Interpelacja w sprawie Domu Książków w Tarnowie projektu Wojciecha Pietrzyka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11745
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie Domu Książków w Tarnowie projektu Wojciecha Pietrzyka
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowna Pani Ministro!
Zwrócili się do mnie mieszkańcy Tarnowa, którzy są zaniepokojeni dalszym losem Domu Książków przy ul. Chopina 16 w Tarnowie. Dom doktora Stanisława Książka został zaprojektowany przez wybitnego architekta Wojciecha Pietrzyka, który zaprojektował tak interesujące budynki jak choćby Kościoła Matki Boskiej Królowej Polski “Arka Pana” w krakowskiej Nowej Hucie czy Willę Zbigniewa Loretha przy ul. Leśnej w Krakowie.
Nieruchomość - ikona modernizmu w Tarnowie została wystawiona przez rodzinę Książków na sprzedaż. Informacja o planach sprzedaży wywołała szerokie poruszenie nie tylko wśród mieszkańców miasta, lecz także w środowisku profesjonalistów zajmujących się architekturą, urbanistyką, wzornictwem, sztuką. Dotąd willa zachowała swój unikalny wyglad - dotyczy to zarówno samej formy budynku, jak i oryginalnych wnętrz. Opinia publiczna obawia się, że kolejni właściciele mogą dokonać nieodwracalnych zmian i tym samym zniszczyć unikalny charakter tego obiektu (w którym znajdują się m.in. mozaiki autorstwa Husarskich czy cenna metaloplastyka z tego okresu). Pojawiają się również głosy o tym, jak ważne byłoby zachowanie i udostępnienie tego budynku poprzez zakup i przekazanie go (już istniejącej lub nowopowołanej) instytucji publicznej. Z taką propozycją wystąpili m.in. prof. Piotr Korduba, dr Dorota Leśniak-Rychlak, Julia Dragović, Grzegorz Piątek oraz dr Michał Wiśniewski, inicjując petycję w tej sprawie. Pod apelem podpisało się wielu uznanych ekspertów z wymienionych dziedzin. Samorząd tarnowski nie posiada jednak środków, które pozwoliłyby mu na
Inicjatywa ta jest wyjątkowym symbolem troski obywatelskiej i zaangażowania. Zakup Domu Książków w Tarnowie ppozwoli objąć ten unikalny, bezcenny obiekt pełną ochroną, tak jak to miało miejsce w przypadku Hotelu Cracovia. Sądzę, że możliwość utworzenia w Domu Książków kawiarni, hotelu - jak wskazano w ofercie sprzedaży - niesie z sobą ryzyko nie tylko naruszeniem integralności obiektu, ale także bezpowrotnym zatraceniem jego oryginalych cech.
W związku z powyższym, zwracam się do Szanownej Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Biorąc pod uwagę wyjątkowość obiektu (zachowanie niemal całej infrastruktury i wyposażenia, unikalny projekt i wykonanie) i potrzebę ochrony architektury i wzornictwa powojennego modernizmu polskiego, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozważa zakup Domu Książków przy ul. Chopina 16 w Tarnowie?
2. Czy ministerstwo planuje inne, dodatkowe działania służące ochronie tego unikalnego obiektu?
Z wyrazami szacunku
Daria Gosek-Popiołek
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4251 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11745 poseł Darii Gosek-Popiołek z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie Domu Książków w Tarnowie projektu Wojciecha Pietrzyka, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Kwestie dotyczące zakupu nieruchomości na rzecz samorządu lub Skarbu Państwa regulują
przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy
państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają
nieruchomości na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa, a samorządowe
jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej na własność lub w użytkowanie
wieczyste odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z informacją, jaką dotąd otrzymał resort kultury, nieruchomością zainteresowane
jest Biuro Wystaw Artystycznych w Tarnowie, które jest samorządową instytucją kultury.
Organizatorem BWA jest Gmina Miasta Tarnowa, natomiast bezpośredni nadzór nad jego
działalnością sprawuje Prezydent Miasta Tarnowa.
Podkreślić należy, że sprawa ewentualnego zakupu jest obecnie analizowana
w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod kątem finansowym i
organizacyjnym.
Ad 2.
Budynek mieszkalny, zlokalizowany przy ul. Fryderyka Chopina 16 w Tarnowie, projektu
architekta Wojciecha Pietrzyka wzniesiony został w latach 60. XX w. w duchu
postmodernizmu jako ciekawy przykład architektury czasów powojennych.
Bez wątpienia pozostaje, że obiekt ten jest dziełem kompletnym, zachowanym
w pierwotnym kształcie, co stanowi o jego oryginalności. Jednakże odnosząc się do
wartościowania architektury zabytkowej, należy wskazać, że potencjalne wartości tkwią
w każdej budowli, ale wymagają odkrycia, precyzyjnego opisania, zdefiniowania
i zinterpretowania według ustalonych kryteriów.
Odnosząc się jednak do wskazanej w interpelacji potrzeby ochrony architektury
i wzornictwa powojennego modernizmu polskiego, wskazać należy, że Małopolski
Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z 22 sierpnia 2025 r., skierowanym do
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zadeklarował podjęcie procedury wpisu
przedmiotowego budynku do rejestru zabytków.
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że to właśnie ta forma ochrony znajduje zastosowanie
wobec najcenniejszych obiektów zabytkowych, stanowiących materialne świadectwo
historii w jej najszerszym rozumieniu. Wpisanie zabytku do rejestru zabytków jest jedną
z pięciu form ochrony prawnej przewidzianych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
zabytkami. To zarazem forma najpełniejsza i najistotniejsza, szczególnie w kontekście
działań podejmowanych przez Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków. Wpis do rejestru
umożliwia prowadzenie najszerszego spektrum działań konserwatorskich, a także wiąże się
z najdalej idącą ingerencją w prawo własności. Stanowi on podstawę do określenia
kompetencji organów ochrony zabytków w zakresie wydawania uzgodnień, nakazów
i pozwoleń konserwatorskich.
Zauważyć przy tym należy, że każdy Wojewódzki Konserwator Zabytków realizuje zadania
państwa w zakresie ochrony zabytków. Są to zadania i kompetencje wykonywane w imieniu
wojewody, który wraz z ministrem kultury i dziedzictwa narodowego jest jednym z dwóch
ustawowych organów ochrony zabytków. Konserwatora powołuje i odwołuje wojewoda za
zgodą Generalnego Konserwatora Zabytków. W efekcie WKZ wchodzi w skład zespolonej
administracji rządowej, kieruje Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków, a jego
kompetencje precyzuje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --