Interpelacja nr 11744
Interpelacja w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe
Interpelacja nr 11744
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe
Zgłaszający: Dorota Łoboda
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 1 sierpnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1045), które wprowadziło zamknięty katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B2. W nowym wykazie zabrakło świadectwa dojrzałości z języka polskiego, które dotychczas stanowiło dla wielu kandydatów, w tym cudzoziemców kształcących się w polskich szkołach, wystarczający dowód znajomości języka.
Skutki tego rozwiązania zostały szczegółowo opisane w apelu sieci organizacji społecznych SOS dla Edukacji z dnia 12 sierpnia 2025 r.
Rozporządzenie zostało wprowadzone w trakcie trwającej rekrutacji na studia, bez zapewnienia jakiegokolwiek okresu przejściowego. W praktyce oznacza to, że wielu tegorocznych maturzystów i maturzystek - zarówno z polskich szkół funkcjonujących za granicą, m.in. na Litwie, Ukrainie, Białorusi i w innych krajach, jak i cudzoziemców, którzy ukończyli szkoły średnie w Polsce - znalazło się w sytuacji uniemożliwiającej spełnienie nowych wymogów formalnych.
Wymagany certyfikat językowy na poziomie co najmniej B2 można uzyskać jedynie poprzez egzaminy państwowe lub międzynarodowe (takie jak TELC czy ECL), które odbywają się kilka razy w roku, z ograniczoną liczbą miejsc i długim czasem oczekiwania na wyniki.
W efekcie znaczna część kandydatek i kandydatów nie ma realnej możliwości zdobycia odpowiedniego dokumentu przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026. Dodatkowo brak uznania matury z języka polskiego w katalogu dokumentów oraz wyłączenie możliwości przeprowadzania przez uczelnie egzaminów wewnętrznych pozbawia te ostatnie elastyczności w ocenie kompetencji językowych kandydatów. Taka konstrukcja przepisów zniechęca do podejmowania studiów w Polsce potencjalnych studentów, którzy faktycznie posługują się językiem polskim w stopniu biegłym. Zmiana ta uderza szczególnie w środowiska polonijne i mniejszości narodowe, dla których język polski stanowi nie tylko narzędzie komunikacji, lecz także istotny element tożsamości kulturowej i codziennego życia.
W świetle powyższego, oraz biorąc pod uwagę, że ograniczona liczba sesji egzaminów certyfikacyjnych i długi czas oczekiwania na wyniki faktycznie uniemożliwiają wielu kandydatom spełnienie wymogów w obecnym cyklu rekrutacyjnym, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich przyczyn świadectwo dojrzałości z języka polskiego, wydane przez polską szkołę (w kraju lub za granicą), nie zostało uwzględnione w katalogu dokumentów poświadczających znajomość języka polskiego?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić okres przejściowy dla kandydatek i kandydatów rekrutujących się na studia w roku akademickim 2025/2026, w którym matura z języka polskiego będzie uznawana jako dokument potwierdzający znajomość języka na poziomie B2?
Czy rozważane jest przywrócenie możliwości organizowania wewnętrznych egzaminów językowych przez uczelnie w szczególnych przypadkach, aby uniknąć utraty wartościowych kandydatek i kandydatów?
Jakie działania podejmie ministerstwo, aby przy przyszłych zmianach w zasadach rekrutacji zapewnić odpowiednie vacatio legis i uniknąć destabilizacji procesu naboru?
Czy ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu omawianego rozporządzenia na dostępność studiów w Polsce dla Polonii i osób z mniejszości narodowych, a także na umiędzynarodowienie polskich uczelni?
Z wyrazami szacunku
Dorota Łoboda
Interpelacja nr 11744
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe
Zgłaszający: Dorota Łoboda
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 1 sierpnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1045), które wprowadziło zamknięty katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B2. W nowym wykazie zabrakło świadectwa dojrzałości z języka polskiego, które dotychczas stanowiło dla wielu kandydatów, w tym cudzoziemców kształcących się w polskich szkołach, wystarczający dowód znajomości języka.
Skutki tego rozwiązania zostały szczegółowo opisane w apelu sieci organizacji społecznych SOS dla Edukacji z dnia 12 sierpnia 2025 r.
Rozporządzenie zostało wprowadzone w trakcie trwającej rekrutacji na studia, bez zapewnienia jakiegokolwiek okresu przejściowego. W praktyce oznacza to, że wielu tegorocznych maturzystów i maturzystek - zarówno z polskich szkół funkcjonujących za granicą, m.in. na Litwie, Ukrainie, Białorusi i w innych krajach, jak i cudzoziemców, którzy ukończyli szkoły średnie w Polsce - znalazło się w sytuacji uniemożliwiającej spełnienie nowych wymogów formalnych.
Wymagany certyfikat językowy na poziomie co najmniej B2 można uzyskać jedynie poprzez egzaminy państwowe lub międzynarodowe (takie jak TELC czy ECL), które odbywają się kilka razy w roku, z ograniczoną liczbą miejsc i długim czasem oczekiwania na wyniki.
W efekcie znaczna część kandydatek i kandydatów nie ma realnej możliwości zdobycia odpowiedniego dokumentu przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026. Dodatkowo brak uznania matury z języka polskiego w katalogu dokumentów oraz wyłączenie możliwości przeprowadzania przez uczelnie egzaminów wewnętrznych pozbawia te ostatnie elastyczności w ocenie kompetencji językowych kandydatów. Taka konstrukcja przepisów zniechęca do podejmowania studiów w Polsce potencjalnych studentów, którzy faktycznie posługują się językiem polskim w stopniu biegłym. Zmiana ta uderza szczególnie w środowiska polonijne i mniejszości narodowe, dla których język polski stanowi nie tylko narzędzie komunikacji, lecz także istotny element tożsamości kulturowej i codziennego życia.
W świetle powyższego, oraz biorąc pod uwagę, że ograniczona liczba sesji egzaminów certyfikacyjnych i długi czas oczekiwania na wyniki faktycznie uniemożliwiają wielu kandydatom spełnienie wymogów w obecnym cyklu rekrutacyjnym, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich przyczyn świadectwo dojrzałości z języka polskiego, wydane przez polską szkołę (w kraju lub za granicą), nie zostało uwzględnione w katalogu dokumentów poświadczających znajomość języka polskiego?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić okres przejściowy dla kandydatek i kandydatów rekrutujących się na studia w roku akademickim 2025/2026, w którym matura z języka polskiego będzie uznawana jako dokument potwierdzający znajomość języka na poziomie B2?
Czy rozważane jest przywrócenie możliwości organizowania wewnętrznych egzaminów językowych przez uczelnie w szczególnych przypadkach, aby uniknąć utraty wartościowych kandydatek i kandydatów?
Jakie działania podejmie ministerstwo, aby przy przyszłych zmianach w zasadach rekrutacji zapewnić odpowiednie vacatio legis i uniknąć destabilizacji procesu naboru?
Czy ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu omawianego rozporządzenia na dostępność studiów w Polsce dla Polonii i osób z mniejszości narodowych, a także na umiędzynarodowienie polskich uczelni?
Z wyrazami szacunku
Dorota Łoboda
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Andrzej Szeptycki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
16
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9518 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WUM.055.5.2025.MH
Warszawa, 15 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11744
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Doroty Łobody
w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego
przy rekrutacji na uczelnie wyższe, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Z jakich przyczyn świadectwo dojrzałości z języka polskiego, wydane przez polską
szkołę (w kraju lub za granicą), nie zostało uwzględnione w katalogu dokumentów
poświadczających znajomość języka polskiego?
Zgodnie z art. 70 ust. 5a-5d ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, wymóg przedstawienia
w toku rekrutacji na studia dokumentu, który poświadcza znajomość języka wykładowego
na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2 dotyczy cudzoziemców, którzy ubiegają
się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie oraz studia
drugiego stopnia na podstawie dokumentu wydanego za granicą. A contrario przepisy
te nie przewidują obowiązku przeprowadzenia weryfikacji znajomości języka wykładowego
w przypadku gdy dokumentem, na podstawie którego cudzoziemiec ubiega się o przyjęcie
na studia jest świadectwo dojrzałości lub dyplom ukończenia studiów uzyskane
w Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji – rozporządzenie określa rodzaje dokumentów poświadczających
znajomość języka polskiego albo języka obcego, w którym odbywa się kształcenie
na studiach na określonym kierunku, poziomie i profilu, na poziomie biegłości językowej
nie niższym niż B2, przez cudzoziemca, niebędącego obywatelem UE w rozumieniu art. 2
pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie
oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków
ich rodzin (Dz.U. z 2024 r. poz. 633 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619), ubiegającego się o przyjęcie
na te studia na podstawie dokumentu wydanego za granicą.
Reasumując, ustawa PSWN nie nakłada obowiązku przedstawiania przez cudzoziemców,
którzy ukończyli szkołę średnią w Polsce oraz posiadają świadectwo maturalne, wydane
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
przez polską szkołę średnią, dodatkowego dokumentu poświadczającego znajomość języka
polskiego.
Odnosząc się natomiast do kwestii świadectw szkół z polskim językiem nauczania za granicą
należy zauważyć, że świadectwa potwierdzające ukończenie szkół, objęte są regulacjami
ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r.
poz. 622), dalej „ustawa o języku polskim”. Zgodnie z art. 11a ust. 4 tej ustawy cudzoziemiec
lub obywatel polski na stałe zamieszkały za granicą, który ukończył szkołę wymienioną
w art. 11a ust. 4 pkt 2 lit. c – może otrzymać, na wniosek, certyfikat znajomości języka
polskiego wydawany przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka
Polskiego jako Obcego bez konieczności zdania egzaminu. W myśl natomiast art. 11a ust. 7
pkt 3 osobie, która ukończyła taką szkołę wydaje się certyfikat poświadczający znajomość
języka polskiego jako obcego na poziomie biegłości językowej B1. Należy zatem przyjąć,
że mocą powyższych przepisów ustawodawca przesądził, że osoba, która ukończyła szkołę
wskazaną w art. 11a ust. 4 pkt 2 lit. c–e ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim,
posiada znajomość języka polskiego jako obcego na poziomie biegłości językowej B1.
W związku z tym świadectwo ukończenia takiej szkoły nie mogło zostać ujęte
w rozporządzeniu, które, zgodnie z upoważnieniem ustawowym, ma określać rodzaje
dokumentów poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie
na studiach na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2.
2. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić okres przejściowy dla kandydatek
i kandydatów rekrutujących się na studia w roku akademickim 2025/2026, w którym
matura z języka polskiego będzie uznawana jako dokument potwierdzający
znajomość języka na poziomie B2?
Przebieg procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach
(Dz. U. poz. 1045), dalej „rozporządzenie”, można było śledzić na stronie Rządowego
Centrum Legislacji (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397850). Warto wskazać,
że w dniu 16 maja 2025 r. projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień,
opiniowania i konsultacji publicznych z terminem wyznaczonym na zgłaszanie uwag
do 26 maja 2025 r. Do projektu wpłynęło przeszło 50 uwag (często wykluczających się
wzajemnie) od ponad 20 podmiotów. Wszystkie uwagi i stanowiska są publicznie dostępne
na stronie RCL. Uwagi o zasadniczym charakterze zgłoszone zostały w dniu 18 czerwca
2025 r. W tych okolicznościach wydanie rozporządzenia przed dniem 1 lipca 2025 r. było
niemożliwe. Ostateczna treść rozporządzenia została zdeterminowana ustaleniami Stałego
Komitetu Rady Ministrów. Projekt był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Komitetu
w dniu 24 lipca 2025 r. Termin wydania rozporządzenia został zatem uwarunkowany
powyższymi okolicznościami.
Wprowadzenie okresu przejściowego w rozporządzeniu nie było możliwe bowiem stałoby
w sprzeczności z założeniami ustawy wizowej. Zgodnie z tą ustawą przepisy określające
uprawnienia i obowiązki uczelni m.in. w zakresie sprawdzania znajomości języka
wykładowego na poziomie B2 weszły w życie 1 lipca 2025 r. a co za tym idzie objęły rok
akademicki 2025/2026.
3. Czy rozważane jest przywrócenie możliwości organizowania wewnętrznych
egzaminów językowych przez uczelnie w szczególnych przypadkach, aby uniknąć
utraty wartościowych kandydatek i kandydatów?
Projekt rozporządzenia skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji przewidywał
możliwość przeprowadzania egzaminów językowych przez uczelnie i wydawanie
stosownych zaświadczeń, wyłącznie na potrzeby rekrutacji na studia. Rozwiązanie to budziło
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
sprzeciw Ministra Spraw Zagranicznych i nie znalazło się w rozporządzeniu. Zgodnie z opinią
Ministerstwa Spraw Zagranicznych podzieloną przez Rządowe Centrum Legislacji –
rozporządzenie w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw realizuje wytyczną
przewidzianą ww. ustawą o wyeliminowaniu nieprawidłowości w systemie wizowym,
uwzględniając konieczność zapewnienia obiektywnej weryfikacji znajomości przez
cudzoziemca języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach na określonym kierunku,
poziomie i profilu, na ustalonym przez uczelnię poziomie biegłości językowej, nie niższym
niż B2.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje podjęcie rozmów z Ministerstwem
Spraw Zagranicznych dotyczących możliwości przeprowadzania w przyszłości egzaminów
językowych przez wybrane uczelnie – na zasadach gwarantujących bezpieczeństwo
i eliminujących ryzyko nadużyć.
4. Jakie działania podejmie Ministerstwo, aby przy przyszłych zmianach w zasadach
rekrutacji zapewnić odpowiednie vacatio legis i uniknąć destabilizacji procesu naboru?
Należy zaznaczyć, że rozporządzenie – jako akt wykonawczy wydawany na podstawie
upoważnienia ustawowego wprowadzonego ustawą wizową – mogło wejść w życie
najwcześniej w dniu 1 lipca 2025 r. Powyższe jest determinowane treścią § 128 ust. 2
załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
„Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283).
Proces legislacyjny jest procesem jawnym – zarówno projekt ustawy wizowej
jak i jej uzasadnienie były publikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389850), a następnie Sejmu i Senatu RP
(https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=951), stanowiąc przedmiot
publicznej dyskusji od 23 września 2024 r. W związku z tym, że przepisy ustawy zakładały
jej wejście w życie przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, unormowanie
dostosowujące przewidziane w art. 33 ustawy (który wszedł w życie 13 maja 2025 r.)
uprawniało uczelnie do dokonywania zmian w uchwale ustalającej warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia oraz sposób jej przeprowadzenia na rok
akademicki 2025/2026, co miało pomóc uczelniom we właściwym wdrożeniu przepisów.
Uwarunkowania dotyczące procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem
przedstawione zostały w odpowiedzi na pytanie 2.
5. Czy Ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu omawianego rozporządzenia
na dostępność studiów w Polsce dla Polonii i osób z mniejszości narodowych, a także
na umiędzynarodowienie polskich uczelni?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje stosowanie rozporządzenia przez
uczelnie. Obserwacja i analiza jego skutków dla procesu naboru będzie możliwa
już po zakończeniu tegorocznej rekrutacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DWM-WUM.055.5.2025.MH
Warszawa, 15 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11744
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Doroty Łobody
w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na Pani interpelację w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego
przy rekrutacji na uczelnie wyższe, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Z jakich przyczyn świadectwo dojrzałości z języka polskiego, wydane przez polską
szkołę (w kraju lub za granicą), nie zostało uwzględnione w katalogu dokumentów
poświadczających znajomość języka polskiego?
Zgodnie z art. 70 ust. 5a-5d ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa PSWN”, wymóg przedstawienia
w toku rekrutacji na studia dokumentu, który poświadcza znajomość języka wykładowego
na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2 dotyczy cudzoziemców, którzy ubiegają
się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie oraz studia
drugiego stopnia na podstawie dokumentu wydanego za granicą. A contrario przepisy
te nie przewidują obowiązku przeprowadzenia weryfikacji znajomości języka wykładowego
w przypadku gdy dokumentem, na podstawie którego cudzoziemiec ubiega się o przyjęcie
na studia jest świadectwo dojrzałości lub dyplom ukończenia studiów uzyskane
w Rzeczypospolitej Polskiej.
W konsekwencji – rozporządzenie określa rodzaje dokumentów poświadczających
znajomość języka polskiego albo języka obcego, w którym odbywa się kształcenie
na studiach na określonym kierunku, poziomie i profilu, na poziomie biegłości językowej
nie niższym niż B2, przez cudzoziemca, niebędącego obywatelem UE w rozumieniu art. 2
pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie
oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków
ich rodzin (Dz.U. z 2024 r. poz. 633 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619), ubiegającego się o przyjęcie
na te studia na podstawie dokumentu wydanego za granicą.
Reasumując, ustawa PSWN nie nakłada obowiązku przedstawiania przez cudzoziemców,
którzy ukończyli szkołę średnią w Polsce oraz posiadają świadectwo maturalne, wydane
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
przez polską szkołę średnią, dodatkowego dokumentu poświadczającego znajomość języka
polskiego.
Odnosząc się natomiast do kwestii świadectw szkół z polskim językiem nauczania za granicą
należy zauważyć, że świadectwa potwierdzające ukończenie szkół, objęte są regulacjami
ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 oraz z 2025 r.
poz. 622), dalej „ustawa o języku polskim”. Zgodnie z art. 11a ust. 4 tej ustawy cudzoziemiec
lub obywatel polski na stałe zamieszkały za granicą, który ukończył szkołę wymienioną
w art. 11a ust. 4 pkt 2 lit. c – może otrzymać, na wniosek, certyfikat znajomości języka
polskiego wydawany przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka
Polskiego jako Obcego bez konieczności zdania egzaminu. W myśl natomiast art. 11a ust. 7
pkt 3 osobie, która ukończyła taką szkołę wydaje się certyfikat poświadczający znajomość
języka polskiego jako obcego na poziomie biegłości językowej B1. Należy zatem przyjąć,
że mocą powyższych przepisów ustawodawca przesądził, że osoba, która ukończyła szkołę
wskazaną w art. 11a ust. 4 pkt 2 lit. c–e ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim,
posiada znajomość języka polskiego jako obcego na poziomie biegłości językowej B1.
W związku z tym świadectwo ukończenia takiej szkoły nie mogło zostać ujęte
w rozporządzeniu, które, zgodnie z upoważnieniem ustawowym, ma określać rodzaje
dokumentów poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie
na studiach na poziomie biegłości językowej nie niższym niż B2.
2. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić okres przejściowy dla kandydatek
i kandydatów rekrutujących się na studia w roku akademickim 2025/2026, w którym
matura z języka polskiego będzie uznawana jako dokument potwierdzający
znajomość języka na poziomie B2?
Przebieg procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem Ministra Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. w sprawie rodzajów dokumentów
poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach
(Dz. U. poz. 1045), dalej „rozporządzenie”, można było śledzić na stronie Rządowego
Centrum Legislacji (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12397850). Warto wskazać,
że w dniu 16 maja 2025 r. projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień,
opiniowania i konsultacji publicznych z terminem wyznaczonym na zgłaszanie uwag
do 26 maja 2025 r. Do projektu wpłynęło przeszło 50 uwag (często wykluczających się
wzajemnie) od ponad 20 podmiotów. Wszystkie uwagi i stanowiska są publicznie dostępne
na stronie RCL. Uwagi o zasadniczym charakterze zgłoszone zostały w dniu 18 czerwca
2025 r. W tych okolicznościach wydanie rozporządzenia przed dniem 1 lipca 2025 r. było
niemożliwe. Ostateczna treść rozporządzenia została zdeterminowana ustaleniami Stałego
Komitetu Rady Ministrów. Projekt był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Komitetu
w dniu 24 lipca 2025 r. Termin wydania rozporządzenia został zatem uwarunkowany
powyższymi okolicznościami.
Wprowadzenie okresu przejściowego w rozporządzeniu nie było możliwe bowiem stałoby
w sprzeczności z założeniami ustawy wizowej. Zgodnie z tą ustawą przepisy określające
uprawnienia i obowiązki uczelni m.in. w zakresie sprawdzania znajomości języka
wykładowego na poziomie B2 weszły w życie 1 lipca 2025 r. a co za tym idzie objęły rok
akademicki 2025/2026.
3. Czy rozważane jest przywrócenie możliwości organizowania wewnętrznych
egzaminów językowych przez uczelnie w szczególnych przypadkach, aby uniknąć
utraty wartościowych kandydatek i kandydatów?
Projekt rozporządzenia skierowany do uzgodnień, opiniowania i konsultacji przewidywał
możliwość przeprowadzania egzaminów językowych przez uczelnie i wydawanie
stosownych zaświadczeń, wyłącznie na potrzeby rekrutacji na studia. Rozwiązanie to budziło
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
sprzeciw Ministra Spraw Zagranicznych i nie znalazło się w rozporządzeniu. Zgodnie z opinią
Ministerstwa Spraw Zagranicznych podzieloną przez Rządowe Centrum Legislacji –
rozporządzenie w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw realizuje wytyczną
przewidzianą ww. ustawą o wyeliminowaniu nieprawidłowości w systemie wizowym,
uwzględniając konieczność zapewnienia obiektywnej weryfikacji znajomości przez
cudzoziemca języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach na określonym kierunku,
poziomie i profilu, na ustalonym przez uczelnię poziomie biegłości językowej, nie niższym
niż B2.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje podjęcie rozmów z Ministerstwem
Spraw Zagranicznych dotyczących możliwości przeprowadzania w przyszłości egzaminów
językowych przez wybrane uczelnie – na zasadach gwarantujących bezpieczeństwo
i eliminujących ryzyko nadużyć.
4. Jakie działania podejmie Ministerstwo, aby przy przyszłych zmianach w zasadach
rekrutacji zapewnić odpowiednie vacatio legis i uniknąć destabilizacji procesu naboru?
Należy zaznaczyć, że rozporządzenie – jako akt wykonawczy wydawany na podstawie
upoważnienia ustawowego wprowadzonego ustawą wizową – mogło wejść w życie
najwcześniej w dniu 1 lipca 2025 r. Powyższe jest determinowane treścią § 128 ust. 2
załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie
„Zasad techniki prawodawczej” (Dz. U. z 2016 r. poz. 283).
Proces legislacyjny jest procesem jawnym – zarówno projekt ustawy wizowej
jak i jej uzasadnienie były publikowane na stronie Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389850), a następnie Sejmu i Senatu RP
(https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=951), stanowiąc przedmiot
publicznej dyskusji od 23 września 2024 r. W związku z tym, że przepisy ustawy zakładały
jej wejście w życie przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026, unormowanie
dostosowujące przewidziane w art. 33 ustawy (który wszedł w życie 13 maja 2025 r.)
uprawniało uczelnie do dokonywania zmian w uchwale ustalającej warunki, tryb oraz termin
rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia oraz sposób jej przeprowadzenia na rok
akademicki 2025/2026, co miało pomóc uczelniom we właściwym wdrożeniu przepisów.
Uwarunkowania dotyczące procesu legislacyjnego związanego z rozporządzeniem
przedstawione zostały w odpowiedzi na pytanie 2.
5. Czy Ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu omawianego rozporządzenia
na dostępność studiów w Polsce dla Polonii i osób z mniejszości narodowych, a także
na umiędzynarodowienie polskich uczelni?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje stosowanie rozporządzenia przez
uczelnie. Obserwacja i analiza jego skutków dla procesu naboru będzie możliwa
już po zakończeniu tegorocznej rekrutacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Andrzej Szeptycki
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --