Interpelacja nr 11700
Interpelacja w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych
Interpelacja nr 11700
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura docierają zgłoszenia podnoszące kwestię celowości utrzymywania oraz dalszego finansowania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i Polskiej Izby Ubezpieczeń (PIU) w obecnym zakresie ze względu na ich niewystarczające zaangażowanie w ochronę interesów poszkodowanych w procesie likwidacji szkód z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Pragnę zwrócić przy tym uwagę na rosnącą liczbę skarg składanych do Rzecznika Finansowego przez osoby, które doświadczyły zaniżonych odszkodowań z OC. Jednocześnie warto zauważyć, że liczba skarg kierowanych do KNF jest symboliczna – jak wynika z dostępnych danych, przykładowo w 2021 roku do UKNF wpłynęło jedynie 190 zgłoszeń dotyczących wysokości odszkodowania. Tak niski poziom aktywności tego organu w tej sferze może wskazywać na brak zaufania społecznego wobec jego skuteczności. Jak zauważają środowiska rzeczoznawców i poszkodowanych, przez wiele lat KNF raczej legitymizowała niż przeciwdziałała praktykom naruszającym zasadę pełnego odszkodowania, a przygotowywane przez komisję „Wytyczne“ i „Rekomendacje“ nie uwzględniały rzeczywistych głosów konsumentów i rzeczoznawców, nie odnosząc się adekwatnie do art. 363 §1 K.c. dotyczącego przywrócenia stanu pojazdu sprzed szkody.
KNF podkreśla, że dokumenty przez nią wydawane – mimo że służą „wypracowaniu oczekiwanego standardu zachowań“ – nie stanowią źródła prawa i nie dają realnych instrumentów do egzekwowania odpowiednich działań wobec zakładów ubezpieczeń. W tym kontekście nasuwa się pytanie o zasadność finansowania tego organu z pieniędzy pośrednio pochodzących ze składek ubezpieczeniowych, które – jak należy zakładać – powinny służyć przede wszystkim ochronie interesów poszkodowanych.
Ponadto, jak wynika z raportu NIK pt. „Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeniowym“, UKNF traktował tematykę konsumencką jako zagadnienie o mniejszej istotności w porównaniu ze stabilnością finansową zakładów ubezpieczeń. Taka postawa prowadziła do braku systemowego nadzoru nad przestrzeganiem standardów likwidacji szkód, a w rezultacie do bezkarności niektórych ubezpieczycieli w zakresie zaniżania wypłat odszkodowań.
Kolejnym istotnym elementem wymagającym uwagi jest działalność Polskiej Izby Ubezpieczeń, finansowanej ze środków przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń, czyli w praktyce przez konsumentów. PIU stwierdziła, że części zamienne z grupy „P“ posiadają certyfikaty jakościowe przyznawane przez zagraniczne instytuty badawcze (TÜV, Centro Zaragoza, Thatcham). Tymczasem, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Automobilklub Polski, instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności tych części z technologiami napraw przewidzianymi przez producentów samochodów. Podobne stanowisko prezentował Instytut Transportu Samochodowego, który na szkoleniach biegłych sądowych wielokrotnie wskazywał, że certyfikaty przytaczanych firm nie są wystarczające do uznania, iż dana część posiada parametry techniczne zgodne z wymaganiami producenta pojazdu.
Z powyższych powodów zasadne jest przeprowadzenie całościowego przeglądu polityki finansowania instytucji nadzorczych i branżowych, które – mimo strategicznego znaczenia – nie realizują skutecznie misji ochrony konsumentów i poszkodowanych. W sytuacji pogłębiającej się nierównowagi między pozycją zakładów ubezpieczeń a prawami konsumentów, państwo powinno przede wszystkim wzmacniać instytucje, które rzeczywiście wspierają obywateli, takie jak Rzecznik Finansowy.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów planuje ograniczenie lub przegląd zasad finansowania Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie działań związanych z rynkiem ubezpieczeniowym, a zwłaszcza dotyczącym likwidacji szkód OC? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie nakładów finansowych na działalność Rzecznika Finansowego jako instytucji skutecznie wspierającej poszkodowanych? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji?
Czy ministerstwo dysponuje analizą kosztów funkcjonowania KNF w relacji do liczby skutecznie rozpatrywanych zgłoszeń i skarg od konsumentów – w szczególności w odniesieniu do 190 spraw dot. wysokości odszkodowań zgłoszonych w 2021 r.? Proszę o przedstawienie stosownych danych za wspomniany okres, a także lata późniejsze.
Czy ministerstwo zweryfikuje sposób działania Polskiej Izby Ubezpieczeń w zakresie wykorzystywania opinii instytutów zagranicznych jako podstawy do uznawania jakości części „P“, mimo że instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności z wymaganiami producentów?
Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie audytu wykorzystania środków pochodzących z polis OC, w tym proporcji środków przeznaczanych na instytucje systemowe (KNF, PIU), a tych realnie trafiających do poszkodowanych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 11700
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura docierają zgłoszenia podnoszące kwestię celowości utrzymywania oraz dalszego finansowania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i Polskiej Izby Ubezpieczeń (PIU) w obecnym zakresie ze względu na ich niewystarczające zaangażowanie w ochronę interesów poszkodowanych w procesie likwidacji szkód z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Pragnę zwrócić przy tym uwagę na rosnącą liczbę skarg składanych do Rzecznika Finansowego przez osoby, które doświadczyły zaniżonych odszkodowań z OC. Jednocześnie warto zauważyć, że liczba skarg kierowanych do KNF jest symboliczna – jak wynika z dostępnych danych, przykładowo w 2021 roku do UKNF wpłynęło jedynie 190 zgłoszeń dotyczących wysokości odszkodowania. Tak niski poziom aktywności tego organu w tej sferze może wskazywać na brak zaufania społecznego wobec jego skuteczności. Jak zauważają środowiska rzeczoznawców i poszkodowanych, przez wiele lat KNF raczej legitymizowała niż przeciwdziałała praktykom naruszającym zasadę pełnego odszkodowania, a przygotowywane przez komisję „Wytyczne“ i „Rekomendacje“ nie uwzględniały rzeczywistych głosów konsumentów i rzeczoznawców, nie odnosząc się adekwatnie do art. 363 §1 K.c. dotyczącego przywrócenia stanu pojazdu sprzed szkody.
KNF podkreśla, że dokumenty przez nią wydawane – mimo że służą „wypracowaniu oczekiwanego standardu zachowań“ – nie stanowią źródła prawa i nie dają realnych instrumentów do egzekwowania odpowiednich działań wobec zakładów ubezpieczeń. W tym kontekście nasuwa się pytanie o zasadność finansowania tego organu z pieniędzy pośrednio pochodzących ze składek ubezpieczeniowych, które – jak należy zakładać – powinny służyć przede wszystkim ochronie interesów poszkodowanych.
Ponadto, jak wynika z raportu NIK pt. „Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeniowym“, UKNF traktował tematykę konsumencką jako zagadnienie o mniejszej istotności w porównaniu ze stabilnością finansową zakładów ubezpieczeń. Taka postawa prowadziła do braku systemowego nadzoru nad przestrzeganiem standardów likwidacji szkód, a w rezultacie do bezkarności niektórych ubezpieczycieli w zakresie zaniżania wypłat odszkodowań.
Kolejnym istotnym elementem wymagającym uwagi jest działalność Polskiej Izby Ubezpieczeń, finansowanej ze środków przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń, czyli w praktyce przez konsumentów. PIU stwierdziła, że części zamienne z grupy „P“ posiadają certyfikaty jakościowe przyznawane przez zagraniczne instytuty badawcze (TÜV, Centro Zaragoza, Thatcham). Tymczasem, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Automobilklub Polski, instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności tych części z technologiami napraw przewidzianymi przez producentów samochodów. Podobne stanowisko prezentował Instytut Transportu Samochodowego, który na szkoleniach biegłych sądowych wielokrotnie wskazywał, że certyfikaty przytaczanych firm nie są wystarczające do uznania, iż dana część posiada parametry techniczne zgodne z wymaganiami producenta pojazdu.
Z powyższych powodów zasadne jest przeprowadzenie całościowego przeglądu polityki finansowania instytucji nadzorczych i branżowych, które – mimo strategicznego znaczenia – nie realizują skutecznie misji ochrony konsumentów i poszkodowanych. W sytuacji pogłębiającej się nierównowagi między pozycją zakładów ubezpieczeń a prawami konsumentów, państwo powinno przede wszystkim wzmacniać instytucje, które rzeczywiście wspierają obywateli, takie jak Rzecznik Finansowy.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów planuje ograniczenie lub przegląd zasad finansowania Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie działań związanych z rynkiem ubezpieczeniowym, a zwłaszcza dotyczącym likwidacji szkód OC? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie nakładów finansowych na działalność Rzecznika Finansowego jako instytucji skutecznie wspierającej poszkodowanych? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji?
Czy ministerstwo dysponuje analizą kosztów funkcjonowania KNF w relacji do liczby skutecznie rozpatrywanych zgłoszeń i skarg od konsumentów – w szczególności w odniesieniu do 190 spraw dot. wysokości odszkodowań zgłoszonych w 2021 r.? Proszę o przedstawienie stosownych danych za wspomniany okres, a także lata późniejsze.
Czy ministerstwo zweryfikuje sposób działania Polskiej Izby Ubezpieczeń w zakresie wykorzystywania opinii instytutów zagranicznych jako podstawy do uznawania jakości części „P“, mimo że instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności z wymaganiami producentów?
Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie audytu wykorzystania środków pochodzących z polis OC, w tym proporcji środków przeznaczanych na instytucje systemowe (KNF, PIU), a tych realnie trafiających do poszkodowanych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 9 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada kompetencji”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8037 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 8 września 2025roku
Sprawa: Interpelacja nr 11700
Znak sprawy: FN8.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11700 Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje i wyjaśnienia:
Ad 1
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) działa na podstawie ustawy z dnia 21
lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 640, z późn.
zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy UKNF jest państwową osobą prawną, której
zadaniem jest zapewnienie obsługi Komisji Nadzoru Finansowego
i Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Nadzór nad działalnością
Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) sprawuje Prezes Rady Ministrów.
UKNF prowadząc gospodarkę finansową podlega reżimowi ustawy z dnia 27
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Gospodarka finansowa UKNF opiera się o zasadę finansowania kosztów
funkcjonowania UKNF i Komisji Nadzoru Finansowego, co do zasady, z wpłat od
podmiotów nadzorowanych. Oznacza to, że w założeniu występuje równowaga
między planowanymi przychodami i planowanymi kosztami.
Projekt rocznego planu finansowego UKNF, po uchwaleniu przez Komisję Nadzoru
Finansowego, zostaje przekazany do zatwierdzenia przez Prezesa Rady Ministrów.
Po zatwierdzeniu przez Prezesa Rady Ministrów jest przekazywany ministrowi
właściwemu do spraw instytucji finansowych w trybie określonym w przepisach
dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.
-- 1 of 4 --
2/4
Planowane koszty UKNF podlegają rozliczeniu na podmioty nadzorowane w ramach
poszczególnych sektorów. Po zakończeniu roku obrotowego UKNF, zgodnie z art.
19a ust. 7 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym,
ustalana jest różnica pomiędzy planowanymi a wykonanymi kosztami, która
zostanie uwzględniona w rozliczeniu kosztów nadzoru w kolejnym roku obrotowym.
Mając na uwadze powyższe, zmiana zasad finansowania UKNF związanych z
rynkiem ubezpieczeniowym wymagałby zmian na poziomie ustawowym. Aktualnie
w Ministerstwie Finansów nie toczą się prace w tym zakresie.
Ad 2
Instytucja Rzecznika Finansowego została powołana 11 października 2015 r., z
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (poz. 1348). Koszty
funkcjonowania Rzecznika pokrywane są z wpłat wnoszonych przez podmioty rynku
finansowego w wysokości i na zasadach określonych w art. 20 ustawy z dnia 5
sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o
Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1109,
z późn. zm.; dalej: ustawa o Rzeczniku).
Należy zauważyć, że podstawowym zadaniem Rzecznika Finansowego jest ochrona
klientów podmiotów rynku finansowego. Rzecznik pomaga indywidualnym klientom
w sporach z podmiotami rynku finansowego w sprawach dotyczących oferowanych
usług i sposobu ich realizacji, podejmuje działania systemowe na rzecz ochrony praw
klientów oraz prowadzi działalność informacyjną i edukacyjną w zakresie
zwiększania świadomości finansowej społeczeństwa.
Jak wynika z danych zawartych w Sprawozdaniu za 2024 r.1 w zakresie rynku
ubezpieczeniowego Rzecznik Finansowy najwięcej rozpatrzył spraw związanych
z odmową uznania roszczenia (wzrost o 11,2% w stosunku do roku 2023),
prowadzeniem postępowań likwidacyjnych (wzrost o 33,7% w stosunku do roku
2023) oraz sporów co do wysokości przyznanego odszkodowania lub świadczenia
(wzrost o 10,6% w stosunku do roku 2023). W 2024 r. nastąpił natomiast spadek o
8,3% ilości wniosków związanych z kwestionowaniem sposobu kształtowania taryf
składek oraz zawartych w nich systemów zniżek.
W 2024 r. do Rzecznika Finansowego wpłynęły łącznie 1 872 wnioski klientów
o przeprowadzenie pozasądowego postępowania w sprawie rozwiązania sporu z
podmiotem rynku finansowego, z czego 70,5% były to wnioski dotyczące sektora
ubezpieczeń. W przypadku 82% spraw doszło do polubownego zakończenia.
W ciągu 10 lat funkcjonowania instytucja Rzecznika stopniowo zyskiwała na swoim
znaczeniu wśród uczestników rynku finansowego. Równolegle Rzecznik Finansowy
otrzymywał coraz to wyższe przychody, dzięki czemu mógł ponosić wyższe wydatki.
Według planu finansowego Rzecznika Finansowego stanowiącego załącznik do
ustawy budżetowej przychody Rzecznika w latach 2023-2025 wyniosły
1 Sprawozdanie Rzecznika Finansowego z działalności oraz uwagi o stanie przestrzegania
prawa i interesów klientów podmiotów rynku finansowego za rok 2024, s. 16 i 97;
https://rf.gov.pl/o-nas/sprawozdania/
-- 2 of 4 --
3/4
odpowiednio 38 659 tys. zł, 59 250 tys. zł oraz 61 000 tys. zł, co oznacza, że
przychody wzrosły we wskazanym okresie o 57,8%.
W odniesieniu do działalności Rzecznika Finansowego warto zwrócić uwagę na fakt,
że z dniem 1 stycznia 2023 r. został wprowadzony nowy sposób finansowania
działalności Rzecznika Finansowego i jego Biura. W wyniku zmian łączna składka na
funkcjonowanie Biura Rzecznika Finansowego wzrosła o 25%, a zaliczki wpłacane w
wyższej kwocie niż koszty poniesione w danym roku budżetowym będą zasilać
fundusz zasobowy. Rzecznik Finansowy będzie weryfikował stan środków
pieniężnych tego funduszu co 5 lat. Pierwszy taki przegląd zostanie przeprowadzony
w 2027 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, ewentualne zwiększenie nakładów finansowych na
działalność Rzecznika Finansowego będzie można rozważyć po przeprowadzeniu
przeglądu w 2027 r. Do tego czasu Rzecznik powinien wykonywać swoje ustawowe
zadania w ramach środków, którymi dysponuje.
Ad 3
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem
finansowym UKNF przedstawia Prezesowi Rady Ministrów coroczne sprawozdanie
ze swojej działalności oraz działalności Komisji Nadzoru Finansowego w terminie do
dnia 31 lipca następnego roku. Sprawozdanie jest jawne i obejmuje w szczególności
zestawienie poniesionych w roku budżetowym kosztów, w podziale na obszary
nadzoru określone w art. 1 ust. 2 ww. ustawy, oraz kosztów administracyjnych. W
związku z powyższym ewentualne informacje wskazane w pytaniu 3 ww. interpelacji
mogą być w posiadaniu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Ad 4
Zgodnie z art. 420 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2015 r. o działalności
ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, z późn. zm.), Polska
Izba Ubezpieczeń jest organizacją ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego.
Minister Finansów nie posiada uprawień ani kompetencji w zakresie weryfikacji
sposobu działania samorządu gospodarczego.
Ad 5
Minister Finansów nie posiada kompetencji w zakresie przeprowadzania audytu
wykorzystania środków finansowych Polskiej Izby Ubezpieczeń. Na podstawie art.
429 ust. 3 ustawy dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej, minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa
jedynie, w drodze rozporządzenia, wysokość składki członkowskiej płaconej przez
zakłady ubezpieczeń na rzecz Izby, uwzględniając zadania Izby określone w ustawie.
-- 3 of 4 --
4/4
Według § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
z dnia 3 grudnia 2020 r. w sprawie składki członkowskiej płaconej na rzecz Polskiej
Izby Ubezpieczeń (Dz.U. z 2020, poz. 2223), wysokość składki członkowskiej
płaconej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Polskiej Izby Ubezpieczeń wynosi
0,026% składki przypisanej brutto, przypadającej na rok poprzedzający rok, za który
składka członkowska ma być uiszczona. Również, powoływana już wyżej ustawa
z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym nie przyznaje Ministrowi
Finansów kompetencji audytorskich w odniesieniu do UKNF.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 8 września 2025roku
Sprawa: Interpelacja nr 11700
Znak sprawy: FN8.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11700 Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje i wyjaśnienia:
Ad 1
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) działa na podstawie ustawy z dnia 21
lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 640, z późn.
zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy UKNF jest państwową osobą prawną, której
zadaniem jest zapewnienie obsługi Komisji Nadzoru Finansowego
i Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Nadzór nad działalnością
Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) sprawuje Prezes Rady Ministrów.
UKNF prowadząc gospodarkę finansową podlega reżimowi ustawy z dnia 27
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
Gospodarka finansowa UKNF opiera się o zasadę finansowania kosztów
funkcjonowania UKNF i Komisji Nadzoru Finansowego, co do zasady, z wpłat od
podmiotów nadzorowanych. Oznacza to, że w założeniu występuje równowaga
między planowanymi przychodami i planowanymi kosztami.
Projekt rocznego planu finansowego UKNF, po uchwaleniu przez Komisję Nadzoru
Finansowego, zostaje przekazany do zatwierdzenia przez Prezesa Rady Ministrów.
Po zatwierdzeniu przez Prezesa Rady Ministrów jest przekazywany ministrowi
właściwemu do spraw instytucji finansowych w trybie określonym w przepisach
dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.
-- 1 of 4 --
2/4
Planowane koszty UKNF podlegają rozliczeniu na podmioty nadzorowane w ramach
poszczególnych sektorów. Po zakończeniu roku obrotowego UKNF, zgodnie z art.
19a ust. 7 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym,
ustalana jest różnica pomiędzy planowanymi a wykonanymi kosztami, która
zostanie uwzględniona w rozliczeniu kosztów nadzoru w kolejnym roku obrotowym.
Mając na uwadze powyższe, zmiana zasad finansowania UKNF związanych z
rynkiem ubezpieczeniowym wymagałby zmian na poziomie ustawowym. Aktualnie
w Ministerstwie Finansów nie toczą się prace w tym zakresie.
Ad 2
Instytucja Rzecznika Finansowego została powołana 11 października 2015 r., z
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (poz. 1348). Koszty
funkcjonowania Rzecznika pokrywane są z wpłat wnoszonych przez podmioty rynku
finansowego w wysokości i na zasadach określonych w art. 20 ustawy z dnia 5
sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o
Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1109,
z późn. zm.; dalej: ustawa o Rzeczniku).
Należy zauważyć, że podstawowym zadaniem Rzecznika Finansowego jest ochrona
klientów podmiotów rynku finansowego. Rzecznik pomaga indywidualnym klientom
w sporach z podmiotami rynku finansowego w sprawach dotyczących oferowanych
usług i sposobu ich realizacji, podejmuje działania systemowe na rzecz ochrony praw
klientów oraz prowadzi działalność informacyjną i edukacyjną w zakresie
zwiększania świadomości finansowej społeczeństwa.
Jak wynika z danych zawartych w Sprawozdaniu za 2024 r.1 w zakresie rynku
ubezpieczeniowego Rzecznik Finansowy najwięcej rozpatrzył spraw związanych
z odmową uznania roszczenia (wzrost o 11,2% w stosunku do roku 2023),
prowadzeniem postępowań likwidacyjnych (wzrost o 33,7% w stosunku do roku
2023) oraz sporów co do wysokości przyznanego odszkodowania lub świadczenia
(wzrost o 10,6% w stosunku do roku 2023). W 2024 r. nastąpił natomiast spadek o
8,3% ilości wniosków związanych z kwestionowaniem sposobu kształtowania taryf
składek oraz zawartych w nich systemów zniżek.
W 2024 r. do Rzecznika Finansowego wpłynęły łącznie 1 872 wnioski klientów
o przeprowadzenie pozasądowego postępowania w sprawie rozwiązania sporu z
podmiotem rynku finansowego, z czego 70,5% były to wnioski dotyczące sektora
ubezpieczeń. W przypadku 82% spraw doszło do polubownego zakończenia.
W ciągu 10 lat funkcjonowania instytucja Rzecznika stopniowo zyskiwała na swoim
znaczeniu wśród uczestników rynku finansowego. Równolegle Rzecznik Finansowy
otrzymywał coraz to wyższe przychody, dzięki czemu mógł ponosić wyższe wydatki.
Według planu finansowego Rzecznika Finansowego stanowiącego załącznik do
ustawy budżetowej przychody Rzecznika w latach 2023-2025 wyniosły
1 Sprawozdanie Rzecznika Finansowego z działalności oraz uwagi o stanie przestrzegania
prawa i interesów klientów podmiotów rynku finansowego za rok 2024, s. 16 i 97;
https://rf.gov.pl/o-nas/sprawozdania/
-- 2 of 4 --
3/4
odpowiednio 38 659 tys. zł, 59 250 tys. zł oraz 61 000 tys. zł, co oznacza, że
przychody wzrosły we wskazanym okresie o 57,8%.
W odniesieniu do działalności Rzecznika Finansowego warto zwrócić uwagę na fakt,
że z dniem 1 stycznia 2023 r. został wprowadzony nowy sposób finansowania
działalności Rzecznika Finansowego i jego Biura. W wyniku zmian łączna składka na
funkcjonowanie Biura Rzecznika Finansowego wzrosła o 25%, a zaliczki wpłacane w
wyższej kwocie niż koszty poniesione w danym roku budżetowym będą zasilać
fundusz zasobowy. Rzecznik Finansowy będzie weryfikował stan środków
pieniężnych tego funduszu co 5 lat. Pierwszy taki przegląd zostanie przeprowadzony
w 2027 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, ewentualne zwiększenie nakładów finansowych na
działalność Rzecznika Finansowego będzie można rozważyć po przeprowadzeniu
przeglądu w 2027 r. Do tego czasu Rzecznik powinien wykonywać swoje ustawowe
zadania w ramach środków, którymi dysponuje.
Ad 3
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem
finansowym UKNF przedstawia Prezesowi Rady Ministrów coroczne sprawozdanie
ze swojej działalności oraz działalności Komisji Nadzoru Finansowego w terminie do
dnia 31 lipca następnego roku. Sprawozdanie jest jawne i obejmuje w szczególności
zestawienie poniesionych w roku budżetowym kosztów, w podziale na obszary
nadzoru określone w art. 1 ust. 2 ww. ustawy, oraz kosztów administracyjnych. W
związku z powyższym ewentualne informacje wskazane w pytaniu 3 ww. interpelacji
mogą być w posiadaniu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Ad 4
Zgodnie z art. 420 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2015 r. o działalności
ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, z późn. zm.), Polska
Izba Ubezpieczeń jest organizacją ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego.
Minister Finansów nie posiada uprawień ani kompetencji w zakresie weryfikacji
sposobu działania samorządu gospodarczego.
Ad 5
Minister Finansów nie posiada kompetencji w zakresie przeprowadzania audytu
wykorzystania środków finansowych Polskiej Izby Ubezpieczeń. Na podstawie art.
429 ust. 3 ustawy dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej, minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa
jedynie, w drodze rozporządzenia, wysokość składki członkowskiej płaconej przez
zakłady ubezpieczeń na rzecz Izby, uwzględniając zadania Izby określone w ustawie.
-- 3 of 4 --
4/4
Według § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
z dnia 3 grudnia 2020 r. w sprawie składki członkowskiej płaconej na rzecz Polskiej
Izby Ubezpieczeń (Dz.U. z 2020, poz. 2223), wysokość składki członkowskiej
płaconej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Polskiej Izby Ubezpieczeń wynosi
0,026% składki przypisanej brutto, przypadającej na rok poprzedzający rok, za który
składka członkowska ma być uiszczona. Również, powoływana już wyżej ustawa
z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym nie przyznaje Ministrowi
Finansów kompetencji audytorskich w odniesieniu do UKNF.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki/
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --