Interpelacja w sprawie rozszerzenia katalogu podatników uprawnionych do stosowania kas rejestrujących w postaci oprogramowania

Interpelacja nr 11748

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie rozszerzenia katalogu podatników uprawnionych do stosowania kas rejestrujących w postaci oprogramowania

Zgłaszający: Ryszard Petru

Data wpływu: 13-08-2025

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2022 poz. 1692) wnoszę interpelację w sprawie nowelizacji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 maja 2020 r. (Dz. U. 2020 poz. 965 z późn. zm.) celem rozszerzenia katalogu podatników uprawnionych do stosowania kas rejestrujących mających postać oprogramowania.

Troszcząc się o rozwój gospodarki, poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz efektywne wykorzystanie środków publicznych, zwracam się z uprzejmą prośbą o ponowne przeanalizowanie regulacji dotyczących stosowania kas rejestrujących w postaci oprogramowania.

Sprawa ta ma zasadnicze znaczenie dla interesu publicznego, realizacji celów fiskalnych państwa, równości podatników wobec prawa, skuteczności systemu ewidencji obrotu, ochrony środowiska, a także racjonalnego wydatkowania środków budżetowych.

Mimo, że technologie software’owe zostały dopuszczone do użytku i działają w sposób bezpieczny oraz zgodny z przepisami, ustawodawca nie zaktualizował przepisów wykonawczych w sposób odpowiadający rozwojowi rynku, technologii i potrzebom gospodarki.

Rozwiązanie to mogłoby przynieść wymierne korzyści zarówno dla państwa, jak i przedsiębiorców – zwiększając efektywność fiskalizacji, zmniejszając koszty prowadzenia działalności, a także wspierając procesy cyfryzacji oraz ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Obecnie możliwość stosowania kas wirtualnych ograniczona jest do wybranych grup podatników (np. transport, gastronomia, hotelarstwo), mimo że ta technologia jest bezpieczna, certyfikowana i sprawdzona w praktyce. Takie ograniczenie budzi wątpliwości w kontekście zasady równego traktowania podatników.

Kasy software’owe funkcjonują stabilnie i bezpiecznie m.in. w transporcie, hotelarstwie czy myjniach samoobsługowych, integrując się z Centralnym Repozytorium Kas i realizując wszelkie wymagania techniczne certyfikowane przez Główny Urząd Miar.

Postulat rozszerzenia katalogu podatników, zwiększający dostępność stosowania kas wirtualnych, został poparty przez liczne organizacje, w tym Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz ekspertów zespołu „SprawdzaMY“. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców wskazuje jednoznacznie, że ograniczenia dostępności kas software’owych są anachroniczne, nieefektywne i nieuzasadnione z punktu widzenia interesu publicznego. Nadto ww. organizacje wskazują, że obecne ograniczenia są nieuzasadnione w świetle interesu publicznego i hamują rozwój innowacyjnych rozwiązań.

Wskazać należy również branże predysponowane do stosowania kas wirtualnych:

a) branża beauty (fryzjerzy, kosmetyczki),
b) usługi serwisowe i instalacyjne,
c) drobne rzemiosło (szewcy, ślusarze, stolarze),
d) e-commerce i sprzedaż wysyłkowa,
e) korepetycje, szkolenia, edukacja nieformalna,
f) usługi medyczne, weterynaryjne, fizjoterapia, masaże,
g) handel na targowiskach i bazarach,
h) usługi prawne,
i) pozostała sprzedaż detaliczna.

Wprowadzenie możliwości stosowania kas wirtualnych przyniosłoby następujące korzyści:

Ekonomiczne: Koszt zakupu fizycznego urządzenia fiskalnego online to wydatek rzędu 1500-3000 zł netto. Nawet po uwzględnieniu ulgi (do 700 zł), obciążenie to pozostaje istotne, szczególnie dla mikrofirm i działalności sezonowych. Kasa software’owa w modelu subskrypcyjnym (koszt analogiczny do taniego abonamentu telefonicznego) eliminuje próg wejścia. Co więcej, brak ulgi dla kas software’owych oznacza bezpośrednie oszczędności budżetowe. Obecnie Skarb Państwa dopłaca nowym podatnikom 700 zł do każdego fiskalnego urządzenia rejestrującego, czyli kasy fiskalnej albo drukarki fiskalnej. Wprowadzenie rozwiązania spowodowałoby obniżenie kosztów zakupu urządzeń fiskalnych dla przedsiębiorców i oszczędności budżetowe dzięki ograniczeniu dopłat.

Co również istotne, wymóg niskiej pojemności pamięci to pozostałość z lat 90-tych, która dziś prowadzi do celowego skracania życia urządzenia i kosztownej wymiany całego sprzętu zamiast jego komponentów. To wprost narusza ducha unijnych przepisów o ekoprojektowaniu i zrównoważonej konsumpcji. Chodzi o tzw. pamięć fiskalną, której pojemność wynika z rozporządzenia Ministra Finansów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami pamięć fiskalna w urządzeniach rejestrujących musi umożliwiać zapisanie co najmniej 1830 raportów dobowych. Tak sformułowana regulacja powoduje, że wszystkie dostępne na rynku sprzętowe urządzenia fiskalne mają pamięć fiskalną o pojemności dokładnie 1830 raportów dobowych, chociaż Ministerstwo Finansów dopuszcza pamięci o większej pojemności. Pierwotne ograniczenie nie było ograniczeniem, ponieważ 25 lat temu, kiedy rozporządzenie wchodziło w życie, wielkość dostępnych nośników danych posiadała ograniczoną pojemność. Tym zapisem regulator wymusił stosowanie uzasadnionej 25 lat temu wielkości pamięci. W konsekwencji pierwotna regulacja stała się aktualnie ograniczeniem skutkującym tym, że urządzenie fiskalne należy wymieniać co 5-6 lat, ponieważ zapełniona pamięć fiskalna uniemożliwia kontynuowanie korzystania z urządzenia fiskalnego i sprzęt staje się bezużyteczny. W takiej sytuacji podatnik zmuszony jest do kupienia nowego fiskalnego urządzenia rejestrującego. Oczywiście istnieje możliwość wymiany samej pamięci fiskalnej, ale ten koszt jest zbliżony do kosztu nowego urządzenia: wizyta serwisanta, odczyt zapełnionej kasy fiskalnej oraz wymiana samej pamięci fiskalnej to aktualnie koszt około w przedziale 1200 - 1500 złotych netto. Ponadto taka operacja może trwać nawet do 2 tygodni, co de facto uniemożliwia prowadzenie działalności w tym okresie. W takiej sytuacji podatnik staje przed wyborem zawieszenia sprzedaży oraz zapłacenia za usługę równowartości nowej kasy fiskalnej. Wybór staje się oczywisty i podatnik kupuje nowe urządzenie. Szkoda dla kupującego jest oczywista.

Ograniczanie żywotności urządzeń to praktyka rynkowa mogąca budzić wątpliwości, w szczególności w świetle unijnej dyrektywy mającej na celu poprawę oznakowania produktów oraz zwiększenie trwałości urządzeń elektronicznych. Opisywany przypadek fiskalnych urządzeń rejestrujących oraz praktyki rynkowe związane z tymi urządzeniami wprost uderzają w regulacje mające przeciwstawiać się celowemu skracaniu cyklu życia m.in. urządzeń elektronicznych.

Fiskalne: Kasa software’owa może być zainstalowana na smartfonie lub terminalu płatniczym, co zachęca podatników świadczących usługi mobilne do ewidencjonowania obrotu. Wysoka bariera wejścia w postaci zakupu kasy fizycznej sprzyja zaniechaniom i szarej strefie. Ponadto instalacja kas fiskalnych na terminalach płatniczych wręcz uniemożliwia unikanie rejestracji sprzedaży z punktu widzenia fiskalnego. Propozycja spowoduje większą skuteczność fiskalizacji oraz ograniczenie szarej strefy.

Technologiczne: Rozwiązania software’owe pozwalają zintegrować płatność elektroniczną i wystawienie e-paragonu w jednym procesie – bez potrzeby drukowania, podłączania urządzeń czy dodatkowych interfejsów. To wprost realizuje cele ministerstwa dotyczące cyfryzacji i nowoczesnej administracji.

Ekologiczne: Ograniczona pojemność pamięci fiskalnej (1830 raportów dobowych) w urządzeniach fizycznych oznacza, że co 5–6 lat każde z ~200 tys. rocznie instalowanych urządzeń trafia na śmietnik. Kasy software’owe spowodują zmniejszenie ilości elektroodpadów przez odejście od urządzeń o ograniczonej żywotności.

Rozszerzenie możliwości stosowania kas wirtualnych to krok w stronę nowoczesnej, przyjaznej przedsiębiorcom i efektywnej administracji skarbowej. Kasy fiskalne w formie aplikacji mobilnych stanowią nowoczesne i bezpieczne narzędzie rejestracji sprzedaży, znacznie tańsze i bardziej dostępne niż klasyczne rozwiązania sprzętowe. W wielu krajach Unii Europejskiej rozwiązania software’owe funkcjonują z powodzeniem bez ograniczenia branżowego, przy pełnym poszanowaniu zasad fiskalizacji. W Polsce mimo istniejących certyfikacji i pozytywnych doświadczeń z wdrożeń (np. na terminalach płatniczych), katalog branżowy pozostaje niezmieniony od 2020 r. Zmiana ta mogłaby wspierać rozwój polskiego sektora ICT, zmniejszać obciążenia środowiskowe oraz ekonomiczne, a także obniżać koszty prowadzenia działalności gospodarczej.

Podsumowując, proponowana zmiana spowoduje następujące korzyści:

- obniży koszty działalności gospodarczej,
- zwiększy wpływy podatkowe dzięki pełniejszej fiskalizacji,
- zmodernizuje i zdigitalizuje system ewidencji sprzedaży,
- zmniejszy obciążenie środowiska przez ograniczenie elektroodpadów,
- zwiększy konkurencję wśród krajowych producentów technologii fiskalnych,
- wesprze rozwój polskiego sektora ICT.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo planuje nowelizację rozporządzenia z dnia 29 maja 2020 r. w celu objęcia kasami software’owymi wszystkich podatników zobowiązanych do ewidencji sprzedaży?

Czy ministerstwo przeanalizowało oszczędności dla budżetu z tytułu ograniczenia dopłat do urządzeń fizycznych i jaką kwotę państwo wydaje rocznie na ten cel?

Czy były analizowane doświadczenia innych państw UE, takich jak Francja, Estonia czy Portugalia, gdzie rozwiązania software’owe funkcjonują powszechnie i skutecznie?

Czy ministerstwo analizowało przypadki innych państw (np. Portugalii, Francji), gdzie pełne otwarcie na rozwiązania software’owe przyniosło obniżenie kosztów fiskalizacji i ograniczenie barier wejścia dla nowych graczy technologicznych?

Jaka jest rzeczywista przyczyna utrzymywania ograniczonego katalogu branż dopuszczonych do stosowania kas wirtualnych?

Czy ograniczenia wynikają z obaw technicznych, czy raczej z wpływu środowisk producentów kas sprzętowych?

Czy Ministerstwo Finansów ma dane lub analizy, które wskazują na wzrost ryzyka nadużyć podatkowych w przypadku rozszerzenia tej technologii na inne sektory (np. usługi mobilne, targowiska, drobny handel, branżę beauty, usługi prawnicze, usługi medyczne, itp.)?

Z wyrazami szacunku

Ryszard Petru
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej