czy ministerstwo przewiduje wzmocnienie mechanizmów transparentności, np. wcześniejsze deklaracje beneficjentów o powiązaniach osobistych z funkcjonariuszami państwowymi?
Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9182 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 9 października 2025 r.
znak sprawy: DRP-X.054.4.2025.DK
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11765 Pana Posła Andrzeja Śliwki
w sprawie Inwestycji A1.2.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Wsparcie w ramach Inwestycji A1.2.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy
(KPO) przeznaczone jest nie tylko dla przedsiębiorców z branży HoReCa
(hotelarstwo i gastronomia), ale także turystyka i kultura.
Należy przy tym podkreślić, że w ostatnim czasie w internecie pojawiło się wiele
fake newsów przedstawiających fałszywe przykłady przedsięwzięć MŚP, które
rzekomo otrzymały wsparcie w ramach A1.2.1.
Cel i zakres wsparcia przedsięwzięć MŚP w ramach Inwestycji A1.2.1 uzgodniony
został z Komisją Europejską w 2022 roku, a więc za poprzedniego rządu. Celem
wsparcia jest rozszerzenie lub dywersyfikacja działalności przedsiębiorstw,
a przedsięwzięcia MŚP obejmują przede wszystkim:
1) inwestycje w bazę usługową lub produkcyjną (w tym np. roboty budowlane,
zakup wyposażenia, maszyn i urządzeń, niezbędnych do uruchomienia
nowych produktów/usług, zakup wartości niematerialnych i prawnych,
nakłady na ograniczenie kosztochłonności prowadzonej działalności);
-- 1 of 5 --
2
2) podnoszenie kwalifikacji pracowników (w tym np. szkolenia związane
z nabyciem nowych umiejętności lub przekwalifikowaniem pracowników,
w szczególności w związku z rozszerzaniem lub zmianą profilu, obsługą
klienta, wystąpieniem sytuacji nadzwyczajnych);
3) usługi rozwojowe na rzecz wspieranych MŚP (inne niż szkolenia, o których
mowa powyżej).
Zrealizowanie elementu inwestycyjnego, gdzie finansowane są wydatki wskazane
w pkt 1, jest obowiązkowe. Dzięki Inwestycji A1.2.1 przedsiębiorcy mogą więc np.
zakupić nowoczesne maszyny, czy też dokonać niezbędnych prac budowlanych,
związanych z rozszerzeniem lub dywersyfikacją działalności gospodarczej.
Kontrole planowe w projektach Horeca są realizowane w okresie od grudnia
2024 r. trybie ciągłym, niezależnie od kontroli doraźnych. Do tej pory w ramach
kontroli planowych przeprowadzono 164 kontrole, w wyniku których
stwierdzono, że 148 projektów jest realizowanych prawidłowo, a w 16
stwierdzono nieprawidłowości (10%). Łączna kwota korekt finansowych to 243
689,20 zł. W zależności od etapu realizacji przedsięwzięcia, środki te zostaną
potrącone z kolejnego wniosku, lub zwrócone przez przedsiębiorcę. Dodatkowo,
rozwiązano 6 umów na łączną kwotę 2 893 914,95 zł. We wszystkich przypadkach
umowy zostały rozwiązane przed wypłatą środków (zatem nie będzie
konieczności ich odzyskiwania).
Poza kontrolami planowymi, prowadzone są kontrole doraźne. Od 11 sierpnia br.
podjęto 39 pogłębionych kontroli, w tym kontrole doraźne u przedsiębiorców (z
sygnałów o nieprawidłowościach, w tym sygnałów medialnych) i po pierwszym
etapie ustalenia pozakazują, że w 7 kontrolach stwierdzono nieprawidłowości,
natomiast w 32 – nie stwierdzono.
Ad 2.
W celu zapewnienia zgodności przedsięwzięć z celami Inwestycji, zgodnie
z ustalonymi wcześniej harmonogramami standardowo prowadzone są kontrole,
których celem jest zweryfikowanie procedury wyboru projektów. System kontroli
obejmuje także badanie potencjalnego ryzyka konfliktu interesów osób
oceniających projekty, prawidłowość weryfikacji oświadczeń o pomocy
de minimis. Kontrole te, stanowią istotny element systemu wdrażania, zarówno
w KPO, jak i Polityce Spójności.
Niezależnie od tego, każde przedsięwzięcie przedsiębiorców będzie
weryfikowane i kontrolowane przed rozliczeniem i wypłatą środków
w standardowym trybie.
W całym KPO wszystkie instytucje w ramach wdrażania KPO przeprowadziły od
2023 r. do teraz łącznie 1159 kontroli. W ich wyniku ujawniono nieprawidłowości
finansowe na kwotę 3 mln zł (3 064 522,47 zł) stanowiącą 0,005% alokacji KPO.
-- 2 of 5 --
3
Ad 3.
Nabór w Inwestycji A1.2.1 KPO zakończył się w październiku 2024 r., w związku
z czym żadne zmiany w dokumentacji dotyczącej naboru nie będą już
wprowadzane.
Cała dokumentacja dotycząca naboru, w tym także kryteria wyboru
przedsięwzięć MŚP, znajduje się na stronie PARP:
https://kpo.parp.gov.pl/component/grants/grants/inwestycje-w-dywersyfikacje-
dzialalnosci-sektora-horeca-oferta-dla-przedsiebiorcow#dokumenty
Wśród kryteriów wyboru znajdowało się także kryterium dotyczące zgodności
przedsięwzięcia MŚP w zasadami horyzontalnymi UE, wśród których jest zasada
równości szans i niedyskryminacji oraz zasada równości szans kobiet i mężczyzn.
Spełnienie tego kryterium było obligatoryjne. Ponadto, dodatkowymi punktami
premiowano przedsięwzięcia MŚP, które zlokalizowane są na obszarach
zagrożonych marginalizacją lub utrzymującą się ponadprzeciętną stopą
bezrobocia, aby wzmocnić szanse rozwojowe na tych obszarach.
Ad 4.
Do wsparcia w ramach Inwestycji A1.2.1 wybranych zostało ponad 3 tys.
przedsięwzięć MŚP, natomiast dotychczas rozliczono ok. 10% środków
przeznaczonych na te przedsięwzięcia. Wypłata wsparcia odbywa się w formie
refundacji wydatków poniesionych przez przedsiębiorcę, na podstawie
zweryfikowanych przez operatorów regionalnych wniosków o płatność złożonych
przez MŚP. Rozliczane wydatki muszą być zgodne z celem Inwestycji A1.2.1
i umową o objęcie wsparciem, a także potwierdzone dokumentami księgowymi,
poświadczającymi poniesienie wydatków oraz dokonanie zapłaty. W przypadku
braku akceptacji wydatków przez operatora, np. stwierdzenia niezgodności
z umową lub z Przewodnikiem kwalifikowalności wydatków, środki nie są
wypłacane. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po wypłaceniu środków
przedsiębiorca jest wzywany do ich zwrotu wraz z należnymi odsetkami.
W przypadku braku dobrowolnego zwrotu środków przez przedsiębiorcę sprawa
będzie kierowana do sądu.
Ad 5.
Nadużycia finansowe, stanowiące nieprawidłowość są wykrywane i raportowane
na bieżąco w zwykłym trybie przewidzianym przepisami w ramach każdej
inwestycji angażującej środki europejskie. Prokuratura Europejska prowadzi
obecnie postępowanie sprawdzające doniesienia medialne z własnej inicjatywy.
Ad 6.
Zamieszczone w internecie informacje, że Ośrodek Wypoczynkowy „GRYF”
w Pobierowie, który wymienił Pan Poseł na początku interpelacji, otrzymał ponad
milion złotych dotacji, jest nieprawdziwe. Wsparcie dla tego ośrodka przyznane
-- 3 of 5 --
4
zostało w ramach jednego przedsięwzięcia MŚP pn. „Stworzenie nowoczesnej
sali konferencyjnej oraz ogrodu zimowego na potrzeby eventów biznesowych
jako nowej usługi w firmie wraz z rozbudową części restauracyjnej poprzez
remont i modernizację oraz zakup sprzętu i wyposażenia w Ośrodku
Wypoczynkowym „GRYF” w Pobierowie, Region Zachodniopomorski”, a kwota
przyznanego wsparcia to 474 000 zł.
Wedle informacji, jakimi dysponuje MFiPR, dotychczas nie wypłacono żadnych
pieniędzy (refundacja wydatków) w ramach niniejszego przedsięwzięcia MŚP.
Zgodnie z procedurami ocena wniosku o objęcie wsparciem musi być dokonana
w formie niezależnej oceny przez co najmniej dwóch niezależnych członków
Komisji Oceny Przedsięwzięć MŚP (KOPR), powołanej przez operatora
regionalnego. Przedsięwzięcie MŚP zostało wybrane do objęcia wsparciem.
Ad 7.
Kryteria wyboru projektów ani w polityce spójności, ani w ramach Krajowego
Planu Odbudowy, nie są zatwierdzane przez „lokalne komitety opiniujące”
(sformułowanie użyte przez Pana Posła w interpelacji). Takie instytucje nie są
znane w Ministerstwie i nie funkcjonują w systemie wdrażania środków unijnych.
W przypadku Inwestycji A1.2.1 KPO kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP były
konsultowane z Ministerstwem Sportu i Turystyki, Ministerstwem Kultury i
Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwem Rozwoju i Technologii, Konfederacją
Lewiatan, Business Centre Club, urzędami marszałkowskimi oraz organizacjami
branżowymi: Polską Izbą Turystyki, Polską Organizacją Turystyczną,
Stowarzyszeniem Organizatorów Incentive Travel, Związkiem Rzemiosła
Polskiego, Centrum Monitoringu Rynku Turystycznego oraz Forum Regionalnych
Organizacji Turystycznych.
Ad 8.
Zarówno w przypadku programów realizowanych w ramach polityki spójności,
jak i przedsięwzięć realizowanych w ramach KPO, obowiązują zasady mające na
celu zapobieganie i wykrywanie konfliktu interesów. W związku z tym, osoby
zaangażowane w wybór projektów do dofinansowania oraz ich rozliczanie etc.,
zobowiązane są do złożenia oświadczeń o braku konfliktu interesów.
Oświadczenia te podlegają weryfikacji zgodnie z procedurami poszczególnych
instytucji. W wypadku powzięcia podejrzenia co do wystąpienia konfliktu
interesów, dokonywane są dalsze weryfikacje mające na celu jego potwierdzenie
lub wykluczenie. Każdorazowo, jeśli wystąpienie rzeczywistego, potencjalnego
lub postrzeganego konfliktu się potwierdzi, podejmowane są odpowiednie
działania zaradcze i naprawcze.
-- 4 of 5 --
5
Prawidłowość stosowania procedur zapobiegających konfliktowi interesów jest
sprawdzana zależnie od poziomu wdrażania w toku kontroli i weryfikacji
prowadzonych planowo i doraźnie.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --