Interpelacja nr 11694
Interpelacja w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Interpelacja nr 11694
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Dominik Jaśkowiec, Mateusz Bochenek
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do mojej poprzedniej interpelacji w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych oraz bardzo zaangażowanego w ten temat obywatela, który od dłuższego czasu stale odwiedza moje biuro poselskie poniżej przedstawiam dosłowne cytaty z jego korespondencji.
„Dlaczego premie gwarancyjne dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych są zaniżone i nie są obliczane na podstawie postanowienia PKO BP punkt 16 czyli według prawa, które obowiązywało w momencie zakładania książeczek mieszkaniowych w tamtym czasie tylko według ustawy z 1995 roku. Od kiedy to w kraju demokratycznym prawo działa wstecz i może być stosowane do umów zawartych 13 lat wcześniej. Jest to nie tylko niezgodne z Konstytucją RP, którą jest najwyższym aktem prawnym ale również społecznie niesprawiedliwe, że jedni mieli naliczane premie gwarancyjne według starych zasad a inni mają według nowych mniej korzystnych zasad - wszyscy zawarli umowy na tych samych warunkach w przybliżonym czasie. Podobnie co do ustawy likwidującej prawo lokatorskie. Wielu ludzi, którzy nabyli mieszkania z książeczek mieszkaniowych do dziś dnia ich nie wykupili i mieszkają na prawach lokatorskich dlaczego od 2007 roku pozbawiono tej możliwości i do dziś dnia nikt tej ustawy nie anulował?“,
„Posiadacze książeczek mieszkaniowych nie oczekują mieszkań po tym jak wpłacili 10 czy 20% wartości mieszkania. Oczekują oni premii gwarancyjnej na warunkach na jakie się zgodzili zakładając książeczki mieszkaniowe. Każdy by tak chciał by jednostronnie sobie zmieniać zawartą umowę bez zgody drugiej strony jednak w kraju demokratycznym to tak nie działa bo inaczej każdy by sobie zmieniał np. umowę o pracę wedle swojego uznania. Gdyby nie weszła w życie ustawa z 2007 roku likwidująca prawo lokatorskie do lokalu to ja za cenę mieszkania dwupokojowego miał bym mieszkanie 4 pokojowe, które jest mieszkaniem prorodzinnym. Fakt nie miał bym odrębnej własności ale mi odrębna własność nie jest do niczego potrzebna“.
Zwracam się z uprzejmą prośbą do Pana Ministra o ustosunkowanie się do przedstawionych powyżej zagadnień, przez stale odwiedzającego moje i nie tylko biuro poselskie, interesanta.
Z wyrazami szacunku Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 11694
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Dominik Jaśkowiec, Mateusz Bochenek
Data wpływu: 11-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do mojej poprzedniej interpelacji w sprawie grupy posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych oraz bardzo zaangażowanego w ten temat obywatela, który od dłuższego czasu stale odwiedza moje biuro poselskie poniżej przedstawiam dosłowne cytaty z jego korespondencji.
„Dlaczego premie gwarancyjne dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych są zaniżone i nie są obliczane na podstawie postanowienia PKO BP punkt 16 czyli według prawa, które obowiązywało w momencie zakładania książeczek mieszkaniowych w tamtym czasie tylko według ustawy z 1995 roku. Od kiedy to w kraju demokratycznym prawo działa wstecz i może być stosowane do umów zawartych 13 lat wcześniej. Jest to nie tylko niezgodne z Konstytucją RP, którą jest najwyższym aktem prawnym ale również społecznie niesprawiedliwe, że jedni mieli naliczane premie gwarancyjne według starych zasad a inni mają według nowych mniej korzystnych zasad - wszyscy zawarli umowy na tych samych warunkach w przybliżonym czasie. Podobnie co do ustawy likwidującej prawo lokatorskie. Wielu ludzi, którzy nabyli mieszkania z książeczek mieszkaniowych do dziś dnia ich nie wykupili i mieszkają na prawach lokatorskich dlaczego od 2007 roku pozbawiono tej możliwości i do dziś dnia nikt tej ustawy nie anulował?“,
„Posiadacze książeczek mieszkaniowych nie oczekują mieszkań po tym jak wpłacili 10 czy 20% wartości mieszkania. Oczekują oni premii gwarancyjnej na warunkach na jakie się zgodzili zakładając książeczki mieszkaniowe. Każdy by tak chciał by jednostronnie sobie zmieniać zawartą umowę bez zgody drugiej strony jednak w kraju demokratycznym to tak nie działa bo inaczej każdy by sobie zmieniał np. umowę o pracę wedle swojego uznania. Gdyby nie weszła w życie ustawa z 2007 roku likwidująca prawo lokatorskie do lokalu to ja za cenę mieszkania dwupokojowego miał bym mieszkanie 4 pokojowe, które jest mieszkaniem prorodzinnym. Fakt nie miał bym odrębnej własności ale mi odrębna własność nie jest do niczego potrzebna“.
Zwracam się z uprzejmą prośbą do Pana Ministra o ustosunkowanie się do przedstawionych powyżej zagadnień, przez stale odwiedzającego moje i nie tylko biuro poselskie, interesanta.
Z wyrazami szacunku Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Jaros
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
20
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.6 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12041 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-I.054.3.2025
Warszawa, 05 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11694 posłów: Ewy Kołodziej, Dominika Jaśkowiec i Mateusza
Bochenek w sprawie posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłów: Ewy Kołodziej, Dominika Jaśkowiec i Mateusza
Bochenek z 25 sierpnia 2025 r. w sprawie posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych,
przekazuję stanowisko odnoszące się do zacytowanych fragmentów wystąpienia
obywatela.
Ad 1. Z przywołanego przez Zainteresowanego punktu 16. postanowień PKO BP można
domniemywać, że chodzi o Postanowienia w sprawie gromadzenia wkładów na
książeczkach mieszkaniowych PKO z 1980 r., w których w pkt. 16 wskazano, że
gromadzone wkłady objęte są gwarancją utrzymania ich realnej wartości do wysokości
kosztów budowy mieszkania o powierzchni użytkowej do 44 m².
Mieszkaniowe książeczki oszczędnościowe stanowią szczególną postać umowy rachunku
bankowego, który funkcjonuje w polskim systemie bankowym od lat pięćdziesiątych
ubiegłego stulecia. System udzielania premii gwarancyjnych mający zapewnić utrzymanie
realnej wartości wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych został
wprowadzony uchwałą nr 65 Rady Ministrów z dnia 15 marca 1958 r. (M.P nr 26, poz.
156), która weszła w życie 17 kwietnia 1958 r. Początkowo gwarancją utrzymania realnej
wartości objęto wkłady do wysokości 50% kosztów budowy domu lub uzyskania
mieszkania o powierzchni 85 m². W 1965 r. nastąpiła zmiana i gwarancją objęte zostały
wkłady do wysokości kosztów budowy mieszkania o powierzchni użytkowej 44 m².
Następnie w Postanowieniach dla właścicieli książeczek mieszkaniowych PKO
wystawionych po 1 stycznia 1983 r. gwarancją utrzymania realnej wartości zostały objęte
wkłady do wysokości kosztów budowy: 55 m² powierzchni użytkowej mieszkania
spółdzielczego w domu wielorodzinnym, 170 m² powierzchni całkowitej w domu
jednorodzinnego i 70 m² powierzchni użytkowej lokalu w małym domu mieszkalnym lub
domu wielomieszkaniowym. Wraz z reformą gospodarczą końca lat 90-tych, przepisy
wykonawcze do ustawy z 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych
(Dz.U. nr 74 poz. 440, z późn.zm.) wskazały, że gwarancja obejmuje wkłady do wysokości
kosztów budowy 55 m² powierzchni użytkowej mieszkania w budynku wielorodzinnym
i 70 m² powierzchni użytkowej domu jednorodzinnego, lokalu w małym domu
mieszkalnym lub domu wielomieszkaniowym. Gwarancja utrzymania realnej wartości
wkładów na tym poziomie stała się podstawą podczas prac nad założeniami ustawy z dnia
30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych,
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii
gwarancyjnych [1].
Nie powinien dziwić fakt, że przez ponad 60 lat funkcjonowania systemu celowego
oszczędzania zasady gromadzenia wkładów na książeczkach mieszkaniowych, ich
oprocentowanie oraz warunki nabywania prawa do premii gwarancyjnej, jak i zasady
ustalania jej wysokości, zmieniały się wielokrotnie. Wynikało to z konieczności
dostosowania programu do zmienianych podstaw prawnych w przedmiotowym zakresie,
jak również zmieniającego się otoczenia społecznego i gospodarczego państwa.
Umowy zawierane w okresie PRL pomiędzy bankiem a właścicielami książeczek
mieszkaniowych nie mogły uwzględniać zmian ustrojowych początku lat 90-tych, w tym
tych zachodzących w sektorze mieszkaniowym. Zgodnie z pierwotnie zawartymi umowami
właściciele książeczek mieszkaniowych mogli otrzymać premie tylko w związku
z uzyskaniem przydziału mieszkania spółdzielczego lub realizowaną indywidualnie budową
domu jednorodzinnego. Dopiero od 1993 r. na skutek istotnych zmian w strukturze
inwestorskiej, wyrażającej się rozwojem różnorodnych form budownictwa
mieszkaniowego, katalog zdarzeń uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej zaczął
ulegać znacznemu rozszerzeniu.
Należy zauważyć, że system dochodzenia do własnego mieszkania poprzez oszczędzanie
na książeczkach mieszkaniowych, w istocie zbankrutował już na początku lat
siedemdziesiątych. Wtedy stało się oczywiste, że propagowana forma masowego
oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych nie spełni rozbudzonych oczekiwań
społecznych dotyczących własnego mieszkania, a z czasem zgromadzone przed laty
oszczędności utraciły znaczną część wartości w wyniku inflacji (szczególnie wysokiej na
przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku, wynoszącej np. w roku 1979 – 7,0%, w 1982 r. –
100,8%, w 1989 r. – 251,1%, a w 1990 r. – 585,8%.), której nie rekompensowało nawet
oprocentowanie tych kwot. Wywołana inflacją dewaluacja wkładów sprawiła, że premia
stanowi obecnie podstawową wielkość kwot na książeczce mieszkaniowej.
Ad 2. Odnosząc się do kwestii prawa lokatorskiego należy wskazać, że 31 lipca 2007 r.
weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw [2], dalej zwana nowelą, w której
wprowadzono zmiany m.in. w obszarze regulacji dotyczących przekształceń spółdzielczych
praw do lokali. Należy jednak zauważyć, że zmiany te nie zlikwidowały lokatorskiego
prawa, wbrew temu, co zostało napisane w interpelacji. Na podstawie art. 7 noweli
wprowadzono natomiast zakaz ustanawiania nowych spółdzielczych własnościowych
praw do lokali. Z przedstawionej w pkt 2 interpelacji opinii Zainteresowanego, można
domniemywać, że osobie tej może chodzić właśnie o wprowadzony przez nowelę zakaz
ustanawiania nowych własnościowych praw do lokali i zakaz przekształceń lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Na mocy noweli uchylony został art. 11¹ w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o
spółdzielniach mieszkaniowych [3], zwaną dalej u.s.m., który – na warunkach w nim
określonych – dopuszczał przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Od tego momentu członek,
któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie
art. 12 u.s.m. może zawrzeć ze spółdzielnią mieszkaniową wyłącznie umowę przeniesienia
własności lokalu. Oznacza to zatem, że prawo lokatorskie można przekształcić w odrębną
własność. Przeniesienie własności lokalu na rzecz członka, któremu przysługuje
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nie może nastąpić, jeżeli
nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze
zm.) lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu,
na którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
Powyższe regulacje zostały wprowadzone w oparciu o propozycje zawarte w poselskim
projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (druk sejmowy nr
767 V kadencji).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
[1] ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów
mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych, refundacji bankom wypłaconych
premii gwarancyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1774),
[2] ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873),
[3] ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r.
poz. 558).
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 4 of 4 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-I.054.3.2025
Warszawa, 05 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11694 posłów: Ewy Kołodziej, Dominika Jaśkowiec i Mateusza
Bochenek w sprawie posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posłów: Ewy Kołodziej, Dominika Jaśkowiec i Mateusza
Bochenek z 25 sierpnia 2025 r. w sprawie posiadaczy tzw. książeczek mieszkaniowych,
przekazuję stanowisko odnoszące się do zacytowanych fragmentów wystąpienia
obywatela.
Ad 1. Z przywołanego przez Zainteresowanego punktu 16. postanowień PKO BP można
domniemywać, że chodzi o Postanowienia w sprawie gromadzenia wkładów na
książeczkach mieszkaniowych PKO z 1980 r., w których w pkt. 16 wskazano, że
gromadzone wkłady objęte są gwarancją utrzymania ich realnej wartości do wysokości
kosztów budowy mieszkania o powierzchni użytkowej do 44 m².
Mieszkaniowe książeczki oszczędnościowe stanowią szczególną postać umowy rachunku
bankowego, który funkcjonuje w polskim systemie bankowym od lat pięćdziesiątych
ubiegłego stulecia. System udzielania premii gwarancyjnych mający zapewnić utrzymanie
realnej wartości wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych został
wprowadzony uchwałą nr 65 Rady Ministrów z dnia 15 marca 1958 r. (M.P nr 26, poz.
156), która weszła w życie 17 kwietnia 1958 r. Początkowo gwarancją utrzymania realnej
wartości objęto wkłady do wysokości 50% kosztów budowy domu lub uzyskania
mieszkania o powierzchni 85 m². W 1965 r. nastąpiła zmiana i gwarancją objęte zostały
wkłady do wysokości kosztów budowy mieszkania o powierzchni użytkowej 44 m².
Następnie w Postanowieniach dla właścicieli książeczek mieszkaniowych PKO
wystawionych po 1 stycznia 1983 r. gwarancją utrzymania realnej wartości zostały objęte
wkłady do wysokości kosztów budowy: 55 m² powierzchni użytkowej mieszkania
spółdzielczego w domu wielorodzinnym, 170 m² powierzchni całkowitej w domu
jednorodzinnego i 70 m² powierzchni użytkowej lokalu w małym domu mieszkalnym lub
domu wielomieszkaniowym. Wraz z reformą gospodarczą końca lat 90-tych, przepisy
wykonawcze do ustawy z 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych
(Dz.U. nr 74 poz. 440, z późn.zm.) wskazały, że gwarancja obejmuje wkłady do wysokości
kosztów budowy 55 m² powierzchni użytkowej mieszkania w budynku wielorodzinnym
i 70 m² powierzchni użytkowej domu jednorodzinnego, lokalu w małym domu
mieszkalnym lub domu wielomieszkaniowym. Gwarancja utrzymania realnej wartości
wkładów na tym poziomie stała się podstawą podczas prac nad założeniami ustawy z dnia
30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych,
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii
gwarancyjnych [1].
Nie powinien dziwić fakt, że przez ponad 60 lat funkcjonowania systemu celowego
oszczędzania zasady gromadzenia wkładów na książeczkach mieszkaniowych, ich
oprocentowanie oraz warunki nabywania prawa do premii gwarancyjnej, jak i zasady
ustalania jej wysokości, zmieniały się wielokrotnie. Wynikało to z konieczności
dostosowania programu do zmienianych podstaw prawnych w przedmiotowym zakresie,
jak również zmieniającego się otoczenia społecznego i gospodarczego państwa.
Umowy zawierane w okresie PRL pomiędzy bankiem a właścicielami książeczek
mieszkaniowych nie mogły uwzględniać zmian ustrojowych początku lat 90-tych, w tym
tych zachodzących w sektorze mieszkaniowym. Zgodnie z pierwotnie zawartymi umowami
właściciele książeczek mieszkaniowych mogli otrzymać premie tylko w związku
z uzyskaniem przydziału mieszkania spółdzielczego lub realizowaną indywidualnie budową
domu jednorodzinnego. Dopiero od 1993 r. na skutek istotnych zmian w strukturze
inwestorskiej, wyrażającej się rozwojem różnorodnych form budownictwa
mieszkaniowego, katalog zdarzeń uprawniających do uzyskania premii gwarancyjnej zaczął
ulegać znacznemu rozszerzeniu.
Należy zauważyć, że system dochodzenia do własnego mieszkania poprzez oszczędzanie
na książeczkach mieszkaniowych, w istocie zbankrutował już na początku lat
siedemdziesiątych. Wtedy stało się oczywiste, że propagowana forma masowego
oszczędzania na książeczkach mieszkaniowych nie spełni rozbudzonych oczekiwań
społecznych dotyczących własnego mieszkania, a z czasem zgromadzone przed laty
oszczędności utraciły znaczną część wartości w wyniku inflacji (szczególnie wysokiej na
przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku, wynoszącej np. w roku 1979 – 7,0%, w 1982 r. –
100,8%, w 1989 r. – 251,1%, a w 1990 r. – 585,8%.), której nie rekompensowało nawet
oprocentowanie tych kwot. Wywołana inflacją dewaluacja wkładów sprawiła, że premia
stanowi obecnie podstawową wielkość kwot na książeczce mieszkaniowej.
Ad 2. Odnosząc się do kwestii prawa lokatorskiego należy wskazać, że 31 lipca 2007 r.
weszła w życie ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach
mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw [2], dalej zwana nowelą, w której
wprowadzono zmiany m.in. w obszarze regulacji dotyczących przekształceń spółdzielczych
praw do lokali. Należy jednak zauważyć, że zmiany te nie zlikwidowały lokatorskiego
prawa, wbrew temu, co zostało napisane w interpelacji. Na podstawie art. 7 noweli
wprowadzono natomiast zakaz ustanawiania nowych spółdzielczych własnościowych
praw do lokali. Z przedstawionej w pkt 2 interpelacji opinii Zainteresowanego, można
domniemywać, że osobie tej może chodzić właśnie o wprowadzony przez nowelę zakaz
ustanawiania nowych własnościowych praw do lokali i zakaz przekształceń lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Na mocy noweli uchylony został art. 11¹ w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o
spółdzielniach mieszkaniowych [3], zwaną dalej u.s.m., który – na warunkach w nim
określonych – dopuszczał przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Od tego momentu członek,
któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie
art. 12 u.s.m. może zawrzeć ze spółdzielnią mieszkaniową wyłącznie umowę przeniesienia
własności lokalu. Oznacza to zatem, że prawo lokatorskie można przekształcić w odrębną
własność. Przeniesienie własności lokalu na rzecz członka, któremu przysługuje
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nie może nastąpić, jeżeli
nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze
zm.) lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu,
na którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
Powyższe regulacje zostały wprowadzone w oparciu o propozycje zawarte w poselskim
projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (druk sejmowy nr
767 V kadencji).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Podstawa prawna
[1] ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów
mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych, refundacji bankom wypłaconych
premii gwarancyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1774),
[2] ustawa z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873),
[3] ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2024 r.
poz. 558).
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 4 of 4 --