Interpelacja w sprawie planowanych zwolnień zbiorowych oraz likwidacji Południowego Zakładu Spółki PKP CARGO SA na obszarze stacji Żurawica-Medyka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11724
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanych zwolnień zbiorowych oraz likwidacji Południowego Zakładu Spółki PKP CARGO SA na obszarze stacji Żurawica-Medyka
Zgłaszający: Anna Schmidt
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
PKP Cargo jest największym kolejowym przewoźnikiem towarowym świadczącym samodzielne przewozy towarowe na terenie Polski. Największym pojedynczym akcjonariuszem PKP Cargo jest spółka PKP SA. Obecnie spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, czego efektem są grupowe zwolnienia. W 2024 r. zwolniono 4500 pracowników, a w bieżącym roku zarząd spółki zaplanował etapowe zwolnienie kolejnych 2400 pracowników.
W związku z tym planowane są także zwolnienia grupowe w PKP CARGO w Południowym Zakładzie Spółki obszar stacji Żurawica–Medyka. Zakład ten jest dla regionu i kraju ważnym podmiotem pod względem strategicznym i gospodarczym, miejscem pracy dla mieszkańców Przemyśla i powiatu przemyskiego. Przed zwolnieniami grupowymi w 2024 r. zatrudniano tu 400 osób. W wyniku zwolnień i indywidualnych odejść ubyło 150 pracowników, co spowodowało spadek ilości świadczonych usług, odejścia kontrahentów do innych firm i powolne wygaszanie działalności. Brak zapewnienia zwalnianym pracownikom wsparcia osłonowego doprowadzi do dramatycznych skutków społecznych w regionie, ponieważ wiele rodzin funkcjonuje dzięki zatrudnieniu w PKP CARGO SA. Kolejne grupowe zwolnienie podniesie stopę bezrobocia w powiecie przemyskim, które już w tym roku wynosi 11%, bez perspektyw na poprawę.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy są planowane działania mające na celu restrukturyzację i modernizację sektora transportu kolejowego bez konieczności zwolnień grupowych i wyprzedaży majątku?
2. Czy wprowadzane rozwiązania restrukturyzacyjne oparte na masowych zwolnieniach mają doprowadzić do likwidacji spółki?
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Infrastruktury w celu zatrzymania likwidacji PKP CARGO SA Południowy Zakład Spółki obszar stacji Żurawica–Medyka?
4. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe lub plan osłonowy dla regionu i zwalnianych pracowników?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8055 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.39.2025
Warszawa, 07 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11724 poseł na Sejm RP Anny Schmidt, w sprawie
planowanych zwolnień zbiorowych oraz likwidacji Południowego Zakładu Spółki PKP
CARGO SA na obszarze stacji Żurawica-Medyka, poniżej pozwalam sobie odnieść się do
treści interpelacji oraz pytań.
Na wstępie pragnę zauważyć, że przywołana przez Panią poseł liczba 4.500 zwolnionych
pracowników PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji (dalej: PKP CARGO lub Spółka) w 2024 r.,
w ramach procesu zwolnień grupowych, nie znajduje pokrycia w danych przedstawianych
przez Zarząd tej spółki w wydawanych komunikatach. Zgodnie z treścią komunikatów
dostępnych na stronie internetowej PKP CARGO, w okresie od 3 lipca 2024 r. do 31
października 2024 r. (tj. w trakcie zwolnień grupowych w Spółce zmniejszono zatrudnienie
o 3.665 pracowników, z czego w przypadku 1.150 osób rozwiązanie umów o pracę
nastąpiło w związku z ich przejściem na emeryturę lub z innych przyczyn niż zwolnienia
grupowe.
Również podana w interpelacji liczba 150 osób zwolnionych w Południowym Zakładzie
Spółki obszar Żurawica-Medyka, w trakcie zwolnień grupowych przeprowadzonych
w 2024 r., jest rozbieżna z danymi przedstawionymi przez PKP CARGO w odpowiedzi do
Regionu Ziemi Przemyskiej NSZZ „Solidarność”. Zgodnie z ww. odpowiedzią, w lokalizacji
Żurawica i Medyka, działających przed 1 sierpnia br., a więc przed wdrożeniem w PKP
CARGO struktury jednego Pracodawcy, w obszarze funkcjonowania Południowego
Zakładu Spółki, w wyniku zwolnień grupowych przeprowadzonych w 2024 r., procesem
tym objęto łącznie 96 osób.
Obecna sytuacja pracowników Zakładu obszar stacji Żurawica – Medyka jest
konsekwencją doprowadzenia do krytycznego zadłużenia PKP CARGO i konieczności
postawienia spółki w stan upadłości restrukturyzacyjnej. Skumulowane w latach 2015-
2023 zobowiązania, sięgające ponad 4 mld zł wymusiły bardzo trudne, ale konieczne
działania restrukturyzacyjne, prowadzone od 2024 roku, które niestety dotykają przede
wszystkim pracowników wszystkich spółek z grupy kapitałowej PKP CARGO. Utrata i brak
zabezpieczenia nowych kontraktów spowodowały utratę pracy przewozowej, a więc także
możliwości wykorzystania taboru. Obecnie najważniejszym celem do osiągnięcia jest
utrzymanie Spółki i zabezpieczenie działalności w ogóle, co wiąże się z pozyskiwaniem
nowych kontraktów i prowadzonymi negocjacjami z dotychczasowymi kontrahentami, ale
także niestety z istotnymi cięciami kosztów, które mimo wszystko dążą do pozostawienia
jak największej liczby miejsc pracy. Zarząd podejmuje wszelkie możliwe działania, żeby
negatywne skutki społeczne ograniczać do niezbędnego minimum. Z oficjalnych
-- 1 of 3 --
2
komunikatów wynika, że proces związany z wypowiadaniem umów o pracę zakończy się
do końca września. Równolegle, wdrożone zostaną instrumenty wsparcia dla
pracowników w znalezieniu innego zatrudnienia, analogicznie do roku poprzedniego,
tj. m.in. ułatwienie znalezienia pracy w innych firmach z branży kolejowej.
Sytuacja w jakiej znalazło się PKP CARGO i niezbędne działania restrukturyzacyjne są
następstwem szeregu błędnych decyzji biznesowych i nieefektywnego zarządzania Spółką
na przestrzeni ostatnich lat, jak również tzw. „decyzji węglowej” byłego Premiera
i sposobu jej realizacji przez ówczesny Zarząd Spółki, co dobitnie wskazuje na chaotyczne
zarządzanie i niedostateczny nadzór nad narodowym przewoźnikiem towarowym
w tamtym okresie. Konsekwencje powyższego uderzają obecnie bezpośrednio
w pracowników całej grupy kapitałowej Spółki. Wykonana, bez zabezpieczenia ryzyk aby
realizować polityczne zlecenie przez Spółkę, decyzja węglowa doprowadziła do utraty
klientów i rentownych kontraktów. Spółka w latach 2015-2024 straciła ok 43% wolumenu
przewożonej masy towarowej, ze 108 mln ton w 2015 r., stanowiących 48% udział w rynku
do 62 mln ton w 2024 r., tj. 26,3% udziału w rynku.
Utracony przez PKP CARGO udział w rynku przewozów towarowych został przejęty przez
konkurencyjne podmioty, co bezpośrednio wynikało z nieudolnego zarządzania, działań
realizujących decyzje polityczne oraz presję części partnerów społecznych.
Ten okres zarządzania PKP CARGO był prowadzony bez jakichkolwiek przemyśleń co do
przyszłości Spółki i funkcjonowania na trudnym rynku przewozu towarów, na którym
oprócz dotychczasowych podmiotów pojawiają się ciągle nowi przewoźnicy, bardziej
elastyczni i wykorzystujący w maksymalny sposób czas pracy oraz posiadany tabor. PKP
CARGO od dłuższego czasu była w trudnej sytuacji płynnościowej, a zadłużenie
systematycznie rosło. W ciągu 5 lat - pomiędzy 2018 a 2023 rokiem zobowiązania ogółem
urosły o około 2 mld zł (z 2,67 mld zł do 4,63 mld zł).
Spółka wydawała środki, których nie posiadała, a pod koniec 2023 roku ówczesny zarząd
uzgodnił z partnerami społecznymi podwyżki wynagrodzeń, w kwocie ok. 170 mln zł, które
zostały sfinansowane leasingiem zwrotnym najlepszych lokomotyw (umowa leasingu
zwrotnego na 200 mln zł z września 2023 roku).
Już w 2023 r. Spółka była poważnie zadłużona, jej bieżąca płynność finansowa
systematycznie spadała - wskaźnik płynności na koniec 2019 roku wynosił 0,86 aby w 2023
r. osiągnąć poziom 0,36. Tymczasem optymalna płynność spółki powinna plasować
wskaźnik na poziomie od 1,2 do 2. Pomimo tego, ówczesny zarząd nie podjął żadnych,
skutecznych działań, żeby zatrzymać tak niepokojący, spadkowy trend. Zadłużenie się
pogłębiało; w połowie 2024 roku, przed złożeniem przez PKP CARGO wniosku o otwarcie
postępowania sanacyjnego, Spółka miała 3 mld zł samych zobowiązań handlowych
i finansowych. Tylko od momentu złożenia wniosku o otwarcie sanacji do dziś spłacono
już blisko 200 mln zł zobowiązań zabezpieczonych rzeczowo oraz leasingów.
Wszelkie podejmowane od 2024 roku działania, zmierzające do odzyskania przez PKP
CARGO utraconego rynku przewozów towarowych są dodatkowo determinowane ogólną
sytuacją na rynku przewozów towarowych, spadkiem wolumenu przewozów
i zmniejszeniem zapotrzebowania na pracę przewozową. Niewątpliwy wpływ na sytuację
PKP CARGO w najbliższych latach będzie miał Plan Restrukturyzacyjny, który w dniu 30
czerwca 2025 r. zarządca masy sanacyjnej złożył do właściwego sądu, a opinia rady
-- 2 of 3 --
3
wierzycieli dla sędziego komisarza ma być wyrażona do 15 września 2025 roku. Integralną
część Planu Restrukturyzacyjnego stanowią propozycje układowe dla wierzycieli. Jak
wynika z opublikowanych informacji, Zarząd PKP CARGO prowadził intensywne rozmowy
z partnerami społecznymi w zakresie założonych w Programie Restrukturyzacyjnym
kwestii pracowniczych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom związków zawodowych
i pracowników w zakresie ochrony miejsc pracy Zarząd PKP CARGO przedstawił także
alternatywne, względem pierwotnych, rozwiązania, które niestety nie znalazły akceptacji
partnerów społecznych.
PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji jest spółką, której akcje zostały wprowadzone do
publicznego obrotu, zatem wszelkie informacje dotyczące jej sytuacji
ekonomicznofinansowej oraz planów naprawczych i związanych z tym działań
restrukturyzacyjnych są możliwe do przekazania z uwzględnieniem obostrzeń
wynikających z obowiązków informacyjnych. Ponadto Skarb Państwa reprezentowany
przez Ministra Infrastruktury jest akcjonariuszem PKP SA, nie PKP CARGO, które pozostaje
mniejszościową spółką Grupy Kapitałowej PKP SA, ze wszystkimi tego konsekwencjami
formalnymi i faktycznymi.
Niemniej jednak Minister Infrastruktury, działając w imieniu Skarbu Państwa jako
akcjonariusza PKP SA oczekuje od strony społecznej przede wszystkim zrozumienia,
że wszystkie bardzo trudne działania, dotykające wielu pracowników, służą nadrzędnemu
celowi, jakim jest odbudowa rynkowej pozycji Spółki.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --