Interpelacja w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11661
do ministra aktywów państwowych, ministra energii
w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA
Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski, Maciej Tomczykiewicz, Ewa Kołodziej, Urszula Koszutska, Krzysztof Gadowski, Marek Krząkała, Mateusz Bochenek
Data wpływu: 08-08-2025
Szanowni Panowie Ministrowie, z uwagą i dużym zaniepokojeniem, jako parlamentarzyści reprezentujący województwo śląskie w parlamencie, przyjmujemy aktualną trudną sytuację finansową strategicznego producenta węgla koksującego Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA (JSW) oraz polskiego górnictwa i powiązanej branży hutniczej. Sytuacja ta jest przedmiotem kierowanych do nas pism, a także szerokiej dyskusji braci górniczej i lokalnej społeczności. Temat ten był również podjęty podczas spotkania w dniu 28 lipca br. Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Katowicach z udziałem m.in. prezesa spółki, marszałka województwa śląskiego, strony społecznej, pracodawców, a także (gościnnie) parlamentarzystów z woj. śląskiego.
Spółka przez lata była ważnym elementem gospodarki zarówno regionu, jak i całego kraju. Odprowadzała zobowiązania, płaciła duże podatki do budżetu państwa i do budżetów lokalnych samorządów. Obecna trudna sytuacja wymaga nie tylko zaangażowania zarządu, pracowników, strony społecznej, ale też rządu i podjęcia decyzji, które zarówno uchronią miejsca pracy - tylko w grupie kapitałowej JSW zatrudnionych jest blisko 30 tys. pracowników, a do tego należy doliczyć branżę okołogórniczą - jak i zachowają nasz potencjał przemysłowy, zwłaszcza w kontekście potrzeb rozwoju możliwości obronnych kraju.
Skomplikowana sytuacja spółki to efekt wielu zależności w tym m.in. zaszłości i podejmowanych decyzji przez poprzednie zarządy, uwarunkowań światowych: cena dolara, cena węgla koksującego, import z innych krajów.
Zwracamy również uwagę, że JSW wnioskuje o zwrot 1,6 miliarda złotych zapłaconych w ramach tzw. składki solidarnościowej. Spółka złożyła wniosek do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrot tej kwoty. JSW argumentuje, że składka ta, nałożona na podstawie tzw. specustawy z 2023 roku, negatywnie wpłynęła na wynik finansowy spółki. Resort klimatu odmówił wcześniej wszczęcia postępowania w tej sprawie. JSW podtrzymuje swoje stanowisko, argumentując, że składka ta była nadpłatą. Jako posłowie uważamy, że zwrot do JSW tej kwoty jest celowy i pozwoliłby poprawić sytuację finansową spółki.
Odnotowujemy, że niepewność i zniecierpliwienie pojawia się także wśród pracowników pozostałych spółek górniczych i kopalń. Na dalsze decyzje ustawowe odnośnie do warunków odejść z górnictwa, jak i przechodzenia do innych kopalń, czekają m.in. górnicy w Polskiej Grupie Górniczej - wygaszanie kopalni Bielszowice w Rudzie Śląskiej, jak i Węglokoks Kraj – zapowiadana likwidacja wydobycia w KWK Bobrek w Bytomiu.
To wszystko wymaga szerokich dyskusji i podejmowania rozwiązań, również w gronie przedstawicieli branży górniczej, parlamentarzystów i przedstawicieli Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz Ministerstwa Energii, które pomogą rozwinąć polski przemysł, w tym jak najdłużej jak to będzie możliwe utrzymać sprawnie funkcjonujące polskie górnictwo oraz objąć mechanizmami wsparcia m.in. JSW zgodnie z umową społeczną dotyczącą transformacji sektora górniczego węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego.
W związku z powyższym zorganizowanie niezwłocznie spotkania z udziałem parlamentarzystów i przedstawicieli branżowych ministerstw w przedmiotowej sprawie jest więc koniecznością.
Zwracamy się więc z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Jakie działania poprawiające sytuację JSW SA podejmują i planują w dalszej kolejności Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Energii?
2. Na jakim etapie jest proces notyfikacji umowy społecznej dla górnictwa?
3. Na jakim etapie jest przygotowanie nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która będzie miała bardzo duże znaczenie dla przyszłości tysięcy pracowników kopalń przewidzianych w najbliższym czasie do likwidacji?
4. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmie działania wspierające zarząd JSW w staraniach o zwrot zapłaconej kwoty 1,6 mld zł w ramach tzw. składki solidarnościowej, a będącej przedmiotem sporu pomiędzy JSW a Ministerstwem Klimatu i Środowiska?
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10090 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.333.2025
IK: 1152162
Warszawa, 18 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT11661, Pana Łukasza
Ściebiorowskiego, Posła na Sejm RP oraz grupy Posłów na Sejm RP z dnia 25 sierpnia
2025 r. w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW S.A. w zakresie
właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Skarb Państwa jest akcjonariuszem spółki notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych
w Warszawie – Jastrzębskiej Spółce Węglowej S.A. (dalej: JSW S.A., Spółka) i jako
akcjonariuszowi przysługują mu wyłącznie uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych,
które są ściśle określone w Statucie JSW S.A. oraz w przepisach prawa, w szczególności
w art. 3751 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, zgodnie z którym
walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń
dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Minister Aktywów Państwowych zobowiązany jest działać w granicach wytyczonych przez
przepisy prawa. Zarządzanie Spółką jest wyłączną kompetencją Zarządu, natomiast
sprawowanie stałego nadzoru nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach, zostało
przypisane Radzie Nadzorczej.
Minister Aktywów Państwowych skorzystał ze swoich uprawnień i powołał w dniu
28 sierpnia 2025 r. nowego członka Rady Nadzorczej, który jest menedżerem z wieloletnim
doświadczeniem w dużych spółkach kapitałowych na stanowiskach członka zarządu oraz
dyrektora, przede wszystkim w obszarze ekonomiczno-finansowym.
1 września 2025 r. Rada Nadzorcza podjęła decyzję o odwołaniu Zastępcy Prezesa Zarządu
ds. Ekonomicznych. Jednocześnie delegowała jednego członka Rady do czasowego
wykonywania obowiązków Wiceprezesa ds. Ekonomicznych XI kadencji od 1 września
2025 r. do 30 listopada 2025 r. Powyższe działania mają wzmocnić nadzór nad Spółką oraz
przyspieszyć wdrażanie planu restrukturyzacji Spółki.
Zarząd JSW S.A. realizuje Plan Strategicznej Transformacji, w którym położono nacisk na
zwymiarowanie konkretnych celów chroniących płynność finansową, a także na realizację
zadań/inicjatyw ograniczających lub niwelujących koszty, które nie mają wpływu na
potencjał operacyjny JSW S.A. i spółek zależnych.
Odnośnie wdrożenia Planu Strategicznej Transformacji JSW S.A. należy wskazać, że
w ramach tego programu Spółka realizuje zadania/inicjatywy w kluczowych obszarach:
poprawa efektywności wydobycia, optymalizacja procesów zakupowych, racjonalizacja
wydatków inwestycyjnych i optymalizacja funkcji wsparcia. W ramach tych obszarów
realizowany jest szereg inicjatyw mających na celu zwiększenie wolumenu oraz marżowości
wydobycia (model „Efektywna Kopalnia”), wprowadzenie szeregu zmian w planowaniu
zakupów i gospodarce materiałowej, redukcję zbędnych wydatków inwestycyjnych oraz
-- 1 of 3 --
uproszczenie i digitalizacja procesów funkcji wsparcia we wszystkich spółkach Grupy
Kapitałowej.
Równolegle Zarząd prowadzi rozmowy z instytucjami finansowymi w celu uelastycznienia
struktury finansowania JSW S.A. Istotnym komponentem poprawiającym sytuację
finansową Spółki jest również potencjał sprzedaży węgla energetycznego i koksowego ze
zwałów.
Aktualna pomoc dla spółek górniczych wydobywających węgiel kamienny, udzielana na
podstawie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, wynika z podpisanej
w maju 2021 r. Umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla
kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego. Umowa
została uzgodniona i podpisana przez stronę rządową, stronę związków zawodowych
i zarządy spółek górniczych. Wspomniana pomoc polega m.in. na dopłatach do kosztów
redukcji zdolności produkcyjnych w ramach uzgodnionego planu zamknięcia
poszczególnych kopalń. Jest to pomoc na transformację i stopniową likwidację branży
wydobywczej węgla kamiennego energetycznego (harmonogram zamykania kopalń
objętych pomocą jest zawarty w Umowie) z jednoczesnym uwzględnieniem kwestii
społecznych i bezpieczeństwa energetycznego.
Jeżeli pojawi się nowa propozycja dotycząca sektora górnictwa, która objęłaby JSW S.A.,
Ministerstwo Aktywów Państwowych weźmie udział w uzgodnieniach i przedstawi swoje
stanowisko.
Z informacji publikowanych przez JSW S.A. wynika, że wniosek o zwrot składki
solidarnościowej został złożony do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Natomiast
w związku ze zmianami w zakresie właściwości resortów wniosek trafił do rozpatrzenia
przez Ministerstwo Energii.
JSW S.A. była jedynym podmiotem w Polsce zobowiązanym do zapłaty składki
solidarnościowej, której naliczenie i zapłata skutkowało podwójnym obciążeniem dochodu
Spółki za 2022 rok - najpierw 19% podatkiem CIT, a dodatkowo 25% składką
solidarnościową. Zapłata składki solidarnościowej znacząco zwiększyła obciążenia
publicznoprawne dochodu JSW S.A. za 2022 rok.
JSW S.A. działała w koniunkturalnej branży. Aby przeciwdziałać wahaniom cen utworzony
został Fundusz Inwestycyjny Zamknięty (FIZ). Głównym celem utworzenia funduszu była
ochrona płynności finansowej Spółki, zabezpieczenie jej przed ryzykiem zmienności cen
węgla i koksu - w okresie wysokich zysków odkładać środki na funduszu, a w momencie
ponoszonych strat móc finansować się bez dokonywania restrukturyzacji finansowej
i personalnej. Wprowadzenie przepisów, które zabrały Spółce 1,6 mld wypracowanych
zysków, jest jedną z przyczyn dzisiejszej trudnej sytuacji JSW S.A. Nadmierne obciążenie
Spółki w 2023 r. przynosi teraz negatywne efekty.
Ministerstwo Aktywów Państwowych wspiera działania Zarządu JSW S.A. w staraniach
o zwrot zapłaconej kwoty 1,6 mld zł. Prowadzi także analizy w zakresie składki
solidarnościowej, jej wpływu na stan finansów JSW S.A. oraz możliwości jej zwrotu, aby
ewentualnie móc wesprzeć właścicielsko Spółkę w jej działaniach.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1152162.4251394.3406792
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 3 --
-- 3 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.76.2025.TŚ
Warszawa, 2025-10-10
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11661 Pana posła Łukasza Ściebiorowskiego oraz grupy
posłów w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA, uprzejmie informuję:
1. Jakie działania poprawiające sytuację JSW S.A. podejmują i planują w dalszej
kolejności Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Energii?
Ministerstwo Energii jest w stałym kontakcie z Ministerstwem Aktywów Państwowych,
a sytuacja w Jastrzębskiej Spółce Węglowej S.A. jest na bieżąco monitorowana. Współpraca
resortów ma charakter analityczny i koordynacyjny, obejmując wymianę informacji
dotyczących kondycji finansowej spółki, realizowanych projektów inwestycyjnych oraz
potencjalnych zagrożeń dla jej stabilności. Analizowane są możliwe instrumenty prawne
i ekonomiczne, które będą mogły zostać wykorzystane w przypadku pogorszenia się
sytuacji rynkowej, w tym m.in. kwestie związane z mechanizmami osłonowymi oraz rolą
węgla koksowego jako surowca strategicznego dla polskiego przemysłu hutniczego.
Podejmowane działania mają na celu nie tylko krótkoterminową poprawę sytuacji spółki, ale
również wskazanie kierunków jej rozwoju w perspektywie średnio i długookresowej, tak aby
mogła ona skutecznie funkcjonować w zmieniającym się otoczeniu gospodarczym
i regulacyjnym.
2. Na jakim etapie jest proces notyfikacji Umowy Społecznej dla górnictwa?
Program pomocowy dla sektora górnictwa węgla kamiennego – tzw. Nowy System Wsparcia
został prenotyfikowany w maju 2021 r. Pełna notyfikacja miała miejsce w marcu 2022 r., a w
październiku 2024 r. wniosek został zaktualizowany. Minister Przemysłu, która pozostawała
do końca lipca 2025 r. odpowiedzialna za proces notyfikacji, odbyła kilkukrotnie spotkania w
Komisji Europejskiej w sprawie tego procesu. Ostatnie spotkanie
z przedstawicielami Dyrekcji ds. Konkurencji Komisji Europejskiej miało miejsce 25 czerwca
br. Następnie 16 lipca 2025 r. odbyło się techniczne spotkanie, w którym udział wzięły
oprócz przedstawicieli Ministerstwa Przemysłu, także zespoły robocze Komisji Europejskiej
i UOKiK. Z kolei 25 września br. doszło do spotkania przedstawicieli Ministerstwa Energii,
z UOKiK i stałym Przedstawicielstwem RP przy UE. Podkreślić należy, że proces notyfikacji
jest w toku i jest kontynuowany przez Ministerstwo Energii. Kolejne spotkanie
z przedstawicielami KE odbędzie się w nadchodzących tygodniach. Jednocześnie
zaznaczenia wymaga, że intencją strony polskiej jest uzyskanie decyzji pozytywnej -
uznającej program pomocowy za zgodny z rynkiem wewnętrznym, a co za tym idzie
zatwierdzenie udzielanej pomocy.
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Książęca 4
me@me.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 2
3. Na jakim etapie jest przygotowanie nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu
górnictwa, która będzie miała bardzo duże znaczenie dla przyszłości tysięcy
pracowników kopalń przewidzianych w najbliższym czasie do likwidacji kopalń.
Proces legislacyjny związany z nowelizacją ustawy o funkcjonowaniu górnictwa jest już na
wysokim stopniu zaawansowania. Celem projektowanych zmian jest wprowadzenie
spójnych i stabilnych ram prawnych dla procesu wygaszania kopalń przy jednoczesnym
zapewnieniu pracownikom niezbędnych osłon socjalnych. Projekt ustawy 11 września br.
został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów i skierowany do dalszych prac.
Następnie 16 września br. odbyła się Komisja Prawnicza RCL, a 24 września br. projekt został
pozytywnie zaopiniowany przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. W
najbliższym czasie projekt trafi pod obrady Rady Ministrów.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-10-10 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --