Interpelacja w sprawie osłony antykorupcyjnej prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne w procesie przyznawania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11667
do ministra - członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych
w sprawie osłony antykorupcyjnej prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne w procesie przyznawania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 08-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z ujawnionymi w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi kontrowersyjnego sposobu wydatkowania środków publicznych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) zwracam się z prośbą o pilne przedstawienie informacji nt. działań służb specjalnych, w szczególności Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w zakresie nadzoru nad legalnością i celowością realizacji tego programu.
Jak wynika z oficjalnych danych oraz przekazów medialnych: • z KPO rozdysponowano 1,2 mld złotych na wsparcie dla firm z sektora hotelarskiego, gastronomicznego i turystycznego (HoReCa);
• dofinansowanie mogło sięgać nawet 90% kosztów kwalifikowalnych przy maksymalnej kwocie 600 tys. zł;
• beneficjentami zostały podmioty, które uzyskały dotacje m.in. na zakup jachtów, saun, basenów, mobilnych ekspresów do kawy, platform do gry w brydża, stref SPA, maszyn do lodów czy też na rozszerzenie działalności gastronomicznej o solaria;
• internauci, dziennikarze oraz politycy wskazują na rażące przykłady marnotrawstwa, kreatywnej księgowości oraz czerpania korzyści ze środków publicznych niezgodnie z celami programu;
• w reakcji na ujawnione przypadki premier Donald Tusk zapowiedział kontrole i – w razie potrzeby – odebranie dotacji, stwierdzając wprost: „nie zaakceptuję żadnego marnowania środków z KPO”;
• Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej potwierdziło możliwość występowania systemowego problemu i zapowiedziało kontrole m.in. Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Centralne Biuro Antykorupcyjne objęło komponenty KPO osłoną antykorupcyjną, a w szczególności komponent dotyczący wsparcia sektora HoReCa?
2. Czy CBA prowadziło analizy ryzyka lub działania wyprzedzające związane z możliwością nadużyć przy przyznawaniu dotacji przez PARP i operatorów regionalnych?
3. Czy CBA posiada wiedzę o przypadkach celowego omijania kryteriów programu lub wykorzystywania środków publicznych niezgodnie z deklarowanymi celami? Jeśli tak, jakie działania zostały podjęte?
4. Czy doszło do wszczęcia czynności operacyjno-rozpoznawczych w związku z informacjami o możliwych nieprawidłowościach przy udzielaniu wsparcia na jachty, strefy SPA, wyposażenie komercyjnych apartamentów i inne dobra luksusowe?
5. Czy w związku z możliwym charakterem systemowym nieprawidłowości CBA planuje wszczęcie działań obejmujących całość procedur i mechanizmów wdrażania KPO na poziomie krajowym i regionalnym?
6. Czy zidentyfikowano przypadki możliwego lobbingu, konfliktu interesów lub wykorzystania pozycji urzędniczej dla korzyści majątkowej przy ocenie lub przyznawaniu dotacji?
Naruszenia, o których mowa, nie tylko mogą skutkować utratą środków unijnych i naruszeniem zobowiązań wobec Komisji Europejskiej, ale także godzą w zaufanie obywateli do państwa i uczciwego mechanizmu redystrybucji środków publicznych. W tym kontekście aktywność CBA i służb specjalnych jest kluczowa zarówno dla zabezpieczenia interesu publicznego, jak i zapobieżenia dalszym nadużyciom.
Minister Tomasz Siemoniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3528 znakówsmk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Tomasz Siemoniak
DBN.ZSPK.4510.14.2025
Warszawa, 12 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11667 Posła na Sejm RP Bartosza Józefa Kownackiego
w sprawie osłony antykorupcyjnej prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne w procesie
przyznawania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), niniejszym przekazuję następujące
informacje.
Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2024 r.
w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej, osłoną antykorupcyjną objęte są
przedsięwzięcia rządowe wskazane przez Ministra Koordynatora Służb Specjalnych.
Decyzję w sprawie objęcia danego przedsięwzięcia działaniami osłonowymi Minister
Koordynator podejmuje na wniosek skierowany przez właściwego ministra, przy czym
wniosek taki winien być skierowany w terminie umożliwiającym podjęcie skutecznych
czynności tj. nie później niż na 30 dni przed formalnym rozpoczęciem przygotowań do
realizacji przedsięwzięcia. Wśród zasadniczych kryteriów branych pod uwagę przy ocenie
zasadności podejmowania działań osłonowych wymienić należy: znaczenie przedsięwzięcia
dla bezpieczeństwa lub istotnych interesów ekonomicznych państwa, jego wartość oraz
ponadstandardowe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. Działania osłonowe są
powierzane jednej z trzech służb specjalnych tj. Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służbie Kontrwywiadu Wojskowego.
Podkreślić zarazem należy, iż kompleksowe działania osłonowe podejmowane przez służby
mają co do zasady charakter ponadstandardowy, a w przypadku przedsięwzięć związanych
z przyznawaniem dofinansowania, dla minimalizowania ryzyk korupcyjnych kluczowe
znaczenie ma nie nadzór służb specjalnych lub organów kontrolnych, lecz wdrożenie
i konsekwentne stosowanie przejrzystych, racjonalnych oraz stabilnych procedur
podejmowania decyzji dotyczących przyznania finansowania, a także rygorystyczne
przestrzeganie i egzekwowanie zasad rozliczania przyznanych środków.
W związku z uzyskiwanymi informacjami wskazującymi na możliwość wystąpienia
nieprawidłowości w procesie rozdysponowania środków z KPO dla podmiotów z sektora
hotelarskiego, gastronomicznego i turystycznego, Prokuratura Europejska powierzyła
Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu prowadzenie czynności związanych
z nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków z KPO. Działania te realizowane są
w ramach śledztwa (sygn. Akt 5001-5.Ds.50.2025, EPPO 1.001099/2025) wszczętego
14 sierpnia 2025 r.
W świetle obowiązującego prawa, szczegółowe informacje o prowadzonych przez
uprawnione podmioty postępowaniach nie mogą być ujawniane. Zapewniam jednak, że
służby specjalne podejmują działania zmierzające do ochrony interesów ekonomicznych
-- 1 of 2 --
państwa oraz zapewnienia transparentności wydatkowania środków publicznych, w tym
przyznawanych z funduszy unijnych.
Każda sprawa budząca uzasadnione podejrzenia naruszenia prawa lub zasad
gospodarowania środkami publicznymi jest przedmiotem analizy i reakcji zgodnie
z kompetencjami służb, a wszelkie kluczowe informacje uzyskiwane w toku realizacji
ustawowych zadań przekazywane są właściwym organom administracji rządowej, w trybie
i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach.
Z wyrazami szacunku
Tomasz Siemoniak
Minister - Członek Rady Ministrów, Koordynator Służb Specjalnych
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --