Interpelacja w sprawie aktualizacji zakresu towarów i usług objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11675
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie aktualizacji zakresu towarów i usług objętych obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 08-08-2025
1 listopada 2019 roku weszły w życie przepisy ustawy o VAT, które nałożyły obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności przy zakupie towarów i usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług. Rozwiązanie to zostało wprowadzone, jako jeden z najważniejszych elementów uszczelniania systemu VAT.
Zakres załącznika nr 15 do ustawy o VAT został określony przez ustawodawcę w oparciu o wiedzę i okoliczności istniejące w 2019 roku. Zakres ten został skonsultowany i uzgodniony z Komisją Europejską.
Od wejścia w życie tych przepisów zakres załącznika nr 15 nie uległ żadnej zmianie. Przy czym pozwolenie na stosowanie obligatoryjnego mechanizmu podzielonej płatności musi być przedłużane co 3 lata.
Polska uzyskała od Unii Europejskiej ostatnią zgodę na stosowanie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności, na kolejne trzy lata, na początku 2025 roku. Zgoda ta została udzielona, ale jak mi się wydaje ponownie dotyczy ona tylko takiego zakresu załącznika nr 15 do ustawy o VAT, jaki został wypracowany w 2019 roku.
Jak zatem rozumiem, przy złożeniu wniosku o udzielenie zgody na stosowanie mechanizmu podzielonej płatności do 2028 roku, Polska nie wnioskowała o rozszerzenie zakresu stosowania tego mechanizmu.
Jest to bardzo niepokojące, ponieważ oszuści podatkowi są bardzo elastyczni i wiadomym jest, że potrafią dostosowywać się do zmian prawnych, przerzucając swoją aktywność na te towary i usługi, które nie są objęte szczególnymi przepisami uszczelniającymi VAT.
Jeśli faktycznie Polska nie wnioskowała o rozszerzenie zakresu załącznika nr 15 do ustawy o VAT przy okazji wniosku o zgodę na przedłużenie derogacji do 2028 roku, to może to oznaczać poważne zaniedbanie ministra finansów i szefa KAS, zaniedbanie w dbaniu o szczelność polskiego systemu VAT.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy minister finansów i gospodarki podjął próbę rozszerzenia zakresu załącznika nr 15 do ustawy o VAT przy ostatnim wniosku o przedłużenie derogacji na stosowanie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności?
Jeśli tak, to z jakich powodów zakres załącznika nr 15 do ustawy o VAT nie został zmieniony do dnia dzisiejszego?
Jeśli nie, to:
a) Jakie są powody zaniechania podjęcia tej próby?
b) Czy minister finansów i gospodarki dysponuje analizami, z których wynika, że nie było potrzeby rozszerzenia załącznika nr 15 do ustawy o VAT?
c) Czy rozszerzenie mechanizmu podzielonej płatności na inne kategorie towarów i usług, które nie są obecnie objęte załącznikiem nr 15 do ustawy o VAT, nie jest potrzebne dla dalszego i ciągłego uszczelniania systemu VAT?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5251 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 4 września 2025 roku
Sprawa: Interpelacja 11675
Znak sprawy: PT8.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 11675 Pana Posła Janusza Kowalskiego w sprawie
aktualizacji zakresu towarów i usług objętych obowiązkowym mechanizmem
podzielonej płatności, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Pan Poseł w swoim wystąpieniu zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki
z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy Minister Finansów podjął próbę rozszerzenia zakresu załącznika nr 15
do ustawy o VAT przy ostatnim wniosku o przedłużenie derogacji na
stosowanie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności?
2. Jeśli tak, to z jakich powodów zakres załącznika nr 15 do ustawy o VAT nie
został zmieniony do dnia dzisiejszego?
3. Jeśli nie, to:
a) jakie są powody zaniechania podjęcia tej próby?
b) czy Minister Finansów dysponuje analizami, z których wynika, że nie było
potrzeby rozszerzenia załącznika nr 15 do ustawy o VAT?
c) czy rozszerzenie mechanizmu podzielonej płatności na inne kategorie
towarów i usług, które nie są obecnie objęte załącznikiem nr 15 do
ustawy o VAT, nie jest potrzebne dla dalszego i ciągłego uszczelniania
systemu VAT?
Odnosząc się do kwestii podejmowanych działań w celu rozszerzenia załącznika nr
15 do ustawy o VAT, który wyznacza zakres obowiązkowego stosowania
mechanizmu podzielonej płatności (MPP) informuję, że działania takie zostały
podjęte dwukrotnie.
Pierwszy raz podjęto próbę rozszerzenia obligatoryjnego mechanizmu podzielonej
płatności na dodatkowe kategorie towarów i usług podatnych na nadużycia w VAT
przy poprzednim wniosku o przedłużenie możliwości stosowania mechanizmu
-- 1 of 3 --
2/3
podzielonej płatności, który obejmował okres od 1 marca 2022 r. do 28 lutego
2025 r. Komisja Europejska nie była jednak przychylna prośbie o włączenie nowych
towarów i usług do reżimu obowiązkowej formy MPP.
Drugi raz natomiast 27 marca 2024 r. wraz z wnioskiem o derogację w zakresie
dalszego stosowania mechanizmu podzielonej płatności w VAT w okresie 1 marca
2025 r. do 29 lutego 2028 r. Wniosek dotyczył zarówno przedłużenia możliwości
stosowania odstępstwa od dyrektywy VAT w postaci MPP do dotychczasowego
wykazu towarów i usług, jak też rozszerzenia zakresu tego upoważnienia.
Komisja Europejska wskazała jednak, że odstępstwa przyznawane na mocy art. 395
dyrektywy VAT to rozwiązania ograniczone nie tylko w czasie, ale i co do zakresu.
W ocenie Komisji rozszerzenie zakresu stosowania MPP prowadziłoby do
fragmentacji rynku i w związku z tym wskazała, że nie będzie mogła zaaprobować
wniosku, jeśli Polska nie zrewiduje podejścia w kwestii rozszerzenia zakresu MPP.
Uwzględniając zatem ryzyko nieudzielenia przez KE zgody nie tylko na rozszerzenie,
ale i na przedłużenie obligatoryjnego MPP, Polska złożyła zmodyfikowany wniosek
derogacyjny, w którym odstąpiła od dodatkowego rozszerzenia zakresu MPP i
wnioskowała o utrzymanie obowiązywania tego środka na dotychczasowych
zasadach w odniesieniu do 13 kategorii towarów i usług (co do zasady objętych
dotychczasowym odstępstwem).
Decyzją Wykonawczą Rady (UE) 2025/373 z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie
zmiany decyzji wykonawczej (UE) 2019/310 w odniesieniu do przyznanego Polsce
upoważnienia do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego
odstępstwo od art. 226 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej – upoważniono Polskę do dalszego stosowania
obligatoryjnego MPP do 29 lutego 2028 r. ale wyłącznie w dotychczasowym
zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie mogę zgodzić się z zawartym w interpelacji
twierdzeniem, że w tym zakresie mogło dojść do poważnego zaniedbania Ministra
Finansów i Szefa KAS w dbaniu o szczelność polskiego systemu VAT. Możliwość
stosowania obowiązkowej formy mechanizmu podzielonej płatności jest
odstępstwem od regulacji unijnych i wymaga otrzymania zgody Komisji
Europejskiej. Polska nie ma zatem możliwości swobodnego wyznaczania zakresu
tego rozwiązania.
Przedstawiając powyższe, zwracam również uwagę na przyjęty w dniu 11 marca
2025 r. pakiet „VAT w erze cyfrowej” (VAT in the Digital Age – ViDA), który zawiera
środki mające na celu walkę z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od
opodatkowania poprzez dostosowanie obowiązujących regulacji VAT do wyzwań
epoki cyfrowej. Nowy system wprowadza m.in. cyfrowe raportowanie w czasie
rzeczywistym dla handlu transgranicznego w oparciu o faktury elektroniczne.
Zapewni on państwom członkowskim cenne informacje potrzebne do intensyfikacji
walki z oszustwami podatkowymi w zakresie podatku VAT, zwłaszcza oszustwami
karuzelowymi.
Implementacja pakietu VIDA wraz z przyjętymi już krajowymi rozwiązaniami, takimi
jak m.in. Krajowy System eFaktur (KSeF), mogą stanowić w najbliższym czasie
kolejne, skuteczne środki ograniczania nieprawidłowości w rozliczaniu VAT.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --