Interpelacja nr 11763
Interpelacja w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem
Interpelacja nr 11763
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach w mediach ukazały się doniesienia oraz publiczne spory dotyczące kierownictwa Instytutu Pileckiego i planów merytorycznych tej instytucji. Według doniesień prasowych dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, miał inicjować seminarium badawcze poświęcone kwestii zwrotów dóbr kultury z Polski na rzecz innych państw (wskazywano m.in. Niemcy, Ukrainę, Białoruś, Litwę) oraz dotyczące mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego. Informacje te wywołały szeroką debatę i ostre reakcje polityczne. Ministerstwo Spraw Zagranicznych zlikwidowało stanowisko pełnomocnika ds. współpracy polsko-niemieckiej, które prof. Ruchniewicz objął kilka tygodni wcześniej.
Instytut Pileckiego, jako instytucja publiczna finansowana ze środków państwowych, ma szczególne zobowiązanie do rzetelności naukowej oraz wrażliwości wobec pamięci ofiar totalitaryzmów i interesu narodowego. Publiczne doniesienia o inicjowaniu przez kierownictwo instytutu debat na temat zwrotów dóbr kultury - zwłaszcza bez jasnego przedstawienia ich celu i merytorycznych zasad - rodzą uzasadnione wątpliwości i wymagają pilnego i transparentnego wyjaśnienia.
Wobec powagi sprawy, z uwagi na rolę Instytutu Pileckiego w kształtowaniu i ochronie pamięci historycznej oraz na wrażliwość tematu zwrotów dóbr kultury i mienia, proszę o udzielenie szczegółowych informacji i wyjaśnień.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Instytut Pileckiego planował lub formalnie przygotowywał seminarium, konferencję lub inne wydarzenie naukowo-eksperckie poświęcone zwrotom dóbr kultury z Polski do innych państw (w szczególności Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy) oraz kwestii mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dokumentacji powiązanej z przygotowaniami (programu, listy zaproszonych prelegentów, listy sponsorów/partnerów, decyzji zarządu Instytutu o organizacji wydarzenia).
Jeżeli takie plany istniały - kto w instytucie lub poza nim (np. instytucje partnerskie, ministerstwa, ambasady, organizacje międzynarodowe) został poinformowany o zamiarze organizacji wydarzenia i kto formalnie zatwierdził jego organizację? Proszę o wskazanie dat i osób/komórek administracyjnych.
Czy w odniesieniu do przedmiotowych publikacji medialnych instytut lub ministerstwo dysponują pełnym wykazem materiałów/korespondencji, które potwierdzałyby albo zaprzeczały faktycznemu przygotowaniu seminarium? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Czy ministerstwo prowadzi (lub zamierza wszcząć) wewnętrzne postępowanie wyjaśniające dotyczące zasad przygotowywania publicznych komunikatów naukowych i programów Instytutu Pileckiego, w szczególności pod kątem zgodności tych działań z misją instytutu oraz z polityką historyczną państwa? Jeśli tak, proszę o wskazanie zakresu, terminu i oczekiwanych efektów takiego postępowania.
W związku z powołaniem i następnie likwidacją stanowiska pełnomocnika MSZ ds. polsko-niemieckiej współpracy społecznej i przygranicznej, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego współdziałało z MSZ przy ocenie roli prof. Krzysztofa Ruchniewicza w zakresie dialogu polsko-niemieckiego? Proszę o opis ewentualnych ustaleń między resortami w tej sprawie.
Czy prof. Krzysztof Ruchniewicz, przed objęciem stanowisk w Instytucie Pileckiego i MSZ, został poddany weryfikacji kontrwywiadowczej przez polskie służby specjalne, obejmującej również ocenę ewentualnego wpływu państw trzecich na jego działalność publiczną i zawodową? Jeśli tak, to jakie były wyniki tej weryfikacji?
Z poważaniem Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11763
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 14-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach w mediach ukazały się doniesienia oraz publiczne spory dotyczące kierownictwa Instytutu Pileckiego i planów merytorycznych tej instytucji. Według doniesień prasowych dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, miał inicjować seminarium badawcze poświęcone kwestii zwrotów dóbr kultury z Polski na rzecz innych państw (wskazywano m.in. Niemcy, Ukrainę, Białoruś, Litwę) oraz dotyczące mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego. Informacje te wywołały szeroką debatę i ostre reakcje polityczne. Ministerstwo Spraw Zagranicznych zlikwidowało stanowisko pełnomocnika ds. współpracy polsko-niemieckiej, które prof. Ruchniewicz objął kilka tygodni wcześniej.
Instytut Pileckiego, jako instytucja publiczna finansowana ze środków państwowych, ma szczególne zobowiązanie do rzetelności naukowej oraz wrażliwości wobec pamięci ofiar totalitaryzmów i interesu narodowego. Publiczne doniesienia o inicjowaniu przez kierownictwo instytutu debat na temat zwrotów dóbr kultury - zwłaszcza bez jasnego przedstawienia ich celu i merytorycznych zasad - rodzą uzasadnione wątpliwości i wymagają pilnego i transparentnego wyjaśnienia.
Wobec powagi sprawy, z uwagi na rolę Instytutu Pileckiego w kształtowaniu i ochronie pamięci historycznej oraz na wrażliwość tematu zwrotów dóbr kultury i mienia, proszę o udzielenie szczegółowych informacji i wyjaśnień.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Instytut Pileckiego planował lub formalnie przygotowywał seminarium, konferencję lub inne wydarzenie naukowo-eksperckie poświęcone zwrotom dóbr kultury z Polski do innych państw (w szczególności Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy) oraz kwestii mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dokumentacji powiązanej z przygotowaniami (programu, listy zaproszonych prelegentów, listy sponsorów/partnerów, decyzji zarządu Instytutu o organizacji wydarzenia).
Jeżeli takie plany istniały - kto w instytucie lub poza nim (np. instytucje partnerskie, ministerstwa, ambasady, organizacje międzynarodowe) został poinformowany o zamiarze organizacji wydarzenia i kto formalnie zatwierdził jego organizację? Proszę o wskazanie dat i osób/komórek administracyjnych.
Czy w odniesieniu do przedmiotowych publikacji medialnych instytut lub ministerstwo dysponują pełnym wykazem materiałów/korespondencji, które potwierdzałyby albo zaprzeczały faktycznemu przygotowaniu seminarium? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Czy ministerstwo prowadzi (lub zamierza wszcząć) wewnętrzne postępowanie wyjaśniające dotyczące zasad przygotowywania publicznych komunikatów naukowych i programów Instytutu Pileckiego, w szczególności pod kątem zgodności tych działań z misją instytutu oraz z polityką historyczną państwa? Jeśli tak, proszę o wskazanie zakresu, terminu i oczekiwanych efektów takiego postępowania.
W związku z powołaniem i następnie likwidacją stanowiska pełnomocnika MSZ ds. polsko-niemieckiej współpracy społecznej i przygranicznej, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego współdziałało z MSZ przy ocenie roli prof. Krzysztofa Ruchniewicza w zakresie dialogu polsko-niemieckiego? Proszę o opis ewentualnych ustaleń między resortami w tej sprawie.
Czy prof. Krzysztof Ruchniewicz, przed objęciem stanowisk w Instytucie Pileckiego i MSZ, został poddany weryfikacji kontrwywiadowczej przez polskie służby specjalne, obejmującej również ocenę ewentualnego wpływu państw trzecich na jego działalność publiczną i zawodową? Jeśli tak, to jakie były wyniki tej weryfikacji?
Z poważaniem Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3060 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11763 posła Andrzeja Śliwki z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego
zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu
Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1-3.
Zgodnie z przekazanym do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego planem
merytorycznym Instytutu na 2026 rok Instytut planował cykl specjalistycznych seminariów
poświęconych badaniom proweniencyjnym i doświadczeniom w zakresie restytucji mienia
przez Polskę po 1945 roku. Ich podsumowaniem miała być międzynarodowa konferencja
„bilansująca polskie badania proweniencyjne i efekty zabiegów restytucyjnych”,
przewidziana na 2027 r.
Ministerstwo było informowane o planowanych wcześniejszych seminariach dotyczących
badań proweniencyjnych nt. utraconych dzieł. Wszelkie dalsze decyzje w tej kwestii należały
do dyrektora Instytutu, który zgodnie z art. 24 ustawy o instytutach badawczych ustala plan
działalności instytutu oraz podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących
instytutu (za wyjątkiem zastrzeżonych dla rady naukowej).
Jak wskazano powyżej, Minister nie ma uprawnień do zatwierdzania projektów Instytutu
Pileckiego.
Ad 4.
30 sierpnia br. pełnienie obowiązków dyrektora Instytutu przejął Karol Madaj. Zmiana na
stanowisku dyrektora wpłynie na ocenę i weryfikację planów Instytutu.
Jak wskazano powyżej, Ministerstwo nie ma uprawnień do oceny ad hoc komunikatów
naukowych i programów Instytutu. Jednocześnie na podstawie art. 35 ustawy o instytutach
badawczych Ministerstwo może dokonać kontroli na zasadach i w trybie określonych
w przepisach o kontroli w administracji rządowej.
Ad 5.
Powołanie i odwołanie Pełnomocnika MSZ ds. polsko-niemieckiej współpracy społecznej
i przygranicznej zostało dokonane przez Ministra Spraw Zagranicznych. Powołania
i odwołania dyrektora Instytutu Pileckiego dokonał Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Obie procedury przebiegały od siebie niezależnie i nie miały na siebie wpływu.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 6.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji w tym zakresie, a także nie
dysponuje wiedzą na temat prowadzenia ewentualnych działań sprawdzających ze strony
właściwych służb.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11763 posła Andrzeja Śliwki z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie okoliczności organizacji (lub zamiaru organizacji) seminarium poświęconego
zwrotom dóbr kultury oraz procedur powołania i nadzoru nad dyrektorem Instytutu
Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących
wyjaśnień.
Ad 1-3.
Zgodnie z przekazanym do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego planem
merytorycznym Instytutu na 2026 rok Instytut planował cykl specjalistycznych seminariów
poświęconych badaniom proweniencyjnym i doświadczeniom w zakresie restytucji mienia
przez Polskę po 1945 roku. Ich podsumowaniem miała być międzynarodowa konferencja
„bilansująca polskie badania proweniencyjne i efekty zabiegów restytucyjnych”,
przewidziana na 2027 r.
Ministerstwo było informowane o planowanych wcześniejszych seminariach dotyczących
badań proweniencyjnych nt. utraconych dzieł. Wszelkie dalsze decyzje w tej kwestii należały
do dyrektora Instytutu, który zgodnie z art. 24 ustawy o instytutach badawczych ustala plan
działalności instytutu oraz podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących
instytutu (za wyjątkiem zastrzeżonych dla rady naukowej).
Jak wskazano powyżej, Minister nie ma uprawnień do zatwierdzania projektów Instytutu
Pileckiego.
Ad 4.
30 sierpnia br. pełnienie obowiązków dyrektora Instytutu przejął Karol Madaj. Zmiana na
stanowisku dyrektora wpłynie na ocenę i weryfikację planów Instytutu.
Jak wskazano powyżej, Ministerstwo nie ma uprawnień do oceny ad hoc komunikatów
naukowych i programów Instytutu. Jednocześnie na podstawie art. 35 ustawy o instytutach
badawczych Ministerstwo może dokonać kontroli na zasadach i w trybie określonych
w przepisach o kontroli w administracji rządowej.
Ad 5.
Powołanie i odwołanie Pełnomocnika MSZ ds. polsko-niemieckiej współpracy społecznej
i przygranicznej zostało dokonane przez Ministra Spraw Zagranicznych. Powołania
i odwołania dyrektora Instytutu Pileckiego dokonał Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Obie procedury przebiegały od siebie niezależnie i nie miały na siebie wpływu.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 6.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie ma kompetencji w tym zakresie, a także nie
dysponuje wiedzą na temat prowadzenia ewentualnych działań sprawdzających ze strony
właściwych służb.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --