Interpelacja nr 11706
Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Interpelacja nr 11706
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 11-08-2025
Jednostki samorządu terytorialnego realizują szereg zadań publicznych, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców wspólnot lokalnych. W tym procesie korzystają z majątku komunalnego i podejmują inwestycje niezbędne dla rozwoju lokalnej infrastruktury, transportu czy edukacji. Naturalną konsekwencją prowadzenia takich działań jest występowanie w obrocie podatku od towarów i usług. W świetle zasady neutralności VAT jednostki te mają prawo do odliczania podatku naliczonego w zakresie, w jakim ich wydatki służą działalności opodatkowanej. Prawo to nie jest przywilejem, lecz elementem konstrukcji podatku od wartości dodanej, zapewniającym jego neutralność dla podatników.
Pomimo tego w Polsce obowiązują przepisy nakładające na wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – bez względu na charakter i cel ich działalności – obowiązek raportowania określonych uzgodnień podatkowych jako tzw. schematów podatkowych. Zakres tego obowiązku został wprowadzony w sposób znacznie szerszy niż w większości państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje także działania w obszarze podatku VAT, w tym przypadki typowych rozliczeń wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wykonawczych.
Efektem tak szerokiej regulacji jest objęcie raportowaniem sytuacji, które w praktyce nie mają związku z agresywnym planowaniem podatkowym ani z unikaniem opodatkowania. Jednostki samorządu terytorialnego, podejmując decyzje gospodarcze, kierują się bowiem kryteriami gospodarności, celowości i rzetelności, a ich działania służą realizacji zadań publicznych, a nie maksymalizacji zysków kosztem systemu podatkowego. Tymczasem stosowanie takich instrumentów, jak prewspółczynnik czy proporcja sprzedaży, wykorzystywanych w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku do odliczenia, bywa kwalifikowane jako uzgodnienie wymagające zgłoszenia. W razie wątpliwości jednostki często decydują się na raportowanie „na wszelki wypadek“ z obawy przed surowymi sankcjami finansowymi.
Praktyka ta prowadzi do zjawiska nadraportowania, które obciąża administracyjnie samorządy, wydłuża procesy decyzyjne, zwiększa koszty obsługi prawno-księgowej i odciąga zasoby od realizacji zadań podstawowych. Jednocześnie brak jest jasnych i precyzyjnych objaśnień podatkowych skierowanych specjalnie do jednostek samorządu terytorialnego, co potęguje niepewność prawną. W efekcie powstała sytuacja, w której obowiązki sprawozdawcze nakładane na JST w obszarze VAT wydają się być nieproporcjonalne do celów, jakie miały realizować przepisy o raportowaniu schematów podatkowych.
Wobec powyższego, kierując się potrzebą zapewnienia racjonalności regulacji oraz ochrony praw jednostek samorządu terytorialnego, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów (dalej: ministerstwo) planuje dokonanie analizy celowości utrzymywania obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie VAT dla jednostek samorządu terytorialnego?
Czy istnieją dane statystyczne wskazujące, ile schematów podatkowych w zakresie VAT zgłosiły dotychczas JST i jakie były wyniki ich weryfikacji?
Czy ministerstwo monitoruje, w jaki sposób pozyskane dane z raportów JST są faktycznie wykorzystywane w realizacji celów dyrektywy unijnej?
Czy ministerstwo dostrzega problem nadmiernego obciążenia JST obowiązkami sprawozdawczymi w zakresie VAT?
Jakie działania są planowane w celu opracowania i wydania nowych, szczegółowych objaśnień podatkowych dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie MDR i VAT?
Czy resort rozważa zmniejszenie wysokości maksymalnych kar pieniężnych nakładanych na JST za naruszenia obowiązków raportowych w zakresie VAT?
Jakie były przyczyny przyjęcia w Polsce tak szerokiej definicji cech rozpoznawczych schematów podatkowych w porównaniu z regulacjami innych państw członkowskich?
Czy ministerstwo analizowało wpływ obowiązku raportowania VAT przez JST na efektywność i koszty ich działalności?
Czy jest planowane wprowadzenie mechanizmu konsultacyjnego lub interpretacyjnego pozwalającego JST uzyskać wiążącą ocenę, czy dane działanie stanowi schemat podatkowy?
Jak resort ocenia proporcjonalność obecnych regulacji w świetle zasady gospodarności i rzetelności wymaganej od JST?
Czy są prowadzone rozmowy lub konsultacje z przedstawicielami samorządów dotyczące zmian w zakresie MDR i VAT?
Czy ministerstwo planuje analizę porównawczą z państwami UE, w których VAT w JST nie podlega raportowaniu, celem dostosowania polskich rozwiązań do standardów europejskich?
Interpelacja nr 11706
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 11-08-2025
Jednostki samorządu terytorialnego realizują szereg zadań publicznych, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców wspólnot lokalnych. W tym procesie korzystają z majątku komunalnego i podejmują inwestycje niezbędne dla rozwoju lokalnej infrastruktury, transportu czy edukacji. Naturalną konsekwencją prowadzenia takich działań jest występowanie w obrocie podatku od towarów i usług. W świetle zasady neutralności VAT jednostki te mają prawo do odliczania podatku naliczonego w zakresie, w jakim ich wydatki służą działalności opodatkowanej. Prawo to nie jest przywilejem, lecz elementem konstrukcji podatku od wartości dodanej, zapewniającym jego neutralność dla podatników.
Pomimo tego w Polsce obowiązują przepisy nakładające na wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – bez względu na charakter i cel ich działalności – obowiązek raportowania określonych uzgodnień podatkowych jako tzw. schematów podatkowych. Zakres tego obowiązku został wprowadzony w sposób znacznie szerszy niż w większości państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje także działania w obszarze podatku VAT, w tym przypadki typowych rozliczeń wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wykonawczych.
Efektem tak szerokiej regulacji jest objęcie raportowaniem sytuacji, które w praktyce nie mają związku z agresywnym planowaniem podatkowym ani z unikaniem opodatkowania. Jednostki samorządu terytorialnego, podejmując decyzje gospodarcze, kierują się bowiem kryteriami gospodarności, celowości i rzetelności, a ich działania służą realizacji zadań publicznych, a nie maksymalizacji zysków kosztem systemu podatkowego. Tymczasem stosowanie takich instrumentów, jak prewspółczynnik czy proporcja sprzedaży, wykorzystywanych w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku do odliczenia, bywa kwalifikowane jako uzgodnienie wymagające zgłoszenia. W razie wątpliwości jednostki często decydują się na raportowanie „na wszelki wypadek“ z obawy przed surowymi sankcjami finansowymi.
Praktyka ta prowadzi do zjawiska nadraportowania, które obciąża administracyjnie samorządy, wydłuża procesy decyzyjne, zwiększa koszty obsługi prawno-księgowej i odciąga zasoby od realizacji zadań podstawowych. Jednocześnie brak jest jasnych i precyzyjnych objaśnień podatkowych skierowanych specjalnie do jednostek samorządu terytorialnego, co potęguje niepewność prawną. W efekcie powstała sytuacja, w której obowiązki sprawozdawcze nakładane na JST w obszarze VAT wydają się być nieproporcjonalne do celów, jakie miały realizować przepisy o raportowaniu schematów podatkowych.
Wobec powyższego, kierując się potrzebą zapewnienia racjonalności regulacji oraz ochrony praw jednostek samorządu terytorialnego, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów (dalej: ministerstwo) planuje dokonanie analizy celowości utrzymywania obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie VAT dla jednostek samorządu terytorialnego?
Czy istnieją dane statystyczne wskazujące, ile schematów podatkowych w zakresie VAT zgłosiły dotychczas JST i jakie były wyniki ich weryfikacji?
Czy ministerstwo monitoruje, w jaki sposób pozyskane dane z raportów JST są faktycznie wykorzystywane w realizacji celów dyrektywy unijnej?
Czy ministerstwo dostrzega problem nadmiernego obciążenia JST obowiązkami sprawozdawczymi w zakresie VAT?
Jakie działania są planowane w celu opracowania i wydania nowych, szczegółowych objaśnień podatkowych dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie MDR i VAT?
Czy resort rozważa zmniejszenie wysokości maksymalnych kar pieniężnych nakładanych na JST za naruszenia obowiązków raportowych w zakresie VAT?
Jakie były przyczyny przyjęcia w Polsce tak szerokiej definicji cech rozpoznawczych schematów podatkowych w porównaniu z regulacjami innych państw członkowskich?
Czy ministerstwo analizowało wpływ obowiązku raportowania VAT przez JST na efektywność i koszty ich działalności?
Czy jest planowane wprowadzenie mechanizmu konsultacyjnego lub interpretacyjnego pozwalającego JST uzyskać wiążącą ocenę, czy dane działanie stanowi schemat podatkowy?
Jak resort ocenia proporcjonalność obecnych regulacji w świetle zasady gospodarności i rzetelności wymaganej od JST?
Czy są prowadzone rozmowy lub konsultacje z przedstawicielami samorządów dotyczące zmian w zakresie MDR i VAT?
Czy ministerstwo planuje analizę porównawczą z państwami UE, w których VAT w JST nie podlega raportowaniu, celem dostosowania polskich rozwiązań do standardów europejskich?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8633 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 12 września 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11706 posła Janusza Kowalskiego w sprawie
obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie
podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu
terytorialnego
Znak sprawy: DTS5.054.8.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szanowny Pan
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia
Kancelaria Sejmu
00-902 Warszawa
ul. Wiejska 4/6/8
Odpowiedź na interpelację poselską nr 11706
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską numer 11706, Minister Finansów
i Gospodarki informuje co następuje:
Ad 1. Procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz
niektórych innych ustaw (numer z wykazu prac legislacyjnych UD196 dostępny na
stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12396201/katalog/13119157#13119157)
zakłada usunięcie raportowania schematów podatkowych krajowych.
W konsekwencji podmioty, w tym jednostki samorządu terytorialnego (JST) nie
będą zobligowane do raportowania krajowych uzgodnień. Pozostanie wyłącznie
obowiązek w zakresie składania informacji o schematach podatkowych
transgranicznych, do czego zobowiązują regulacje dyrektywy Rady 2018/822
(DAC6).
Ad 2. W okresie od 01 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2025 r. JST złożyły 553
informacje o schematach podatkowych w zakresie podatku VAT. Analizy
przeprowadzone przez Szefa KAS wskazują na raportowanie przez JST schematów
podatkowych innych niż transgraniczne (tj. krajowe) i dotyczą dwóch typów
uzgodnień tj. w zakresie „prewspółczynnika” oraz „odliczeń VAT”. Przedmiotowe
-- 1 of 4 --
2/4
schematy podatkowe, zostały złożone przez 220 jednostek samorządu
terytorialnego o unikalnych numerach identyfikacyjnych. Ponad 90% składających
to gminy (oraz miasta) a w pozostałej części są to powiaty lub województwa1.
W składanych informacjach podmioty te występują w zdecydowanej większości jako
korzystający oraz w mniejszej części jako promotorzy lub też wspomagający.
Ad 3. Mając na uwadze, że jednostki samorządu terytorialnego zgłaszają MDR
krajowe - raportowanie informacji o schematach podatkowych przez JST nie
realizuje celów dyrektywy DAC6, która obliguje do zgłaszania uzgodnień
transgranicznych.
Ad 4. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług wszystkie podmioty
traktowane są równo, jeśli spełnią określone wymogi wynikające z przepisów o VAT
(ustawa o VAT, rozporządzenia). Zakres ten dotyczy także przypadków
raportowania i rozliczania podatku VAT.
Jednocześnie należy zauważyć, że w odniesieniu do JST, które w przypadku, gdy
działają w charakterze podatnika VAT są przewidziane pewne udogodnienia:
w zakresie rozliczenia pliku JPK_VAT z deklaracją działania jednostek
organizacyjnych funkcjonujących na terenie JST traktowane są jako jeden
podatnik VAT. Wszystkie transakcje z tych jednostek są raportowane
w jednym pliku JPK_VAT z deklaracją;
JST w szerokim zakresie wykonywanych zadań zwolniona jest z kas
rejestrujących, np. usługi administracji publicznej;
specjalne rozwiązania w zakresie KSeF dla JST i jej jednostek
organizacyjnych. W ramach funkcjonalności KSeF wykorzystywany jest
jeden kontekst logowania się NIP uwzględniający utworzony dla danego NIP
identyfikator wewnętrzny lub identyfikator złożony. Mechanizm ten
pozwala JST na delegowanie uprawnień do wystawiania i odbierania faktur
ustrukturyzowanych swoim jednostkom organizacyjnym. Rozwiązanie to
zapewnia samodzielne zarządzanie przez te jednostki obiegiem fakturowym
w ramach KSeF.
Dodatkowo w zakresie kwestii „prewspółczynnika”, należy wskazać, że biorąc pod
uwagę specyfikę JST polegającą na realizacji zadań w charakterze organu władzy
publicznej oraz wykonywaniu m.in. działalności opodatkowanej VAT – JST jako
podatnikowi VAT może przysługiwać częściowe prawo do odliczenia VAT - dla
przypadków, gdy nie jest możliwe przyporządkowanie zakupów wyłącznie do
działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT lub do czynności
wykonywanych poza działalnością gospodarczą.
Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT generalną zasadę uprawniającą do
odliczenia podatku naliczonego (zawierającą warunek związku ze sprzedażą
opodatkowaną), uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT.
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów
wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż
działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do
działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego,
oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych
1 w pozostałej części wystąpiły związki gmin
-- 2 of 4 --
3/4
towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem
określenia proporcji” („prewspółczynnik”).
Wybrany przez JST sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać
specyfice wykonywanej przez podatnika - JST działalności i dokonywanych przez
niego nabyć, przy wykorzystaniu możliwej do zastosowania uproszczonej
metodologii dedykowanej dla JST w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17
grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania
nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku
niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999).
Jednakże, gdy JST uzna, że wskazany w ww. rozporządzeniu sposób określenia
proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego
działalności i dokonywanych przez niego nabyć, to może zastosować inny bardziej
reprezentatywny sposób określenia proporcji (zob. art. 86 ust. 2h ustawy o VAT).
Ad 5. Po wejściu projektowanych przepisów wydanie nowych objaśnień
podatkowych w zakresie raportowania schematów podatkowych przez jednostki
samorządu terytorialnego wydaje się być zbędne, co nie wyklucza planowanego
wydania objaśnień podatkowych w zakresie zmian wprowadzonych w projekcie
UD196.
Ad 6. Procedowany projekt zakłada likwidację obowiązku wprowadzenia
i stosowania wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania niewywiązywaniu
się z obowiązku przekazywania informacji o schematach podatkowych oraz kary
pieniężnej za jej brak.
Ad 7. Ustawodawca, dokonując transpozycji Dyrektywy Rady 2018/822 do
polskiego porządku prawnego, wprowadził regulacje wykraczające poza jej ramy
powołując się na motyw 10 tej dyrektywy. Znajduje to odzwierciedlenie
w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej przepisy działu III rozdział 11a
– Informacje o schematach podatkowych do polskiego porządku prawnego. Wraz
z wprowadzeniem obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych
wprowadzono inne szczególne cechy rozpoznawcze. W uzasadnieniu wskazano, że:
agresywna optymalizacja podatkowa nie dotyczy jedynie schematów podatkowych
transgranicznych, celem wprowadzanych uregulowań było:
uszczelnienie systemu podatkowego – dostarczanie informacji celem
przeprowadzenia legislacji,
szybkiego dostępu administracji do informacji o potencjalnie agresywnym
planowaniu,
zniechęcanie podatników i ich doradców do korzystania ze schematów
podatkowych,
zmniejszenie ilości kontroli i dokładniejsze typowanie do kontroli.
Ad 8. Ministerstwo Finansów nie przeprowadzało analizy wpływu obowiązku
raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług
przez jednostki samorządu terytorialnego na efektywność i koszty ich działalności.
Ad 9. Procedowany projekt UD196 zakłada likwidację obowiązku raportowania
krajowych schematów podatkowych, dlatego wprowadzenie mechanizmu
konsultacyjnego lub interpretacyjnego dla jednostek samorządu terytorialnego jest
zbędne.
Ad 10. Ministerstwo Finansów nie przeprowadzało analiz i oceny proporcjonalności
obecnych regulacji w świetle zasady gospodarności i rzetelności wymaganej od
jednostek samorządu terytorialnego.
-- 3 of 4 --
4/4
Ad 11. Przedstawiciele Ministerstwa Finansów na etapie konsultacji zewnętrznych
(zarówno pierwszych jak i drugich) projektu UD196 kilkukrotnie brali udział
w spotkaniach z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego dotyczące
zmian w zakresie projektu UD196 w tym przepisów dotyczących schematów
podatkowych.
Ad. 12. Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę porównawczą przepisów
dotyczących schematów podatkowych z państwami członkowskimi Unii
Europejskiej. Wynik tej analizy były jednym z czynników wpływających na decyzję
o likwidacji krajowych schematów podatkowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 12 września 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 11706 posła Janusza Kowalskiego w sprawie
obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie
podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu
terytorialnego
Znak sprawy: DTS5.054.8.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szanowny Pan
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia
Kancelaria Sejmu
00-902 Warszawa
ul. Wiejska 4/6/8
Odpowiedź na interpelację poselską nr 11706
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską numer 11706, Minister Finansów
i Gospodarki informuje co następuje:
Ad 1. Procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz
niektórych innych ustaw (numer z wykazu prac legislacyjnych UD196 dostępny na
stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12396201/katalog/13119157#13119157)
zakłada usunięcie raportowania schematów podatkowych krajowych.
W konsekwencji podmioty, w tym jednostki samorządu terytorialnego (JST) nie
będą zobligowane do raportowania krajowych uzgodnień. Pozostanie wyłącznie
obowiązek w zakresie składania informacji o schematach podatkowych
transgranicznych, do czego zobowiązują regulacje dyrektywy Rady 2018/822
(DAC6).
Ad 2. W okresie od 01 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2025 r. JST złożyły 553
informacje o schematach podatkowych w zakresie podatku VAT. Analizy
przeprowadzone przez Szefa KAS wskazują na raportowanie przez JST schematów
podatkowych innych niż transgraniczne (tj. krajowe) i dotyczą dwóch typów
uzgodnień tj. w zakresie „prewspółczynnika” oraz „odliczeń VAT”. Przedmiotowe
-- 1 of 4 --
2/4
schematy podatkowe, zostały złożone przez 220 jednostek samorządu
terytorialnego o unikalnych numerach identyfikacyjnych. Ponad 90% składających
to gminy (oraz miasta) a w pozostałej części są to powiaty lub województwa1.
W składanych informacjach podmioty te występują w zdecydowanej większości jako
korzystający oraz w mniejszej części jako promotorzy lub też wspomagający.
Ad 3. Mając na uwadze, że jednostki samorządu terytorialnego zgłaszają MDR
krajowe - raportowanie informacji o schematach podatkowych przez JST nie
realizuje celów dyrektywy DAC6, która obliguje do zgłaszania uzgodnień
transgranicznych.
Ad 4. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług wszystkie podmioty
traktowane są równo, jeśli spełnią określone wymogi wynikające z przepisów o VAT
(ustawa o VAT, rozporządzenia). Zakres ten dotyczy także przypadków
raportowania i rozliczania podatku VAT.
Jednocześnie należy zauważyć, że w odniesieniu do JST, które w przypadku, gdy
działają w charakterze podatnika VAT są przewidziane pewne udogodnienia:
w zakresie rozliczenia pliku JPK_VAT z deklaracją działania jednostek
organizacyjnych funkcjonujących na terenie JST traktowane są jako jeden
podatnik VAT. Wszystkie transakcje z tych jednostek są raportowane
w jednym pliku JPK_VAT z deklaracją;
JST w szerokim zakresie wykonywanych zadań zwolniona jest z kas
rejestrujących, np. usługi administracji publicznej;
specjalne rozwiązania w zakresie KSeF dla JST i jej jednostek
organizacyjnych. W ramach funkcjonalności KSeF wykorzystywany jest
jeden kontekst logowania się NIP uwzględniający utworzony dla danego NIP
identyfikator wewnętrzny lub identyfikator złożony. Mechanizm ten
pozwala JST na delegowanie uprawnień do wystawiania i odbierania faktur
ustrukturyzowanych swoim jednostkom organizacyjnym. Rozwiązanie to
zapewnia samodzielne zarządzanie przez te jednostki obiegiem fakturowym
w ramach KSeF.
Dodatkowo w zakresie kwestii „prewspółczynnika”, należy wskazać, że biorąc pod
uwagę specyfikę JST polegającą na realizacji zadań w charakterze organu władzy
publicznej oraz wykonywaniu m.in. działalności opodatkowanej VAT – JST jako
podatnikowi VAT może przysługiwać częściowe prawo do odliczenia VAT - dla
przypadków, gdy nie jest możliwe przyporządkowanie zakupów wyłącznie do
działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT lub do czynności
wykonywanych poza działalnością gospodarczą.
Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT generalną zasadę uprawniającą do
odliczenia podatku naliczonego (zawierającą warunek związku ze sprzedażą
opodatkowaną), uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT.
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów
wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż
działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do
działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego,
oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych
1 w pozostałej części wystąpiły związki gmin
-- 2 of 4 --
3/4
towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem
określenia proporcji” („prewspółczynnik”).
Wybrany przez JST sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać
specyfice wykonywanej przez podatnika - JST działalności i dokonywanych przez
niego nabyć, przy wykorzystaniu możliwej do zastosowania uproszczonej
metodologii dedykowanej dla JST w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17
grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania
nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku
niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999).
Jednakże, gdy JST uzna, że wskazany w ww. rozporządzeniu sposób określenia
proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego
działalności i dokonywanych przez niego nabyć, to może zastosować inny bardziej
reprezentatywny sposób określenia proporcji (zob. art. 86 ust. 2h ustawy o VAT).
Ad 5. Po wejściu projektowanych przepisów wydanie nowych objaśnień
podatkowych w zakresie raportowania schematów podatkowych przez jednostki
samorządu terytorialnego wydaje się być zbędne, co nie wyklucza planowanego
wydania objaśnień podatkowych w zakresie zmian wprowadzonych w projekcie
UD196.
Ad 6. Procedowany projekt zakłada likwidację obowiązku wprowadzenia
i stosowania wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania niewywiązywaniu
się z obowiązku przekazywania informacji o schematach podatkowych oraz kary
pieniężnej za jej brak.
Ad 7. Ustawodawca, dokonując transpozycji Dyrektywy Rady 2018/822 do
polskiego porządku prawnego, wprowadził regulacje wykraczające poza jej ramy
powołując się na motyw 10 tej dyrektywy. Znajduje to odzwierciedlenie
w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej przepisy działu III rozdział 11a
– Informacje o schematach podatkowych do polskiego porządku prawnego. Wraz
z wprowadzeniem obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych
wprowadzono inne szczególne cechy rozpoznawcze. W uzasadnieniu wskazano, że:
agresywna optymalizacja podatkowa nie dotyczy jedynie schematów podatkowych
transgranicznych, celem wprowadzanych uregulowań było:
uszczelnienie systemu podatkowego – dostarczanie informacji celem
przeprowadzenia legislacji,
szybkiego dostępu administracji do informacji o potencjalnie agresywnym
planowaniu,
zniechęcanie podatników i ich doradców do korzystania ze schematów
podatkowych,
zmniejszenie ilości kontroli i dokładniejsze typowanie do kontroli.
Ad 8. Ministerstwo Finansów nie przeprowadzało analizy wpływu obowiązku
raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług
przez jednostki samorządu terytorialnego na efektywność i koszty ich działalności.
Ad 9. Procedowany projekt UD196 zakłada likwidację obowiązku raportowania
krajowych schematów podatkowych, dlatego wprowadzenie mechanizmu
konsultacyjnego lub interpretacyjnego dla jednostek samorządu terytorialnego jest
zbędne.
Ad 10. Ministerstwo Finansów nie przeprowadzało analiz i oceny proporcjonalności
obecnych regulacji w świetle zasady gospodarności i rzetelności wymaganej od
jednostek samorządu terytorialnego.
-- 3 of 4 --
4/4
Ad 11. Przedstawiciele Ministerstwa Finansów na etapie konsultacji zewnętrznych
(zarówno pierwszych jak i drugich) projektu UD196 kilkukrotnie brali udział
w spotkaniach z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego dotyczące
zmian w zakresie projektu UD196 w tym przepisów dotyczących schematów
podatkowych.
Ad. 12. Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę porównawczą przepisów
dotyczących schematów podatkowych z państwami członkowskimi Unii
Europejskiej. Wynik tej analizy były jednym z czynników wpływających na decyzję
o likwidacji krajowych schematów podatkowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --