Interpelacja w sprawie sytuacji w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11746
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie sytuacji w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego
Zgłaszający: Dorota Olko, Daria Gosek-Popiołek, Anna Maria Żukowska
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracamy się do Pani zaniepokojone sytuacją w berlińskim oddziale Instytutu Pileckiego. W ostatnim czasie pojawiło się w przestrzeni medialnej wiele niepokojących informacji dotyczących zarówno kwestii merytorycznych, jak i personalnych związanych z funkcjonowaniem berlińskiej placówki Instytutu Pileckiego i działaniem (decyzjami) dyrekcji instytutu.
W naszej opinii ta sprawa szkodzi działaniom instytutu jako całości, a w konsekwencji szkodzi polskiemu „soft power” zwłaszcza w kontekście oddziału zlokalizowanego w tak kluczowej europejskiej stolicy, jaką jest Berlin.
Dotarły do nas również informację, że pracownicy berlińskiego oddziału IP zwracali się do MKiDN z informacjami na temat funkcjonowania instytutu, powołując się na przepisy ustawy o ochronie sygnalistów.
Dlatego w trosce o sprawne działanie Instytutu Pileckiego oraz oddziału berlińskiego IP oraz na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2018 poz. 1799) zwracamy się do Pani z następującymi pytaniami:
Czy ktokolwiek z pracowników berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego zwracał się do ministerstwa, prosząc o ochronę w trybie przewidzianym w ustawie o ochronie sygnalistów?
Czy MKiDN przyznało tym osobom status sygnalisty?
Jeżeli tego statusu im odmówiono, to na jakiej podstawie? Prosimy o udostępnienie wszelkich dokumentów dotyczących podjęcia przez MKiDN decyzji odmownej.
Czy prawdą jest, że korespondencja dotycząca nieprawidłowości w Instytucie Pileckiego, której autorzy powoływali się za przepisy ustawy o ochronie sygnalistów, została przekazana dyrekcji Instytutu Pileckiego z ujawnieniem personaliów autorów? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie MKiDN podjęło taką decyzję?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5866 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11746 posłów Doroty Olko, Darii Gosek-Popiołek i Anny
Marii Żukowskiej z 25 sierpnia 2025 roku w sprawie sytuacji w berlińskim oddziale Instytutu
Pileckiego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Jeden z pracowników berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego zwracał się do Ministerstwa
Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wystąpieniami, a w jednym z nich wnosił o objęcie
ochroną w trybie przewidzianym w ustawie o ochronie sygnalistów.
Pierwsze z wystąpień, które wpłynęło 5 marca 2025 r., skierowane było do Hanny
Wróblewskiej, minister kultury i dziedzictwa narodowego, pracownika Ministerstwa Kultury
i Dziedzictwa Narodowego - starszego specjalisty w Wydziale ds. Polityki Pamięci
w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego, sekretariatu Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego oraz do wiadomości sekretariatu oddziału Instytutu Solidarności i Męstwa
im. Witolda Pileckiego w Berlinie. Drugie zgłoszenie, niezbieżne w zakresie treści,
a w związku z tym rozpatrywane odrębnie, złożono 28 lipca 2025 r. do Marty Cienkowskiej,
minister kultury i dziedzictwa narodowego, oraz do Jana Tombińskiego, ambasadora RP w
Niemczech.
W żadnym z powyżej wskazanych przypadków zgłoszenie nie spełniało przesłanek
ustawowych dla objęcia zgłaszającego ochroną w trybie ustawy o ochronie sygnalistów.
Ustawa nie przewiduje przyznawania statutu sygnalisty w rozumieniu zdarzenia prawnego
ustanawiającego ochronę.
Wyjaśniam, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów sygnalistą jest osoba
fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną
w kontekście związanym z pracą. Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów
naruszeniem prawa jest działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu
obejście prawa dotyczące:
1) korupcji;
2) zamówień publicznych;
3) usług, produktów i rynków finansowych;
4) przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
5) bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
6) bezpieczeństwa transportu;
7) ochrony środowiska;
8) ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego;
9) bezpieczeństwa żywności i pasz;
10) zdrowia i dobrostanu zwierząt;
11) zdrowia publicznego;
12) ochrony konsumentów;
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
13) ochrony prywatności i danych osobowych;
14) bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych;
15) interesów finansowych Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, jednostki
samorządu terytorialnego oraz Unii Europejskiej;
16) rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym publicznoprawnych zasad konkurencji i
pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych;
17) konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela – występujące w stosunkach
jednostki z organami władzy publicznej i niezwiązane z dziedzinami wskazanymi w pkt
1–16.
Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami ustawy o ochronie sygnalistów zgłoszenia
naruszenia prawa w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie sygnalistów obejmują co
najmniej jeden z obszarów wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy. Przesłane w marcu br. oraz
w lipcu br. wiadomości nie obejmowały zgłoszenia naruszenia w tym zakresie.
Na podstawie analizy materiału dostarczonego przez Hannę Radziejowską 5 marca 2025 r.,
dokonanej przez upoważnionego w zakresie weryfikacji zgłoszeń, zgodnie z obowiązującą
procedurą, pracownika, stwierdzono, że korespondencja nie dotyczyła naruszenia prawa w
żadnym z obszarów określonych w ustawie o ochronie sygnalistów. W związku z tym nie
zostało spełnione podstawowe kryterium definicji zgłoszenia naruszenia prawa. Zatem
według stanu prawnego obowiązującego na dzień przekazania korespondencji, jak również
w okresie, w którym dokonano weryfikacji tej korespondencji, Hanna Radziejowska nie
posiadała statusu sygnalistki zgodnie z przepisami ustawy o ochronie sygnalistów, ponieważ
nie zgłosiła naruszenia prawa w jednym z obszarów, który został określony w tym akcie
ustawowym.
Analogicznie, analiza przeprowadzona w związku z korespondencją przesłaną 28 lipca br.
potwierdziła, że nie dotyczyła ona możliwości wystąpienia naruszenia prawa w żadnym z
obszarów określonych w ustawie o ochronie sygnalistów.
Korespondencja z 5 marca 2025 r. oraz jej treść nigdy nie została udostępniona przez
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom postronnym, jakimkolwiek
podmiotom zewnętrznym czy Instytutowi Pileckiego.
Korespondencja z 28 lipca br. została udostępniona Krzysztofowi Ruchniewiczowi,
dyrektorowi Instytutu Pileckiego. Pismo zinterpretowane zostało jako wystąpienie do
organu z wnioskiem o podjęcie czynności wyjaśniających. Jak wskazano wyżej, ze względu
na treść, jak również formę (pismo sporządzono na oficjalnym blankiecie Instytutu) zostało
zakwalifikowane jako niepodlegające ustawie o ochronie sygnalistów, a zatem funkcjonujące
w obiegu urzędowym na zasadach ogólnych. Pismo procedowane było zatem w sposób
standardowy w takich przypadkach – czyli przy udziale podmiotu, którego korespondencja
dotyczyła. Skierowanie prośby o wyjaśnienia nastąpiło po tym, jak treść korespondencji z 28
lipca br. została szczegółowo opisana w ogólnopolskich mediach.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --