Interpelacja w sprawie przestrzegania przez organa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE o pytaniu prejudycjalnym w sprawach rolnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11660
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przestrzegania przez organa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE o pytaniu prejudycjalnym w sprawach rolnych
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 08-08-2025
W dniu 5 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skierował, w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22, pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o następującej treści:
„Czy użyty w przepisach art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 95/312 z dnia 23 grudnia 1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L 2013.347.549) zwrot <<korzyści>> należy interpretować w ten sposób, że oznacza on nieprzyznanie lub wycofanie całej płatności wynikającej z sektorowego prawodawstwa rolnego, czy wyłącznie tej części płatności, która wynika ze stworzenia sztucznych warunków.“
Zadając to pytanie, sąd zmierza do ustalenia, czy w sprawach, w których zarzuca się rolnikom sztuczny podział gospodarstwa rolnego w celu ominięcia mechanizmu degresywności stawek płatności bądź limitów powierzchniowych, organa ARiMR uprawnione są do odmowy wypłaty całości płatności, czy też jedynie uprawnione są do odmowy wypłaty tej części płatności, która stanowi korzyść do uzyskania której beneficjenci zmierzali, dokonując sztucznego podziału gospodarstwa.
W chwili obecnej toczy się przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wiele postępowań, w których organy te – rozpatrując wnioski płatnościowe producentów rolnych – weryfikują czy beneficjenci ci nie dopuścili się stworzenia sztucznych warunków. W przypadku, w którym organa ARiMR, w toku prowadzonego postępowania dowodowego, ustalą stworzenie sztucznych warunków, konieczne będzie wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej przyznanie płatności. Elementem takiej decyzji powinno być określenie jakiej kwoty płatności odmawia się producentowi rolnemu, który dopuścił się stworzenia sztucznych warunków. Określenie tej kwoty zależne jest od tego, jakiej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22 udzieli Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wydanie na obecnym etapie decyzji administracyjnej odmawiającej wypłaty całości płatności, przy świadomości, że kwestia prawidłowej wykładni przepisów unijnych jest przedmiotem rozstrzygania przez TSUE, może być uznane za działanie nieprawidłowe i w szczególności naruszające wynikający z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wydając decyzję odmawiającą płatności z uwagi na stworzenie sztucznych warunków, organa ARiMR nie są bowiem w stanie uniknąć dokonania wykładni przepisów objętych cytowanym wyżej pytaniem prejudycjalnym. Dokonując takiej wykładni, narażają się na ryzyko, że zastosowana przez nie wykładnia będzie sprzeczna z wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ponadto naruszenie obowiązku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., to jest brak oczekiwania na rozstrzygnięcie TSUE, może być traktowane jako niedopełnienie obowiązku wyrażonego w tym przepisie, które może skutkować naruszeniem prywatnego interesu producentów rolnych dotkniętych wydaniem decyzji implementującej wykładnię przepisów unijnych ocenioną w przyszłości jako wadliwa przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi dokonał samodzielnie, bądź zlecił to prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, analizy prawnej obowiązku zawieszenia postępowań administracyjnych, w których zachodzi ryzyko wydania decyzji odmawiającej płatności rolnych z uwagi na stworzenie sztucznych warunków, do czasu udzielenia przez TSUE odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22? Jeśli tak, to jakie są wyniki takiej analizy?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi planuje – w związku z zadaniem pytania prejudycjalnego w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22 – dokonać zmiany wydanego na podstawie art. 4 ustawy z dnia dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1741) dokumentu „Wytyczne podstawowe w zakresie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027“, znak MRiRW/PSWPR 2023–2027/1(3), przez wprowadzenie w tych wytycznych obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych angażujących weryfikację stworzenia sztucznych warunków do czasu udzielenia przez TSUE odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22?
Czy minister rolnictwa i rozwoju wsi planuje wdrożyć działania zmierzające do ochrony kierowników biur powiatowych ARiMR oraz dyrektorów oddziałów regionalnych ARiMR przed ryzykiem wszczęcia i prowadzenia przeciwko nim postępowań dotyczących przekroczenia uprawnień w związku z wydawaniem decyzji administracyjnych odmawiających w całości przyznania płatności z uwagi na stworzenie sztucznych warunków bez oczekiwania na rozstrzygnięcie przez TSUE o pytaniu prejudycjalnym zadanym w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22 (tj. w związku z naruszeniem obowiązku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.)?
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11632 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 10 września 2025 r.
znak sprawy: DPB.ro.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 11660 Pana Posła Michała Połoboczek
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację „w sprawie przestrzegania przez organy Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikającego z Kodeksu postępowania
administracyjnego obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych do czasu
rozstrzygnięcia przez TSUE o pytaniu prejudycjalnym w sprawach rolnych”
wyjaśniam, co następuje.
Odnosząc się do pytania 1: Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokonał
samodzielnie, bądź zlecił to Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa, analizy prawnej obowiązku zawieszenia postępowań administracyjnych,
w których zachodzi ryzyko wydania decyzji odmawiającej płatności rolnych z uwagi
na stworzenie sztucznych warunków, do czasu udzielenia przez TSUE odpowiedzi na
pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22? Jeśli tak, to jakie
są wyniki takiej analizy?
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie
mogą skutkować ingerencją w tok oraz wyniki postępowań administracyjnych, które
pozostają w zakresie uprawnień właściwego organu administracyjnego, tj. Prezesa
ARiMR, dyrektora oddziału regionalnego ARiMR albo kierownika biura powiatowego
ARiMR. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA (1), organy
administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działania organów
-- 1 of 6 --
2 | S t r o n a
bez podstawy prawnej i poza granicami prawa albo z naruszeniem tych granic są
zawsze nielegalne i mogą rodzić odpowiedzialność konstytucyjną i karną osób te
działania podejmujących, a także odpowiedzialność odszkodowawczą państwa.
W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu
Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów
regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych -
dyrektor oddziału regionalnego, w myśl art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r.
o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (2).
W związku z powyższym MRiRW nie posiada kompetencji, aby ingerować w tok
postępowań administracyjnych, w których nie działa jako organ prowadzący te
postępowania.
Pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE przez Naczelny Sąd Administracyjny
w Warszawie w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22 dotyczy wykładni przepisów
art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 (3) oraz art. 60
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (4).
Obowiązek zawarty w art. 97 § 1 pkt 4 KPA dot. obligatoryjnego zawieszenia
postępowania przez organ administracji publicznej w przypadku, gdy rozpatrzenie
sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia
wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne rozumiane jest jako stan,
w którym wydanie decyzji nie jest możliwe co do istoty sprawy bez rozstrzygnięcia
sprawy przez inny organ lub sąd. Konieczne jest więc rozstrzygnięcie (spełnienia
określonej przesłanki pozytywnej lub negatywnej), którego organ samodzielnie nie
może rozstrzygnąć, ponieważ należy ona do kompetencji innego organu. Prawo
materialne wyznacza granice wystąpienia w sprawie zagadnienia wstępnego. Zatem
zagadnieniem wstępnym nie jest wykładnia danego przepisu, ponieważ nie stanowi
ona o podjęciu decyzji co do istoty sprawy.
Aby zastosować przesłankę z art. 97 § 1 pkt 4 KPA musi również istnieć bezpośredni
związek przyczynowy pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a rozstrzygnięciem sprawy
administracyjnej. Wskazany pogląd przedstawia się w orzecznictwie Naczelnego
Sądu Administracyjnego, a mianowicie: „Chodzi tu o istnienie bezpośredniego
związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy
administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez
-- 2 of 6 --
3 | S t r o n a
inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę
wydania decyzji. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem
pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest
tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie.
Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie
przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego”1.
W związku z powyższym, w opinii MRiRW, nie zachodzi konieczność zawieszenia
postępowania w danej sprawie ze względu na wystąpienie w innej analogicznej
sprawie pytania prejudycjalnego, które mogłoby mieć potencjalny wpływ na treść
wydanej decyzji.
Ponadto należy wyjaśnić, że w przepisach art. 97 KPA uregulowano obligatoryjne
przesłanki zawieszania postępowania. W przypadku zaistnienia tych przesłanek
organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do zawieszenia postępowania.
Natomiast w przepisach art. 98 KPA uregulowano możliwość zawieszania
postępowania, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało
wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi
społecznemu.
Mając na uwadze powyższe, w opinii MRiRW, nie zachodzi potrzeba dokonywania
analizy prawnej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesa Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącej obowiązku zawieszenia
postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do pytania 2: Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje –
w związku z zadaniem pytania prejudycjalnego w sprawie o sygn. akt I GSK 1486/22
– dokonać zmiany wydanego na podstawie art. 4 Ustawy z dnia 8 lutego 2023 r.
o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz.U.
z 2024 r. poz. 1741) dokumentu „ Wytyczne podstawowe w zakresie pomocy
finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023–2027 ”, znak MRiRW/PSWPR 2023–2027/1(3), poprzez wprowadzenie
w tych wytycznych obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych
angażujących weryfikację stworzenia sztucznych warunków do czasu udzielenia
1 Wyrok NSA z 16.04.2025 r., I OSK 675/23, LEX nr 3896011.
-- 3 of 6 --
4 | S t r o n a
przez TSUE odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn.
akt I GSK 1486/22?
W odpowiedzi na pytanie nr 1 wyjaśniono, dlaczego pytanie prejudycjalne nie
stanowi zagadnienia wstępnego, które obligatoryjnie zobowiązuje organ
administracyjny do zawieszenie postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 KPA) w związku
z tym MRiRW nie planuje uwzględnić wniosku o wprowadzenie w wytycznych
„obowiązku zawieszania postępowań administracyjnych angażujących weryfikację
stworzenia sztucznych warunków”.
Ponadto należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią ust. 3 rozdziału IV Wytycznych
podstawowych w zakresie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Wytyczne podstawowe), mają one
zastosowanie do interwencji Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS
WPR), o których mowa w podrozdziale III.2, z tym że rozdział V ma również
zastosowanie do interwencji PS WPR, o których mowa w podrozdziale III.1. Oznacza
to, że co do zasady Wytyczne podstawowe mają zastosowanie do interwencji PS
WPR, w których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu
pomocy. Do interwencji PS WPR, w których pomoc jest przyznawana w drodze
decyzji administracyjnej, zastosowanie ma jedynie rozdział V Wytycznych
podstawowych dotyczący harmonogramu naborów wniosków o przyznanie pomocy.
Stosownie do art. 81 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027 (ustawa o PS WPR (5), przepisów KPA nie stosuje się do postępowań
w sprawach o przyznanie pomocy w ramach interwencji, w których pomoc jest
przyznawana na podstawie umowy2, tj. do tych interwencji, do których zastosowanie
mają Wytyczne podstawowe.
Odnosząc się do pytania 3: Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wdrożyć
działania zmierzające do ochrony Kierowników Biur Powiatowych ARiMR oraz
Dyrektorów Oddziałów Regionalnych ARiMR przed ryzykiem wszczęcia i
prowadzenia przeciwko nim postępowań dotyczących przekroczenia uprawnień
2 „Do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach interwencji, w których pomoc
jest przyznawana na podstawie umowy, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania
administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów,
wyłączenia pracowników organu, udostępniania akt oraz skarg i wniosków, o ile przepisy
ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 66 ust. 1–3 stosuje się odpowiednio.” (art. 81.
ustawy o PS WPR).
-- 4 of 6 --
5 | S t r o n a
w związku z wydawaniem decyzji administracyjnych odmawiających w całości
przyznania płatności z uwagi na stworzenie sztucznych warunków bez oczekiwania
na rozstrzygnięcie przez TSUE o pytaniu prejudycjalnym zadanym w sprawie o sygn.
akt I GSK 1486/22 (tj. w związku z naruszeniem obowiązku z art. 97 § 1 pkt. 4) KPA)?
W odpowiedzi na pytanie nr 1 wyjaśniono, że pytanie prejudycjalne nie stanowi
zagadnienia wstępnego, które obligatoryjnie zobowiązuje organ administracyjny do
zawieszenie postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 KPA). Wynik innego postępowania,
które może mieć wpływ na treść decyzji nie stanowi o zaistnieniu przesłanki
zagadnienia wstępnego uprawniającej organ do zawieszenia postępowania
administracyjnego.
Uprzejmie informuję, że strona postępowania, zgodnie z art. 145aa § 1 KPA, posiada
uprawnienie żądania wznowienia postępowania w przypadku, gdy zostało wydane
orzeczenie TSUE, które ma wpływ na treść wydanej decyzji. Skargę o wznowienie
wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej.
Należy wskazać, że organ przy wydawaniu decyzji jest związany przepisami prawa,
a także działa na ich podstawie (art. 6 KPA). Strona posiada wszystkie możliwe środki
prawne wynikające z powszechnie obowiązującego prawa, aby dochodzić swoich
praw przed organami administracji publicznej.
W związku z powyższym MRiRW nie planuje wdrożenia tego typu działania na rzecz
Kierowników Biur Powiatowych ARiMR oraz Dyrektorów Oddziałów Regionalnych
ARiMR.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.),
-- 5 of 6 --
6 | S t r o n a
(2) Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 z późn. zm.),
(3) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.
w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L
312 z 23.12.1995, s. 1),
(4) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,
zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady
(EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000,
(WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347, 20.12.2013, p.549
z późn. zm.),
(5) Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 oraz z 2025 r. po. 321).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa RM - Departament Praw Parlamentarnych
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 6 of 6 --