Interpelacja nr 11702
Interpelacja w sprawie liczby przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie liczby przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia
Interpelacja nr 11702
do ministra zdrowia
w sprawie liczby przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie aktualnych i rzetelnych danych dotyczących wykonywania zabiegu episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia. Od wielu lat temat ten budzi istotne kontrowersje w środowisku medycznym i opinii publicznej, przede wszystkim z uwagi na znaczne rozbieżności pomiędzy rzeczywistą skalą wykonywania episiotomii a rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia. Tymczasem, jak wynika z dostępnych, choć fragmentarycznych danych – pochodzących z niektórych ośrodków szpitalnych – w Polsce zabieg ten bywa wykonywany w znacznie większym odsetku (niż rekomendowany) porodów drogą pochwową. Brakuje jednak oficjalnych, jednolitych i aktualnych danych statystycznych na poziomie krajowym, co uniemożliwia ocenę realnej skali zjawiska i podejmowanie skutecznych działań zmierzających do jego ograniczenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile zabiegów episiotomii wykonano w Polsce w latach 2020-2024, z rozbiciem na liczbę porodów drogą pochwową, liczbę porodów zakończonych episiotomią oraz procentowy udział episiotomii w porodach pochwowych?
2. Jakie są wskaźniki episiotomii w poszczególnych województwach w wymienionym okresie?
3. Czy ministerstwo prowadzi regularny monitoring odsetka wykonywanych episiotomii? Jeśli tak – od kiedy, w jakim trybie i czy planowane jest publikowanie tych danych w formie jawnych raportów lub rejestrów?
4. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo lub instytucje mu podległe w celu ograniczenia liczby zabiegów episiotomii, zgodnie z obowiązującymi standardami opieki okołoporodowej i zaleceniami instytucji międzynarodowych?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11702
do ministra zdrowia
w sprawie liczby przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia
Zgłaszający: Adam Gomoła
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie aktualnych i rzetelnych danych dotyczących wykonywania zabiegu episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony zdrowia. Od wielu lat temat ten budzi istotne kontrowersje w środowisku medycznym i opinii publicznej, przede wszystkim z uwagi na znaczne rozbieżności pomiędzy rzeczywistą skalą wykonywania episiotomii a rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia. Tymczasem, jak wynika z dostępnych, choć fragmentarycznych danych – pochodzących z niektórych ośrodków szpitalnych – w Polsce zabieg ten bywa wykonywany w znacznie większym odsetku (niż rekomendowany) porodów drogą pochwową. Brakuje jednak oficjalnych, jednolitych i aktualnych danych statystycznych na poziomie krajowym, co uniemożliwia ocenę realnej skali zjawiska i podejmowanie skutecznych działań zmierzających do jego ograniczenia.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Ile zabiegów episiotomii wykonano w Polsce w latach 2020-2024, z rozbiciem na liczbę porodów drogą pochwową, liczbę porodów zakończonych episiotomią oraz procentowy udział episiotomii w porodach pochwowych?
2. Jakie są wskaźniki episiotomii w poszczególnych województwach w wymienionym okresie?
3. Czy ministerstwo prowadzi regularny monitoring odsetka wykonywanych episiotomii? Jeśli tak – od kiedy, w jakim trybie i czy planowane jest publikowanie tych danych w formie jawnych raportów lub rejestrów?
4. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo lub instytucje mu podległe w celu ograniczenia liczby zabiegów episiotomii, zgodnie z obowiązującymi standardami opieki okołoporodowej i zaleceniami instytucji międzynarodowych?
Z wyrazami szacunku
Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6934 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLGT.050.3.2025.GK
Warszawa, 06 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskie
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11702 Posła Adama Gomoła, w sprawie liczby
przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony
zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Wskaźnik nacięć krocza – definiowany jako odsetek porodów drogami natury z nacięciem
krocza w łącznej liczbie porodów drogami natury u danego świadczeniodawcy – jest jednym
ze wskaźników jakości opieki zdrowotnej mieszczących się w zakresie obszaru klinicznego,
o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wskaźników jakości opieki
zdrowotnej1. Podmiotem obowiązanym do monitorowania wskaźników jakości opieki
zdrowotnej jest Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Interaktywny raport, który
przedstawia dane umożliwiające monitorowanie jakości leczenia w placówkach ochrony
zdrowia finansowanych ze środków publicznych oraz analizę wskaźników
z obszaru klinicznego i zarządczego w podziale na województwa i świadczeniodawców
dostępny jest na stronie internetowej: Monitorowanie jakości opieki zdrowotnej -
ezdrowie.gov.pl. Przedstawione w nim dane, w formie map, wykresów i tabel, pozwalają na
ocenę skuteczności i efektywności udzielanych świadczeń.
Jednocześnie informuję, że liczba wykonywanych porodów z nacięciem krocza oraz liczba
rodzących, u których doszło do pęknięcia krocza (II, III, IV stopnia) jest systematycznie
monitorowana, również przez Konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa
ginekologiczno-położniczego, prof. Grażynę Iwanowicz-Palus, która corocznie uwzględnia
te dane w raporcie z realizacji założeń standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Biorąc powyższe pod uwagę poniżej przekazuję dane, wg stanu na dzień 11.03.2025 r.,
dotyczące liczby i odsetka zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza) wykonanych podczas
porodów drogami natury w latach 2023 i 2024.
Tabela 1. Dane dotyczące liczby i odsetka zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza)
wykonanych podczas porodów drogami natury w latach 2023 i 2024 – Leczenie szpitalne
Rok porody siłami natury nacięcia nacięcia odsetek
2023 113 558 41 275 36%
2024 104 426 34 100 33%
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2024 r. w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1349).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tabela 2. Dane dotyczące liczby zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza) wykonanych
podczas porodów drogami natury w latach 2023 i 2024 – Koordynowana Opieka nad
Kobietą w Ciąży (KOC)
Liczba porodów Nacięcia krocza - liczba*
2023 2024 2023 2024
Razem
KOC I i KOC II/III
50 109 46 156 8 072 brak danych
* porody w KOC przy których wykazano jedną z niżej wymienionych procedur:
72.1 Kleszcze wyjściowe z nacięciem krocza
72.21 Kleszcze próżniowe z nacięciem krocza
72.71 Próżniociąg położniczy z nacięciem krocza
73.61 Nacięcie krocza z następowym zeszyciem
73.72 Poród samoistny z nacięciem krocza i następowym zeszyciem
75.696 Wtórne zeszycie nacięcia krocza
Nacięcie krocza jest jedną z interwencji medycznych wyszczególnionych w rozporządzeniu
Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej2, którą
podmioty wykonujące działalność leczniczą i udzielające świadczeń zdrowotnych
w zakresie opieki okołoporodowej są zobowiązane monitorować i ograniczać
z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa zdrowotnego. Standard podkreśla obowiązek
osoby sprawującej opiekę nad kobietą rodzącą do podjęcia, realizacji oraz
udokumentowania ochrony krocza, przy czym nacięcie krocza należy stosować wyłącznie w
medycznie uzasadnionych przypadkach. Pęknięcie krocza III. lub IV. stopnia jest również
jednym z czynników ryzyka śródporodowego, którego ocena leży w kompetencjach osoby
sprawującej opiekę nad kobietą rodzącą. Standard zobowiązuje do odnotowania
w dokumentacji medycznej wyników identyfikacji czynników ryzyka, podjętych działań
i zaleceń oraz dokonanych w porozumieniu z kobietą rodzącą ustaleń. Decyzja o nacięciu
krocza powinna być zawsze poprzedzona indywidualną oceną sytuacji porodowej,
uwzględniającej sytuacje, w których istnieje ryzyko zagrożenie życia lub zdrowia matki lub
dziecka, czy też przyspieszenia porodu (np. choroby układu krążenia lub okulistyczne, które
wymagają skrócenia drugiego okresu porodu; konieczność zakończenia porodu
z użyciem kleszczy lub próżniociągu położniczego; dystocja barkowa, poród porodu
z użyciem kleszczy lub próżniociągu położniczego; dystocja barkowa, poród miednicowy,
ryzyko niedotlenienia lub krwawienia śródczaszkowego u dziecka). W tym miejscu należy
podkreślić, że nie ma wskazań do rutynowego nacięcia krocza.
Równocześnie wyjaśniam, iż zgodnie z art. 22 ust. 4b ustawy o działalności leczniczej3
podmioty wykonujące działalność leczniczą przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych są
zobowiązane do stosowania standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej, jeżeli zostały
określone na podstawie ust. 5 dla dziedziny medycyny objętej zakresem świadczeń
zdrowotnych udzielanych przez ten podmiot wykonujący działalność leczniczą lub dla
rodzaju wykonywanej przez niego działalności leczniczej.
Dodatkowo, na zlecenie Ministra Zdrowia w ramach Celu Operacyjnego nr 5: wyzwania
demograficzne Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, został opracowany
Informator ABC opieki okołoporodowej, dostępny również w wersji elektronicznej na
stronie internetowej (https://www.gov.pl/web/zdrowie/opieka-okoloporodowa).
Informator skierowany jest do kobiet w ciąży, a jego zadaniem jest przekazanie w sposób
przystępny wiedzy o przepisach standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Powyższe powinno przyczynić się do zwiększenia świadomości pacjentów w zakresie
organizacji tej opieki i pełnego korzystania z przysługujących im świadczeń zdrowotnych.
Z Informatora kobiety mogą dowiedzieć się również, że nacięcie krocza jest interwencją
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1324).
3 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
medyczną, którą należy ograniczać do niezbędnych. Zgodnie z złożeniami Informator
w latach 2024-2025 powinien trafić do kobiet za pośrednictwem świadczeniodawców
udzielających specjalistycznych porad w zakresie położnictwa i ginekologii oraz Naczelnej
Izby Pielęgniarek i Położnych i położnych podstawowej opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLGT.050.3.2025.GK
Warszawa, 06 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskie
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11702 Posła Adama Gomoła, w sprawie liczby
przeprowadzonych zabiegów episiotomii podczas porodów w polskich placówkach ochrony
zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Wskaźnik nacięć krocza – definiowany jako odsetek porodów drogami natury z nacięciem
krocza w łącznej liczbie porodów drogami natury u danego świadczeniodawcy – jest jednym
ze wskaźników jakości opieki zdrowotnej mieszczących się w zakresie obszaru klinicznego,
o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wskaźników jakości opieki
zdrowotnej1. Podmiotem obowiązanym do monitorowania wskaźników jakości opieki
zdrowotnej jest Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Interaktywny raport, który
przedstawia dane umożliwiające monitorowanie jakości leczenia w placówkach ochrony
zdrowia finansowanych ze środków publicznych oraz analizę wskaźników
z obszaru klinicznego i zarządczego w podziale na województwa i świadczeniodawców
dostępny jest na stronie internetowej: Monitorowanie jakości opieki zdrowotnej -
ezdrowie.gov.pl. Przedstawione w nim dane, w formie map, wykresów i tabel, pozwalają na
ocenę skuteczności i efektywności udzielanych świadczeń.
Jednocześnie informuję, że liczba wykonywanych porodów z nacięciem krocza oraz liczba
rodzących, u których doszło do pęknięcia krocza (II, III, IV stopnia) jest systematycznie
monitorowana, również przez Konsultanta krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa
ginekologiczno-położniczego, prof. Grażynę Iwanowicz-Palus, która corocznie uwzględnia
te dane w raporcie z realizacji założeń standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Biorąc powyższe pod uwagę poniżej przekazuję dane, wg stanu na dzień 11.03.2025 r.,
dotyczące liczby i odsetka zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza) wykonanych podczas
porodów drogami natury w latach 2023 i 2024.
Tabela 1. Dane dotyczące liczby i odsetka zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza)
wykonanych podczas porodów drogami natury w latach 2023 i 2024 – Leczenie szpitalne
Rok porody siłami natury nacięcia nacięcia odsetek
2023 113 558 41 275 36%
2024 104 426 34 100 33%
1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2024 r. w sprawie wskaźników jakości opieki zdrowotnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1349).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tabela 2. Dane dotyczące liczby zabiegów epizjotomii (nacięcia krocza) wykonanych
podczas porodów drogami natury w latach 2023 i 2024 – Koordynowana Opieka nad
Kobietą w Ciąży (KOC)
Liczba porodów Nacięcia krocza - liczba*
2023 2024 2023 2024
Razem
KOC I i KOC II/III
50 109 46 156 8 072 brak danych
* porody w KOC przy których wykazano jedną z niżej wymienionych procedur:
72.1 Kleszcze wyjściowe z nacięciem krocza
72.21 Kleszcze próżniowe z nacięciem krocza
72.71 Próżniociąg położniczy z nacięciem krocza
73.61 Nacięcie krocza z następowym zeszyciem
73.72 Poród samoistny z nacięciem krocza i następowym zeszyciem
75.696 Wtórne zeszycie nacięcia krocza
Nacięcie krocza jest jedną z interwencji medycznych wyszczególnionych w rozporządzeniu
Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej2, którą
podmioty wykonujące działalność leczniczą i udzielające świadczeń zdrowotnych
w zakresie opieki okołoporodowej są zobowiązane monitorować i ograniczać
z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa zdrowotnego. Standard podkreśla obowiązek
osoby sprawującej opiekę nad kobietą rodzącą do podjęcia, realizacji oraz
udokumentowania ochrony krocza, przy czym nacięcie krocza należy stosować wyłącznie w
medycznie uzasadnionych przypadkach. Pęknięcie krocza III. lub IV. stopnia jest również
jednym z czynników ryzyka śródporodowego, którego ocena leży w kompetencjach osoby
sprawującej opiekę nad kobietą rodzącą. Standard zobowiązuje do odnotowania
w dokumentacji medycznej wyników identyfikacji czynników ryzyka, podjętych działań
i zaleceń oraz dokonanych w porozumieniu z kobietą rodzącą ustaleń. Decyzja o nacięciu
krocza powinna być zawsze poprzedzona indywidualną oceną sytuacji porodowej,
uwzględniającej sytuacje, w których istnieje ryzyko zagrożenie życia lub zdrowia matki lub
dziecka, czy też przyspieszenia porodu (np. choroby układu krążenia lub okulistyczne, które
wymagają skrócenia drugiego okresu porodu; konieczność zakończenia porodu
z użyciem kleszczy lub próżniociągu położniczego; dystocja barkowa, poród porodu
z użyciem kleszczy lub próżniociągu położniczego; dystocja barkowa, poród miednicowy,
ryzyko niedotlenienia lub krwawienia śródczaszkowego u dziecka). W tym miejscu należy
podkreślić, że nie ma wskazań do rutynowego nacięcia krocza.
Równocześnie wyjaśniam, iż zgodnie z art. 22 ust. 4b ustawy o działalności leczniczej3
podmioty wykonujące działalność leczniczą przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych są
zobowiązane do stosowania standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej, jeżeli zostały
określone na podstawie ust. 5 dla dziedziny medycyny objętej zakresem świadczeń
zdrowotnych udzielanych przez ten podmiot wykonujący działalność leczniczą lub dla
rodzaju wykonywanej przez niego działalności leczniczej.
Dodatkowo, na zlecenie Ministra Zdrowia w ramach Celu Operacyjnego nr 5: wyzwania
demograficzne Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, został opracowany
Informator ABC opieki okołoporodowej, dostępny również w wersji elektronicznej na
stronie internetowej (https://www.gov.pl/web/zdrowie/opieka-okoloporodowa).
Informator skierowany jest do kobiet w ciąży, a jego zadaniem jest przekazanie w sposób
przystępny wiedzy o przepisach standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Powyższe powinno przyczynić się do zwiększenia świadomości pacjentów w zakresie
organizacji tej opieki i pełnego korzystania z przysługujących im świadczeń zdrowotnych.
Z Informatora kobiety mogą dowiedzieć się również, że nacięcie krocza jest interwencją
2 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki
okołoporodowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1324).
3 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450, z późn. zm.).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
medyczną, którą należy ograniczać do niezbędnych. Zgodnie z złożeniami Informator
w latach 2024-2025 powinien trafić do kobiet za pośrednictwem świadczeniodawców
udzielających specjalistycznych porad w zakresie położnictwa i ginekologii oraz Naczelnej
Izby Pielęgniarek i Położnych i położnych podstawowej opieki zdrowotnej.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --