Interpelacja nr 11749
Interpelacja w sprawie działań w zakresie ograniczania spożycia cukru i wprowadzenia preferencji podatkowych dla zdrowych napojów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań w zakresie ograniczania spożycia cukru i wprowadzenia preferencji podatkowych dla zdrowych napojów
Interpelacja nr 11749
do ministra zdrowia
w sprawie działań w zakresie ograniczania spożycia cukru i wprowadzenia preferencji podatkowych dla zdrowych napojów
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowna Pani Minister,
rosnące spożycie cukru w Polsce stało się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Według NCD Risk Factor Collaboration w 2025 roku w Polsce na otyłość chorować będzie 25,9% kobiet i 30,3% mężczyzn powyżej 20. roku życia, a obecnie nadwagę ma już około 60% dorosłych Polaków. Skala problemu przekłada się na dramatyczne konsekwencje społeczne i ekonomiczne – od rosnących kosztów leczenia chorób dietozależnych po spadek produktywności i wzrost wydatków państwa na świadczenia związane z niezdolnością do pracy.
Najwyższa Izba Kontroli w raporcie „Profilaktyka i leczenie otyłości u osób dorosłych“ z lutego 2024 roku wykazała, że wydatki z powodu otyłości zwiększyły się dwunastokrotnie, z ok. 1,7 mln zł do niemal 21 mln zł. Z kolei OECD szacuje, że w ciągu najbliższych 30 lat choroby związane z otyłością będą kosztować polską gospodarkę ok. 108 mld zł, czyli ponad 4% PKB.
Jedną z głównych przyczyn tej sytuacji jest nadmierne spożycie cukru, zwłaszcza w produktach przetworzonych i napojach słodzonych. Według danych przytoczonych w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej opłatę cukrową przeciętne spożycie cukru w Polsce sięgało ok. 42 kg rocznie na osobę, co znacznie przekracza rekomendacje Światowej Organizacji Zdrowia zalecającej ograniczenie jego dziennego spożycia do maksymalnie 25 g (ok. 6 łyżeczek). Tymczasem badania wskazują, że Polacy spożywają średnio około 23 łyżeczki cukru dziennie – ponad trzykrotnie więcej niż zaleca WHO.
Celem wprowadzenia opłaty cukrowej w 2021 roku było ograniczenie spożycia napojów słodzonych i zachęcenie do zdrowszych wyborów żywieniowych. Jednak mimo tego instrumentu problem nadmiernego spożycia cukru nie został rozwiązany, a polityka państwa w tym zakresie pozostaje niekonsekwentna.
Z jednej strony opłata cukrowa ma przeciwdziałać chorobom dietozależnym, a z drugiej – napoje zawierające minimum 20% soku, które naturalnie dostarczają znacznych ilości cukru, objęte są preferencyjną stawką VAT. Trzeba wyraźnie podkreślić, że cukier zawarty w sokach – mimo że naturalny – w nadmiarze wywołuje te same negatywne skutki zdrowotne, co cukier dodany. Nadmierne spożycie soków sprzyja rozwojowi nadwagi, otyłości, insulinooporności i cukrzycy typu 2, a także zwiększa ryzyko próchnicy.
Co więcej, w nowelizacji tzw. rozporządzenia sklepikowego, dotyczącego asortymentu sprzedawanego w szkołach, zabrakło zapisów ograniczających dopuszczalną ilość cukru w gotowych napojach.
Na szczególną uwagę zasługuje również całkowity brak wsparcia dla wody mineralnej jako zdrowej alternatywy dla napojów słodzonych. Woda – podstawowy i rekomendowany przez ekspertów produkt niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu – nie korzysta z żadnych preferencji w polityce zdrowotnej państwa. Nie jest objęta 5% stawką VAT, jak napoje z dodatkiem 20% soku, ani nie znajduje się na liście towarów pierwszej potrzeby, które mogłyby być wspierane niższymi stawkami podatkowymi. Taka sytuacja de facto promuje wybór napojów z naturalną zawartością cukru kosztem najbardziej neutralnego i zdrowego produktu, jakim jest woda.
Dane NFZ wskazują, że w 2023 roku refundacja leczenia chorób powiązanych z otyłością wyniosła 6,6 mld zł, a według OECD w ciągu najbliższych trzech dekad Polska może stracić z powodu chorób związanych z otyłością równowartość ponad 4% PKB. Wobec tak alarmujących prognoz konieczne jest podjęcie spójnych działań – zarówno przez kontynuację instrumentów fiskalnych, jak i wprowadzenie norm ograniczających maksymalną zawartość cukru w produktach spożywczych oraz stworzenie preferencji podatkowych dla napojów niesłodzonych, w tym wody mineralnej.
W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje skutki wprowadzenia opłaty cukrowej w kontekście zdrowia publicznego i zachowań konsumenckich?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje sprzedaż napojów zawierających 20% soku oraz ich wpływ na zdrowie Polaków?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć działania zmierzające do zmiany polityki zdrowotnej państwa i wprowadzenia niewielkich preferencji podatkowych dla wody mineralnej?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje reformę opłaty cukrowej, opartą na wynikach monitoringu jej skuteczności?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa rozszerzenie regulacji dotyczących limitu cukru w napojach sprzedawanych w jednostkach oświaty?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 11749
do ministra zdrowia
w sprawie działań w zakresie ograniczania spożycia cukru i wprowadzenia preferencji podatkowych dla zdrowych napojów
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowna Pani Minister,
rosnące spożycie cukru w Polsce stało się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Według NCD Risk Factor Collaboration w 2025 roku w Polsce na otyłość chorować będzie 25,9% kobiet i 30,3% mężczyzn powyżej 20. roku życia, a obecnie nadwagę ma już około 60% dorosłych Polaków. Skala problemu przekłada się na dramatyczne konsekwencje społeczne i ekonomiczne – od rosnących kosztów leczenia chorób dietozależnych po spadek produktywności i wzrost wydatków państwa na świadczenia związane z niezdolnością do pracy.
Najwyższa Izba Kontroli w raporcie „Profilaktyka i leczenie otyłości u osób dorosłych“ z lutego 2024 roku wykazała, że wydatki z powodu otyłości zwiększyły się dwunastokrotnie, z ok. 1,7 mln zł do niemal 21 mln zł. Z kolei OECD szacuje, że w ciągu najbliższych 30 lat choroby związane z otyłością będą kosztować polską gospodarkę ok. 108 mld zł, czyli ponad 4% PKB.
Jedną z głównych przyczyn tej sytuacji jest nadmierne spożycie cukru, zwłaszcza w produktach przetworzonych i napojach słodzonych. Według danych przytoczonych w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej opłatę cukrową przeciętne spożycie cukru w Polsce sięgało ok. 42 kg rocznie na osobę, co znacznie przekracza rekomendacje Światowej Organizacji Zdrowia zalecającej ograniczenie jego dziennego spożycia do maksymalnie 25 g (ok. 6 łyżeczek). Tymczasem badania wskazują, że Polacy spożywają średnio około 23 łyżeczki cukru dziennie – ponad trzykrotnie więcej niż zaleca WHO.
Celem wprowadzenia opłaty cukrowej w 2021 roku było ograniczenie spożycia napojów słodzonych i zachęcenie do zdrowszych wyborów żywieniowych. Jednak mimo tego instrumentu problem nadmiernego spożycia cukru nie został rozwiązany, a polityka państwa w tym zakresie pozostaje niekonsekwentna.
Z jednej strony opłata cukrowa ma przeciwdziałać chorobom dietozależnym, a z drugiej – napoje zawierające minimum 20% soku, które naturalnie dostarczają znacznych ilości cukru, objęte są preferencyjną stawką VAT. Trzeba wyraźnie podkreślić, że cukier zawarty w sokach – mimo że naturalny – w nadmiarze wywołuje te same negatywne skutki zdrowotne, co cukier dodany. Nadmierne spożycie soków sprzyja rozwojowi nadwagi, otyłości, insulinooporności i cukrzycy typu 2, a także zwiększa ryzyko próchnicy.
Co więcej, w nowelizacji tzw. rozporządzenia sklepikowego, dotyczącego asortymentu sprzedawanego w szkołach, zabrakło zapisów ograniczających dopuszczalną ilość cukru w gotowych napojach.
Na szczególną uwagę zasługuje również całkowity brak wsparcia dla wody mineralnej jako zdrowej alternatywy dla napojów słodzonych. Woda – podstawowy i rekomendowany przez ekspertów produkt niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu – nie korzysta z żadnych preferencji w polityce zdrowotnej państwa. Nie jest objęta 5% stawką VAT, jak napoje z dodatkiem 20% soku, ani nie znajduje się na liście towarów pierwszej potrzeby, które mogłyby być wspierane niższymi stawkami podatkowymi. Taka sytuacja de facto promuje wybór napojów z naturalną zawartością cukru kosztem najbardziej neutralnego i zdrowego produktu, jakim jest woda.
Dane NFZ wskazują, że w 2023 roku refundacja leczenia chorób powiązanych z otyłością wyniosła 6,6 mld zł, a według OECD w ciągu najbliższych trzech dekad Polska może stracić z powodu chorób związanych z otyłością równowartość ponad 4% PKB. Wobec tak alarmujących prognoz konieczne jest podjęcie spójnych działań – zarówno przez kontynuację instrumentów fiskalnych, jak i wprowadzenie norm ograniczających maksymalną zawartość cukru w produktach spożywczych oraz stworzenie preferencji podatkowych dla napojów niesłodzonych, w tym wody mineralnej.
W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje skutki wprowadzenia opłaty cukrowej w kontekście zdrowia publicznego i zachowań konsumenckich?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje sprzedaż napojów zawierających 20% soku oraz ich wpływ na zdrowie Polaków?
3. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza podjąć działania zmierzające do zmiany polityki zdrowotnej państwa i wprowadzenia niewielkich preferencji podatkowych dla wody mineralnej?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje reformę opłaty cukrowej, opartą na wynikach monitoringu jej skuteczności?
5. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa rozszerzenie regulacji dotyczących limitu cukru w napojach sprzedawanych w jednostkach oświaty?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6571 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.29.2025.KM
Warszawa, 04 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11749 w sprawie działań podejmowanych w zakresie
ograniczania spożycia cukru oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla napojów
uznawanych za zdrowe, złożoną przez Panią Poseł Agnieszkę Ścigaj, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Prowadzenie polityki fiskalnej w odniesieniu do produkcji i obrotu produktami
spożywczymi, których nadmierne spożycie może być szkodliwe dla zdrowia, może
przyczyniać się – co zostało udokumentowane – do obniżenia konsumpcji tych produktów,
a w konsekwencji korzystnie wpływać na stan zdrowia społeczeństwa. Kreowanie polityki
zdrowotnej państwa, w tym również działań promujących tak zwane „zdrowsze” produkty
spożywcze, powinno być realizowane w sposób kompleksowy i spójny – zarówno na
poziomie legislacyjnym, jak i w zakresie działań promocyjnych oraz edukacyjnych.
Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie w korespondencji kierowanej bezpośrednio do
Ministerstwa Finansów deklarowało gotowość współpracy przy pracach związanych z
identyfikacją produktów spożywczych, w odniesieniu do których rekomendowana byłaby
zmiana stawki podatku od towarów i usług, ze względu na ich wpływ na zdrowie (tj. w
przypadku produktów zawierających znaczące ilości cukrów prostych, soli lub tłuszczu)1.
Już w 2017 roku wskazywano, iż tendencje związane ze spożyciem produktów o wysokiej
wartości odżywczej nie były, z punktu widzenia profilaktyki zdrowotnej, satysfakcjonujące,
co jednoznacznie potwierdzało potrzebę intensyfikacji działań w tym zakresie. Podkreślano
1 Pismo MZ z dnia 11 lipca 2016 r., znak: ZPN.073.9.2016
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
również, że Polska – jako kraj o dużym potencjale rolniczym oraz znaczącej produkcji
świeżych owoców i warzyw – mogłaby zyskać podwójnie na ewentualnych zmianach
systemu podatkowego, odnosząc korzyść zarówno w perspektywie poprawy zdrowia
obywateli, jak i rozwoju gospodarki krajowej. W związku z powyższym, opracowano i
przesłano do Ministerstwa Finansów materiał poświęcony roli polityki fiskalnej,
zawierający propozycje Ministerstwa Zdrowia do ewentualnego wykorzystania.
Również w kwestii zmiany zasad opodatkowania wód mineralnych, Ministerstwo Zdrowia
przekazało do Ministerstwa Finansów stanowisko w przedmiotowej sprawie2, w którym
wskazano, że w ramach koncepcji całościowego podejścia do zdrowia ważna jest spójna
polityka międzysektorowa w zakresie konieczności ograniczenia promocji produktów
niekorzystnych dla zdrowia. W odniesieniu do obniżonej stawki podatku VAT na niektóre
towary (uchwalonej przez Sejm Tarczą Antyinflacyjna 2.0.) wskazywano, że woda
niewątpliwie należy do katalogu produktów spożywczych pierwszej potrzeby i w
konsekwencji powinna zostać objęta preferencyjną stawką VAT. Zależy nam bowiem na
tym, aby woda była napojem pierwszego wyboru w chwili zaspokojenia
pragnienia/uzupełnienia płynów. Ministerstwo Zdrowia wskazało wówczas, że
konkurencyjna cena wody butelkowanej jest więc szczególnie ważnym elementem
w promowaniu spożycia tego napoju.
Należy mieć na uwadze, iż na wielkość konsumpcji produktów spożywczych oddziałuje
wiele czynników, takich jak cena, preferencje konsumentów dotyczące jakości i marki
produktów, nawyki żywieniowe, wzorce konsumpcji, oddziaływanie reklamy, promocje
cenowe na zakup konkretnych artykułów spożywczych, jak również edukacja zdrowotna. Z
tego względu istotne jest prowadzenie badań nad wpływem różnych czynników na spożycie
poszczególnych grup produktów spożywczych. Analiza jednego wybranego czynnika, na
przykład w odniesieniu do konsumpcji napojów bezalkoholowych, nie pozwala na pełną
ocenę rzeczywistego stanu.
Chcąc dokonać długofalowej oceny skutków wprowadzenia tzw. „opłaty cukrowej”, w
ramach realizacji Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 zaplanowano
przeprowadzenie przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład
Higieny – Państwowy Instytut Badawczy w latach 2022 oraz 2025 badań preferencji
konsumentów dotyczących wyborów żywieniowych po wprowadzeniu tej opłaty od
napojów słodzonych, a także wyborów dostępnych na rynku produktów słodkich, na
reprezentatywnej próbie tysiąca dorosłych Polaków.
W badaniu przeprowadzonym w roku 2022 brało udział 523 kobiet oraz 477 mężczyzn.
Wyniki analizy wykazały, iż ponad 60% respondentów spożywa napoje słodzone, przy czym
2 Pismo Ministerstwa Zdrowia z dnia 2 czerwca 2022 r., znak: ZPN.611.56.20r22
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
co piąta osoba deklaruje ich konsumpcję co najmniej raz dziennie. Najczęściej wybierana
ilość to jedna do dwóch szklanek napoju na dobę. Blisko 40% uczestników badania
preferuje napoje tradycyjne, dosładzane cukrem lub syropem glukozowo-fruktozowym. Na
rok 2025 przewidziano realizację analogicznego badania.
W tym miejscu należy poinformować, iż w Ministerstwie Zdrowia nie są obecnie
prowadzone prace legislacyjne dotyczące nowelizacji przepisów w zakresie tzw. „opłaty
cukrowej”.
Odnosząc się do kwestii rozszerzenia regulacji dotyczących limitu cukru w napojach
przeznaczonych do sprzedaży w jednostkach systemu oświaty, wskazuję, że w obecnie
procedowanym projekcie rozporządzenia w sprawie grup środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz
wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia
zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (MZ 1787), do sprzedaży dopuszcza się
wyłącznie następujące napoje:
soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne,
koktajle owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne bez dodatku cukrów i
substancji słodzących,
naturalną wodę mineralną nisko lub średniozmineralizowaną, wodę źródlaną i wodę
stołową,
napoje przygotowywane na miejscu, które zawierają nie więcej niż 5 g cukrów
dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia;
inne napoje niż wskazane powyżej, wyłącznie bez dodatku cukrów i substancji
słodzących.
Mając na uwadze ww. katalog produktów, dostęp do napojów z dodatkiem cukrów na
terenie jednostek systemu oświaty, został w znaczący sposób ograniczony.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.29.2025.KM
Warszawa, 04 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11749 w sprawie działań podejmowanych w zakresie
ograniczania spożycia cukru oraz wprowadzenia preferencji podatkowych dla napojów
uznawanych za zdrowe, złożoną przez Panią Poseł Agnieszkę Ścigaj, uprzejmie proszę o
przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Prowadzenie polityki fiskalnej w odniesieniu do produkcji i obrotu produktami
spożywczymi, których nadmierne spożycie może być szkodliwe dla zdrowia, może
przyczyniać się – co zostało udokumentowane – do obniżenia konsumpcji tych produktów,
a w konsekwencji korzystnie wpływać na stan zdrowia społeczeństwa. Kreowanie polityki
zdrowotnej państwa, w tym również działań promujących tak zwane „zdrowsze” produkty
spożywcze, powinno być realizowane w sposób kompleksowy i spójny – zarówno na
poziomie legislacyjnym, jak i w zakresie działań promocyjnych oraz edukacyjnych.
Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie w korespondencji kierowanej bezpośrednio do
Ministerstwa Finansów deklarowało gotowość współpracy przy pracach związanych z
identyfikacją produktów spożywczych, w odniesieniu do których rekomendowana byłaby
zmiana stawki podatku od towarów i usług, ze względu na ich wpływ na zdrowie (tj. w
przypadku produktów zawierających znaczące ilości cukrów prostych, soli lub tłuszczu)1.
Już w 2017 roku wskazywano, iż tendencje związane ze spożyciem produktów o wysokiej
wartości odżywczej nie były, z punktu widzenia profilaktyki zdrowotnej, satysfakcjonujące,
co jednoznacznie potwierdzało potrzebę intensyfikacji działań w tym zakresie. Podkreślano
1 Pismo MZ z dnia 11 lipca 2016 r., znak: ZPN.073.9.2016
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
również, że Polska – jako kraj o dużym potencjale rolniczym oraz znaczącej produkcji
świeżych owoców i warzyw – mogłaby zyskać podwójnie na ewentualnych zmianach
systemu podatkowego, odnosząc korzyść zarówno w perspektywie poprawy zdrowia
obywateli, jak i rozwoju gospodarki krajowej. W związku z powyższym, opracowano i
przesłano do Ministerstwa Finansów materiał poświęcony roli polityki fiskalnej,
zawierający propozycje Ministerstwa Zdrowia do ewentualnego wykorzystania.
Również w kwestii zmiany zasad opodatkowania wód mineralnych, Ministerstwo Zdrowia
przekazało do Ministerstwa Finansów stanowisko w przedmiotowej sprawie2, w którym
wskazano, że w ramach koncepcji całościowego podejścia do zdrowia ważna jest spójna
polityka międzysektorowa w zakresie konieczności ograniczenia promocji produktów
niekorzystnych dla zdrowia. W odniesieniu do obniżonej stawki podatku VAT na niektóre
towary (uchwalonej przez Sejm Tarczą Antyinflacyjna 2.0.) wskazywano, że woda
niewątpliwie należy do katalogu produktów spożywczych pierwszej potrzeby i w
konsekwencji powinna zostać objęta preferencyjną stawką VAT. Zależy nam bowiem na
tym, aby woda była napojem pierwszego wyboru w chwili zaspokojenia
pragnienia/uzupełnienia płynów. Ministerstwo Zdrowia wskazało wówczas, że
konkurencyjna cena wody butelkowanej jest więc szczególnie ważnym elementem
w promowaniu spożycia tego napoju.
Należy mieć na uwadze, iż na wielkość konsumpcji produktów spożywczych oddziałuje
wiele czynników, takich jak cena, preferencje konsumentów dotyczące jakości i marki
produktów, nawyki żywieniowe, wzorce konsumpcji, oddziaływanie reklamy, promocje
cenowe na zakup konkretnych artykułów spożywczych, jak również edukacja zdrowotna. Z
tego względu istotne jest prowadzenie badań nad wpływem różnych czynników na spożycie
poszczególnych grup produktów spożywczych. Analiza jednego wybranego czynnika, na
przykład w odniesieniu do konsumpcji napojów bezalkoholowych, nie pozwala na pełną
ocenę rzeczywistego stanu.
Chcąc dokonać długofalowej oceny skutków wprowadzenia tzw. „opłaty cukrowej”, w
ramach realizacji Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 zaplanowano
przeprowadzenie przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład
Higieny – Państwowy Instytut Badawczy w latach 2022 oraz 2025 badań preferencji
konsumentów dotyczących wyborów żywieniowych po wprowadzeniu tej opłaty od
napojów słodzonych, a także wyborów dostępnych na rynku produktów słodkich, na
reprezentatywnej próbie tysiąca dorosłych Polaków.
W badaniu przeprowadzonym w roku 2022 brało udział 523 kobiet oraz 477 mężczyzn.
Wyniki analizy wykazały, iż ponad 60% respondentów spożywa napoje słodzone, przy czym
2 Pismo Ministerstwa Zdrowia z dnia 2 czerwca 2022 r., znak: ZPN.611.56.20r22
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
co piąta osoba deklaruje ich konsumpcję co najmniej raz dziennie. Najczęściej wybierana
ilość to jedna do dwóch szklanek napoju na dobę. Blisko 40% uczestników badania
preferuje napoje tradycyjne, dosładzane cukrem lub syropem glukozowo-fruktozowym. Na
rok 2025 przewidziano realizację analogicznego badania.
W tym miejscu należy poinformować, iż w Ministerstwie Zdrowia nie są obecnie
prowadzone prace legislacyjne dotyczące nowelizacji przepisów w zakresie tzw. „opłaty
cukrowej”.
Odnosząc się do kwestii rozszerzenia regulacji dotyczących limitu cukru w napojach
przeznaczonych do sprzedaży w jednostkach systemu oświaty, wskazuję, że w obecnie
procedowanym projekcie rozporządzenia w sprawie grup środków spożywczych
przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz
wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia
zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (MZ 1787), do sprzedaży dopuszcza się
wyłącznie następujące napoje:
soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne,
koktajle owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne bez dodatku cukrów i
substancji słodzących,
naturalną wodę mineralną nisko lub średniozmineralizowaną, wodę źródlaną i wodę
stołową,
napoje przygotowywane na miejscu, które zawierają nie więcej niż 5 g cukrów
dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia;
inne napoje niż wskazane powyżej, wyłącznie bez dodatku cukrów i substancji
słodzących.
Mając na uwadze ww. katalog produktów, dostęp do napojów z dodatkiem cukrów na
terenie jednostek systemu oświaty, został w znaczący sposób ograniczony.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --