Interpelacja w sprawie zakończenia tolerowania symboli banderowskich w Polsce oraz wprowadzenia sankcji deportacji z dożywotnim zakazem wjazdu do strefy Schengen
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11703
do ministra sprawiedliwości
w sprawie zakończenia tolerowania symboli banderowskich w Polsce oraz wprowadzenia sankcji deportacji z dożywotnim zakazem wjazdu do strefy Schengen
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
z oburzeniem przyjąłem doniesienia o incydencie, który miał miejsce na PGE Narodowym w Warszawie, gdzie podczas koncertu białoruskiego artysty Maxa Korża pojawiły się symbole związane z Ukraińską Powstańczą Armią (UPA). Symbolika ta, będąca nosicielem ideologii odpowiedzialnej za jedne z najcięższych zbrodni wojennych wobec ludności polskiej, nie może być tolerowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie to, mające miejsce na stadionie, który jest symbolem polskiego państwa, to jedno z wielu, które ujawnia tolerancję dla symboli banderowskich i związanych z nimi ideologii, które wciąż budzą kontrowersje i wzbudzają głębokie emocje w Polsce.
Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) była zbrojnym ramieniem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), odpowiedzialnym za ludobójstwo na narodzie polskim na Wołyniu oraz w Galicji. Zbrodnie te, znane jako „rzeź wołyńska“, były efektem czystek etnicznych mających na celu eliminację Polaków z terenów wschodnich. W ciągu kilku lat istnienia UPA zginęło co najmniej 100 tysięcy Polaków, a ideologia banderowska stała się jednym z najciemniejszych rozdziałów w historii naszego narodu. Zbrodnie te były i wciąż są jednym z najcięższych ciosów w polską tożsamość i pamięć narodową.
Chociaż historia zbrodni banderowskich jest szeroko znana i uznawana za jedno z najcięższych doświadczeń Polski XX wieku, niestety nie wszyscy obywatele Ukrainy, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zdają się rozumieć ciężar tej historii i szanować uczucia ofiar. Wystawianie symboli UPA, które niosą ze sobą traumatyczne wspomnienia, to nie tylko naruszenie porządku publicznego, ale również brak szacunku dla pamięci tych, którzy stracili życie z rąk bandytów wspierających ideologię Bandery. W Polsce obowiązują zasady szacunku dla naszej historii i tradycji, i każdy, kto przebywa na naszym terytorium, powinien te zasady respektować.
Symbole banderowskie nie są tylko reliktem przeszłości. Są one żywym świadectwem ideologii, która doprowadziła do brutalnych aktów przemocy, zniszczenia i rozpaczy, które wciąż pozostają w pamięci wielu Polaków, zwłaszcza tych, których rodziny zostały dotknięte zbrodniami UPA. W sytuacji, gdy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodzi do publicznego wywieszania flagi UPA, musimy działać w sposób zdecydowany i stanowczy. Tolerowanie takich działań jest równoznaczne z brakiem szacunku dla pamięci ofiar tej ideologii oraz dla podstawowych wartości, które stanowią fundament naszej suwerenności.
Zdarzenia, które miały miejsce na PGE Narodowym, to nie jedyny przypadek występowania banderowskich symboli w Polsce. W ostatnich latach mieliśmy do czynienia z licznymi incydentami, w których pojawiły się flagi i symbole UPA, w tym podczas manifestacji, wieców oraz na stadionach. To zjawisko nie może być traktowane jako przypadek, lecz jako część szerszego problemu. Tolerowanie takich działań prowadzi do wypaczenia wizerunku Polski jako państwa szanującego własną historię i tożsamość. Z tego powodu, w trosce o naszą narodową pamięć i bezpieczeństwo publiczne, konieczne jest podjęcie zdecydowanych kroków prawnych.
Polska to nasza ojczyzna, a każdy, kto decyduje się tu przebywać, ma obowiązek szanować naszą historię, naszą kulturę i nasze wartości. Nie możemy pozwolić, aby osoby, które nie rozumieją wagi tych kwestii, bezkarnie szerzyły ideologie odpowiedzialne za śmierć dziesiątek tysięcy Polaków.
Zważywszy na powagę sytuacji oraz rosnącą liczbę przypadków manifestowania symboli banderowskich w Polsce, jestem głęboko przekonany, że konieczne są zmiany w przepisach prawnych.
Proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy są planowane zmiany w Kodeksie karnym lub ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej, które jednoznacznie uznają publiczne propagowanie symboli UPA za przestępstwo, w tym także w kontekście działalności obcokrajowców na terytorium Polski?
Czy są planowane zmiany w przepisach dotyczących deportacji obcokrajowców, którzy publicznie manifestują symbole banderowskie bądź popełniają inne przestępstwa związane z propagowaniem totalitarnych ideologii?
Ile osób przebywających na terytorium Polski posiada sądowy nakaz opuszczenia kraju, lecz nie opuściło go dobrowolnie, i jakie działania podejmowane są w celu ich deportacji?
Ile osób w ostatnich 3 latach zostało deportowanych z Polski oraz jakiej były narodowości?
Ile osób przebywających na Stadionie Narodowym dokonujących burd, propagujących symbole banderowskie oraz cieszących się z ich wystawienia zostało deportowanych z Polski?
Ile osób w ostatnich 3 latach zostało skazanych za propagowanie symboli banderowskich?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4480 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.340.2025
Warszawa, 14 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana posła Jarosława Sachajki nr 11703 w sprawie
zakończenia tolerowania symboli banderowskich w Polsce oraz wprowadzenia sankcji
deportacji z dożywotnim zakazem wjazdu do strefy Schengen przedstawiam stanowisko,
przygotowane wspólnie z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji
Ad 1
Postulowane w interpelacji zmiany prawa realizuje poselski projekt ustawy o zmianie
ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu oraz ustawy - Kodeks karny wniesiony do Sejmu 3 grudnia 2024 r.
(druk nr 908)1.
Zgodnie z uzasadnieniem projektu, jego celem jest „uniemożliwienie głoszenia kłamstw
na temat zbrodni ludobójstwa na Wołyniu i w sąsiednich regionach, w przestrzeni
obowiązywania polskiego prawa, jak też położenie kresu gloryfikowania ideologii
Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcja Bandery (OUN-B) i Ukraińskiej Armii
Powstańczej (UPA). Szkodliwość bezkarności publicznego zakłamywania historii,
zwłaszcza w tak tragicznym aspekcie, jakim był akt eksterminacji w szczególności ludności
polskiej, żydowskiej, czeskiej, słowackiej, ormiańskiej i ukraińskiej nie budzi wątpliwości.”.
Ad 2 do Ad 5
Na wstępie wyjaśniam, że wydawanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu
nie należy do zakresu kompetencji sądów. Decyzje te wydawane są przez organy Straży
1 projekt wraz z uzasadnieniem oraz opiniami do niego dostępny jest pod adresem:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=908.
-- 1 of 4 --
2
Granicznej, a w szczególnych okolicznościach (obawa prowadzenia działalności
terrorystycznej lub szpiegowskiej) przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach2, decyzję
o zobowiązaniu do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy
obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku
publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
W decyzji tej orzeka się również zakaz ponownego wjazdu na terytorium Polski oraz
innych państw obszaru Schengen. Dane cudzoziemców są wówczas umieszczane
w krajowych i europejskich systemach informacyjnych.
Jeżeli podczas kontroli cudzoziemca zostanie stwierdzone, że nie wykonał on decyzji
o zobowiązaniu do powrotu w określonym terminie, decyzja zostaje wykonana
przymusowo.
Nawiązując do wydarzenia na Stadionie Narodowym 11 sierpnia 2025 r., informuję,
że Policja zatrzymała 63 cudzoziemców, wobec których zostały podjęte działania
skutkujące ich wyjazdem z terytorium RP lub zostały dokonane wpisy do wykazu
cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany oraz do Systemu Informacyjnego
Schengen (SIS) w celu odmowy wjazdu i pobytu z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa
i porządku publicznego.
Straż Graniczna zakończyła wykonywanie czynności wobec 63 zatrzymanych osób,
spośród których:
- deportowanych zostało 14 cudzoziemców, stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa
i porządku publicznego (12 obywateli Ukrainy oraz 2 obywateli Białorusi),
- dobrowolnie Polskę opuściło 13 cudzoziemców (11 obywateli Ukrainy oraz 2 obywateli
Białorusi),
- wobec 3 cudzoziemców (2 obywateli Ukrainy oraz obywatela Białorusi) Straż Graniczna
wszczęła procedurę o zobowiązaniu do powrotu,
- wobec 33 cudzoziemców (32 obywateli Ukrainy oraz obywatela Białorusi) dokonano
wpisów do Wykazu cudzoziemców niepożądanych na terytorium RP oraz do Systemu
Informacyjnego Schengen (SIS) celem odmowy wjazdu i pobytu z uwagi na ochronę
bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Poniższe zestawienie przedstawia liczbę cudzoziemców, którzy od 2020 r. dobrowolnie
lub przymusowo wykonali decyzje o zobowiązaniu ich do powrotu, ze wskazaniem
głównych narodowości.
2 t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079
-- 2 of 4 --
3
-- 3 of 4 --
4
Informuję ponadto, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzone
są prace analityczne nad ewentualnymi zmianami przepisów dotyczących ochrony
międzynarodowej oraz procedur deportacyjnych.
Ad 6
Ministerstwo Sprawiedliwości w ramach sprawozdawczości statystycznej z działalności
sądów nie gromadzi tak szczegółowych informacji.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --