Interpelacja w sprawie wypracowania rozwiązań umożliwiających samorządom składanie wniosków do ksiąg wieczystych drogą elektroniczną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11715
do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie wypracowania rozwiązań umożliwiających samorządom składanie wniosków do ksiąg wieczystych drogą elektroniczną
Zgłaszający: Urszula Nowogórska
Data wpływu: 12-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z postępującą cyfryzacją administracji publicznej, chciałabym zwrócić uwagę na rosnący problem, zgłaszany mi przez przedstawicieli jednostek samorządowych, jakim jest brak uznawania przez sądy wieczystoksięgowe dokumentów elektronicznych jako podstawę uprawniającą do złożenia wniosku do ksiąg wieczystych. W praktyce wydziały ksiąg wieczystych sądów, uznają wnioski o wpis jedynie w tradycyjnej formie papierowej, co chociażby dla samorządów jest problematyczne w chwili kiedy całość postępowania procedowana jest na drodze elektronicznej i w tymże samym trybie wydawana jest decyzja ostateczna opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym bądź e-PUAP.
Odczuwalna zatem jest sprzeczność z celem cyfryzacji od lat postępującej również w postępowaniach sądowych. Ustawodawca przyjął, że komunikacja elektroniczna ma stać się domyślną formą wymiany informacji w kontaktach z organami administracji. Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne obejmuje swoim zakresem zarówno sądy, jak i organy samorządu terytorialnego. Oznacza to, że wymiana informacji elektronicznej powinna być standardem także w postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym obecnie problem rodzi się również od strony legislacyjnej. W praktyce jednak jednostki samorządu terytorialnego zmuszone są drukować decyzje ostateczne i przesyłać je do sądu papierowo, co jest sprzeczne z duchem e‑administracji i generuje dodatkowe utrudnienia, a czasem wręcz niewykonalne przy prowadzeniu całości sprawy na drodze elektronicznej.
Warto zauważyć, że istnieją istotne rozbieżności interpretacyjne przepisów prawnych. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, w zakresie prowadzenia ksiąg wieczystych w formie systemu elektronicznego i możliwości składania wniosków tą drogą przez notariuszy, komorników oraz administrację skarbową, zastanawia czy i instytucje samorządowe nabędą tożsame uprawnienia w tej materii. Problem rodzi również forma dokumentu, która jest wybiórczo przez sądy akceptowana. Nawet wydruk e-decyzji administracyjnej, mimo że jest dokumentem urzędowym, nie jest uznawany przez sądy za wystarczający do dokonania wpisu, z zaznaczeniem, iż wymaga się podpisu własnoręcznego oraz pieczęci osoby uprawnionej do wydania.
Brak spójności między tymi regulacjami dotyczącymi formy dokumentu (ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece), doręczeń (ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych) oraz form pism procesowych (K.p.c. i K.p.a.) rodzi poważne wątpliwości i stwarza bariery w procesie cyfryzacji.
Wobec powyższego zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska w następujących kwestiach:
Czy planowane są działania legislacyjne i systemowe w celu umożliwienia pełnego wprowadzenia procedur elektronicznych w postępowaniu wieczystoksięgowym polegających na nowelizacji przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r., K.p.c., K.p.a. i ustawy o doręczeniach elektronicznych z 18 listopada 2020 r.?
Czy i kiedy zostanie zapewnione, aby dokumenty elektroniczne wydawane przez organy administracyjne mogły być traktowane przez sądy jako oryginały spełniające przesłankę podstawy wpisu w księdze wieczystej, bez konieczności fizycznego przetwarzania ich na wersje papierowe?
Jaki jest obecny harmonogram elektronizacji wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności umożliwienia dostępu do systemów elektronicznych (np. platformy ePUAP lub e‑sąd) w wydziałach ksiąg wieczystych sądów?
Jakie formy współpracy między resortami sprawiedliwości i cyfryzacji (a także z jednostkami samorządu terytorialnego) są przewidziane w celu wypracowania jednolitych przepisów prawa, standardów, procedur i obiegu dokumentów elektronicznych, tak aby praktyka sądów odpowiadała kierunkowi cyfryzacji administracji?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7706 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.346.2025
Warszawa, 29 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11715 złożoną przez Panią Posłankę Urszulę Nowogórską
do Ministra Cyfryzacji i Ministra Sprawiedliwości w sprawie wypracowania rozwiązań
umożliwiających samorządom składanie wniosków do ksiąg wieczystych drogą
elektroniczną, uprzejmie przedstawiam następujące informacje, które pozostają
w zakresie kompetencji Ministra Sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace zmierzające do rozszerzenia zakresu
elektronizacji postępowania wieczystoksięgowego w kierunku postulowanym przez Panią
Posłankę. Ministerstwo realizuje projekt „Opracowanie założeń legislacyjnych
i biznesowych do projektu Elektroniczna Księga Wieczysta 2.0 (ZAL-EKW 2.0)”. Chodzi
m.in. o umożliwienie:
a) złożenia wniosku wieczystoksięgowego za pośrednictwem systemu Portal Rejestrów
Sądowych - każdej osobie fizycznej, osobie prawnej i jednostce organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej,
b) dołączania do wniosku dokumentów sporządzonych w formie elektronicznej, mających
stanowić podstawę wnioskowanego wpisu,
c) wydawania orzeczeń i zarządzeń bezpośrednio w systemie teleinformatycznym,
d) doręczania korespondencji kierowanej do stron za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego,
-- 1 of 2 --
2
e) utworzenia nowej instytucji hybrydowych akt księgi wieczystej, prowadzonych
w postaci elektronicznej oraz w postaci papierowej.
Utworzenie akt hybrydowych księgi wieczystej będzie rozwiązaniem dostosowanym
do współczesnego obrotu prawnego, gdzie większość dokumentów wydawana jest
w postaci dokumentów elektronicznych m.in. elektroniczne wypisy aktów notarialnych,
decyzje administracyjne czy dokumenty geodezyjne.
Przedstawiona koncepcja będzie umożliwiała m.in. jednostkom samorządowym składanie
za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wniosków o wpis w księdze wieczystej
oraz dołączanie do nich dokumentów sporządzonych w postaci elektronicznej, o ile takie
dokumenty będą mogły stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej.
Na obecnym etapie prac, docelowy kierunek działań w tym zakresie nie został jeszcze
przesądzony. Budowa akt hybrydowych księgi wieczystej jest działaniem złożonym
i wymaga koordynacji działań zarówno legislacyjnych, jak i informatycznych. Chodzi m.in.
o dostosowanie do planowanych zmian przepisów Kodeksu postępowania cywilnego,
ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy Prawo o notariacie oraz odpowiednich
rozporządzeń i zarządzeń Ministra Sprawiedliwości. Ostateczne brzmienie przepisów
zostanie wypracowane w ramach współpracy właściwych komórek organizacyjnych
Ministerstwa Sprawiedliwości i będzie uzależnione m.in. od uwarunkowań technicznych
i finansowych. Zakładane zmiany wiążą się z koniecznością przeprowadzenia
czasochłonnych prac projektowych, a następnie wdrożeniowych i z modyfikacją obecnych
systemów teleinformatycznych. Termin zakończenia budowy systemu szacujemy na rok
2028.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.136.2025
Warszawa, 09 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 25 sierpnia br. Posłanki na Sejm RP Pani Urszuli Nowogórskiej w sprawie
wypracowania rozwiązań umożliwiających samorządom składanie wniosków do ksiąg
wieczystych drogą elektroniczną (interpelacja nr 11715)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy planowane są działania legislacyjne i systemowe w celu umożliwienia pełnego
wprowadzenia procedur elektronicznych w postępowaniu wieczystoksięgowym
polegających na nowelizacji przepisów Ustawy o Księgach Wieczystych i Hipotece z dnia
6 lipca 1982, KPC., KPA. i Ustawy o Doręczeniach Elektronicznych 18 listopada 2020)?
Ad 2) Czy i kiedy zostanie zapewnione, aby dokumenty elektroniczne wydawane przez
organy administracyjne mogły być traktowane przez sądy jako oryginały spełniające
przesłankę podstawy wpisu w księdze wieczystej, bez konieczności fizycznego
przetwarzania ich na wersje papierowe?
Ad 3) Jaki jest obecny harmonogram elektronizacji wymiaru sprawiedliwości, a w
szczególności umożliwienia dostępu do systemów elektronicznych (np. platformy ePUAP
lub esąd) w Wydziałach Ksiąg Wieczystych Sądów?
Ad 4) Jakie formy współpracy między resortami Sprawiedliwości i Cyfryzacji (a także z
jednostkami samorządu terytorialnego) są przewidziane w celu wypracowania
jednolitych przepisów prawa, standardów, procedur i obiegu dokumentów
elektronicznych, tak aby praktyka sądów odpowiadała kierunkowi cyfryzacji
administracji?
Resortem właściwym do planowania, inicjowania i realizacji obszarów, których dotyczy
zapytanie Pani Poseł Urszuli Nowogórskiej jest Ministerstwo Sprawiedliwości.
Ministerstwo Cyfryzacji deklaruje natomiast pełnowymiarowe wsparcie i pomoc w
realizacji każdej inicjatywy związanej z transformacją cyfrową wymiaru sprawiedliwości, w
odniesieniu do procesów, e-usług czy systemów teleinformatycznych, począwszy od
warstwy planistycznej po działania wdrożeniowe.
Ponadto informuję, że obydwa resorty współpracują ze sobą mając na uwadze m.in.
wykorzystanie e-usług i nowoczesnych technologii w funkcjonowaniu wymiaru
sprawiedliwości i tworzeniu prawa. W ramach tych działań w kwietniu br. Wicepremier i
Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski oraz Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar
podpisali porozumienie pomiędzy dwoma resortami, w ramach którego realizowana będzie
cyfrowa transformacja wymiaru sprawiedliwości. W dokumencie tym Minister Cyfryzacji
wyraził gotowość do udzielania wsparcia Ministrowi Sprawiedliwości w działaniach
związanych z cyfryzacją wymiaru sprawiedliwości poprzez wsparcie organizacyjne, w tym
udostępnianie zasobów, wymianę doświadczeń, najlepszych praktyk oraz wiedzy przy
podejmowaniu działań mających na celu rozwój kompetencji cyfrowych użytkowników
wymiaru sprawiedliwości, wprowadzanie narzędzi sztucznej inteligencji w zakresie
odpowiadającym potrzebom wymiaru sprawiedliwości oraz szeroko rozumianej
transformacji cyfrowej wymiaru sprawiedliwości.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Dodatkowo w Ministerstwie Cyfryzacji powołany został przy Komitecie Rady Ministrów
do spraw Cyfryzacji Zespół Zadaniowy „Cyfrowe Forum Współpracy”, którego członkami
byli m.in. przedstawiciele organizacji samorządowych, reprezentowanych w Komisji
Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Ze względu na zakończenie prac Komitetu
Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji i utworzenie Komitetu do spraw Cyfryzacji, aktualnie
realizowane są działania w celu utworzenia tożsamego zespołu w ramach nowego
Komitetu. W przypadku zgłoszenia przez JST potrzeby zajęcia się tematem cyfryzacji
wymiaru sprawiedliwości, zagadnienie to mogło być przedmiotem prac zespołu z
możliwością powołania grupy roboczej dedykowanej temu zagadnieniu.
Co więcej w 2026 r. planowane jest wdrożenie w aplikacji mObywatel nowej usługi, która
umożliwi wgląd do ksiąg wieczystych, jednak tylko tych, w których wpisany byłby
użytkownik aplikacji. Usługa zakłada możliwość uzyskania podstawowych informacji o
posiadanych nieruchomościach i zamówienie odpisu księgi wieczystej.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --