Interpelacja w sprawie wzrostu o 11% liczby napaści na funkcjonariuszy Służby Więziennej w 2024 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11662
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wzrostu o 11% liczby napaści na funkcjonariuszy Służby Więziennej w 2024 r.
Zgłaszający: Michał Woś, Dariusz Matecki
Data wpływu: 08-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
kieruję interpelację w sprawie poważnego pogorszenia warunków bezpieczeństwa funkcjonariuszy Służby Więziennej, do jakiego doszło w roku 2024.
Z opublikowanego w dniu 5 sierpnia 2025 r. raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że w 2024 roku odnotowano niepokojący, ponad 11-procentowy wzrost liczby napaści na funkcjonariuszy Służby Więziennej, mimo że liczba osadzonych utrzymywała się na zbliżonym poziomie. Jest to niepokojący sygnał, który może świadczyć o osłabieniu realnych mechanizmów zapewnienia bezpieczeństwa służbom penitencjarnym.
Szczególny niepokój budzi decyzja o uchyleniu z końcem maja 2024 r. wytycznych dyrektora generalnego Służby Więziennej, które stanowiły istotny krok w kierunku poprawy bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. Co gorsza, jak wskazuje NIK, wytyczne te zostały zniesione pomimo braku ich pełnej realizacji oraz bez wprowadzenia w ich miejsce regulacji systemowych. Uznano to jednoznacznie za działanie nieprawidłowe.
Warto przypomnieć, że wytyczne te zostały sformułowane w wyniku szerokich analiz, na podstawie doświadczeń służb oraz realnych zagrożeń identyfikowanych w jednostkach penitencjarnych. Ich zniesienie - w warunkach pogłębiających się braków kadrowych i infrastrukturalnych - może w istotny sposób przyczyniać się do pogorszenia bezpieczeństwa całego systemu więziennictwa.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Z czyjej inicjatywy i na jakiej podstawie dyrektor generalny SW zdecydował się w maju 2024 r. na uchylenie obowiązujących wytycznych dotyczących bezpieczeństwa funkcjonariuszy?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości analizowało skutki tej decyzji i czy zostały przeprowadzone konsultacje z jednostkami terenowymi SW przed jej podjęciem?
3. Czy w miejsce uchylonych wytycznych wprowadzono jakiekolwiek nowe regulacje mające na celu ochronę funkcjonariuszy i pracowników SW przed agresją ze strony osadzonych? Jeśli tak, jakie?
4. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na wzrost napaści na funkcjonariuszy SW w 2024 r.?
5. Czy ministerstwo planuje przywrócenie poprzednich wytycznych lub opracowanie nowych regulacji wewnętrznych w zakresie bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych?
6. Czy planowane są dodatkowe środki finansowe lub organizacyjne mające na celu poprawę bezpieczeństwa służby w zakładach karnych i aresztach śledczych?
7. Czy Pan Minister podejmie działania zmierzające do opracowania kompleksowego, długofalowego planu wzmocnienia bezpieczeństwa funkcjonariuszy – w tym w zakresie wyposażenia ochronnego, modernizacji infrastruktury i wsparcia kadrowego?
8. Jakie działania nadzorcze zostały podjęte przez ministerstwo po opublikowaniu raportu NIK w dniu 5 sierpnia 2025 r.? Czy planowane są kontrole systemowe w jednostkach organizacyjnych SW?
9. Czy rozważane jest wprowadzenie dodatkowych zachęt finansowych i organizacyjnych dla funkcjonariuszy SW zwłaszcza w dużych aglomeracjach, gdzie występują chroniczne braki kadrowe?
10. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku wyposażenia wszystkich funkcjonariuszy i pracowników jednostek penitencjarnych w indywidualne sygnalizatory antynapadowe zgodnie z założeniami wytycznych DGSW z 2022 roku?
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7082 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.331.2025
Warszawa, 12 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 11662 Pana Posła Michała Wosia oraz
Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie wzrostu o 11% liczby napaści
na funkcjonariuszy Służby Więziennej w 2024 - przygotowaną na podstawie informacji
przekazanych przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.
Ad 1-5
Na wstępie wyjaśniam, że z uwagi na konieczność szybkiego wdrożenia zaplanowanych
rozwiązań dotyczących podniesienia bezpieczeństwa osobistego funkcjonariuszy
i pracowników więziennictwa wykonujących zadania w bezpośrednim kontakcie
z osobami pozbawionymi wolności (m. in. wykonanie instalacji alarmowych i bezpiecznej
organizacji pomieszczeń funkcjonariuszy i pracowników w oddziałach mieszkalnych) -
wytyczne przekazane zostały dyrektorom jednostek w formule poleceń (w ramach
podległości służbowej), ze wskazaniem terminów ich zrealizowania (do 30 czerwca 2022
r. oraz 30 października 2022 r.).
W 2024 r., w ramach porządkowania obowiązujących w Służbie Więziennej dyspozycji,
wszystkie polecenia Dyrektora Generalnego Służby Więziennej zostały formalnie
uchylone, ponieważ zaplanowane rozwiązania zostały wykonane
i na stałe włączone w działalność jednostek1.
Należy jednocześnie wskazać, że opisane wyżej przedsięwzięcia podnoszące poziom
bezpieczeństwa osobistego funkcjonariuszy i pracowników więziennictwa zostały
1 Dyrektor Generalny Służby Więziennej jeszcze w 2022 r. otrzymał informacje z jednostek podległych,
że przesłane polecenia w większości zostały wykonane, a tam, gdzie w oznaczonym terminie było to
niemożliwe z obiektywnych przyczyn, wykonanie ich polecono w możliwie najszybszym czasie.
-- 1 of 4 --
2
wprowadzone do realizacji w zakładach karnych i aresztach śledczych w formie aktu
prawa wewnętrznego - Wytycznych nr 1/23 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej
w sprawie wymagań technicznych i ochronnych dla pawilonów zakwaterowania
osadzonych w jednostkach organizacyjnych Służby Więzienne2j.
Ad 6
Regularne doposażanie jednostek penitencjarnych w nowoczesny sprzęt ochronny jest
elementem konsekwentnie realizowanej polityki, której celem jest nie tylko poprawa
bezpieczeństwa samych funkcjonariuszy, ale także zwiększenie stabilności i porządku
w zakładach karnych i aresztach śledczych.
W celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w jednostkach organizacyjnych Służby
Więziennej w sierpniu br. do okręgowych inspektoratów oraz ośrodków szkolenia SW
przekazana została kwota 6 669 564 zł na doposażenie funkcjonariuszy w niezbędne
elementy wyposażenia (kamizelki i hełmy kuloodporne, kaski ochronne, rękawice
ochronne, tarcze ochronne).
Łączna wartość środków finansowych przekazanych w 2025 r. na ten cel do jednostek
podstawowych wynosi 31 019 564 zł3.
Ponadto zostaną przekazane środki finansowe przeznaczone na przeprowadzenie jeszcze
w bieżącym roku niezbędnych remontów w aresztach śledczych i zakładach – co również
przyczyni się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa kadry penitencjarnej przy realizacji
codziennych obowiązków służbowych.
Ad 7
W Centralnym Zarządzie Służby Więziennej podjęte zostały działania w celu
kompleksowego uregulowania zasad funkcjonowania formacji i zapewnienia
bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników podczas wykonywania obowiązków
służbowych. W ramach dotychczas zrealizowanych działań wymienić należy przede
wszystkim powołanie zespołu do przygotowania projektu ustawy pragmatycznej, a także
zespołu do spraw określenia kierunków rozwoju więziennictwa.
Efektem pracy drugiego z zespołów jest dokument pn. „Kierunki rozwoju więziennictwa
w latach 2025-2027. Strategiczne cele stojące przed Służbą Więzienną w najważniejszych
2 https://czsw.bip.gov.pl/prawo-i-prace-legislacyjne/wytyczne-dyrektora-generalnego-sluzby-
wieziennej.html
3 w ramach budżetu Biura Ochrony i Spraw Obronnych CZSW
-- 2 of 4 --
3
obszarach jej funkcjonowania oraz metody ich realizacji”4, który zawiera długofalowe
założenia dotyczące m.in. zmiany struktury jednostek penitencjarnych i zapewnienia
bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników.
Zadania w tym zakresie będą sukcesywnie realizowane, m.in. w oparciu o wnioski
wypracowane przez zespół do spraw opracowania rozwiązań na rzecz poprawy warunków
pełnienia służby i bezpieczeństw funkcjonariuszy Służby Więziennej, powołany na mocy
zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lipca 2024 r.
Ad 8
W związku z wynikami kontroli NIK w Służbie Więziennej zostaną zmienione wytyczne
dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa osobistego funkcjonariuszy i pracowników we
wszystkich oddziałach mieszkalnych.
W nowym akcie przygotowywanym w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej
doprecyzowane zostały wymogi dotyczące instalacji alarmowych oraz bezpiecznej
organizacji pomieszczeń funkcjonariuszy i pracowników w oddziałach mieszkalnych, które
mają zostać zrealizowane do końca bieżącego roku.
1 października 2025 r. weszły w życie Wytyczne nr 2/25 Dyrektora Generalnego Służby
Więziennej z 4 września 2025 r. w sprawie technicznego zabezpieczenia ochronnego
w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej5.
Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadza regularne kontrole bezpieczeństwa,
w szczególności w tych zakładach karnych i aresztach śledczych, w których występują
zdarzenia nadzwyczajne (np. napaści, próby samobójcze).
Ad 9
Jak wskazano w Ad. 7, w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej podjęte zostały działania
w celu kompleksowego uregulowania zasad funkcjonowania formacji i zapewnienia
bezpieczeństwa funkcjonariuszy i pracowników podczas wykonywania obowiązków
służbowych. Powołany został m.in. zespół do przygotowania projektu ustawy
pragmatycznej - zgodnie z deklaracją jego przewodniczącego, na początku grudnia br.
projekt ustawy ma zostać przekazany do Ministerstwa Sprawiedliwości.
4 https://czsw.bip.gov.pl/prawo-i-prace-legislacyjne/kierunki-rozwoju-wieziennictwa-w-latach-2025-
2027.html
5 https://czsw.bip.gov.pl/prawo-i-prace-legislacyjne/wytyczne-dyrektora-generalnego-sluzby-
wieziennej.html
-- 3 of 4 --
4
Aktualnie dyskutowane rozwiązania dotyczą również m.in. świadczeń funkcjonariuszy,
w tym tzw. świadczenia mieszkaniowe na wzór rozwiązań wprowadzanych w służbach
podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Ad 10
Wszyscy funkcjonariusze i pracownicy zakładów karnych i aresztów śledczych6 mają zostać
wyposażeni w indywidualne sygnalizatory antynapadowe do końca bieżącego roku7.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
6 obecnie w indywidualne sygnalizatory antynapadowe wyposażeni są funkcjonariusze i pracownicy
wykonujących zadania w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności.
7 aktualnie trwają jeszcze ostatnie prace legislacyjne dotyczące projektu wytycznych w sprawie wymagań
technicznych i ochronnych dla pawilonów zakwaterowania osadzonych w jednostkach organizacyjnych Służby
Więziennej.
-- 4 of 4 --