Interpelacja nr 11676
Interpelacja w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (70%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek
Interpelacja nr 11676
do ministra zdrowia
w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 10-08-2025
Przedstawiciele związków gmin Wielkopolski i Podlasia oraz samorządowcy różnych szczebli z Mazur oraz Dolnego Śląska przedstawili stanowiska i informacje o problemach związanych z brakiem dostępu mieszkańców do aptek, w tym o ponad pół tysiąca gmin bez dostępu do apteki i 812 gminach, w których działa wyłącznie jedna apteka. Z raportu opublikowanego przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że liczba aptek w Polsce w latach 2017-2025 spadła o ponad dwa tysiące, czyli przeszło 15%, a tylko w ostatnim roku pacjenci utracili dostęp do niemal 300 aptek. W tym samym czasie powstało półtora miliona nowych mieszkań, w tym wiele nowych osiedli. W związku z tym należy postawić pytanie dotyczące zjawiska polegającego na istotnym pogorszeniu dostępu pacjentów do leków i opieki farmaceutycznej, szczególnie poza miastami, a także brakiem aptek w miejscach powstawania nowych osiedli. W najgorszej sytuacji są mieszkańcy mniejszych miejscowości i miasteczek, którzy poza koniecznością dojazdu do aptek, muszą najczęściej zapłacić znacznie więcej za te same leki, choć zarabiają średnio połowę tego co mieszkańcy dużych miast. To powoduje olbrzymie wykluczenie lekowe, szczególnie wobec najbiedniejszych osób.
Wobec powyższego zwracam się prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
Czemu pacjenci mieszkający na obszarach mniej zurbanizowanych muszą płacić więcej za te same leki niż pacjenci mieszkający w dużych miastach?
Jak spadek liczby aptek przekłada się na zmiany cen leków nierefundowanych – w tym leków dostępnych bez recepty?
Jak spadek liczby aptek przekłada się na kwestie dostępu do leków?
W latach 2017-2025 spadła liczba aptek. Ile dokładnie aptek ubyło w Polsce w tym okresie? Ile jest obecnie czynnych aptek?
Ile nowych aptek powstało w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a ile zaprzestało działalności?
Ile aptek całodobowych powstało w ostatnich 12 miesiącach?
Jak powyższa sytuacja przekłada się na dostęp do leków?
Czy w interesie pacjentów jest bezpośredni dostęp do aptek i leków koło miejsca zamieszkania?
Co Ministerstwo Zdrowia planuje zrobić by poprawić sytuację mieszkańców przeszło pół tysiąca gmin, w których nie ma ani jednej apteki? Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa lub przygotowuje zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek?
Jaka jest różnica pomiędzy punktem aptecznym a apteką? Czy punkt apteczny oferuje te same leki i usługi co apteka?
Interpelacja nr 11676
do ministra zdrowia
w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 10-08-2025
Przedstawiciele związków gmin Wielkopolski i Podlasia oraz samorządowcy różnych szczebli z Mazur oraz Dolnego Śląska przedstawili stanowiska i informacje o problemach związanych z brakiem dostępu mieszkańców do aptek, w tym o ponad pół tysiąca gmin bez dostępu do apteki i 812 gminach, w których działa wyłącznie jedna apteka. Z raportu opublikowanego przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że liczba aptek w Polsce w latach 2017-2025 spadła o ponad dwa tysiące, czyli przeszło 15%, a tylko w ostatnim roku pacjenci utracili dostęp do niemal 300 aptek. W tym samym czasie powstało półtora miliona nowych mieszkań, w tym wiele nowych osiedli. W związku z tym należy postawić pytanie dotyczące zjawiska polegającego na istotnym pogorszeniu dostępu pacjentów do leków i opieki farmaceutycznej, szczególnie poza miastami, a także brakiem aptek w miejscach powstawania nowych osiedli. W najgorszej sytuacji są mieszkańcy mniejszych miejscowości i miasteczek, którzy poza koniecznością dojazdu do aptek, muszą najczęściej zapłacić znacznie więcej za te same leki, choć zarabiają średnio połowę tego co mieszkańcy dużych miast. To powoduje olbrzymie wykluczenie lekowe, szczególnie wobec najbiedniejszych osób.
Wobec powyższego zwracam się prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
Czemu pacjenci mieszkający na obszarach mniej zurbanizowanych muszą płacić więcej za te same leki niż pacjenci mieszkający w dużych miastach?
Jak spadek liczby aptek przekłada się na zmiany cen leków nierefundowanych – w tym leków dostępnych bez recepty?
Jak spadek liczby aptek przekłada się na kwestie dostępu do leków?
W latach 2017-2025 spadła liczba aptek. Ile dokładnie aptek ubyło w Polsce w tym okresie? Ile jest obecnie czynnych aptek?
Ile nowych aptek powstało w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a ile zaprzestało działalności?
Ile aptek całodobowych powstało w ostatnich 12 miesiącach?
Jak powyższa sytuacja przekłada się na dostęp do leków?
Czy w interesie pacjentów jest bezpośredni dostęp do aptek i leków koło miejsca zamieszkania?
Co Ministerstwo Zdrowia planuje zrobić by poprawić sytuację mieszkańców przeszło pół tysiąca gmin, w których nie ma ani jednej apteki? Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa lub przygotowuje zmiany przepisów Prawa farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek?
Jaka jest różnica pomiędzy punktem aptecznym a apteką? Czy punkt apteczny oferuje te same leki i usługi co apteka?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6936 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.62.2025.MI
Warszawa, 23 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11676 Pana Posła Janusza Kowalskiego w sprawie
zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa
farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek, Minister Zdrowia przekazuje
poniższe informacje.
Za zjawisko potencjalnej wyższej płatności za te same leki przez pacjentów z obszarów
mniej zurbanizowanych od tych mieszkających w dużych miastach odpowiadają
podstawowe mechanizmy rynkowe.
Na obszarach mniej zurbanizowanych, czyli na wsiach i mniejszych miastach, konkurencja
między aptekami jest ograniczona, co przekłada się na mniejszą presję na podmioty
prowadzące apteki na obniżanie cen. Brać pod uwagę należy również stosunkowo wyższe
koszty jednostkowe prowadzenia apteki w małej miejscowości – niższe obroty oznaczają
mniejsze możliwości negocjacji cen w hurtowniach i brak korzystniejszych warunków
zakupu dzięki dużym wolumenom. W efekcie pacjent kupujący w takiej aptece może płacić
więcej za leki nierefundowane i dostępne bez recepty niż mieszkaniec dużego miasta.
Powyższe nie dotyczy leków refundowanych, dla których ceny dla pacjentów są ustalane
urzędowo.
Relacja spadku liczby aptek do cen leków nierefundowanych również oparta jest na
mechanizmach rynkowych – spadek liczby aptek może przekładać się na ceny leków
nierefundowanych, przy czym naturalnie nie jest to jedyny, a przede wszystkim nie
najważniejszy czynnik kreujący ceny. W miejscach, gdzie liczba aptek jest mniejsza, może
występować sytuacja wyższych cen leków nierefundowanych. Wynika to z podstawowych
praw popytu i podaży oraz zasad konkurencji. Prowadzić to może do różnic cenowych
między regionami.
Liczba aptek może determinować poziom dostępności leków oraz usług farmaceutycznych,
w szczególności w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jeśli chodzi o liczbę aptek, Minister Zdrowia wyjaśnia w pierwszej kolejności, że rejestr
zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, punktów aptecznych oraz rejestr
udzielonych zezwoleń na prowadzenie aptek szpitalnych, zakładowych i działów farmacji
szpitalnej (Rejestr Aptek), prowadzony jest przez wojewódzkich inspektorów
farmaceutycznych i zawiera aktualne dane na temat liczny aktywnych aptek
ogólnodostępnych, których liczba w Polsce wynosi 11 132.
Do oceny liczby funkcjonujących aptek ogólnodostępnych w poszczególnych latach (2017-
2024) Minister Zdrowia posłużył danymi statystycznymi gromadzonymi przez Główny
Urząd Statystyczny i corocznie publikowanymi w dokumencie pn.
Apteki i punkty apteczne.
I tak zgodnie z danymi tam zawartymi Minister Zdrowia wskazuje, że na koniec 2017 r.
prowadzenie obrotu detalicznego produktami leczniczymi potwierdziło 13,3 tys. aptek
ogólnodostępnych, w 2018 12,9 tys., w 2019 r. było to 12,3 tys., w 2020 - 12,1 tys., w 2021 -
11,9 tys., w 2022 - 11,7 tys., w 2023 - 11,5 tys., natomiast zgodnie z danymi za 2024
działalność prowadziło 11,2 tys. aptek ogólnodostępnych.
Również w oparciu o publicznie dostępne dane z Rejestru Aptek wskazać można, że w 2025
r. wydano zezwolenia dla 51 aptek ogólnodostępnych, podczas gdy cofnięto zezwolenia dla
32, a wygaszono dla 163 aptek ogólnodostępnych.
Jeśli chodzi o apteki całodobowe, to aktualnie w Rejestrze Aptek ich całodobowe otwarcie
deklaruje138 aptek ogólnodostępnych. Należy jednak podkreślić, że na dostępność
systemową nie wpływa w sposób istotny marginalna – w odniesieniu do ogółu aptek
ogólnodostępnych – liczba aptek funkcjonujących w trybie całodobowym. Zapewnieniu
dostępu do leków i wyrobów medycznych w sytuacjach nagłych, w porze nocnej oraz w
niedziele i święta, służy bowiem mechanizm dyżurów aptecznych.
Odpowiadając na pytanie ósme, należy wskazać, że bezpośrednia dostępność aptek oraz
leków w pobliżu miejsca zamieszkania co do zasady leży w interesie pacjentów.
Jednocześnie praktyka obrotu pokazuje, iż pacjenci korzystający z usług farmaceutycznych,
w szczególności realizujący recepty, często czynią to bezpośrednio po uzyskaniu
świadczenia zdrowotnego, a tym samym w sposób racjonalny wybierają apteki
zlokalizowane w sąsiedztwie podmiotu leczniczego, nie zaś koniecznie w bezpośredniej
bliskości miejsca zamieszkania. Ocena interesu pacjentów w tym zakresie ma zatem
charakter wieloczynnikowy i złożony.
W powyższym kontekście należy dodać, że to właśnie jednym z celów ustawy z dnia 7
kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne miało być zapewnienie bardziej
zrównoważonego terytorialnie rozmieszczenia aptek ogólnodostępnych. Regulacja ta miała
w szczególności sprzyjać przeniesieniu części potencjału rynku aptecznego na obszary
słabiej zurbanizowane, poprzez ograniczenie nadmiernej koncentracji placówek w dużych
miastach oraz stymulowanie rozwoju sieci aptecznej na terenach wiejskich i małomiejskich.
Tym niemniej Minister Zdrowia chcąc zapewnić jak najlepszy dostęp pacjentów do leków
oraz bezpieczeństwo pacjentów podjął działania zmierzające do analizy ewentualnych
potrzeb i możliwości zmian obowiązujących regulacji. Z uwagi na trwające analizy aktualnej
sytuacji pod kątem ew. zmian, na tym etapie nie jest możliwe udzielenie szczegółowych
informacji odnośnie projektowanych rozwiązań.
Jeśli chodzi o ostatnie pytania zawarte w przedmiotowej interpelacji, to wyjaśnić należy, że
apteka (ogólnodostępna) jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby
uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne. Jest placówką pełnoprawną,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
w tym rozumieniu, że może prowadzić obrót wszystkimi produktami leczniczymi którymi
zaopatrywać można ludność. Z kolei punktem aptecznym jest placówka usytuowane
jedynie na terenach wiejskich, jeżeli na terenie danej wsi nie jest prowadzona apteka
ogólnodostępna, oraz którego zakres lekowy jest ograniczony do produktów leczniczych
określanych w
rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji czynnych
wchodzących w skład produktów leczniczych, które mogą być dopuszczone do obrotu w
placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach aptecznych, oraz kryteriów klasyfikacji
tych produktów do poszczególnych wykazów. Z uwagi na fakt, iż funkcję kierownika punktu
aptecznego może pełnić również technik farmaceutyczny, a obecność farmaceuty w
punkcie aptecznym nie jest obligatoryjna, w punktach aptecznych nie są realizowane usługi
zastrzeżone wyłącznie dla farmaceutów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.62.2025.MI
Warszawa, 23 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11676 Pana Posła Janusza Kowalskiego w sprawie
zagrożeń dla bezpieczeństwa lekowego kraju oraz ewentualnej zmiany przepisów Prawa
farmaceutycznego regulujących otwieranie nowych aptek, Minister Zdrowia przekazuje
poniższe informacje.
Za zjawisko potencjalnej wyższej płatności za te same leki przez pacjentów z obszarów
mniej zurbanizowanych od tych mieszkających w dużych miastach odpowiadają
podstawowe mechanizmy rynkowe.
Na obszarach mniej zurbanizowanych, czyli na wsiach i mniejszych miastach, konkurencja
między aptekami jest ograniczona, co przekłada się na mniejszą presję na podmioty
prowadzące apteki na obniżanie cen. Brać pod uwagę należy również stosunkowo wyższe
koszty jednostkowe prowadzenia apteki w małej miejscowości – niższe obroty oznaczają
mniejsze możliwości negocjacji cen w hurtowniach i brak korzystniejszych warunków
zakupu dzięki dużym wolumenom. W efekcie pacjent kupujący w takiej aptece może płacić
więcej za leki nierefundowane i dostępne bez recepty niż mieszkaniec dużego miasta.
Powyższe nie dotyczy leków refundowanych, dla których ceny dla pacjentów są ustalane
urzędowo.
Relacja spadku liczby aptek do cen leków nierefundowanych również oparta jest na
mechanizmach rynkowych – spadek liczby aptek może przekładać się na ceny leków
nierefundowanych, przy czym naturalnie nie jest to jedyny, a przede wszystkim nie
najważniejszy czynnik kreujący ceny. W miejscach, gdzie liczba aptek jest mniejsza, może
występować sytuacja wyższych cen leków nierefundowanych. Wynika to z podstawowych
praw popytu i podaży oraz zasad konkurencji. Prowadzić to może do różnic cenowych
między regionami.
Liczba aptek może determinować poziom dostępności leków oraz usług farmaceutycznych,
w szczególności w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jeśli chodzi o liczbę aptek, Minister Zdrowia wyjaśnia w pierwszej kolejności, że rejestr
zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych, punktów aptecznych oraz rejestr
udzielonych zezwoleń na prowadzenie aptek szpitalnych, zakładowych i działów farmacji
szpitalnej (Rejestr Aptek), prowadzony jest przez wojewódzkich inspektorów
farmaceutycznych i zawiera aktualne dane na temat liczny aktywnych aptek
ogólnodostępnych, których liczba w Polsce wynosi 11 132.
Do oceny liczby funkcjonujących aptek ogólnodostępnych w poszczególnych latach (2017-
2024) Minister Zdrowia posłużył danymi statystycznymi gromadzonymi przez Główny
Urząd Statystyczny i corocznie publikowanymi w dokumencie pn.
Apteki i punkty apteczne.
I tak zgodnie z danymi tam zawartymi Minister Zdrowia wskazuje, że na koniec 2017 r.
prowadzenie obrotu detalicznego produktami leczniczymi potwierdziło 13,3 tys. aptek
ogólnodostępnych, w 2018 12,9 tys., w 2019 r. było to 12,3 tys., w 2020 - 12,1 tys., w 2021 -
11,9 tys., w 2022 - 11,7 tys., w 2023 - 11,5 tys., natomiast zgodnie z danymi za 2024
działalność prowadziło 11,2 tys. aptek ogólnodostępnych.
Również w oparciu o publicznie dostępne dane z Rejestru Aptek wskazać można, że w 2025
r. wydano zezwolenia dla 51 aptek ogólnodostępnych, podczas gdy cofnięto zezwolenia dla
32, a wygaszono dla 163 aptek ogólnodostępnych.
Jeśli chodzi o apteki całodobowe, to aktualnie w Rejestrze Aptek ich całodobowe otwarcie
deklaruje138 aptek ogólnodostępnych. Należy jednak podkreślić, że na dostępność
systemową nie wpływa w sposób istotny marginalna – w odniesieniu do ogółu aptek
ogólnodostępnych – liczba aptek funkcjonujących w trybie całodobowym. Zapewnieniu
dostępu do leków i wyrobów medycznych w sytuacjach nagłych, w porze nocnej oraz w
niedziele i święta, służy bowiem mechanizm dyżurów aptecznych.
Odpowiadając na pytanie ósme, należy wskazać, że bezpośrednia dostępność aptek oraz
leków w pobliżu miejsca zamieszkania co do zasady leży w interesie pacjentów.
Jednocześnie praktyka obrotu pokazuje, iż pacjenci korzystający z usług farmaceutycznych,
w szczególności realizujący recepty, często czynią to bezpośrednio po uzyskaniu
świadczenia zdrowotnego, a tym samym w sposób racjonalny wybierają apteki
zlokalizowane w sąsiedztwie podmiotu leczniczego, nie zaś koniecznie w bezpośredniej
bliskości miejsca zamieszkania. Ocena interesu pacjentów w tym zakresie ma zatem
charakter wieloczynnikowy i złożony.
W powyższym kontekście należy dodać, że to właśnie jednym z celów ustawy z dnia 7
kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne miało być zapewnienie bardziej
zrównoważonego terytorialnie rozmieszczenia aptek ogólnodostępnych. Regulacja ta miała
w szczególności sprzyjać przeniesieniu części potencjału rynku aptecznego na obszary
słabiej zurbanizowane, poprzez ograniczenie nadmiernej koncentracji placówek w dużych
miastach oraz stymulowanie rozwoju sieci aptecznej na terenach wiejskich i małomiejskich.
Tym niemniej Minister Zdrowia chcąc zapewnić jak najlepszy dostęp pacjentów do leków
oraz bezpieczeństwo pacjentów podjął działania zmierzające do analizy ewentualnych
potrzeb i możliwości zmian obowiązujących regulacji. Z uwagi na trwające analizy aktualnej
sytuacji pod kątem ew. zmian, na tym etapie nie jest możliwe udzielenie szczegółowych
informacji odnośnie projektowanych rozwiązań.
Jeśli chodzi o ostatnie pytania zawarte w przedmiotowej interpelacji, to wyjaśnić należy, że
apteka (ogólnodostępna) jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby
uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne. Jest placówką pełnoprawną,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
w tym rozumieniu, że może prowadzić obrót wszystkimi produktami leczniczymi którymi
zaopatrywać można ludność. Z kolei punktem aptecznym jest placówka usytuowane
jedynie na terenach wiejskich, jeżeli na terenie danej wsi nie jest prowadzona apteka
ogólnodostępna, oraz którego zakres lekowy jest ograniczony do produktów leczniczych
określanych w
rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji czynnych
wchodzących w skład produktów leczniczych, które mogą być dopuszczone do obrotu w
placówkach obrotu pozaaptecznego oraz punktach aptecznych, oraz kryteriów klasyfikacji
tych produktów do poszczególnych wykazów. Z uwagi na fakt, iż funkcję kierownika punktu
aptecznego może pełnić również technik farmaceutyczny, a obecność farmaceuty w
punkcie aptecznym nie jest obligatoryjna, w punktach aptecznych nie są realizowane usługi
zastrzeżone wyłącznie dla farmaceutów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --