Interpelacja nr 11735
Interpelacja w sprawie zjawiska sharentingu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Cyfryzacja i Technologie (80%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zjawiska sharentingu
Interpelacja nr 11735
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zjawiska sharentingu
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą braku kompleksowych regulacji prawnych odnoszących się do zjawiska określanego jako sharenting (udostępnianie wizerunku i danych osobowych małoletnich w Internecie przez ich rodziców lub opiekunów prawnych).
Zjawisko to w ostatnich latach dynamicznie narasta, szczególnie w mediach społecznościowych, gdzie rodzice lub opiekunowie publikują zdjęcia, nagrania oraz inne informacje dotyczące swoich dzieci. W wielu przypadkach ma to charakter pamiątkowy i rodzinny, lecz niejednokrotnie prowadzi do sytuacji, w których dochodzi do naruszenia prawa dziecka do prywatności, a nawet bezpieczeństwa.
Eksperci zwracają uwagę na następujące zagrożenia związane z sharentingiem:
1) utrata kontroli nad wizerunkiem i danymi dziecka - materiały opublikowane w Internecie mogą być kopiowane, modyfikowane i rozpowszechniane bez wiedzy oraz zgody małoletniego;
2) ryzyko wykorzystania danych przez osoby nieuprawnione - publikacje mogą ułatwiać działania przestępcze, w tym grooming, stalking lub inne formy nadużyć;
3) brak zgody dziecka - obecne przepisy w sposób ogólny regulują kwestie ochrony wizerunku i danych osobowych, jednak nie odnoszą się szczegółowo do przypadków, w których to rodzic/opiekun narusza dobra dziecka;
4) trwałość publikacji - materiały opublikowane w sieci mogą pozostawać dostępne przez wiele lat, wpływając na życie dorosłego już człowieka.
Obowiązujące w Polsce regulacje, w szczególności Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks cywilny oraz przepisy o ochronie danych osobowych, nie przewidują jednoznacznych mechanizmów zapobiegania i sankcjonowania nadużyć w tym obszarze, gdy to rodzic lub opiekun, sprawując władzę rodzicielską, sam narusza dobro dziecka poprzez nadmierne lub nieadekwatne udostępnianie jego wizerunku i danych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę wprowadzenia do polskiego prawa odrębnych, precyzyjnych regulacji dotyczących sharentingu?
Czy rozważane jest opracowanie przepisów umożliwiających organom państwa szybką reakcję w przypadku stwierdzenia naruszenia dóbr dziecka przez publikacje rodziców lub opiekunów w Internecie?
Czy ministerstwo planuje kampanie informacyjne lub edukacyjne mające na celu uświadamianie rodziców i opiekunów o potencjalnych konsekwencjach sharentingu dla przyszłości dziecka?
Jakie rozwiązania prawne stosowane w innych państwach w tym zakresie są analizowane przez resort jako możliwe do wdrożenia w Polsce?
Z poważaniem Krzysztof Szczucki
Interpelacja nr 11735
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zjawiska sharentingu
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą braku kompleksowych regulacji prawnych odnoszących się do zjawiska określanego jako sharenting (udostępnianie wizerunku i danych osobowych małoletnich w Internecie przez ich rodziców lub opiekunów prawnych).
Zjawisko to w ostatnich latach dynamicznie narasta, szczególnie w mediach społecznościowych, gdzie rodzice lub opiekunowie publikują zdjęcia, nagrania oraz inne informacje dotyczące swoich dzieci. W wielu przypadkach ma to charakter pamiątkowy i rodzinny, lecz niejednokrotnie prowadzi do sytuacji, w których dochodzi do naruszenia prawa dziecka do prywatności, a nawet bezpieczeństwa.
Eksperci zwracają uwagę na następujące zagrożenia związane z sharentingiem:
1) utrata kontroli nad wizerunkiem i danymi dziecka - materiały opublikowane w Internecie mogą być kopiowane, modyfikowane i rozpowszechniane bez wiedzy oraz zgody małoletniego;
2) ryzyko wykorzystania danych przez osoby nieuprawnione - publikacje mogą ułatwiać działania przestępcze, w tym grooming, stalking lub inne formy nadużyć;
3) brak zgody dziecka - obecne przepisy w sposób ogólny regulują kwestie ochrony wizerunku i danych osobowych, jednak nie odnoszą się szczegółowo do przypadków, w których to rodzic/opiekun narusza dobra dziecka;
4) trwałość publikacji - materiały opublikowane w sieci mogą pozostawać dostępne przez wiele lat, wpływając na życie dorosłego już człowieka.
Obowiązujące w Polsce regulacje, w szczególności Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks cywilny oraz przepisy o ochronie danych osobowych, nie przewidują jednoznacznych mechanizmów zapobiegania i sankcjonowania nadużyć w tym obszarze, gdy to rodzic lub opiekun, sprawując władzę rodzicielską, sam narusza dobro dziecka poprzez nadmierne lub nieadekwatne udostępnianie jego wizerunku i danych.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega potrzebę wprowadzenia do polskiego prawa odrębnych, precyzyjnych regulacji dotyczących sharentingu?
Czy rozważane jest opracowanie przepisów umożliwiających organom państwa szybką reakcję w przypadku stwierdzenia naruszenia dóbr dziecka przez publikacje rodziców lub opiekunów w Internecie?
Czy ministerstwo planuje kampanie informacyjne lub edukacyjne mające na celu uświadamianie rodziców i opiekunów o potencjalnych konsekwencjach sharentingu dla przyszłości dziecka?
Jakie rozwiązania prawne stosowane w innych państwach w tym zakresie są analizowane przez resort jako możliwe do wdrożenia w Polsce?
Z poważaniem Krzysztof Szczucki
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9145 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.342.2025
Warszawa, 07 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11735 złożoną przez Pana Posła Krzysztofa Szczuckiego
w sprawie zjawiska sharentingu uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1, 4
Potwierdzam, że w Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy nasilające się zjawisko
tzw. sharentingu. Tak, jak wskazał Pan Poseł, zjawisko to polega na upublicznianiu przez
rodziców wielu szczegółowych informacji o swoich dzieciach w postaci zdjęć, filmów
i postów za pośrednictwem mediów społecznościowych, które naruszają prywatność
dzieci1.
Obecnie nad stanowiskiem w sprawie sharentingu pracuje Komisja Kodyfikacyjna Prawa
Rodzinnego przy Ministrze Sprawiedliwości. Gdy tylko stanowisko to zostanie przyjęte
przez Komisję, zostanie podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej
Komisji2.
1 A. Brosch, Sharenting: Why Do Parents Violate Their Children's Privacy?, „The New Educational Review"
2018/4, s. 78; za J. Maniszewska-Ejsmont, Sharenting a prawa dziecka - rozważania nad władzą
rodzicielską w dobie mediów społecznościowych, Palestra 4/2022
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
-- 1 of 5 --
2
Stanowisko Komisji będzie stanowić podstawę do dalszych prac w Ministerstwie
Sprawiedliwości, w ramach których będą badane rozwiązania przyjęte w innych
państwach, celem znalezienia jak najlepszych i najbardziej skutecznych rozwiązań
chroniących dziecko i jego podmiotowość.
W razie podjęcia w Ministerstwie Sprawiedliwości prac legislacyjnych nad konkretnymi
projektami przepisów, będą one szeroko konsultowane z ekspertami, obywatelami
oraz organizacjami, jak również z innymi organami, w tym w szczególności z Rzecznikiem
Praw Dziecka oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
Warto bowiem podkreślić, że sharenting jest zjawiskiem niejednorodnym, co utrudnia
jego jednoznaczną kwalifikację prawną. W literaturze naukowej3 podkreśla się,
że zjawisko to może przybierać różne postacie, w tym oversharenting (nadmierna
aktywności rodziców, polegająca na udostępnianiu materiałów dotyczących swoich dzieci
w sieciach społecznościowych), parental trolling (kompromitowania dziecka, upokarzania,
ośmieszania czy nawet stosowaniu względem niego przemocy przy użyciu mediów
społecznościowych), czy profit sharenting (czerpanie przez rodziców dochodów z reklam
produktów prezentowanych na udostępnianych zdjęciach i filmach z udziałem ich dzieci).
Zjawisko „sharentingu” obejmuje różne dziedziny prawa i życia społecznego m.in. prawo
rodzinne, dobra osobiste, w tym prawo do wizerunku, regulacje wewnętrzne serwisów
internetowych i dostęp do nich, kradzież danych, cyberprzemoc i bullying, przestępczość
seksualną. Przede wszystkim dotyczy jednak przedmiotowego traktowania wizerunku
dziecka i jego samego.
Na gruncie polskiego prawa cywilnego sharenting może skutkować naruszeniem dóbr
osobistych dziecka. W zależności od jego postaci, może być to: zdrowie, wolność,
nazwisko czy też wizerunek. Są to wartości niemajątkowe immanentnie złączone z istotą
człowieczeństwa oraz naturą człowieka, obejmujące jego fizyczną i psychiczną
integralność, łączące indywidualność człowieka, jego godność oraz pozycję wśród innych
3 Źródło – przypis 1
-- 2 of 5 --
3
ludzi4. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone
cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która
dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków,
w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia
pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
W doktrynie problematyczna pozostaje kwestia stwierdzenia bezprawności naruszenia
dobra osobistego. Stosunkowo często spotykany jest pogląd, że bezprawność stanowi
przesłankę samodzielną, w pełni odrębną od naruszenia i może polegać na sprzeczności
zachowania z prawem lub zasadami współżycia społecznego (co nawiązuje
do pojmowania bezprawności w odpowiedzialności deliktowej), a przy tym jest objęta
domniemaniem.
W tym kontekście problematyczna pozostaje kwestia bezprawności działania rodzica
w odniesieniu do zjawiska sharentingu. O ile w przypadku parental trollingu działania
rodzica zawsze stanowić będą delikt, o tyle w odniesieniu do pozostałych form
sharentingu bezprawność działania nie jest już tak oczywista.
Co do zasady, to rodzic pozostaje dysponentem takich dóbr osobistych jak wizerunek czy
nazwisko swojego małoletniego dziecka, na czas trwania władzy rodzicielskiej. Wprawdzie
teoretycznie rozważać można, czy małoletni, który posiada ograniczoną zdolność
do czynności prawnych5, mógłby skutecznie sprzeciwić się publikacji swojego wizerunku
lub rozpowszechniania informacji o charakterze prywatnym na swój temat przez rodzica,
jednakże brak jest ugruntowanego dorobku orzeczniczego w zakresie skuteczności
takiego sprzeciwu.
Jeżeli natomiast za punkt wyjścia rozważań w zakresie odpowiedzialności z tytułu
4 uchwała Sądu Najwyższego z 19.11.2010 r. sygn. akt III CZP 79/10, OSNC 2011/4, poz. 41.
5 zgodnie z art. 14 k.c., ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy
ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.
-- 3 of 5 --
4
naruszania dóbr osobistych przyjmie się koncepcję ochrony opartą na założeniu
o istnieniu (wyrażonego w art. 23 k.c.) powszechnego zakazu naruszania dóbr osobistych
innych osób, dochodzi się do wniosku, że każde naruszenie dobra osobistego jest
bezprawne, ponieważ narusza ten ustawowy i generalny zakaz6. Wówczas bez wątpliwości
sharenting naruszać będzie dobra osobiste małoletniego. Nadal jednak problematyczna
pozostaje kwestia faktycznej możliwości dochodzenia z tego tytułu roszczeń.
Postępowania sądowe w zakresie ochrony dóbr osobistych małoletnich z reguły dotyczą
bowiem spraw, w których jedno z rodziców pozywa w imieniu dziecka drugiego rodzica,
bądź rodzice pozywają osobę trzecią.
W tym kontekście warto podkreślić, że działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja
Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego dostrzegła konieczność całościowego spojrzenia
na regulacje odnoszące się do ochrony dóbr osobistych. Dotyczy to m.in. odpowiedniej
równowagi i proporcji pomiędzy środkami ochrony dóbr osobistych oraz wolności słowa,
a także konieczności pilnego uwzględnienia konsekwencji wynikających z rozwoju nowych
technologii informatycznych, sztucznej inteligencji i coraz większej skali różnorodnych,
zupełnie wcześniej nieznanych środków naruszania dóbr osobistych.
W ramach Komisji zostały podjęte wstępne działania zmierzające do opracowania założeń
rozwiązań służących ochronie dóbr osobistych i wolności słowa, w obszarze prawa
cywilnego, natomiast w dalszej kolejności podjęte zostaną wspólne działania Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego i Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego w tym
przedmiocie. Wskazane prace mogą mieć istotny wpływ na określenie zakresu ochrony
dóbr osobistych dzieci.
Ad 2
Niezależnie od wymienionych powyżej prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego,
Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych
6 P. Machnikowski, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Legalis
2023, komentarz do art. 24, nb. 5.
-- 4 of 5 --
5
innych ustaw (tzw. Lex Kamilek) planuje wprowadzenie przepisów odnoszących się
do ochrony wizerunku małoletniego.
Proponowane jest m.in. szczegółowe uregulowanie kwestii uzyskiwania zgody
na przetwarzanie wizerunku małoletniego (przetwarzanie to utrwalanie,
przechowywanie, udostępnianie oraz rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie
wizerunku małoletniego), uregulowanie elementów oświadczenia o udzieleniu zgody
na przetwarzanie wizerunku małoletniego i wymogu dokumentowania tychże
oświadczeń.
Dodatkowo, planowane jest uzupełnienie przepisów dotyczących standardów ochrony
małoletnich o wymóg uwzględniania w standardach informacji o sposobie przetwarzania
danych osobowych małoletnich, w tym wizerunku małoletnich.
Projektowane rozwiązania będą służyć ochronie dzieci a jednocześnie będą mieć walor
edukacyjny i uświadamiający co do konieczności odpowiedzialnego i ostrożnego
przetwarzania danych dzieci.
Ad 3
Zaplanowanie kampanii informacyjnych i edukacyjnych, ukierunkowanych
na uświadamianie rodziców i opiekunów o potencjalnych negatywnych konsekwencjach
sharentingu dla przyszłości ich dzieci, będzie możliwe po ustaleniu kierunków
ewentualnych zmian w prawie i z pewnością będzie wymagało współpracy wielu resortów
(m.in. Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
Ministerstwo Cyfryzacji).
Z wyrazami szacunkuArkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.342.2025
Warszawa, 07 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11735 złożoną przez Pana Posła Krzysztofa Szczuckiego
w sprawie zjawiska sharentingu uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1, 4
Potwierdzam, że w Ministerstwie Sprawiedliwości dostrzegamy nasilające się zjawisko
tzw. sharentingu. Tak, jak wskazał Pan Poseł, zjawisko to polega na upublicznianiu przez
rodziców wielu szczegółowych informacji o swoich dzieciach w postaci zdjęć, filmów
i postów za pośrednictwem mediów społecznościowych, które naruszają prywatność
dzieci1.
Obecnie nad stanowiskiem w sprawie sharentingu pracuje Komisja Kodyfikacyjna Prawa
Rodzinnego przy Ministrze Sprawiedliwości. Gdy tylko stanowisko to zostanie przyjęte
przez Komisję, zostanie podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej
Komisji2.
1 A. Brosch, Sharenting: Why Do Parents Violate Their Children's Privacy?, „The New Educational Review"
2018/4, s. 78; za J. Maniszewska-Ejsmont, Sharenting a prawa dziecka - rozważania nad władzą
rodzicielską w dobie mediów społecznościowych, Palestra 4/2022
2 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
-- 1 of 5 --
2
Stanowisko Komisji będzie stanowić podstawę do dalszych prac w Ministerstwie
Sprawiedliwości, w ramach których będą badane rozwiązania przyjęte w innych
państwach, celem znalezienia jak najlepszych i najbardziej skutecznych rozwiązań
chroniących dziecko i jego podmiotowość.
W razie podjęcia w Ministerstwie Sprawiedliwości prac legislacyjnych nad konkretnymi
projektami przepisów, będą one szeroko konsultowane z ekspertami, obywatelami
oraz organizacjami, jak również z innymi organami, w tym w szczególności z Rzecznikiem
Praw Dziecka oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
Warto bowiem podkreślić, że sharenting jest zjawiskiem niejednorodnym, co utrudnia
jego jednoznaczną kwalifikację prawną. W literaturze naukowej3 podkreśla się,
że zjawisko to może przybierać różne postacie, w tym oversharenting (nadmierna
aktywności rodziców, polegająca na udostępnianiu materiałów dotyczących swoich dzieci
w sieciach społecznościowych), parental trolling (kompromitowania dziecka, upokarzania,
ośmieszania czy nawet stosowaniu względem niego przemocy przy użyciu mediów
społecznościowych), czy profit sharenting (czerpanie przez rodziców dochodów z reklam
produktów prezentowanych na udostępnianych zdjęciach i filmach z udziałem ich dzieci).
Zjawisko „sharentingu” obejmuje różne dziedziny prawa i życia społecznego m.in. prawo
rodzinne, dobra osobiste, w tym prawo do wizerunku, regulacje wewnętrzne serwisów
internetowych i dostęp do nich, kradzież danych, cyberprzemoc i bullying, przestępczość
seksualną. Przede wszystkim dotyczy jednak przedmiotowego traktowania wizerunku
dziecka i jego samego.
Na gruncie polskiego prawa cywilnego sharenting może skutkować naruszeniem dóbr
osobistych dziecka. W zależności od jego postaci, może być to: zdrowie, wolność,
nazwisko czy też wizerunek. Są to wartości niemajątkowe immanentnie złączone z istotą
człowieczeństwa oraz naturą człowieka, obejmujące jego fizyczną i psychiczną
integralność, łączące indywidualność człowieka, jego godność oraz pozycję wśród innych
3 Źródło – przypis 1
-- 2 of 5 --
3
ludzi4. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone
cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która
dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków,
w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia
pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
W doktrynie problematyczna pozostaje kwestia stwierdzenia bezprawności naruszenia
dobra osobistego. Stosunkowo często spotykany jest pogląd, że bezprawność stanowi
przesłankę samodzielną, w pełni odrębną od naruszenia i może polegać na sprzeczności
zachowania z prawem lub zasadami współżycia społecznego (co nawiązuje
do pojmowania bezprawności w odpowiedzialności deliktowej), a przy tym jest objęta
domniemaniem.
W tym kontekście problematyczna pozostaje kwestia bezprawności działania rodzica
w odniesieniu do zjawiska sharentingu. O ile w przypadku parental trollingu działania
rodzica zawsze stanowić będą delikt, o tyle w odniesieniu do pozostałych form
sharentingu bezprawność działania nie jest już tak oczywista.
Co do zasady, to rodzic pozostaje dysponentem takich dóbr osobistych jak wizerunek czy
nazwisko swojego małoletniego dziecka, na czas trwania władzy rodzicielskiej. Wprawdzie
teoretycznie rozważać można, czy małoletni, który posiada ograniczoną zdolność
do czynności prawnych5, mógłby skutecznie sprzeciwić się publikacji swojego wizerunku
lub rozpowszechniania informacji o charakterze prywatnym na swój temat przez rodzica,
jednakże brak jest ugruntowanego dorobku orzeczniczego w zakresie skuteczności
takiego sprzeciwu.
Jeżeli natomiast za punkt wyjścia rozważań w zakresie odpowiedzialności z tytułu
4 uchwała Sądu Najwyższego z 19.11.2010 r. sygn. akt III CZP 79/10, OSNC 2011/4, poz. 41.
5 zgodnie z art. 14 k.c., ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy
ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.
-- 3 of 5 --
4
naruszania dóbr osobistych przyjmie się koncepcję ochrony opartą na założeniu
o istnieniu (wyrażonego w art. 23 k.c.) powszechnego zakazu naruszania dóbr osobistych
innych osób, dochodzi się do wniosku, że każde naruszenie dobra osobistego jest
bezprawne, ponieważ narusza ten ustawowy i generalny zakaz6. Wówczas bez wątpliwości
sharenting naruszać będzie dobra osobiste małoletniego. Nadal jednak problematyczna
pozostaje kwestia faktycznej możliwości dochodzenia z tego tytułu roszczeń.
Postępowania sądowe w zakresie ochrony dóbr osobistych małoletnich z reguły dotyczą
bowiem spraw, w których jedno z rodziców pozywa w imieniu dziecka drugiego rodzica,
bądź rodzice pozywają osobę trzecią.
W tym kontekście warto podkreślić, że działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja
Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego dostrzegła konieczność całościowego spojrzenia
na regulacje odnoszące się do ochrony dóbr osobistych. Dotyczy to m.in. odpowiedniej
równowagi i proporcji pomiędzy środkami ochrony dóbr osobistych oraz wolności słowa,
a także konieczności pilnego uwzględnienia konsekwencji wynikających z rozwoju nowych
technologii informatycznych, sztucznej inteligencji i coraz większej skali różnorodnych,
zupełnie wcześniej nieznanych środków naruszania dóbr osobistych.
W ramach Komisji zostały podjęte wstępne działania zmierzające do opracowania założeń
rozwiązań służących ochronie dóbr osobistych i wolności słowa, w obszarze prawa
cywilnego, natomiast w dalszej kolejności podjęte zostaną wspólne działania Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego i Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego w tym
przedmiocie. Wskazane prace mogą mieć istotny wpływ na określenie zakresu ochrony
dóbr osobistych dzieci.
Ad 2
Niezależnie od wymienionych powyżej prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego,
Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych
6 P. Machnikowski, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Legalis
2023, komentarz do art. 24, nb. 5.
-- 4 of 5 --
5
innych ustaw (tzw. Lex Kamilek) planuje wprowadzenie przepisów odnoszących się
do ochrony wizerunku małoletniego.
Proponowane jest m.in. szczegółowe uregulowanie kwestii uzyskiwania zgody
na przetwarzanie wizerunku małoletniego (przetwarzanie to utrwalanie,
przechowywanie, udostępnianie oraz rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie
wizerunku małoletniego), uregulowanie elementów oświadczenia o udzieleniu zgody
na przetwarzanie wizerunku małoletniego i wymogu dokumentowania tychże
oświadczeń.
Dodatkowo, planowane jest uzupełnienie przepisów dotyczących standardów ochrony
małoletnich o wymóg uwzględniania w standardach informacji o sposobie przetwarzania
danych osobowych małoletnich, w tym wizerunku małoletnich.
Projektowane rozwiązania będą służyć ochronie dzieci a jednocześnie będą mieć walor
edukacyjny i uświadamiający co do konieczności odpowiedzialnego i ostrożnego
przetwarzania danych dzieci.
Ad 3
Zaplanowanie kampanii informacyjnych i edukacyjnych, ukierunkowanych
na uświadamianie rodziców i opiekunów o potencjalnych negatywnych konsekwencjach
sharentingu dla przyszłości ich dzieci, będzie możliwe po ustaleniu kierunków
ewentualnych zmian w prawie i z pewnością będzie wymagało współpracy wielu resortów
(m.in. Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
Ministerstwo Cyfryzacji).
Z wyrazami szacunkuArkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --