Interpelacja w sprawie ekshumacji członków OUN i UPA na terenie Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11691
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ekshumacji członków OUN i UPA na terenie Polski
Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski, Dariusz Matecki
Data wpływu: 11-08-2025
Wiceminister kultury Ukrainy Andrij Najos zapowiedział, iż od września bieżącego roku rozpoczną się w Polsce ekshumacje bandytów z OUN i UPA, którzy dokonywali mordów głównie na cywilnej ludności Rzeczypospolitej Polskiej. Większość z nich jako kolaboranci niemieccy, będąc obywatelami polskimi, służyła w formacjach niemieckich, uczestnicząc w masowych mordach ponad 600 tys. obywateli polskich, w tym ponad 400 tys. Żydów i ok. 150 tys. Polaków. Od lat Polska stara się o ekshumację ofiar ludobójców na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Oczywiście bezskutecznie, pomimo olbrzymiej pomocy państwa polskiego dla walczącej Ukrainy.
W związku z powyższym proszę odpowiedzieć konkretnie na poszczególne pytania:
Jaki jest harmonogram ekshumacji kilku tysięcy miejsc spoczynku ofiar ukraińskiego ludobójstwa na Ukrainie i kiedy planowane jest ich zakończenie?
Jaki jest obecnie stan prac ekshumacyjnych i na jakie miejsca ekshumacji mamy już pozwolenia?
Na jakie miejsca ekshumacji członków OUN i UPA na terenie Polski wyraziła zgodę Polska?
Czy będą ekshumacje w Pawłokomie i w Monastyrze koło Horyńca, gdzie należy ustalić liczbę pochowanych w Pawłokomie oraz czy w Monastyrze nie spoczywają mordercy miejscowej ludności?
Kto ponosi koszty za ekshumację miejsc spoczynku osób narodowości ukraińskiej w Polsce, w tym głównie sprawców ludobójstwa Polaków?
Czy strona ukraińska ponosi koszty ekshumacji ofiar polskich po stronie Ukrainy?
W jakich miejscowościach na terenie Polski planowane są ukraińskie ekshumacje?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3501 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11691 posłów Andrzeja Tomasza Zapałowskiego i Dariusza
Mateckiego z 25 sierpnia 2025 roku w sprawie ekshumacji członków OUN i UPA na terenie
Polski, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w oparciu o Umowę między Rządem
Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o ochronie miejsc pamięci i spoczynku ofiar
wojny i represji politycznych z 21 marca 1994 r. (Dz. U. 1994 nr 112 poz. 545) dąży do
stworzenia odpowiednich warunków, by proces poszukiwań, ekshumacji i ponownego
pochówku ofiar zbrodni wołyńskiej przebiegał jak najsprawniej, a szczególnie, by zapewnić
wykonywanie postanowień wspomnianej umowy bilateralnej. Działania te obejmują m.in.
prace Grupy Roboczej ds. dialogu historycznego, powołanej w rezultacie wspólnego
oświadczenia ministrów spraw zagranicznych: Rzeczypospolitej Polskiej Radosława
Sikorskiego i Ukrainy Andrija Sybihy z 26 listopada 2024 r. Efektem współpracy było
wznowienie rozpatrywania przez stronę ukraińską złożonych przez stronę polską wniosków.
Instytut Pamięci Narodowej złożył do odpowiednich organów administracji ukraińskiej
25 wniosków na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych na Ukrainie.
W obecnej chwili są one rozpatrywane przez stronę ukraińską.
Z uwagi na skalę poszukiwań i ekshumacji ofiar zbrodni wołyńskiej proces będzie
długotrwały.
Ad 2.
Wedle stanu na 3 września 2025 r. zakończono ekshumacje ofiar zbrodni z 12/13 lutego
1945 r. w Puźnikach (obw. tarnopolski), w wyniku których ekshumowano przynajmniej 42
osoby. Trwają genetyczne prace porównawcze w celu przywrócenia tożsamości ofiarom. 6
września br. odbył się pogrzeb ofiar, w którym uczestniczyli przedstawiciele władz
państwowych.
4 sierpnia br. Instytut Pamięci Narodowej rozpoczął ekshumacje żołnierzy WP poległych we
wrześniu 1939 r. i pochowanych w mogile zbiorowej we Lwowie-Zboiskach. Prace
zakończyły się 1 września br. Data pogrzebu na kwaterze Wojska Polskiego na cmentarzu
w Mościskach nie jest jeszcze znana.
Ad 3, 5 i 7.
W rezultacie uzgodnień poczynionych przez Grupę roboczą ds. dialogu historycznego strony
wymieniły się informacjami na temat miejsc, gdzie planują prace poszukiwawcze
i ekshumacyjne. Strona ukraińska wskazała następujące miejsca: Przemyśl (Główny
Cmentarz Komunalny), Sahryń, Łasków, Jureczkowa. Sprawę poszukiwań w m. Jureczkowa
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
pod względem proceduralnym prowadzi IPN, a koszty prac terenowych poniesie strona
ukraińska.
Ad 4.
Ekshumacje w Pawłokomie i na Wzgórzu Monasterz nie były przedmiotem rozmów
na posiedzeniach Grupy roboczej ds. dialogu historycznego.
Ad 6.
Koszty prac ekshumacyjnych zrealizowanych w Puźnikach oraz na Zboiskach zostały
poniesione przez Państwo Polskie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --