Interpelacja nr 11720
Interpelacja w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce
Interpelacja nr 11720
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce
Zgłaszający: Maria Joanna Koźlakiewicz, Katarzyna Królak
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowna Pani Minister,
pomoc de minimis, jako instrument wsparcia publicznego dla przedsiębiorców, funkcjonuje w oparciu o przepisy prawa Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. oraz obecnie obowiązującego rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r., które podnosi limit tej pomocy do 300 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. W Polsce stosowanie tych przepisów jest monitorowane m.in. przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który prowadzi krajowy Rejestr Pomocy Publicznej i Rejestr Pomocy de minimis. W przypadku podmiotów powiązanych limity te liczone są wspólnie, co wynika z definicji jednego przedsiębiorstwa zawartej w przepisach prawa unijnego, a także stosownych wytycznych krajowych.
W praktyce pomoc de minimis obejmuje szeroki wachlarz wsparcia udzielanego przedsiębiorstwom zarówno komercyjnym, jak i przedsiębiorstwom społecznym. W sektorze rynku pracy wiele form wsparcia oferowanych przez powiatowe urzędy pracy – takich jak dotacje na wyposażenie stanowisk pracy, refundacje wynagrodzeń, roboty publiczne, staże czy prace interwencyjne – traktowanych jest jako pomoc de minimis. Dotyczy to również grantów w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego, bonów zatrudnieniowych czy środków z EFS+. Wszystkie te formy pomocy są ograniczone limitem de minimis, który obowiązuje w cyklu trzyletnim i wynosi 300 000 euro.
Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych, które działają na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej. Są to podmioty, które realizują działalność gospodarczą w celu osiągnięcia celów społecznych – takich jak reintegracja zawodowa osób wykluczonych czy świadczenie usług społecznych. Przedsiębiorstwa społeczne, posiadające status nadany przez wojewodę, są szczególną kategorią podmiotów realizujących misję publiczną z wykorzystaniem instrumentów rynkowych. Wypracowany zysk w całości przeznaczają na cele społeczne.
W toku realizacji tej misji przedsiębiorstwa społeczne bardzo często korzystają z różnych instrumentów wsparcia, które podlegają zasadom pomocy de minimis. Dotyczy to zarówno środków z dotacji na utworzenie miejsc pracy z EFS+ przez akredytowane ośrodki wsparcia ekonomii społecznej (OWES), dedykowanych instrumentów zwrotnych takich jak pożyczki z programu FERS, jak i programów realizowanych przez administrację publiczną, w tym przez powiatowe urzędy pracy. W przypadku podmiotów powiązanych (np. spółki non-profit i fundacji w jednej strukturze) limit pomocy de minimis obowiązuje wspólnie, co znacznie ogranicza możliwości rozwoju i korzystania ze wsparcia oferowanego przez państwo, aby skuteczniej realizować politykę publiczną związaną z rozwojem ekonomii społecznej.
Przedsiębiorstwa społeczne, które w praktyce pełnią rolę publiczną, zaspokajają potrzeby społeczne i przyczyniają się do rozwoju lokalnego oraz aktywizują zawodowo osoby wykluczone, bardzo szybko osiągają maksymalny pułap pomocy de minimis, co uniemożliwia im dalsze korzystanie z programów wspierających zatrudnienie czy działalność gospodarczą. Co więcej, środki przekazywane tym podmiotom na organizację staży, prac interwencyjnych czy innych form wsparcia rynku pracy (również przez PUP) są również ujmowane jako pomoc de minimis, co dodatkowo zawęża im pole działania.
To ograniczenie w dostępności wsparcia finansowego w sposób bezpośredni wpływa na możliwości przedsiębiorstw społecznych w zakresie:
• tworzenia nowych miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;
• świadczenia usług społecznych dla lokalnych społeczności;
• wdrażania innowacyjnych działań reintegracyjnych;
• uczestniczenia w projektach realizowanych w ramach obecnej perspektywy unijnej.
Proponowane rozwiązanie:
W związku z powyższym uzasadnione wydaje się rozważenie wprowadzenia szczególnego rozwiązania legislacyjnego lub wykonawczego – umożliwiającego:
1. Wydzielenie osobnego limitu pomocy de minimis do kwoty 700 tys. euro w cyklu trzyletnim dla przedsiębiorstw społecznych, w tym przedsiębiorstw społecznych powiązanych ze sobą, które uzyskały status przedsiębiorstwa społecznego potwierdzony przez wojewodę na mocy ustawy o ekonomii społecznej.
2. Zastosowanie bardziej elastycznego mechanizmu rozliczania pomocy de minimis w przypadku działań o charakterze niegospodarczym realizowanych przez przedsiębiorstwa społeczne (świadczenie usług społecznych, działania reintegracyjne, rozwój lokalny).
3. Wprowadzenie zasady, że środki na staże, roboty publiczne, zatrudnienie subsydiowane osób zagrożonych wykluczeniem w ramach projektów OWES lub środków EFS+ nie będą zaliczane do limitu pomocy de minimis – analogicznie do wyłączeń, jakie funkcjonują w przypadku niektórych instrumentów pomocy horyzontalnej.
Takie zmiany legislacyjne mogłyby zostać wprowadzone w formie rozporządzenia właściwego ministra lub nowelizacji ustaw, w szczególności ustawy o ekonomii społecznej lub ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie analizy w zakresie skutków limitu pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych i ich zdolności do rozwoju?
2. Czy jest rozważane wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu dla przedsiębiorstw społecznych działających na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej?
3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość zmiany przepisów krajowych lub wystąpienia na poziomie UE o zgodę na zastosowanie szczególnego mechanizmu limitowania pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce?
Interpelacja nr 11720
do ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce
Zgłaszający: Maria Joanna Koźlakiewicz, Katarzyna Królak
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowna Pani Minister,
pomoc de minimis, jako instrument wsparcia publicznego dla przedsiębiorców, funkcjonuje w oparciu o przepisy prawa Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. oraz obecnie obowiązującego rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r., które podnosi limit tej pomocy do 300 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. W Polsce stosowanie tych przepisów jest monitorowane m.in. przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który prowadzi krajowy Rejestr Pomocy Publicznej i Rejestr Pomocy de minimis. W przypadku podmiotów powiązanych limity te liczone są wspólnie, co wynika z definicji jednego przedsiębiorstwa zawartej w przepisach prawa unijnego, a także stosownych wytycznych krajowych.
W praktyce pomoc de minimis obejmuje szeroki wachlarz wsparcia udzielanego przedsiębiorstwom zarówno komercyjnym, jak i przedsiębiorstwom społecznym. W sektorze rynku pracy wiele form wsparcia oferowanych przez powiatowe urzędy pracy – takich jak dotacje na wyposażenie stanowisk pracy, refundacje wynagrodzeń, roboty publiczne, staże czy prace interwencyjne – traktowanych jest jako pomoc de minimis. Dotyczy to również grantów w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego, bonów zatrudnieniowych czy środków z EFS+. Wszystkie te formy pomocy są ograniczone limitem de minimis, który obowiązuje w cyklu trzyletnim i wynosi 300 000 euro.
Szczególnego znaczenia nabiera to w przypadku funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych, które działają na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej. Są to podmioty, które realizują działalność gospodarczą w celu osiągnięcia celów społecznych – takich jak reintegracja zawodowa osób wykluczonych czy świadczenie usług społecznych. Przedsiębiorstwa społeczne, posiadające status nadany przez wojewodę, są szczególną kategorią podmiotów realizujących misję publiczną z wykorzystaniem instrumentów rynkowych. Wypracowany zysk w całości przeznaczają na cele społeczne.
W toku realizacji tej misji przedsiębiorstwa społeczne bardzo często korzystają z różnych instrumentów wsparcia, które podlegają zasadom pomocy de minimis. Dotyczy to zarówno środków z dotacji na utworzenie miejsc pracy z EFS+ przez akredytowane ośrodki wsparcia ekonomii społecznej (OWES), dedykowanych instrumentów zwrotnych takich jak pożyczki z programu FERS, jak i programów realizowanych przez administrację publiczną, w tym przez powiatowe urzędy pracy. W przypadku podmiotów powiązanych (np. spółki non-profit i fundacji w jednej strukturze) limit pomocy de minimis obowiązuje wspólnie, co znacznie ogranicza możliwości rozwoju i korzystania ze wsparcia oferowanego przez państwo, aby skuteczniej realizować politykę publiczną związaną z rozwojem ekonomii społecznej.
Przedsiębiorstwa społeczne, które w praktyce pełnią rolę publiczną, zaspokajają potrzeby społeczne i przyczyniają się do rozwoju lokalnego oraz aktywizują zawodowo osoby wykluczone, bardzo szybko osiągają maksymalny pułap pomocy de minimis, co uniemożliwia im dalsze korzystanie z programów wspierających zatrudnienie czy działalność gospodarczą. Co więcej, środki przekazywane tym podmiotom na organizację staży, prac interwencyjnych czy innych form wsparcia rynku pracy (również przez PUP) są również ujmowane jako pomoc de minimis, co dodatkowo zawęża im pole działania.
To ograniczenie w dostępności wsparcia finansowego w sposób bezpośredni wpływa na możliwości przedsiębiorstw społecznych w zakresie:
• tworzenia nowych miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;
• świadczenia usług społecznych dla lokalnych społeczności;
• wdrażania innowacyjnych działań reintegracyjnych;
• uczestniczenia w projektach realizowanych w ramach obecnej perspektywy unijnej.
Proponowane rozwiązanie:
W związku z powyższym uzasadnione wydaje się rozważenie wprowadzenia szczególnego rozwiązania legislacyjnego lub wykonawczego – umożliwiającego:
1. Wydzielenie osobnego limitu pomocy de minimis do kwoty 700 tys. euro w cyklu trzyletnim dla przedsiębiorstw społecznych, w tym przedsiębiorstw społecznych powiązanych ze sobą, które uzyskały status przedsiębiorstwa społecznego potwierdzony przez wojewodę na mocy ustawy o ekonomii społecznej.
2. Zastosowanie bardziej elastycznego mechanizmu rozliczania pomocy de minimis w przypadku działań o charakterze niegospodarczym realizowanych przez przedsiębiorstwa społeczne (świadczenie usług społecznych, działania reintegracyjne, rozwój lokalny).
3. Wprowadzenie zasady, że środki na staże, roboty publiczne, zatrudnienie subsydiowane osób zagrożonych wykluczeniem w ramach projektów OWES lub środków EFS+ nie będą zaliczane do limitu pomocy de minimis – analogicznie do wyłączeń, jakie funkcjonują w przypadku niektórych instrumentów pomocy horyzontalnej.
Takie zmiany legislacyjne mogłyby zostać wprowadzone w formie rozporządzenia właściwego ministra lub nowelizacji ustaw, w szczególności ustawy o ekonomii społecznej lub ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie analizy w zakresie skutków limitu pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych i ich zdolności do rozwoju?
2. Czy jest rozważane wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu dla przedsiębiorstw społecznych działających na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej?
3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość zmiany przepisów krajowych lub wystąpienia na poziomie UE o zgodę na zastosowanie szczególnego mechanizmu limitowania pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Monika Sikora
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9156 znaków
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 września 2025 r.
znak sprawy: DZF-VI.054.2.2025.JS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11720 Pań Posłanek Marii Joanny
Koźlakiewicz oraz Katarzyny Królak
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację dotyczącą wsparcia przedsiębiorstw społecznych
i pomocy publicznej, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Pytanie nr 1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie analizy w zakresie skutków
limitu pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych i ich zdolności
do rozwoju?
Do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej nie napływały sygnały
o problemach z udzielaniem wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) wynikających z limitów pomocy
de minimis. W związku z tym, nie prowadzimy aktualnie analiz dotyczących
wpływu limitów pomocy de minimis na udzielanie wsparcia z EFS+ dla różnych
typów beneficjentów.
Pytanie nr 2. Czy rozważane jest wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu
dla przedsiębiorstw społecznych, działających na podstawie ustawy z dnia
5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej?
W perspektywie finansowej 2021-2027 kluczowym aktem prawnym w zakresie
wsparcia ekonomii społecznej jest ustawa z dnia 5 sierpnia o ekonomii
społecznej. To ten akt prawny określa m.in. definicję przedsiębiorstwa
społecznego, zakres usług wsparcia oraz sposób działania Ośrodków Wsparcia
-- 1 of 2 --
2
Ekonomii Społecznej, które udzielają wsparcia bezpośredniego dla
przedsiębiorstw społecznych. Przepisy specyficzne dotyczące EFS+ określają
jedynie szczegółowe rozwiązania dla wsparcia współfinansowanego z tego
funduszu, biorąc pod uwagę np. ogólne zasady jego kwalifikowalności. Nie
wykraczają jednak poza zakres określony w ustawie o ekonomii społecznej.
Z powyższych względów, podstawę do odrębnego podejścia w zakresie
udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorstw społecznych ze środków EFS+
powinna dawać ustawa o ekonomii społecznej, dla której resortem właściwym
jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W obecnej sytuacji ustawa
nie tworzy takich warunków – dlatego wsparcie EFS+ udzielane jest na zasadach
ogólnych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej
w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach
programów finansowanych z EFS+ na lata 2021-2027.
Pytanie nr 3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość zmiany przepisów
krajowych lub wystąpienia na poziomie UE o zgodę na zastosowanie
szczególnego mechanizmu limitowania pomocy de minimis dla przedsiębiorstw
społecznych działających w Polsce?
W przypadku stworzenia w ustawie o ekonomii społecznej podstawy prawnej
do udzielania wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych na odrębnych zasadach,
wówczas wsparcie z EFS+, bazujące na przepisach ustawy o ekonomii społecznej,
zostanie dostosowane do obowiązujących ram prawnych.
Z poważaniem
z up. Ministra
Monika Sikora
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.401.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11720 Pań Posłanek Marii Joanny Koźlakiewicz i Katarzyny
Królak, w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla
przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia,
przygotowane w uzgodnieniu z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Zasady udzielania i warunki dopuszczalności pomocy publicznej oraz pomocy de minimis
określono przede wszystkim w przepisach prawa Unii Europejskiej, tj. Traktacie
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz przepisach szczegółowych (w odniesieniu
do pomocy de minimis jest to m.in. w rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13
grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej do pomocy de minimis1). Przepisy prawa krajowego przewidujące udzielanie
pomocy de minimis muszą być zgodne przepisami unijnymi, mogą jednakże zawierać też inne
szczegółowe warunki udzielania pomocy lub być bardziej restrykcyjne niż wynika to
z przepisów unijnych. Przepisy o pomocy publicznej oraz pomocy de minimis dotyczą
wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu europejskiego
prawa konkurencji - także przedsiębiorstw społecznych2.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia 2023/2831 dopuszczalny pułap pomocy de minimis
dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą wynosi 300 tys. euro w ciągu
3 minionych lat. Punkt 3 preambuły tego rozporządzenia stanowi, że „pułap ten jest
niezbędny, aby każdy środek wchodzący w zakres niniejszego rozporządzenia można było
uznać za niewywierający wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami
członkowskimi, niezakłócający konkurencji i niegrożący jej zakłóceniem”. Pułap udzielonej
1 Dz. Urz. UE L 2023/2831 z 15.12.2023; dalej: rozporządzenie 2023/2831.
2 Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE i Sądu UE wynika, że pojęcie przedsiębiorcy powinno być
rozumiane bardzo szeroko, gdyż obejmuje ono wszelkie kategorie podmiotów prowadzących działalność
gospodarczą, niezależnie od ich formy prawnej i źródeł finansowania oraz bez względu na to, czy przepisy
krajowe przyznają im status przedsiębiorców (np. pkt 19 sprawy C-475/99, Ambulanz Glöckner, [2001] ECR I-
8089 oraz pkt 74 połączonych spraw C-180/98 do C-184/98, Pavlov and Others, [2000] ECR I-6451). Przy tak
zakreślonych ramach definicji pojęcia przedsiębiorcy, podstawowe znaczenie ma rodzaj prowadzonej przez
dany podmiot działalności. Przez działalność gospodarczą należy rozumieć, zgodnie z orzecznictwem TSUE,
oferowanie towarów i usług na rynku. Co więcej, nie jest istotne występowanie zarobkowego charakteru
działalności. Oznacza to, że działalnością gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji może być
także działalność prowadzona przez różnorodne podmioty typu non-profit (np. pkt 79 orzeczenia TSUE z dnia
21 września 1999 r. w sprawie Albany, C-67/96, zgodnie z którym „Ani realizacja celu o charakterze
społecznym, ani brak celu zarobkowego, ani wymogi solidarności, ani inne zasady dotyczące między innymi
ograniczeń w zakresie inwestycji dokonywanych przez podmiot zarządzający nie pozbawiały działalności
prowadzonej przez ten podmiot charakteru gospodarczego”). Nie ma również znaczenia jak dana działalność
jest kwalifikowana w prawie krajowym. Przy ocenie charakteru danej działalności TSUE i Sąd UE kierują się
możliwością występowania na określonym rynku rzeczywistej lub potencjalnej konkurencji ze strony innych
podmiotów.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pomocy jest zatem decydujący dla uznania, że otrzymane przez podmiot wsparcie ma
charakter pomocy de minimis.
Przepisy prawa krajowego regulujące udzielanie pomocy de minimis nie mogą zawierać
warunków sprzecznych z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis, określonymi
w ww. rozporządzeniu. Nie jest zatem możliwe wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu
dla przedsiębiorstw społecznych.
Trzeba podkreślić, że przed przyjęciem rozporządzenia 2023/2831 Komisja Europejska
sporządziła analizę warunków makroekonomicznych w Unii Europejskiej, zleciła też
przeprowadzenie ankiety, w której wszystkie państwa członkowskie wyrażały opinię
w przedmiocie wartości pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorstwa. Nowelizacja tego
rozporządzenia w najbliższym czasie wydaje się zatem mało prawdopodobna.
Jednocześnie informuję, że istnieje możliwość opracowania programu pomocowego
dedykowanego przedsiębiorstwom społecznym zgodnego z warunkami dopuszczalności
pomocy publicznej zawartymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17
czerwca 2014 r. i uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym
w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu3. Należy mieć przy tym na uwadze, że
rozporządzenie to dopuszcza udzielanie pomocy publicznej jedynie na określone w nim cele
(np. dla MŚP, na dostęp MŚP do finansowania, na pracowników znajdujących się
w szczególnie niekorzystnej sytuacji oraz pracowników niepełnosprawnych). Dla każdego
z tych przeznaczeń wskazany akt przewiduje inny dopuszczalny próg intensywności pomocy
oraz zawiera listę kosztów kwalifikowalnych.
Pragnę też poinformować, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą lub
niegospodarczą w rozumieniu europejskiego prawa konkurencji, który posiada rozdzielność
rachunkową między tymi działalnościami, może otrzymać wsparcie na działalność
niegospodarczą, bez konieczności stosowania przepisów o pomocy publicznej i pomocy de
minimis.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r., s. 1, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 651/2014.
-- 2 of 2 --
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 września 2025 r.
znak sprawy: DZF-VI.054.2.2025.JS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11720 Pań Posłanek Marii Joanny
Koźlakiewicz oraz Katarzyny Królak
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację dotyczącą wsparcia przedsiębiorstw społecznych
i pomocy publicznej, przedstawiam następujące informacje w zakresie
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Pytanie nr 1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie analizy w zakresie skutków
limitu pomocy de minimis dla przedsiębiorstw społecznych i ich zdolności
do rozwoju?
Do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej nie napływały sygnały
o problemach z udzielaniem wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych w ramach
Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) wynikających z limitów pomocy
de minimis. W związku z tym, nie prowadzimy aktualnie analiz dotyczących
wpływu limitów pomocy de minimis na udzielanie wsparcia z EFS+ dla różnych
typów beneficjentów.
Pytanie nr 2. Czy rozważane jest wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu
dla przedsiębiorstw społecznych, działających na podstawie ustawy z dnia
5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej?
W perspektywie finansowej 2021-2027 kluczowym aktem prawnym w zakresie
wsparcia ekonomii społecznej jest ustawa z dnia 5 sierpnia o ekonomii
społecznej. To ten akt prawny określa m.in. definicję przedsiębiorstwa
społecznego, zakres usług wsparcia oraz sposób działania Ośrodków Wsparcia
-- 1 of 2 --
2
Ekonomii Społecznej, które udzielają wsparcia bezpośredniego dla
przedsiębiorstw społecznych. Przepisy specyficzne dotyczące EFS+ określają
jedynie szczegółowe rozwiązania dla wsparcia współfinansowanego z tego
funduszu, biorąc pod uwagę np. ogólne zasady jego kwalifikowalności. Nie
wykraczają jednak poza zakres określony w ustawie o ekonomii społecznej.
Z powyższych względów, podstawę do odrębnego podejścia w zakresie
udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorstw społecznych ze środków EFS+
powinna dawać ustawa o ekonomii społecznej, dla której resortem właściwym
jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W obecnej sytuacji ustawa
nie tworzy takich warunków – dlatego wsparcie EFS+ udzielane jest na zasadach
ogólnych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej
w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach
programów finansowanych z EFS+ na lata 2021-2027.
Pytanie nr 3. Czy ministerstwo dopuszcza możliwość zmiany przepisów
krajowych lub wystąpienia na poziomie UE o zgodę na zastosowanie
szczególnego mechanizmu limitowania pomocy de minimis dla przedsiębiorstw
społecznych działających w Polsce?
W przypadku stworzenia w ustawie o ekonomii społecznej podstawy prawnej
do udzielania wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych na odrębnych zasadach,
wówczas wsparcie z EFS+, bazujące na przepisach ustawy o ekonomii społecznej,
zostanie dostosowane do obowiązujących ram prawnych.
Z poważaniem
z up. Ministra
Monika Sikora
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.401.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11720 Pań Posłanek Marii Joanny Koźlakiewicz i Katarzyny
Królak, w sprawie potrzeby wprowadzenia zmian w systemie limitów pomocy de minimis dla
przedsiębiorstw społecznych działających w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia,
przygotowane w uzgodnieniu z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Zasady udzielania i warunki dopuszczalności pomocy publicznej oraz pomocy de minimis
określono przede wszystkim w przepisach prawa Unii Europejskiej, tj. Traktacie
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz przepisach szczegółowych (w odniesieniu
do pomocy de minimis jest to m.in. w rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13
grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej do pomocy de minimis1). Przepisy prawa krajowego przewidujące udzielanie
pomocy de minimis muszą być zgodne przepisami unijnymi, mogą jednakże zawierać też inne
szczegółowe warunki udzielania pomocy lub być bardziej restrykcyjne niż wynika to
z przepisów unijnych. Przepisy o pomocy publicznej oraz pomocy de minimis dotyczą
wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu europejskiego
prawa konkurencji - także przedsiębiorstw społecznych2.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia 2023/2831 dopuszczalny pułap pomocy de minimis
dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą wynosi 300 tys. euro w ciągu
3 minionych lat. Punkt 3 preambuły tego rozporządzenia stanowi, że „pułap ten jest
niezbędny, aby każdy środek wchodzący w zakres niniejszego rozporządzenia można było
uznać za niewywierający wpływu na wymianę handlową pomiędzy państwami
członkowskimi, niezakłócający konkurencji i niegrożący jej zakłóceniem”. Pułap udzielonej
1 Dz. Urz. UE L 2023/2831 z 15.12.2023; dalej: rozporządzenie 2023/2831.
2 Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE i Sądu UE wynika, że pojęcie przedsiębiorcy powinno być
rozumiane bardzo szeroko, gdyż obejmuje ono wszelkie kategorie podmiotów prowadzących działalność
gospodarczą, niezależnie od ich formy prawnej i źródeł finansowania oraz bez względu na to, czy przepisy
krajowe przyznają im status przedsiębiorców (np. pkt 19 sprawy C-475/99, Ambulanz Glöckner, [2001] ECR I-
8089 oraz pkt 74 połączonych spraw C-180/98 do C-184/98, Pavlov and Others, [2000] ECR I-6451). Przy tak
zakreślonych ramach definicji pojęcia przedsiębiorcy, podstawowe znaczenie ma rodzaj prowadzonej przez
dany podmiot działalności. Przez działalność gospodarczą należy rozumieć, zgodnie z orzecznictwem TSUE,
oferowanie towarów i usług na rynku. Co więcej, nie jest istotne występowanie zarobkowego charakteru
działalności. Oznacza to, że działalnością gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji może być
także działalność prowadzona przez różnorodne podmioty typu non-profit (np. pkt 79 orzeczenia TSUE z dnia
21 września 1999 r. w sprawie Albany, C-67/96, zgodnie z którym „Ani realizacja celu o charakterze
społecznym, ani brak celu zarobkowego, ani wymogi solidarności, ani inne zasady dotyczące między innymi
ograniczeń w zakresie inwestycji dokonywanych przez podmiot zarządzający nie pozbawiały działalności
prowadzonej przez ten podmiot charakteru gospodarczego”). Nie ma również znaczenia jak dana działalność
jest kwalifikowana w prawie krajowym. Przy ocenie charakteru danej działalności TSUE i Sąd UE kierują się
możliwością występowania na określonym rynku rzeczywistej lub potencjalnej konkurencji ze strony innych
podmiotów.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
pomocy jest zatem decydujący dla uznania, że otrzymane przez podmiot wsparcie ma
charakter pomocy de minimis.
Przepisy prawa krajowego regulujące udzielanie pomocy de minimis nie mogą zawierać
warunków sprzecznych z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis, określonymi
w ww. rozporządzeniu. Nie jest zatem możliwe wprowadzenie wyłączeń lub osobnego limitu
dla przedsiębiorstw społecznych.
Trzeba podkreślić, że przed przyjęciem rozporządzenia 2023/2831 Komisja Europejska
sporządziła analizę warunków makroekonomicznych w Unii Europejskiej, zleciła też
przeprowadzenie ankiety, w której wszystkie państwa członkowskie wyrażały opinię
w przedmiocie wartości pomocy de minimis dla jednego przedsiębiorstwa. Nowelizacja tego
rozporządzenia w najbliższym czasie wydaje się zatem mało prawdopodobna.
Jednocześnie informuję, że istnieje możliwość opracowania programu pomocowego
dedykowanego przedsiębiorstwom społecznym zgodnego z warunkami dopuszczalności
pomocy publicznej zawartymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17
czerwca 2014 r. i uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym
w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu3. Należy mieć przy tym na uwadze, że
rozporządzenie to dopuszcza udzielanie pomocy publicznej jedynie na określone w nim cele
(np. dla MŚP, na dostęp MŚP do finansowania, na pracowników znajdujących się
w szczególnie niekorzystnej sytuacji oraz pracowników niepełnosprawnych). Dla każdego
z tych przeznaczeń wskazany akt przewiduje inny dopuszczalny próg intensywności pomocy
oraz zawiera listę kosztów kwalifikowalnych.
Pragnę też poinformować, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą lub
niegospodarczą w rozumieniu europejskiego prawa konkurencji, który posiada rozdzielność
rachunkową między tymi działalnościami, może otrzymać wsparcie na działalność
niegospodarczą, bez konieczności stosowania przepisów o pomocy publicznej i pomocy de
minimis.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
3 Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r., s. 1, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 651/2014.
-- 2 of 2 --