Interpelacja w sprawie objęcie aptek systemem kaucyjnym od 1 października 2025 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11743
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie objęcie aptek systemem kaucyjnym od 1 października 2025 r.
Zgłaszający: Artur Szałabawka
Data wpływu: 13-08-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 14 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją dotyczącą wejścia w życie przepisów systemu kaucyjnego, które mają objąć m.in. apteki prowadzące sprzedaż produktów w opakowaniach objętych kaucją (PET, szkło, puszki). Zgodnie z ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2023 poz. 1852), apteki zostają włączone do systemu kaucyjnego jako punkty sprzedaży detalicznej, co skutkuje m.in. obowiązkiem: – pobierania i rozliczania kaucji, – prowadzenia ewidencji i współpracy z operatorem systemu, a w przypadku większych aptek, także przyjmowania zużytych opakowań od klientów, bez paragonu.
Tymczasem apteki są placówkami ochrony zdrowia, które: – odgrywały kluczową rolę na pierwszej linii walki z pandemią COVID-19, – są dostępne dla pacjentów 365 dni w roku, w każdej gminie, – stanowią często jedyny dostępny punkt kontaktu pacjenta z systemem opieki zdrowotnej. Włączenie ich do systemu kaucyjnego: – narusza przepisy Prawa farmaceutycznego, – zagraża bezpieczeństwu lekowemu i sanitarnemu, – niszczy zaufanie do zawodu farmaceuty, – pozbawia apteki możliwości utrzymania reżimu czystości mikrobiologicznej, co może mieć tragiczne skutki dla pacjentów.
W wielu krajach UE, m.in. w Niemczech, Austrii, Estonii, apteki są wyłączone z systemów kaucyjnych. Polska, jako jedyny kraj w Europie, zamierza włączyć placówki medyczne do systemu zbiórki butelek i puszek. Co więcej z punktu widzenia państwa potencjalne korzyści finansowe z objęcia systemem aptek wydają się minimalne, a mogą przynieść ogromne koszty społeczne i wizerunkowe.
Dlatego zasadnym jest pytanie: dlaczego rząd tak mocno upiera się przy włączeniu aptek do tego systemu?
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację ustawy, która wyłączy apteki z systemu kaucyjnego?
2. Czy brano pod uwagę opinie środowiska aptekarskiego, Naczelnej Izby Aptekarskiej, inspektoratów sanitarnych i Głównego Inspektoratu Sanitarnego?
3. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić bezpieczeństwo sanitarne w aptekach przy jednoczesnym obowiązku przyjmowania brudnych opakowań?
4. Czy ministerstwo przeanalizowało wpływ tego przepisu na pacjentów – w tym dzieci, osoby starsze i przewlekle chore?
5. Jakie są szacowane przychody lub zyski państwa z tytułu objęcia aptek systemem kaucyjnym?
6. Dlaczego, wbrew modelom europejskim, Polska włącza placówki ochrony zdrowia do systemu kaucyjnego, zamiast je wyłączyć?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6479 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.34.2025.AK
3958104.15883518.12783493
Warszawa, 30-08-2025
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dotyczy: odpowiedź na interpelację Posła Artura Szałabawki w sprawie objęcie aptek
systemem kaucyjnym od 1 października 2025 r., K10INT11743.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pan
Szymon Hołownia,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Artura Szałabawki w sprawie objęcia aptek systemem
kaucyjnym od 1 października 2025 r., K10INT11743 przekazuję wyjaśnienia w zakresie
kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację ustawy, która wyłączy
apteki z systemu kaucyjnego?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie rozważa wprowadzania w ustawie wyłączeń dla
żadnych jednostek handlowych, w których dochodzi do sprzedaży produktów
w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. Aby zachować szczelność systemu i obieg
kaucji w całym łańcuchu sprzedaży, zobowiązanymi do pobrania kaucji będą wszyscy
dystrybutorzy produktów w opakowaniach objętych systemem. Jeżeli w aptece dochodzić
będzie do sprzedaży napojów w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym – apteka
będzie zobowiązana do podpisania umowy z operatorem, pobierania kaucji od klienta
i rozliczania pobranej kaucji.
Istotną kwestią w zakresie obowiązku uczestniczenia w systemie kaucyjnym ma
powierzchnia sprzedaży. Prowadzący małe sklepy (w tym apteki) o powierzchni sprzedaży
poniżej 200 m2 będą mogli dobrowolnie przystępować do systemu w zakresie zwrotu kaucji
oraz prowadzenia punktów zbiórki opakowań i odpadów opakowaniowych (z zastrzeżeniem
dotyczącym szklanych butelek wielokrotnego użytku na napoje). Zawarta w art. 8 pkt 10a
ustawy definicja powierzchni sprzedaży odwołuje się do definicji zawartej w art. 2 pkt 19
ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), zgodnie z którą przez powierzchnię sprzedaży należy
rozumieć tę część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość
techniczno-użytkową, przeznaczonego do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się
-- 1 of 4 --
bezpośrednia sprzedaż towarów (bez wliczania do niej powierzchni usług i gastronomii oraz
powierzchni pomocniczej, do której zalicza się powierzchnie magazynów, biur, komunikacji,
ekspozycji wystawowej itp.).
2. Czy brano pod uwagę opinie środowiska aptekarskiego, Naczelnej Izby Aptekarskiej,
inspektoratów sanitarnych i Głównego Inspektoratu Sanitarnego?
Podmioty te nie zgłaszały uwag w ramach konsultacji i uzgodnień ustawy wprowadzającej
system kaucyjny.
3. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić bezpieczeństwo sanitarne w aptekach
przy jednoczesnym obowiązku przyjmowania brudnych opakowań?
Rozumiemy, że kwestia zapewnienia bezpieczeństwa sanitarnego w aptekach budzi obawy,
w przypadku ew. dodatkowych obowiązków związanych z przyjmowaniem zużytych
opakowań w ramach sytemu. Troska o zdrowie personelu i pacjentów jest absolutnie
zrozumiała i zasługuje na pełne uznanie. Pragnę jednak zaznaczyć, że Ministerstwo Klimatu
i Środowiska nie odpowiada za zapewnienie bezpieczeństwa sanitarnego w aptekach.
Na podstawie informacji przekazanych przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny
wiadomo, że tylko niewielką część aptek stanowią placówki o powierzchni sprzedażowej
powyżej 200 m2, które obligatoryjnie w pełnym zakresie byłyby włączone w system
kaucyjny. W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że dopuszcza się możliwość zawierania
porozumień między jednostkami handlowymi (np. w galeriach handlowych) w celu
utworzenia wspólnych punktów zbiórki. W przypadku, w którym podmiot prowadzący
centrum handlowe (lub jeden z podmiotów prowadzących sklepy w tym centrum) zapewni
zbiórkę opakowań i odpadów opakowaniowych oraz uzgodni z poszczególnymi jednostkami
handlowymi szczegóły funkcjonowania należy uznać, że obowiązek zbiórki został
zapewniony. Fakt wykonywania obowiązku zbiórki w imieniu konkretnej jednostki
handlowej powinien być udokumentowany umową. Taka interpretacja dotyczy wspólnego
punktu prowadzonego w tym samym budynku lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Nie
jest jednak dopuszczalne zorganizowanie jednego punktu dla różnych jednostek
zlokalizowanych w różnych lokalizacjach.
4. Czy Ministerstwo przeanalizowało wpływ tego przepisu na pacjentów – w tym dzieci,
osoby starsze i przewlekle chore?
W OSR przygotowanym dla ustawy znajduje się analiza wpływu w tym m.in. na obywateli.
Nie zidentyfikowano wpływu wprowadzenia systemu kaucyjnego na osoby przewlekle
chore.
5. Jakie są szacowane przychody lub zyski państwa z tytułu objęcia aptek systemem
kaucyjnym?
System kaucyjny nie przynosi zysków fiskalnych, tylko środowiskowe i będą one
odczuwalne dla każdego obywatela. Przewiduje się, że wprowadzenie systemu kaucyjnego
przyniesie korzyści w postaci:
-- 2 of 4 --
zmniejszenia zanieczyszczenia środowiska przez odpady opakowaniowe,
zwiększenia poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych,
zwiększenia poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych,
stworzenia pozytywnych nawyków dot. segregowania odpadów.
6. Dlaczego, wbrew modelom europejskim, Polska włącza placówki ochrony zdrowia do
systemu kaucyjnego, zamiast je wyłączyć?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie rozważa wyłączenia z systemu kaucyjnego żadnych
jednostek handlowych, w których dochodzi do sprzedaży produktów w opakowaniach
objętych systemem. Każda z jednostek, w których dochodzić będzie do sprzedaży napojów
w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym, będzie zobowiązana do podpisania umowy
z operatorem, pobierania kaucji od klienta i rozliczania pobranej kaucji.
Zależy nam aby zagwarantować przejrzystość, spójność i rzetelność działania systemu,
dlatego wprowadzanie jakichkolwiek zwolnień w zakresie pobierania kaucji za opakowania
objęte systemem, czy dodawanie w obecnej chwili wyłączeń dla produktów prowadzących
do rozszczelnienia systemu, nie jest możliwe.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Dw. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --