Interpelacja nr 11664
Interpelacja w sprawie zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (75%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią
Interpelacja nr 11664
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 08-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z otrzymanymi sygnałami od byłego pracownika kopalni zwracam się z interpelacją w sprawie aktualizacji przepisów dotyczących możliwości skorzystania z prawa do emerytury w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią.
Obowiązujące przepisy, określone m.in. na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przewidują możliwość skorzystania z emerytury górniczej bez względu na wiek dla osób urodzonych w latach 1949–1969, które:
1) mają co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,
2) przepracowały co najmniej 5 lat pod ziemią w kopalniach,
3) osiągnęły obniżony wiek emerytalny do dnia 31 grudnia 2008 roku.
Właśnie ten ostatni warunek budzi wątpliwości co do jego aktualności i sprawiedliwości. Jeden z mieszkańców, który zwrócił się do mnie w tej sprawie, spełnia wszystkie wymagania z wyjątkiem osiągnięcia wieku emerytalnego do końca 2008 roku. Z powodu tego jednego, arbitralnie wyznaczonego terminu, został pozbawiony prawa, które przysługiwało jego kolegom z pracy, mimo że wykonywał dokładnie taką samą – wyjątkowo ciężką i niebezpieczną – pracę pod ziemią.
Ustawowe ograniczenie dotyczące daty granicznej (31 grudnia 2008 roku) powoduje niesprawiedliwe różnicowanie uprawnień emerytalnych wśród osób wykonujących tę samą pracę. Wskazany przepis wydaje się dziś nieadekwatny do rzeczywistości i powinien zostać poddany ponownej analizie pod kątem jego zasadności oraz zgodności z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje analizę aktualności i sprawiedliwości przepisu wymagającego osiągnięcia wieku emerytalnego do 31 grudnia 2008 roku jako warunku uzyskania emerytury górniczej?
Czy możliwe jest zniesienie tego ograniczenia czasowego, tak aby także osoby, które osiągają odpowiedni wiek po tej dacie i spełniają pozostałe warunki, mogły skorzystać z emerytury w obniżonym wieku?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie przepisów umożliwiających ponowną weryfikację prawa do emerytury dla osób, które obecnie są wykluczone z tego prawa wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego po 2008 roku?
Z wyrazami szacunku
Łukasz Ściebiorowski
Interpelacja nr 11664
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski
Data wpływu: 08-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z otrzymanymi sygnałami od byłego pracownika kopalni zwracam się z interpelacją w sprawie aktualizacji przepisów dotyczących możliwości skorzystania z prawa do emerytury w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią.
Obowiązujące przepisy, określone m.in. na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przewidują możliwość skorzystania z emerytury górniczej bez względu na wiek dla osób urodzonych w latach 1949–1969, które:
1) mają co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,
2) przepracowały co najmniej 5 lat pod ziemią w kopalniach,
3) osiągnęły obniżony wiek emerytalny do dnia 31 grudnia 2008 roku.
Właśnie ten ostatni warunek budzi wątpliwości co do jego aktualności i sprawiedliwości. Jeden z mieszkańców, który zwrócił się do mnie w tej sprawie, spełnia wszystkie wymagania z wyjątkiem osiągnięcia wieku emerytalnego do końca 2008 roku. Z powodu tego jednego, arbitralnie wyznaczonego terminu, został pozbawiony prawa, które przysługiwało jego kolegom z pracy, mimo że wykonywał dokładnie taką samą – wyjątkowo ciężką i niebezpieczną – pracę pod ziemią.
Ustawowe ograniczenie dotyczące daty granicznej (31 grudnia 2008 roku) powoduje niesprawiedliwe różnicowanie uprawnień emerytalnych wśród osób wykonujących tę samą pracę. Wskazany przepis wydaje się dziś nieadekwatny do rzeczywistości i powinien zostać poddany ponownej analizie pod kątem jego zasadności oraz zgodności z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje analizę aktualności i sprawiedliwości przepisu wymagającego osiągnięcia wieku emerytalnego do 31 grudnia 2008 roku jako warunku uzyskania emerytury górniczej?
Czy możliwe jest zniesienie tego ograniczenia czasowego, tak aby także osoby, które osiągają odpowiedni wiek po tej dacie i spełniają pozostałe warunki, mogły skorzystać z emerytury w obniżonym wieku?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie przepisów umożliwiających ponowną weryfikację prawa do emerytury dla osób, które obecnie są wykluczone z tego prawa wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego po 2008 roku?
Z wyrazami szacunku
Łukasz Ściebiorowski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
20
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6835 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.413.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11664 Pana Posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie
zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę
w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią, proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) uregulowana została sprawa uprawnień
do emerytur z powszechnego systemu emerytalno– rentowego. W systemie tym przyjęto
generalne założenie, że uprawnienia do emerytur przysługują dla wszystkich ubezpieczonych
według jednolitych zasad.
Prawo do emerytury ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje po osiągnięciu
wymaganego wieku emerytalnego wynoszącego, w przypadku ubezpieczonego kobiety co
najmniej 60 lat i ubezpieczonego mężczyzny co najmniej 65 lat, i legitymowaniu się okresem
pozostawania w ubezpieczeniu społecznym bez określenia jego długości.
W powszechnym systemie emerytalno-rentowym utrzymano przez okres przejściowy prawo do
wcześniejszych emerytur dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a
przed dniem 1 stycznia 1969 r.
W przypadku ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem
1 stycznia 1969 r. spełniających warunek legitymowania się co najmniej wymaganym
okresem składkowym i nieskładkowym, tj. wynoszącym co najmniej 20 lat dla kobiet i co
najmniej 25 lat dla mężczyzn i niespełniających warunków wymaganych do uzyskania
górniczej emerytury, mających co najmniej 5 lat określonej pracy górniczej wykonywanej
pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albo określonej pracy górniczej
wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla
brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki, zachowano obniżenie wieku
emerytalnego o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.
Prawo do emerytury na tych zasadach przysługuje po spełnieniu łącznie warunku
nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za
pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa
i spełnieniu warunków do uzyskania emerytury na określonych zasadach do dnia 31 grudnia
2008 r.
Odstępstwo od tych zasad zastosowano wyłącznie w przypadku uprawnień do emerytury
górniczej oraz emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Prawo do emerytury górniczej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące
warunki: ukończył 55 lat życia i legitymuje się okresem pracy górniczej wynoszącym łącznie
z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla
mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej. Wiek emerytalny wynosi 50 lat
w przypadku kobiet legitymujących się co najmniej 20-letnim okresem, a w przypadku
mężczyzn co najmniej 25-letnim okresem pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą,
w tym co najmniej 15-letnim okresem pracy górniczej.
Prawo do emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje
pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze
czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat. Do okresów pracy górniczej zalicza się
także okresy: niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby
zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo
świadczenie rehabilitacyjne oraz czasowego oddelegowania pracowników do zawodowego
pogotowia ratowniczego w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu, w
KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego w Lubinie
lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego, które były bezpośrednio poprzedzone
pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,
przypadające w czasie trwania stosunku pracy.
Wymagane jest spełnienie warunku nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego
albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym
funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody
budżetu państwa.
W powszechnym systemie emerytalno-rentowym zachowanie preferencyjnych zasad
przechodzenia na emeryturę górniczą oraz emeryturę górniczą, bez względu na wiek
i zajmowanie stanowisko, związane zostało z ograniczeniem okresów pracy górniczej
oraz okresów pracy równorzędnej z pracą górniczą, które zostało wprowadzone
z dniem 1 stycznia 2007 r. przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy - Karta Nauczyciela
(Dz. U. Nr 167, poz. 1397, z późn. zm.).
Na podstawie przepisów tej ustawy zachowano możliwość uwzględnienia określonych okresów
jedynie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej na warunkach określonych w przepisach
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2006 r., o ile wszystkie warunki
wymagane do tej emerytury zostały spełnione do dnia 31 grudnia 2008 r.
Należy także zauważyć, że w przypadku przepisów szczególnych dotyczących utrzymania do
dnia 31 grudnia 2008 r. przez okres przejściowy uprawnień do wcześniejszego przejścia na
emeryturę dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed
dniem 1 stycznia 1969 r. występuje także ich skorelowanie z wejściem w życie z dniem
1 stycznia 2009 r. przepisów ustawy dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1696, z późn. zm.). W obowiązującym stanie prawnym przepisy tej
ustawy regulują prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone prace nad zmianą
przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Społecznych w zakresie przepisów szczególnych dotyczących emerytur dla niektórych
ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r, a przed dniem 1 stycznia 1969 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.413.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11664 Pana Posła Łukasza Ściebiorowskiego w sprawie
zniesienia ograniczenia czasowego dotyczącego możliwości przejścia na emeryturę
w obniżonym wieku przez osoby wykonujące pracę górniczą pod ziemią, proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
Przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) uregulowana została sprawa uprawnień
do emerytur z powszechnego systemu emerytalno– rentowego. W systemie tym przyjęto
generalne założenie, że uprawnienia do emerytur przysługują dla wszystkich ubezpieczonych
według jednolitych zasad.
Prawo do emerytury ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje po osiągnięciu
wymaganego wieku emerytalnego wynoszącego, w przypadku ubezpieczonego kobiety co
najmniej 60 lat i ubezpieczonego mężczyzny co najmniej 65 lat, i legitymowaniu się okresem
pozostawania w ubezpieczeniu społecznym bez określenia jego długości.
W powszechnym systemie emerytalno-rentowym utrzymano przez okres przejściowy prawo do
wcześniejszych emerytur dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a
przed dniem 1 stycznia 1969 r.
W przypadku ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem
1 stycznia 1969 r. spełniających warunek legitymowania się co najmniej wymaganym
okresem składkowym i nieskładkowym, tj. wynoszącym co najmniej 20 lat dla kobiet i co
najmniej 25 lat dla mężczyzn i niespełniających warunków wymaganych do uzyskania
górniczej emerytury, mających co najmniej 5 lat określonej pracy górniczej wykonywanej
pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albo określonej pracy górniczej
wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla
brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki, zachowano obniżenie wieku
emerytalnego o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.
Prawo do emerytury na tych zasadach przysługuje po spełnieniu łącznie warunku
nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za
pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa
i spełnieniu warunków do uzyskania emerytury na określonych zasadach do dnia 31 grudnia
2008 r.
Odstępstwo od tych zasad zastosowano wyłącznie w przypadku uprawnień do emerytury
górniczej oraz emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko.
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Prawo do emerytury górniczej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące
warunki: ukończył 55 lat życia i legitymuje się okresem pracy górniczej wynoszącym łącznie
z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla
mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej. Wiek emerytalny wynosi 50 lat
w przypadku kobiet legitymujących się co najmniej 20-letnim okresem, a w przypadku
mężczyzn co najmniej 25-letnim okresem pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą,
w tym co najmniej 15-letnim okresem pracy górniczej.
Prawo do emerytury górniczej, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje
pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze
czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat. Do okresów pracy górniczej zalicza się
także okresy: niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby
zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo
świadczenie rehabilitacyjne oraz czasowego oddelegowania pracowników do zawodowego
pogotowia ratowniczego w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu, w
KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego w Lubinie
lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego, które były bezpośrednio poprzedzone
pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,
przypadające w czasie trwania stosunku pracy.
Wymagane jest spełnienie warunku nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego
albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym
funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody
budżetu państwa.
W powszechnym systemie emerytalno-rentowym zachowanie preferencyjnych zasad
przechodzenia na emeryturę górniczą oraz emeryturę górniczą, bez względu na wiek
i zajmowanie stanowisko, związane zostało z ograniczeniem okresów pracy górniczej
oraz okresów pracy równorzędnej z pracą górniczą, które zostało wprowadzone
z dniem 1 stycznia 2007 r. przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy - Karta Nauczyciela
(Dz. U. Nr 167, poz. 1397, z późn. zm.).
Na podstawie przepisów tej ustawy zachowano możliwość uwzględnienia określonych okresów
jedynie przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej na warunkach określonych w przepisach
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2006 r., o ile wszystkie warunki
wymagane do tej emerytury zostały spełnione do dnia 31 grudnia 2008 r.
Należy także zauważyć, że w przypadku przepisów szczególnych dotyczących utrzymania do
dnia 31 grudnia 2008 r. przez okres przejściowy uprawnień do wcześniejszego przejścia na
emeryturę dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed
dniem 1 stycznia 1969 r. występuje także ich skorelowanie z wejściem w życie z dniem
1 stycznia 2009 r. przepisów ustawy dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1696, z późn. zm.). W obowiązującym stanie prawnym przepisy tej
ustawy regulują prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są prowadzone prace nad zmianą
przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Społecznych w zakresie przepisów szczególnych dotyczących emerytur dla niektórych
ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r, a przed dniem 1 stycznia 1969 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --