Interpelacja nr 11725
Interpelacja w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców
Interpelacja nr 11725
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowna Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
zwracam się z interpelacją w związku z licznymi skargami mikroprzedsiębiorców – m.in. z branży eventowej – którzy otrzymują od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) żądania zwrotu tzw. świadczenia postojowego wraz z odsetkami, przy czym kluczowe decyzje i pouczenia były doręczane wyłącznie przez portal PUE ZUS. W praktyce część osób nie miała realnej możliwości zapoznania się z pismami, a następnie – wskutek upływu terminu – utraciła prawo do odwołania.
Przykład omówiony przez jedną z Polek: https://www.tiktok.com/@tadorotkaanimacja/video/7537320633856773398.
Zgodnie z informacjami publicznymi ZUS dopuszczał (i dopuszcza) doręczanie decyzji w sprawach postojowego na PUE lub pocztą, co potwierdza Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. W tych sprawach decyzja odmowna „jest zamieszczana na PUE ZUS lub przesyłana za pośrednictwem poczty“ – a więc niekoniecznie dwoma kanałami, równolegle. W razie braku reakcji na e-pismo skutki są jednak dotkliwe (miesięczny termin na odwołanie).
Jednocześnie przepisy tzw. specustawy covidowej przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego wraz z odsetkami, co ZUS egzekwuje również po kilku latach. W postępowaniach odwoławczych sąd może dopuścić odwołanie po terminie, jeżeli jego przekroczenie „nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się“, jednak wiele osób nie jest w stanie wykazać tych przesłanek, skoro nie miało świadomości o wszczęciu lub zakończeniu postępowania z uwagi na doręczenie wyłącznie w PUE.
ZUS oraz resort wdrożyły i rozwijają rozwiązania e-doręczeń (w tym nowe funkcje PUE/eZUS od 15 stycznia 2025 r.), co wymaga szczególnej staranności i przejrzystości – zwłaszcza gdy stawką jest zwrot środków wypłaconych w kryzysie. Warto zarazem odnotować, że już w 2020 r. sygnalizowano problemy ze znalezieniem informacji o wnioskach i decyzjach w PUE, co mogło wpływać na skuteczność doręczeń elektronicznych w praktyce.
W świetle powyższego proszę o odpowiedzi na pytania:
Ile decyzji w sprawach świadczenia postojowego (odmownych, o wstrzymaniu, o zwrocie wraz z odsetkami) ZUS doręczył w latach 2020–2025:
a) wyłącznie przez PUE,
b) wyłącznie pocztą,
c) równolegle PUE + poczta?
Ile odwołań od decyzji w tych sprawach zostało odrzuconych jako spóźnione i jaki odsetek takich spraw dotyczył doręczeń elektronicznych (PUE)?
Czy ministerstwo wydało – lub wyda – wytyczne nakazujące równoległe doręczenie (PUE oraz list polecony) w sprawach o szczególnej doniosłości finansowej dla strony (np. żądanie zwrotu świadczeń z odsetkami)? Jeśli nie – dlaczego?
Jakie są obowiązujące w ZUS procedury weryfikacji, że adresat faktycznie zapoznał się z treścią decyzji doręczonej na PUE (poza formalnym UPP)? Czy analizowany jest log do systemu (data logowania, odczytu)?
Czy ministerstwo rozważa ujednolicenie praktyki doręczeń tak, aby wszystkie decyzje o zwrocie świadczeń były obligatoryjnie wysyłane również w formie tradycyjnej, zwłaszcza do mikroprzedsiębiorców?
Ile łącznie środków (kapitał + odsetki) ZUS dochodzi obecnie tytułem „nienależnie pobranego“ świadczenia postojowego? Proszę o rozbicie na lata oraz wielkość firmy (mikro, małe, średnie).
W ilu sprawach sądy przywróciły skutecznie możliwość złożenia odwołania po terminie – z powodu doręczenia wyłącznie w PUE? Proszę o dane roczne.
Czy w związku z wejściem rozwiązań e-Doręczeń od 2025 r. planowane są zmiany legislacyjne (ustawa systemowa, Kodeks postępowania cywilnego, specustawa covidowa), które:
a) wprowadzą domyślnie „doręczenie podwójne“ w sprawach o zwrot świadczeń,
b) uproszczą przywracanie terminu, gdy doręczenie nastąpiło wyłącznie elektronicznie i strona wykaże brak winy?
Czy resort dopuszcza zastosowanie instrumentów ulgi w spłacie (umorzenie odsetek, rozłożenie na raty, odroczenie) wobec mikroprzedsiębiorców, którzy wykażą, że świadczenia przeznaczyli na podstawowe koszty utrzymania w okresie lockdownów? Jeżeli tak – na jakich zasadach i z jakich podstaw prawnych? Jeżeli nie – czy planują państwo stosowne zmiany?
Czy ministerstwo przeprowadzi audyt użyteczności i dostępności PUE/eZUS pod kątem widoczności i powiadomień o decyzjach w sprawach świadczeń kryzysowych (postojowe), w tym testy z udziałem użytkowników niebiegłych cyfrowo? Jeśli tak – kiedy i jakie będą wskaźniki skuteczności powiadomień?
Czy ZUS – wysyłając wezwanie do zapłaty pocztą, a decyzję wyłącznie przez PUE – działa zgodnie z wewnętrznymi standardami doręczeń? Proszę o przedstawienie tych standardów oraz podstaw prawnych. (RPO wskazywał dopuszczalność „PUE lub poczta“, co jednak w praktyce może rodzić dysonans i poczucie braku rzetelności postępowania).
Ile wniosków o interwencję w podobnych sprawach wpłynęło do rzecznika MŚP i z jakim skutkiem? Czy resort współpracował w tej materii z rzecznikiem MŚP i RPO – i jakie wnioski płyną z tej współpracy?
Czy resort przygotuje jasne, publiczne wytyczne dla osób, które przegapiły termin wskutek doręczenia wyłącznie na PUE – w szczególności wzory wniosków o przywrócenie terminu i zawieszenie czynności windykacyjnych do czasu rozstrzygnięcia?
Czy w ocenie ministerstwa uznanie przez ZUS chwili „wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego“ (PUE) za moment skutecznego doręczenia, bez dodatkowych zabezpieczeń, jest adekwatne w sprawach rodzących poważne konsekwencje finansowe dla obywateli? Proszę o analizę w kontekście przepisów o e-doręczeniach i praktyki ZUS.
W jakim horyzoncie czasowym i w jakim trybie resort zamierza uporządkować rozbieżności między praktyką doręczeń ZUS a oczekiwaniami obywateli co do rzetelnej, „podwójnej“ notyfikacji decyzji o zwrocie świadczeń?
Czy jest planowany przegląd spraw, w których doszło do doręczenia wyłącznie przez PUE i do utraty prawa do odwołania – w celu zaproponowania stronom ugodowych rozwiązań (np. zniesienia odsetek, rozłożenia należności), bez konieczności długotrwałych sporów sądowych?
Jednocześnie proszę o rozważenie udzielania pomocy prawnej osobom w trudnej sytuacji materialnej, zawodowej (jak Polka z powyżej przytoczonego nagrania).
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Dariusz Matecki
Interpelacja nr 11725
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych od mikroprzedsiębiorców
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowna Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
zwracam się z interpelacją w związku z licznymi skargami mikroprzedsiębiorców – m.in. z branży eventowej – którzy otrzymują od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) żądania zwrotu tzw. świadczenia postojowego wraz z odsetkami, przy czym kluczowe decyzje i pouczenia były doręczane wyłącznie przez portal PUE ZUS. W praktyce część osób nie miała realnej możliwości zapoznania się z pismami, a następnie – wskutek upływu terminu – utraciła prawo do odwołania.
Przykład omówiony przez jedną z Polek: https://www.tiktok.com/@tadorotkaanimacja/video/7537320633856773398.
Zgodnie z informacjami publicznymi ZUS dopuszczał (i dopuszcza) doręczanie decyzji w sprawach postojowego na PUE lub pocztą, co potwierdza Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. W tych sprawach decyzja odmowna „jest zamieszczana na PUE ZUS lub przesyłana za pośrednictwem poczty“ – a więc niekoniecznie dwoma kanałami, równolegle. W razie braku reakcji na e-pismo skutki są jednak dotkliwe (miesięczny termin na odwołanie).
Jednocześnie przepisy tzw. specustawy covidowej przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego wraz z odsetkami, co ZUS egzekwuje również po kilku latach. W postępowaniach odwoławczych sąd może dopuścić odwołanie po terminie, jeżeli jego przekroczenie „nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się“, jednak wiele osób nie jest w stanie wykazać tych przesłanek, skoro nie miało świadomości o wszczęciu lub zakończeniu postępowania z uwagi na doręczenie wyłącznie w PUE.
ZUS oraz resort wdrożyły i rozwijają rozwiązania e-doręczeń (w tym nowe funkcje PUE/eZUS od 15 stycznia 2025 r.), co wymaga szczególnej staranności i przejrzystości – zwłaszcza gdy stawką jest zwrot środków wypłaconych w kryzysie. Warto zarazem odnotować, że już w 2020 r. sygnalizowano problemy ze znalezieniem informacji o wnioskach i decyzjach w PUE, co mogło wpływać na skuteczność doręczeń elektronicznych w praktyce.
W świetle powyższego proszę o odpowiedzi na pytania:
Ile decyzji w sprawach świadczenia postojowego (odmownych, o wstrzymaniu, o zwrocie wraz z odsetkami) ZUS doręczył w latach 2020–2025:
a) wyłącznie przez PUE,
b) wyłącznie pocztą,
c) równolegle PUE + poczta?
Ile odwołań od decyzji w tych sprawach zostało odrzuconych jako spóźnione i jaki odsetek takich spraw dotyczył doręczeń elektronicznych (PUE)?
Czy ministerstwo wydało – lub wyda – wytyczne nakazujące równoległe doręczenie (PUE oraz list polecony) w sprawach o szczególnej doniosłości finansowej dla strony (np. żądanie zwrotu świadczeń z odsetkami)? Jeśli nie – dlaczego?
Jakie są obowiązujące w ZUS procedury weryfikacji, że adresat faktycznie zapoznał się z treścią decyzji doręczonej na PUE (poza formalnym UPP)? Czy analizowany jest log do systemu (data logowania, odczytu)?
Czy ministerstwo rozważa ujednolicenie praktyki doręczeń tak, aby wszystkie decyzje o zwrocie świadczeń były obligatoryjnie wysyłane również w formie tradycyjnej, zwłaszcza do mikroprzedsiębiorców?
Ile łącznie środków (kapitał + odsetki) ZUS dochodzi obecnie tytułem „nienależnie pobranego“ świadczenia postojowego? Proszę o rozbicie na lata oraz wielkość firmy (mikro, małe, średnie).
W ilu sprawach sądy przywróciły skutecznie możliwość złożenia odwołania po terminie – z powodu doręczenia wyłącznie w PUE? Proszę o dane roczne.
Czy w związku z wejściem rozwiązań e-Doręczeń od 2025 r. planowane są zmiany legislacyjne (ustawa systemowa, Kodeks postępowania cywilnego, specustawa covidowa), które:
a) wprowadzą domyślnie „doręczenie podwójne“ w sprawach o zwrot świadczeń,
b) uproszczą przywracanie terminu, gdy doręczenie nastąpiło wyłącznie elektronicznie i strona wykaże brak winy?
Czy resort dopuszcza zastosowanie instrumentów ulgi w spłacie (umorzenie odsetek, rozłożenie na raty, odroczenie) wobec mikroprzedsiębiorców, którzy wykażą, że świadczenia przeznaczyli na podstawowe koszty utrzymania w okresie lockdownów? Jeżeli tak – na jakich zasadach i z jakich podstaw prawnych? Jeżeli nie – czy planują państwo stosowne zmiany?
Czy ministerstwo przeprowadzi audyt użyteczności i dostępności PUE/eZUS pod kątem widoczności i powiadomień o decyzjach w sprawach świadczeń kryzysowych (postojowe), w tym testy z udziałem użytkowników niebiegłych cyfrowo? Jeśli tak – kiedy i jakie będą wskaźniki skuteczności powiadomień?
Czy ZUS – wysyłając wezwanie do zapłaty pocztą, a decyzję wyłącznie przez PUE – działa zgodnie z wewnętrznymi standardami doręczeń? Proszę o przedstawienie tych standardów oraz podstaw prawnych. (RPO wskazywał dopuszczalność „PUE lub poczta“, co jednak w praktyce może rodzić dysonans i poczucie braku rzetelności postępowania).
Ile wniosków o interwencję w podobnych sprawach wpłynęło do rzecznika MŚP i z jakim skutkiem? Czy resort współpracował w tej materii z rzecznikiem MŚP i RPO – i jakie wnioski płyną z tej współpracy?
Czy resort przygotuje jasne, publiczne wytyczne dla osób, które przegapiły termin wskutek doręczenia wyłącznie na PUE – w szczególności wzory wniosków o przywrócenie terminu i zawieszenie czynności windykacyjnych do czasu rozstrzygnięcia?
Czy w ocenie ministerstwa uznanie przez ZUS chwili „wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego“ (PUE) za moment skutecznego doręczenia, bez dodatkowych zabezpieczeń, jest adekwatne w sprawach rodzących poważne konsekwencje finansowe dla obywateli? Proszę o analizę w kontekście przepisów o e-doręczeniach i praktyki ZUS.
W jakim horyzoncie czasowym i w jakim trybie resort zamierza uporządkować rozbieżności między praktyką doręczeń ZUS a oczekiwaniami obywateli co do rzetelnej, „podwójnej“ notyfikacji decyzji o zwrocie świadczeń?
Czy jest planowany przegląd spraw, w których doszło do doręczenia wyłącznie przez PUE i do utraty prawa do odwołania – w celu zaproponowania stronom ugodowych rozwiązań (np. zniesienia odsetek, rozłożenia należności), bez konieczności długotrwałych sporów sądowych?
Jednocześnie proszę o rozważenie udzielania pomocy prawnej osobom w trudnej sytuacji materialnej, zawodowej (jak Polka z powyżej przytoczonego nagrania).
Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Dariusz Matecki
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
22%
Konkretność
78%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24055 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.410.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11725 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych
od mikroprzedsiębiorców, po uzyskaniu wyjaśnień z ZUS – uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Świadczenia postojowe przyznawane i wypłacane przez ZUS miały charakter wyjątkowy i
epizodyczny - nie były to bowiem świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, którymi
na co dzień zajmuje się ZUS. Świadczenia te były jednym z elementów doraźnej (kryzysowej)
polityki gospodarczej państwa związanej z przeciwdziałaniem skutkom ekonomicznym
pandemii COVID-19. Przyznawanie świadczeń postojowych i odzyskiwanie nienależnych
świadczeń, wypłacanych przez ZUS w ramach przepisów Tarczy Antykryzysowej (TA) – było
jednym z licznych, dodatkowych zadań pozaubezpieczeniowych, powierzonych ZUS na
podstawie tzw. „specustawy covidowej”– czyli ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19,
innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych1.
Na podstawie art. 68 i art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych realizacja
przepisów o ubezpieczeniach społecznych, w tym m.in. stwierdzanie i ustalanie obowiązku
ubezpieczeń społecznych, rozliczanie i pobór składek na rzecz Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych i innych państwowych funduszy celowych, a także wydawanie decyzji
w indywidualnych sprawach z tego zakresu należą do ustawowych zadań ZUS.
Ze względu na ustawową (art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych)2, sądową
kontrolę postępowania i decyzji ZUS (sądy pracy i ubezpieczeń społecznych oraz –
wyjątkowo – sądy administracyjne) – nadzór ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami, przewidziany w
art. 66 ust. 2 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie obejmuje spraw
indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, ani też – kompetencji do
wydawania ZUS wiążących poleceń i wytycznych. Wynika to wprost z art. 34a ust. 1 ustawy
o Radzie Ministrów3, który wyłącza takie oddziaływanie wobec państwowych osób
prawnych, czyli także wobec ZUS.
Odnosząc się do zawartych w interpelacji szczegółowych pytań Pana Posła Dariusza
Mateckiego dotyczących postępowania ZUS w zakresie świadczeń postojowych oraz
informatycznych funkcjonalności systemu ubezpieczeń społecznych (Platforma Usług
Elektronicznych – PUE ZUS/eZUS) wykorzystywanych przez ZUS w procesach decyzyjnych
1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz.
764)- dalej ustawa o COVID
2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.)
3 Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2025 r. poz. 780)
-- 1 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oraz w komunikacji z płatnikami składek - pragnę wskazać, że Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, jako ustawowy wykonawca przepisów ww. ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz przepisów dotyczących świadczeń postojowych przekazał obszerne
informacje i wyjaśnienia w tym zakresie, które pozwolę sobie przedstawić poniżej.
Weryfikacja wniosków i obsługa wypłaty świadczenia postojowego
Wstępna weryfikacja wniosku odbywała się na etapie jego wypełniania na Platformie Usług
Elektronicznych (PUE ZUS), a następnie – po przesłaniu wniosku – w kompleksowym
systemie informatycznym ZUS (KSI ZUS), w oparciu o dane zgromadzone w ZUS oraz dane
udostępnione przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) dotyczące kodu PKD wnioskodawcy.
Weryfikacja systemowa wniosków o świadczenie postojowe polegała na sprawdzeniu
wprowadzonych danych pod kątem:
formalnym – tj. sprawdzenie czy wszystkie wymagane pola zostały wypełnione, czy
wniosek został złożony w wymaganym terminie,
logicznym – tj. sprawdzenie czy wypełnienie pól jest poprawne np. czy pola numeryczne
zawierają tylko cyfry, czy pola wypełnione są określoną ilością znaków, czy nie zostały
zaznaczone pola wzajemnie się wykluczające, czy pola kwotowe nie zawierają wartości
ujemnych, sprawdzenie rachunkowe czy nastąpił spadek w wykazanych kwotach
przychodów o wymaganą wartość procentową itp.,
merytorycznym – tj. sprawdzenie czy były spełnione kryteria do przyznania
świadczenia postojowego w zależności od rodzaju złożonego wniosku. Przy czym
sprawdzeniu podlegały tylko te dane, które można było zweryfikować z danymi
znajdującymi się w posiadaniu ZUS lub uzyskanymi na podstawie przepisów ustawy o
COVID z GUS.
Osoby występujące z wnioskiem o udzielenie pomocy składały pod rygorem
odpowiedzialności karnej oświadczenia, które dotyczyły:
wystąpienia przestoju w prowadzeniu działalności w następstwie COVID-19
w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą
działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi
została zawarta umowa cywilnoprawna,
spadku przychodów w danym miesiącu w porównaniu z miesiącem określonym
w przepisach ustawy,
nienaruszenia ograniczeń, nakazów i zakazów, ustanowionych w związku
z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi4,
przy wniosku o kolejne świadczenie postojowe – że sytuacja materialna wykazana we
wniosku nie uległa poprawie.
W przypadku pozytywnej weryfikacji systemowej ZUS wypłacał świadczenie postojowe.
Gdy weryfikacja systemowa była negatywna, wniosek był kierowany do postępowania
wyjaśniającego prowadzonego przez pracownika ZUS. W zależności od wyników
4 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024
r. poz. 924)
-- 2 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
postępowania, ZUS wypłacał świadczenie postojowe lub wydawał decyzję o odmowie
wypłaty świadczenia postojowego.
Liczba i kwota świadczeń postojowych wypłaconych na podstawie przepisów ustawy
o COVID:
dla osób, które prowadziły działalność gospodarczą przyznano 2 740 407 świadczeń,
na kwotę 5 553 606 812,02 zł,
dla osób, które zawarły umowę cywilnoprawną przyznano 59 374 świadczeń na kwotę
1 017 361 239,56 zł.
Łączna liczba przyznanych świadczeń - to 3 334 148, na kwotę 6 570 968 051,58 zł.
Liczba decyzji o odmowie prawa do świadczenia postojowego wyniosła natomiast 226 464.
Sposób doręczania korespondencji w postępowaniu o przyznanie i dochodzenie zwrotu
świadczenia postojowego
Zgodnie z wyjaśnieniami ZUS - w związku z brzmieniem przepisu art. 15zx ust. 9 ustawy
o COVID, korespondencja w sprawie świadczenia postojowego (tj. decyzje, postanowienia,
zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma wystawiane w związku
z przyznaniem/odmową przyznania świadczenia postojowego oraz przy dochodzeniu
nienależnie pobranego świadczenia postojowego) co do zasady była doręczana
wnioskodawcom w postaci elektronicznej za pośrednictwem profilu informacyjnego
utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS (PUE). Informacje
o umieszczeniu na profilu informacyjnym korespondencji były przesyłane przez ZUS
na wskazane przez wnioskodawców adresy poczty elektronicznej lub numery telefonów.
Korespondencja w sprawie świadczenia postojowego przekazywana za pośrednictwem PUE
była uznawana za doręczoną (art. 15zx ust. 11 ustawy o COVID):
1) w momencie jej odbioru na profilu informacyjnym,
2) po upływie 14 dni od dnia umieszczenia dokumentu w sprawie świadczenia
postojowego na profilu informacyjnym – w przypadku jej nieodebrania.
Zatem samo „wprowadzenie pisma do systemu teleinformatycznego” nie powodowało
uznania pisma za doręczone, lecz dopiero odbiór tego pisma przez uprawnioną osobę
skutkował jego doręczeniem. W przypadku, gdy uprawniona osoba nie odebrała
zamieszczonej na PUE korespondencji, uznawano ją za doręczoną po upływie 14 dni
od jej umieszczenia na PUE (rozwiązanie tożsame z doręczeniem zastępczym określonym
w art. 44 KPA)5. Tak jak już wyżej wspomniano, zasadą było stosowanie
w procesie obsługi spraw o świadczenia postojowe elektronicznej formy przekazywania
korespondencji. W związku z tym inna forma przesłania dokumentów (papierowo drogą
pocztową) mogła być stosowana wyjątkowo. ZUS nie prowadził statystyk co do sposobu
wysyłki dokumentów w tych postępowaniach.
Odbiór dokumentów na PUE
Gdy ZUS wyśle odpowiedź na PUE, klienci otrzymują powiadomienie e-mailem lub SMS-em
– zgodnie z ustawieniami na ich profilu. Aktualnie ustawione dane do powiadomień można
sprawdzić w zakładce „Ustawienia” – „Ustawienia subskrypcji”. W oknie „Ustawienia
5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz.
572, z póżn. zm.)
-- 3 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
subskrypcji” można wprowadzić dane do powiadomień oddzielne dla każdego kontekstu.
W sekcji „Domyślne dane do powiadomień” można wprowadzić oraz modyfikować adres
e-mail oraz numer telefonu, na które są wysyłane powiadomienia dla zdarzeń, jakie klient
wskaże.
W obecnie dostępnej funkcjonalności pisma kierowane do klientów z ZUS, które wymagają
potwierdzenia odbioru, znajdują się w skrzynce „Dokumenty i wiadomości” – „Skrzynka
odbiorcza” okno „Dokumenty wymagające poświadczenia odbioru”. Jeśli dokument jest
widoczny w tym oknie, to aby zobaczyć jego treść, trzeba go odebrać, czyli podpisać
elektroniczne urzędowe poświadczenie odbioru (UPO). Przy odbiorze należy skorzystać
z jednej wybranej funkcji: Potwierdź profilem PUE, Potwierdź profilem zaufanym ePUAP,
Potwierdź podpisem osobistym, Potwierdź podpisem kwalifikowanym. Po odbiorze pismo będzie
dostępne w oknie „Lista dokumentów odebranych”. Aby ustalić datę doręczenia pisma, klient
powinien odebrać pismo na swoim koncie PUE/eZUS. Technicznie podpisuje urzędowe
poświadczenie odbioru. Jeśli pismo nie zostanie odebrane, po upływie 14 dni uznaje się je za
doręczone. Po uznaniu pisma za doręczone, pismo jest dostępne w skrzynce „Dokumenty i
wiadomości” – „Skrzynka odbiorcza” w oknie „Lista dokumentów odebranych”.
Nienależnie pobrane świadczenia postojowe
Osoby, które nienależnie pobrały świadczenie postojowe, zostały zobowiązane przepisami
ustawy do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na
zasadach określonych przepisami prawa cywilnego (art. 15zx ust. 1 ustawy o COVID).
Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie:
przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo
w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą
świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego,
wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona,
wypłacone w kwocie wyższej niż należna.
Odsetki od nienależnie pobranego świadczenia są naliczane od pierwszego dnia miesiąca
następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. Jeżeli wypłata
świadczenia postojowego osobie innej niż osoba uprawniona lub w kwocie wyższej
niż należna nastąpiła z przyczyn leżących po stronie ZUS, odsetki za opóźnienie nie są
należne.
Weryfikacja zasadności wypłaty świadczenia postojowego
ZUS ma ustawowe prawo do weryfikacji i prowadzenia postępowań w zakresie
prawidłowości dokonanej wypłaty świadczeń postojowych. ZUS jest też uprawniony
do kontroli prawidłowości i rzetelności danych przekazanych we wniosku lub oświadczeniu.
Jeżeli świadczenie postojowe zostało wypłacone na skutek błędu pracownika, nie ma
podstaw prawnych do żądania jego zwrotu. Takie świadczenie nie jest nienależnie pobranym
świadczeniem, o którym mowa w ustawie. Natomiast w przypadku potwierdzenia braku
spełnienia przez osobę warunków ustawowych uprawniających do wypłaty świadczenia,
ZUS wydaje decyzję zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Taką
decyzję ZUS może wydać nie później niż w terminie 5 lat od dnia przyznania świadczenia.
Zgodnie z informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do weryfikacji wytypowano 94 215
spraw dotyczących wypłaty świadczenia postojowego, przy czym wydano 15 967 decyzji
-- 4 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zobowiązujących do zwrotu świadczenia, na łączną kwotę 51 071 639,50 zł (należność
główna).
Decyzje wydawane przez ZUS zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia
postojowego zawierają w każdym przypadku pouczenie informujące zobowiązanego
do zwrotu o przysługującym mu prawie do odwołania, jeżeli uważa, że decyzja nie jest
zgodna z przepisami prawa lub stanem faktycznym. Odwołanie można wnieść do sądu pracy
i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanego
za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie miesiąca od dnia doręczenia
decyzji. Wniesienie odwołania jest bezpłatne. W przypadku upływu terminu na wniesienie
odwołania, decyzja staje się prawomocna i może stanowić podstawę do wszczęcia
postępowania windykacyjnego. ZUS nie zbiera danych na temat powodów odwołania
od decyzji wydanych w ramach obsługi świadczeń postojowych, tym samym ZUS nie jest
w posiadaniu danych dot. liczby spraw, w których odwołanie od decyzji złożone było po
terminie określonym w decyzji o odmowie przyznania świadczenia postojowego/decyzji
zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego.
Dochodzenie nienależnie pobranego świadczenia postojowego
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń postojowych ustalone prawomocnymi decyzjami
oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń
z ubezpieczeń społecznych. Jeżeli osoby, które nienależnie pobrały świadczenia postojowe
nie są uprawnione do pobierania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nienależnie pobrane
świadczenia postojowe podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
W przypadku ustalenia zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia postojowego,
ZUS ma prawo i obowiązek podjąć działania w celu odzyskania należności. Działania te,
podobnie jak wszystkich innych wierzycieli publicznoprawnych, są ograniczone do
dochodzenia należności w ramach przysługujących środków prawnych. Mają one
zastosowanie wobec wszystkich dłużników, którzy nie podejmują dobrowolnej spłaty
zadłużenia, a obowiązek ich dochodzenia wynika wprost z przepisów prawa.
Szczegółowy tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych wynika z postanowień
rozporządzenia o postępowaniu wierzycieli należności pieniężnych. W uzasadnionych
przypadkach, poprzedzonych indywidualną analizą sytuacji zobowiązanego, ZUS podejmuje
działania informacyjne, których celem jest nakłonienie zobowiązanego do dobrowolnego
wykonania przez niego obowiązku. Takie działania mogą przybrać różną formę (pisemną –
wezwania do zapłaty; informacji o możliwości zastosowania ulgi w spłacie zadłużenia; ustną
– w trakcie bezpośrednich kontaktów z płatnikiem w ramach bezpośredniej obsługi
lub telefonicznie) i są ograniczone do przypadków, w których okres do upływu terminu
przedawnienia należności pieniężnej jest dłuższy niż 6 miesięcy, a tytuł wykonawczy nie
został wystawiony. W razie, gdy działania informacyjne nie przyniosły pożądanego rezultatu,
tzn. spłaty zadłużenia lub nie zaszły okoliczności uzasadniające ich prowadzenie, ZUS
przesyła zobowiązanemu upomnienie. Postępowanie upominawcze w dalszym stopniu
umożliwia zobowiązanemu dobrowolne wykonanie obowiązku, a tym samym brak
konieczności wszczęcia egzekucji. Skuteczne doręczenie upomnienia niesie ze sobą dwa
skutki dla zobowiązanego:
-- 5 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
umożliwia wierzycielowi wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji -
postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia
doręczenia upomnienia,
po stronie zobowiązanego powstają koszty upomnienia – obciążają one
zobowiązanego z chwilą doręczenia pisma i są pobierane na rzecz wierzyciela.
Wysokość kosztów upomnienia została określona w rozporządzeniu Ministra
Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej i wynosi obecnie 16 zł6. Koszty upomnienia
obejmują nie tylko koszty doręczenia przesyłki, ale również koszty jego sporządzenia.
Odnosząc się do metod i kwoty odzyskanych należności (należność główna) wskazać należy,
że ZUS odzyskał świadczenia na kwotę łączną 26 197 107,32 zł, z czego:
windykacja to 9 420 885,18 zł,
dobrowolne wpłaty 16 502 916,15 zł,
potrącenie ze świadczeń 273 305,99 zł.
Przedawnienie i ulgi w spłacie zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia postojowego ustalone prawomocną decyzją oraz
kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia,
w którym decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia stała się prawomocna.
Bieg przedawnienia nie ulega zawieszeniu ani przerwaniu na skutek działań mających na celu
odzyskanie należności, w tym na okres trwania postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie w obowiązujących przepisach dotyczących świadczenia postojowego zostały
przewidziane przepisy regulujące odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego
świadczenia lub zastosowanie ulgi w jego spłacie. Do nienależnie pobranego świadczenia
stosuje się odpowiednio przepisy art. 84 ust. 8-8e ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych. W oparciu o te przepisy ZUS może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie
pobranego świadczenia postojowego w całości lub w części, odroczyć termin ich płatności
lub rozłożyć je na raty. ZUS może postąpić w taki sposób, jeżeli zachodzą szczególnie
uzasadnione okoliczności lub kwota nienależnie pobranych świadczeń nie przewyższa
kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie przez
zobowiązanego we wniosku, że zachodzą okoliczności, które uzasadniają odstąpienie
od żądania zwrotu lub zastosowanie ulgi (układ ratalny, odroczenie), wymagają oceny ZUS
w trakcie przeprowadzonego postępowania. W jego ramach ZUS ma obowiązek ocenić, czy
sytuacja osobista i majątkowa dłużnika powoduje, że nie może uiścić zobowiązania bez
istotnego uszczerbku dla jego sytuacji osobistej i majątkowej. Od kwot nienależnie
pobranych świadczeń, które rozłożono na raty albo których termin płatności odroczono nie
nalicza się odsetek, począwszy od dnia wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.
Propozycje zmian przepisów dotyczących przyznawania świadczeń postojowych oraz ich
dochodzenia
Świadczenia postojowe stanowiły wsparcie dla osób prowadzących działalność gospodarczą
oraz wykonujących umowy cywilnoprawne w okresie obowiązywania stanu zagrożenia
epidemicznego albo stanu epidemii. Z uwagi na to, że stan epidemii został odwołany 16 maja
2022 r. (ponad 3 lata temu), postulat wprowadzania zmian w tym zakresie można ocenić jako
6 Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości
kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. poz. 67)
-- 6 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezasadny. Dodatkowo wprowadzenie postulowanych zmian („podwójne doręczenia”,
zmiany w zakresie przywracania terminów) w mojej opinii niepotrzebnie komplikowałoby
obecny system prawny. Pragnę wskazać, że „podwójne doręczenia”, poza zwiększeniem
nakładów finansowych (dodatkowe koszty wysyłek pocztowych, koszty przygotowania
korespondencji), spowodowałyby również trudności natury prawnej – mielibyśmy bowiem
do czynienia z trudnościami przy ustaleniu daty doręczenia i wątpliwości, od której daty
należy liczyć terminy (uprawomocnienia, czasu na wniesienie odwołania, możliwości
podjęcia kolejnych czynności w sprawie). Po wprowadzeniu dodatkowych możliwości
przywracania terminów uległaby ograniczeniu pewność rozstrzygnięć, powstałaby
potencjalna możliwość podważania prawomocnych rozstrzygnięć.
Zgodnie z harmonogramem wprowadzania e-Doręczeń, od 1 października 2026 r. wszystkie
podmioty niepubliczne zarejestrowane w CEIDG i KRS będą korzystały z doręczeń
elektronicznych, zatem wprowadzenie dodatkowego obowiązku doręczania korespondencji
w formie papierowej nie jest zasadne. Jednocześnie pozwolę sobie w tym miejscu wskazać,
że polityka informatyzacji kraju, decyzje kierunkowe i kwestie prawne dotyczące cyfryzacji,
w tym m.in. doręczeń i e-doręczeń w administracji – nie należą do zakresu właściwości
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ani do ZUS. Właściwymi organami
w tych kwestiach pozostają Minister oraz Ministerstwo Cyfryzacji.
Wprowadzanie zmian na PUE/eZUS
Odnosząc się do pytań dotyczących komunikacji z płatnikami składek i stosowanych przez
ZUS narzędzi i funkcjonalności informatycznych w procesie przyznawania i ewentualnych
żądań zwrotu świadczeń postojowych, w tym czy Ministerstwo przeprowadzi audyt
użyteczności i dostępności PUE/eZUS pod tym kątem - należy wskazać, że wyłącznym
dysponentem i administratorem Kompleksowego Systemu informatycznego (KSI ZUS)
obsługującego system ubezpieczeń społecznych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Ministerstwo nie sprawuje zatem nadzoru nad ZUS w zakresie funkcjonowania systemu
informatycznego KSI ZUS. Jednocześnie powołane na wstępie odpowiedzi na niniejszą
interpelację przepisy ustawowe (ustawa o Radzie Ministrów) wykluczają możliwość
wydawania ZUS przez Ministerstwo wiążących poleceń i wytycznych w tym zakresie.
Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE) to pierwszy polski e-urząd. ZUS udostępnił go
swoim klientom w 2012 r. Portal jest stale rozbudowywany i unowocześniany, dzięki czemu
coraz więcej spraw związanych z ubezpieczeniami społecznymi i zabezpieczeniem
społecznym można załatwić online. Zgodnie z zapewnieniami ZUS, zmiany upraszczają
nawigację, wprowadzają intuicyjny interfejs i funkcje, które są dostosowane do wymagań
różnych grup klientów, w tym osób ze szczególnymi potrzebami. Większość zmian wynika
z badań, które wcześniej były prowadzone wśród użytkowników.
Funkcjonalności PUE są na bieżąco dostosowywane w związku ze zmianami w przepisach
prawa i te zmiany mają zawsze najwyższy priorytet (w 2024 r. odbyły się 54 wdrożenia
związane z wprowadzeniem nowych funkcji w tym systemie). Jednocześnie prace nad
wyglądem i wygodnym używaniem PUE są tak planowane, aby klienci bez przeszkód mogli
korzystać z elektronicznych usług ZUS. W sierpniu 2024 r. ZUS udostępnił swoim klientom
pierwsze zmiany. Unowocześniony został obszar logowania do systemu. W tym roku
wprowadzone zostały kolejne zmiany w rejestracji konta na eZUS i w procesach
powiązanych z logowaniem, np. przy przypomnieniu loginu. Pod koniec tego roku ZUS
planuje wprowadzenie ulepszeń w obszarze obsługi płatnika składek. Projektowany jest
również nowy profil dla klienta indywidualnego. W pracach nad unowocześnieniem portalu
-- 7 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ZUS poświęcił szczególną uwagę optymalizacji obsługi korespondencji. Planowane jest
rozdzielenie wiadomości od spraw. Skrzynka „Wiadomości” dodatkowo będzie podzielona
na Powiadomienia, Korespondencję z ZUS oraz Komunikaty. Natomiast „Sprawy płatnika”
będą podzielone tematycznie na kategorie i według statusu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 8 of 8 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.410.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11725 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
doręczania przez ZUS decyzji wyłącznie na PUE oraz żądań zwrotu świadczeń postojowych
od mikroprzedsiębiorców, po uzyskaniu wyjaśnień z ZUS – uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Świadczenia postojowe przyznawane i wypłacane przez ZUS miały charakter wyjątkowy i
epizodyczny - nie były to bowiem świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, którymi
na co dzień zajmuje się ZUS. Świadczenia te były jednym z elementów doraźnej (kryzysowej)
polityki gospodarczej państwa związanej z przeciwdziałaniem skutkom ekonomicznym
pandemii COVID-19. Przyznawanie świadczeń postojowych i odzyskiwanie nienależnych
świadczeń, wypłacanych przez ZUS w ramach przepisów Tarczy Antykryzysowej (TA) – było
jednym z licznych, dodatkowych zadań pozaubezpieczeniowych, powierzonych ZUS na
podstawie tzw. „specustawy covidowej”– czyli ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19,
innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych1.
Na podstawie art. 68 i art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych realizacja
przepisów o ubezpieczeniach społecznych, w tym m.in. stwierdzanie i ustalanie obowiązku
ubezpieczeń społecznych, rozliczanie i pobór składek na rzecz Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych i innych państwowych funduszy celowych, a także wydawanie decyzji
w indywidualnych sprawach z tego zakresu należą do ustawowych zadań ZUS.
Ze względu na ustawową (art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych)2, sądową
kontrolę postępowania i decyzji ZUS (sądy pracy i ubezpieczeń społecznych oraz –
wyjątkowo – sądy administracyjne) – nadzór ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami, przewidziany w
art. 66 ust. 2 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie obejmuje spraw
indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, ani też – kompetencji do
wydawania ZUS wiążących poleceń i wytycznych. Wynika to wprost z art. 34a ust. 1 ustawy
o Radzie Ministrów3, który wyłącza takie oddziaływanie wobec państwowych osób
prawnych, czyli także wobec ZUS.
Odnosząc się do zawartych w interpelacji szczegółowych pytań Pana Posła Dariusza
Mateckiego dotyczących postępowania ZUS w zakresie świadczeń postojowych oraz
informatycznych funkcjonalności systemu ubezpieczeń społecznych (Platforma Usług
Elektronicznych – PUE ZUS/eZUS) wykorzystywanych przez ZUS w procesach decyzyjnych
1 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2025 r. poz.
764)- dalej ustawa o COVID
2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.)
3 Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2025 r. poz. 780)
-- 1 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
oraz w komunikacji z płatnikami składek - pragnę wskazać, że Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, jako ustawowy wykonawca przepisów ww. ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz przepisów dotyczących świadczeń postojowych przekazał obszerne
informacje i wyjaśnienia w tym zakresie, które pozwolę sobie przedstawić poniżej.
Weryfikacja wniosków i obsługa wypłaty świadczenia postojowego
Wstępna weryfikacja wniosku odbywała się na etapie jego wypełniania na Platformie Usług
Elektronicznych (PUE ZUS), a następnie – po przesłaniu wniosku – w kompleksowym
systemie informatycznym ZUS (KSI ZUS), w oparciu o dane zgromadzone w ZUS oraz dane
udostępnione przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) dotyczące kodu PKD wnioskodawcy.
Weryfikacja systemowa wniosków o świadczenie postojowe polegała na sprawdzeniu
wprowadzonych danych pod kątem:
formalnym – tj. sprawdzenie czy wszystkie wymagane pola zostały wypełnione, czy
wniosek został złożony w wymaganym terminie,
logicznym – tj. sprawdzenie czy wypełnienie pól jest poprawne np. czy pola numeryczne
zawierają tylko cyfry, czy pola wypełnione są określoną ilością znaków, czy nie zostały
zaznaczone pola wzajemnie się wykluczające, czy pola kwotowe nie zawierają wartości
ujemnych, sprawdzenie rachunkowe czy nastąpił spadek w wykazanych kwotach
przychodów o wymaganą wartość procentową itp.,
merytorycznym – tj. sprawdzenie czy były spełnione kryteria do przyznania
świadczenia postojowego w zależności od rodzaju złożonego wniosku. Przy czym
sprawdzeniu podlegały tylko te dane, które można było zweryfikować z danymi
znajdującymi się w posiadaniu ZUS lub uzyskanymi na podstawie przepisów ustawy o
COVID z GUS.
Osoby występujące z wnioskiem o udzielenie pomocy składały pod rygorem
odpowiedzialności karnej oświadczenia, które dotyczyły:
wystąpienia przestoju w prowadzeniu działalności w następstwie COVID-19
w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą
działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi
została zawarta umowa cywilnoprawna,
spadku przychodów w danym miesiącu w porównaniu z miesiącem określonym
w przepisach ustawy,
nienaruszenia ograniczeń, nakazów i zakazów, ustanowionych w związku
z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
46a i 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi4,
przy wniosku o kolejne świadczenie postojowe – że sytuacja materialna wykazana we
wniosku nie uległa poprawie.
W przypadku pozytywnej weryfikacji systemowej ZUS wypłacał świadczenie postojowe.
Gdy weryfikacja systemowa była negatywna, wniosek był kierowany do postępowania
wyjaśniającego prowadzonego przez pracownika ZUS. W zależności od wyników
4 Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024
r. poz. 924)
-- 2 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
postępowania, ZUS wypłacał świadczenie postojowe lub wydawał decyzję o odmowie
wypłaty świadczenia postojowego.
Liczba i kwota świadczeń postojowych wypłaconych na podstawie przepisów ustawy
o COVID:
dla osób, które prowadziły działalność gospodarczą przyznano 2 740 407 świadczeń,
na kwotę 5 553 606 812,02 zł,
dla osób, które zawarły umowę cywilnoprawną przyznano 59 374 świadczeń na kwotę
1 017 361 239,56 zł.
Łączna liczba przyznanych świadczeń - to 3 334 148, na kwotę 6 570 968 051,58 zł.
Liczba decyzji o odmowie prawa do świadczenia postojowego wyniosła natomiast 226 464.
Sposób doręczania korespondencji w postępowaniu o przyznanie i dochodzenie zwrotu
świadczenia postojowego
Zgodnie z wyjaśnieniami ZUS - w związku z brzmieniem przepisu art. 15zx ust. 9 ustawy
o COVID, korespondencja w sprawie świadczenia postojowego (tj. decyzje, postanowienia,
zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma wystawiane w związku
z przyznaniem/odmową przyznania świadczenia postojowego oraz przy dochodzeniu
nienależnie pobranego świadczenia postojowego) co do zasady była doręczana
wnioskodawcom w postaci elektronicznej za pośrednictwem profilu informacyjnego
utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS (PUE). Informacje
o umieszczeniu na profilu informacyjnym korespondencji były przesyłane przez ZUS
na wskazane przez wnioskodawców adresy poczty elektronicznej lub numery telefonów.
Korespondencja w sprawie świadczenia postojowego przekazywana za pośrednictwem PUE
była uznawana za doręczoną (art. 15zx ust. 11 ustawy o COVID):
1) w momencie jej odbioru na profilu informacyjnym,
2) po upływie 14 dni od dnia umieszczenia dokumentu w sprawie świadczenia
postojowego na profilu informacyjnym – w przypadku jej nieodebrania.
Zatem samo „wprowadzenie pisma do systemu teleinformatycznego” nie powodowało
uznania pisma za doręczone, lecz dopiero odbiór tego pisma przez uprawnioną osobę
skutkował jego doręczeniem. W przypadku, gdy uprawniona osoba nie odebrała
zamieszczonej na PUE korespondencji, uznawano ją za doręczoną po upływie 14 dni
od jej umieszczenia na PUE (rozwiązanie tożsame z doręczeniem zastępczym określonym
w art. 44 KPA)5. Tak jak już wyżej wspomniano, zasadą było stosowanie
w procesie obsługi spraw o świadczenia postojowe elektronicznej formy przekazywania
korespondencji. W związku z tym inna forma przesłania dokumentów (papierowo drogą
pocztową) mogła być stosowana wyjątkowo. ZUS nie prowadził statystyk co do sposobu
wysyłki dokumentów w tych postępowaniach.
Odbiór dokumentów na PUE
Gdy ZUS wyśle odpowiedź na PUE, klienci otrzymują powiadomienie e-mailem lub SMS-em
– zgodnie z ustawieniami na ich profilu. Aktualnie ustawione dane do powiadomień można
sprawdzić w zakładce „Ustawienia” – „Ustawienia subskrypcji”. W oknie „Ustawienia
5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz.
572, z póżn. zm.)
-- 3 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
subskrypcji” można wprowadzić dane do powiadomień oddzielne dla każdego kontekstu.
W sekcji „Domyślne dane do powiadomień” można wprowadzić oraz modyfikować adres
e-mail oraz numer telefonu, na które są wysyłane powiadomienia dla zdarzeń, jakie klient
wskaże.
W obecnie dostępnej funkcjonalności pisma kierowane do klientów z ZUS, które wymagają
potwierdzenia odbioru, znajdują się w skrzynce „Dokumenty i wiadomości” – „Skrzynka
odbiorcza” okno „Dokumenty wymagające poświadczenia odbioru”. Jeśli dokument jest
widoczny w tym oknie, to aby zobaczyć jego treść, trzeba go odebrać, czyli podpisać
elektroniczne urzędowe poświadczenie odbioru (UPO). Przy odbiorze należy skorzystać
z jednej wybranej funkcji: Potwierdź profilem PUE, Potwierdź profilem zaufanym ePUAP,
Potwierdź podpisem osobistym, Potwierdź podpisem kwalifikowanym. Po odbiorze pismo będzie
dostępne w oknie „Lista dokumentów odebranych”. Aby ustalić datę doręczenia pisma, klient
powinien odebrać pismo na swoim koncie PUE/eZUS. Technicznie podpisuje urzędowe
poświadczenie odbioru. Jeśli pismo nie zostanie odebrane, po upływie 14 dni uznaje się je za
doręczone. Po uznaniu pisma za doręczone, pismo jest dostępne w skrzynce „Dokumenty i
wiadomości” – „Skrzynka odbiorcza” w oknie „Lista dokumentów odebranych”.
Nienależnie pobrane świadczenia postojowe
Osoby, które nienależnie pobrały świadczenie postojowe, zostały zobowiązane przepisami
ustawy do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na
zasadach określonych przepisami prawa cywilnego (art. 15zx ust. 1 ustawy o COVID).
Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie:
przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo
w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą
świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego,
wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona,
wypłacone w kwocie wyższej niż należna.
Odsetki od nienależnie pobranego świadczenia są naliczane od pierwszego dnia miesiąca
następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu. Jeżeli wypłata
świadczenia postojowego osobie innej niż osoba uprawniona lub w kwocie wyższej
niż należna nastąpiła z przyczyn leżących po stronie ZUS, odsetki za opóźnienie nie są
należne.
Weryfikacja zasadności wypłaty świadczenia postojowego
ZUS ma ustawowe prawo do weryfikacji i prowadzenia postępowań w zakresie
prawidłowości dokonanej wypłaty świadczeń postojowych. ZUS jest też uprawniony
do kontroli prawidłowości i rzetelności danych przekazanych we wniosku lub oświadczeniu.
Jeżeli świadczenie postojowe zostało wypłacone na skutek błędu pracownika, nie ma
podstaw prawnych do żądania jego zwrotu. Takie świadczenie nie jest nienależnie pobranym
świadczeniem, o którym mowa w ustawie. Natomiast w przypadku potwierdzenia braku
spełnienia przez osobę warunków ustawowych uprawniających do wypłaty świadczenia,
ZUS wydaje decyzję zobowiązującą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Taką
decyzję ZUS może wydać nie później niż w terminie 5 lat od dnia przyznania świadczenia.
Zgodnie z informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do weryfikacji wytypowano 94 215
spraw dotyczących wypłaty świadczenia postojowego, przy czym wydano 15 967 decyzji
-- 4 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zobowiązujących do zwrotu świadczenia, na łączną kwotę 51 071 639,50 zł (należność
główna).
Decyzje wydawane przez ZUS zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia
postojowego zawierają w każdym przypadku pouczenie informujące zobowiązanego
do zwrotu o przysługującym mu prawie do odwołania, jeżeli uważa, że decyzja nie jest
zgodna z przepisami prawa lub stanem faktycznym. Odwołanie można wnieść do sądu pracy
i ubezpieczeń społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanego
za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie miesiąca od dnia doręczenia
decyzji. Wniesienie odwołania jest bezpłatne. W przypadku upływu terminu na wniesienie
odwołania, decyzja staje się prawomocna i może stanowić podstawę do wszczęcia
postępowania windykacyjnego. ZUS nie zbiera danych na temat powodów odwołania
od decyzji wydanych w ramach obsługi świadczeń postojowych, tym samym ZUS nie jest
w posiadaniu danych dot. liczby spraw, w których odwołanie od decyzji złożone było po
terminie określonym w decyzji o odmowie przyznania świadczenia postojowego/decyzji
zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego.
Dochodzenie nienależnie pobranego świadczenia postojowego
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń postojowych ustalone prawomocnymi decyzjami
oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń
z ubezpieczeń społecznych. Jeżeli osoby, które nienależnie pobrały świadczenia postojowe
nie są uprawnione do pobierania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nienależnie pobrane
świadczenia postojowe podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
W przypadku ustalenia zadłużenia z tytułu nienależnie pobranego świadczenia postojowego,
ZUS ma prawo i obowiązek podjąć działania w celu odzyskania należności. Działania te,
podobnie jak wszystkich innych wierzycieli publicznoprawnych, są ograniczone do
dochodzenia należności w ramach przysługujących środków prawnych. Mają one
zastosowanie wobec wszystkich dłużników, którzy nie podejmują dobrowolnej spłaty
zadłużenia, a obowiązek ich dochodzenia wynika wprost z przepisów prawa.
Szczegółowy tryb postępowania wierzycieli należności pieniężnych wynika z postanowień
rozporządzenia o postępowaniu wierzycieli należności pieniężnych. W uzasadnionych
przypadkach, poprzedzonych indywidualną analizą sytuacji zobowiązanego, ZUS podejmuje
działania informacyjne, których celem jest nakłonienie zobowiązanego do dobrowolnego
wykonania przez niego obowiązku. Takie działania mogą przybrać różną formę (pisemną –
wezwania do zapłaty; informacji o możliwości zastosowania ulgi w spłacie zadłużenia; ustną
– w trakcie bezpośrednich kontaktów z płatnikiem w ramach bezpośredniej obsługi
lub telefonicznie) i są ograniczone do przypadków, w których okres do upływu terminu
przedawnienia należności pieniężnej jest dłuższy niż 6 miesięcy, a tytuł wykonawczy nie
został wystawiony. W razie, gdy działania informacyjne nie przyniosły pożądanego rezultatu,
tzn. spłaty zadłużenia lub nie zaszły okoliczności uzasadniające ich prowadzenie, ZUS
przesyła zobowiązanemu upomnienie. Postępowanie upominawcze w dalszym stopniu
umożliwia zobowiązanemu dobrowolne wykonanie obowiązku, a tym samym brak
konieczności wszczęcia egzekucji. Skuteczne doręczenie upomnienia niesie ze sobą dwa
skutki dla zobowiązanego:
-- 5 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
umożliwia wierzycielowi wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji -
postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia
doręczenia upomnienia,
po stronie zobowiązanego powstają koszty upomnienia – obciążają one
zobowiązanego z chwilą doręczenia pisma i są pobierane na rzecz wierzyciela.
Wysokość kosztów upomnienia została określona w rozporządzeniu Ministra
Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej i wynosi obecnie 16 zł6. Koszty upomnienia
obejmują nie tylko koszty doręczenia przesyłki, ale również koszty jego sporządzenia.
Odnosząc się do metod i kwoty odzyskanych należności (należność główna) wskazać należy,
że ZUS odzyskał świadczenia na kwotę łączną 26 197 107,32 zł, z czego:
windykacja to 9 420 885,18 zł,
dobrowolne wpłaty 16 502 916,15 zł,
potrącenie ze świadczeń 273 305,99 zł.
Przedawnienie i ulgi w spłacie zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia postojowego ustalone prawomocną decyzją oraz
kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia,
w którym decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia stała się prawomocna.
Bieg przedawnienia nie ulega zawieszeniu ani przerwaniu na skutek działań mających na celu
odzyskanie należności, w tym na okres trwania postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie w obowiązujących przepisach dotyczących świadczenia postojowego zostały
przewidziane przepisy regulujące odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego
świadczenia lub zastosowanie ulgi w jego spłacie. Do nienależnie pobranego świadczenia
stosuje się odpowiednio przepisy art. 84 ust. 8-8e ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych. W oparciu o te przepisy ZUS może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie
pobranego świadczenia postojowego w całości lub w części, odroczyć termin ich płatności
lub rozłożyć je na raty. ZUS może postąpić w taki sposób, jeżeli zachodzą szczególnie
uzasadnione okoliczności lub kwota nienależnie pobranych świadczeń nie przewyższa
kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie przez
zobowiązanego we wniosku, że zachodzą okoliczności, które uzasadniają odstąpienie
od żądania zwrotu lub zastosowanie ulgi (układ ratalny, odroczenie), wymagają oceny ZUS
w trakcie przeprowadzonego postępowania. W jego ramach ZUS ma obowiązek ocenić, czy
sytuacja osobista i majątkowa dłużnika powoduje, że nie może uiścić zobowiązania bez
istotnego uszczerbku dla jego sytuacji osobistej i majątkowej. Od kwot nienależnie
pobranych świadczeń, które rozłożono na raty albo których termin płatności odroczono nie
nalicza się odsetek, począwszy od dnia wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.
Propozycje zmian przepisów dotyczących przyznawania świadczeń postojowych oraz ich
dochodzenia
Świadczenia postojowe stanowiły wsparcie dla osób prowadzących działalność gospodarczą
oraz wykonujących umowy cywilnoprawne w okresie obowiązywania stanu zagrożenia
epidemicznego albo stanu epidemii. Z uwagi na to, że stan epidemii został odwołany 16 maja
2022 r. (ponad 3 lata temu), postulat wprowadzania zmian w tym zakresie można ocenić jako
6 Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości
kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. poz. 67)
-- 6 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niezasadny. Dodatkowo wprowadzenie postulowanych zmian („podwójne doręczenia”,
zmiany w zakresie przywracania terminów) w mojej opinii niepotrzebnie komplikowałoby
obecny system prawny. Pragnę wskazać, że „podwójne doręczenia”, poza zwiększeniem
nakładów finansowych (dodatkowe koszty wysyłek pocztowych, koszty przygotowania
korespondencji), spowodowałyby również trudności natury prawnej – mielibyśmy bowiem
do czynienia z trudnościami przy ustaleniu daty doręczenia i wątpliwości, od której daty
należy liczyć terminy (uprawomocnienia, czasu na wniesienie odwołania, możliwości
podjęcia kolejnych czynności w sprawie). Po wprowadzeniu dodatkowych możliwości
przywracania terminów uległaby ograniczeniu pewność rozstrzygnięć, powstałaby
potencjalna możliwość podważania prawomocnych rozstrzygnięć.
Zgodnie z harmonogramem wprowadzania e-Doręczeń, od 1 października 2026 r. wszystkie
podmioty niepubliczne zarejestrowane w CEIDG i KRS będą korzystały z doręczeń
elektronicznych, zatem wprowadzenie dodatkowego obowiązku doręczania korespondencji
w formie papierowej nie jest zasadne. Jednocześnie pozwolę sobie w tym miejscu wskazać,
że polityka informatyzacji kraju, decyzje kierunkowe i kwestie prawne dotyczące cyfryzacji,
w tym m.in. doręczeń i e-doręczeń w administracji – nie należą do zakresu właściwości
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ani do ZUS. Właściwymi organami
w tych kwestiach pozostają Minister oraz Ministerstwo Cyfryzacji.
Wprowadzanie zmian na PUE/eZUS
Odnosząc się do pytań dotyczących komunikacji z płatnikami składek i stosowanych przez
ZUS narzędzi i funkcjonalności informatycznych w procesie przyznawania i ewentualnych
żądań zwrotu świadczeń postojowych, w tym czy Ministerstwo przeprowadzi audyt
użyteczności i dostępności PUE/eZUS pod tym kątem - należy wskazać, że wyłącznym
dysponentem i administratorem Kompleksowego Systemu informatycznego (KSI ZUS)
obsługującego system ubezpieczeń społecznych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Ministerstwo nie sprawuje zatem nadzoru nad ZUS w zakresie funkcjonowania systemu
informatycznego KSI ZUS. Jednocześnie powołane na wstępie odpowiedzi na niniejszą
interpelację przepisy ustawowe (ustawa o Radzie Ministrów) wykluczają możliwość
wydawania ZUS przez Ministerstwo wiążących poleceń i wytycznych w tym zakresie.
Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE) to pierwszy polski e-urząd. ZUS udostępnił go
swoim klientom w 2012 r. Portal jest stale rozbudowywany i unowocześniany, dzięki czemu
coraz więcej spraw związanych z ubezpieczeniami społecznymi i zabezpieczeniem
społecznym można załatwić online. Zgodnie z zapewnieniami ZUS, zmiany upraszczają
nawigację, wprowadzają intuicyjny interfejs i funkcje, które są dostosowane do wymagań
różnych grup klientów, w tym osób ze szczególnymi potrzebami. Większość zmian wynika
z badań, które wcześniej były prowadzone wśród użytkowników.
Funkcjonalności PUE są na bieżąco dostosowywane w związku ze zmianami w przepisach
prawa i te zmiany mają zawsze najwyższy priorytet (w 2024 r. odbyły się 54 wdrożenia
związane z wprowadzeniem nowych funkcji w tym systemie). Jednocześnie prace nad
wyglądem i wygodnym używaniem PUE są tak planowane, aby klienci bez przeszkód mogli
korzystać z elektronicznych usług ZUS. W sierpniu 2024 r. ZUS udostępnił swoim klientom
pierwsze zmiany. Unowocześniony został obszar logowania do systemu. W tym roku
wprowadzone zostały kolejne zmiany w rejestracji konta na eZUS i w procesach
powiązanych z logowaniem, np. przy przypomnieniu loginu. Pod koniec tego roku ZUS
planuje wprowadzenie ulepszeń w obszarze obsługi płatnika składek. Projektowany jest
również nowy profil dla klienta indywidualnego. W pracach nad unowocześnieniem portalu
-- 7 of 8 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ZUS poświęcił szczególną uwagę optymalizacji obsługi korespondencji. Planowane jest
rozdzielenie wiadomości od spraw. Skrzynka „Wiadomości” dodatkowo będzie podzielona
na Powiadomienia, Korespondencję z ZUS oraz Komunikaty. Natomiast „Sprawy płatnika”
będą podzielone tematycznie na kategorie i według statusu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 8 of 8 --