Interpelacja nr 11654
Interpelacja w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (50%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce
Interpelacja nr 11654
do ministra zdrowia
w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 07-08-2025
Szanowna Pani Minister!
Mimo że w przestrzeni publicznej coraz więcej mówi się o chorobie Alzheimera, zdaje się, że to wciąż za mało, ponieważ ta choroba, przez którą cierpi nie tylko pacjent, ale i cała jego rodzina, nadal jest w Polsce zbyt późno diagnozowana – zazwyczaj, gdy pojawią się objawy mocno utrudniające codzienne funkcjonowanie. Wskutek tego białko tau i beta-amyloid niszczą bezpowrotnie komórki mózgowe osób, które na nią zapadły.
Od niedawna możemy jednak zdiagnozować chorobę Alzheimera lub bezobjawowo oszacować ryzyko zachorowania na nią w przyszłości dzięki małoinwazyjnemu badaniu Beta-Amyloid 1-42/1-40 z krwi. Niestety, dziś można wykonać je wyłącznie prywatnie, a jego koszt wynosi blisko 900 zł. Niewiele osób na to stać.
Badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 nie ma dostępnego ani w pakiecie badań, które lekarz rodzinny może zlecić w publicznej ochronie zdrowia, ani w pakiecie badań w ramach nowego programu Moje Zdrowie. Zdaje się jednak, że powinno być ono włączone do takich pakietów, bowiem prognozuje się, iż w 2050 roku ponad 1,7 mln polskich seniorów dotkniętych będzie otępieniem (demencją), a spośród nich 1,2 mln będzie mierzyć się z chorobą Alzheimera. Jeśli chcemy, aby system zdrowia nie był nadwyrężony koniecznością długoletniego leczenia zwiększającej się liczby pacjentów, system pomocy społecznej koniecznością zapewnienia im wsparcia, a gospodarka obciążona wskutek rezygnacji najbliższych osób z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorymi, należy postawić na właściwą, wczesną diagnostykę. To z kolei pozwoli na szybsze podjęcie leczenia, np. lekiem Lekanemab, blokującym uszkadzanie komórek nerwowych przez białko tau i beta-amyloid, który 3 lata temu został zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych, a w ubiegłym roku przez EMA.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do przedstawionej kwestii?
Czy możliwe jest włączenie do pakietu badań, które lekarz rodzinny może zlecić w publicznej ochronie zdrowia i/lub pakietu badań w ramach nowego programu Moje Zdrowie, np. dla osób 40+, małoinwazyjnego badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 z krwi? Jeśli tak, kiedy może to nastąpić? Jeśli zaś nie, jaka jest tego przyczyna?
Czy ministerstwo już analizowało bądź będzie analizować możliwość dofinansowania badań genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera - genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2, które dziś również są bardzo kosztowne, a równocześnie pomocne w pogłębianiu diagnostyki w kierunku wykrycia choroby Alzheimera? Co ewentualnie stoi temu na przeszkodzie?
Jakie inne działania związane z diagnostyką choroby Alzheimera zamierza podjąć ministerstwo?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 11654
do ministra zdrowia
w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w Polsce
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 07-08-2025
Szanowna Pani Minister!
Mimo że w przestrzeni publicznej coraz więcej mówi się o chorobie Alzheimera, zdaje się, że to wciąż za mało, ponieważ ta choroba, przez którą cierpi nie tylko pacjent, ale i cała jego rodzina, nadal jest w Polsce zbyt późno diagnozowana – zazwyczaj, gdy pojawią się objawy mocno utrudniające codzienne funkcjonowanie. Wskutek tego białko tau i beta-amyloid niszczą bezpowrotnie komórki mózgowe osób, które na nią zapadły.
Od niedawna możemy jednak zdiagnozować chorobę Alzheimera lub bezobjawowo oszacować ryzyko zachorowania na nią w przyszłości dzięki małoinwazyjnemu badaniu Beta-Amyloid 1-42/1-40 z krwi. Niestety, dziś można wykonać je wyłącznie prywatnie, a jego koszt wynosi blisko 900 zł. Niewiele osób na to stać.
Badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 nie ma dostępnego ani w pakiecie badań, które lekarz rodzinny może zlecić w publicznej ochronie zdrowia, ani w pakiecie badań w ramach nowego programu Moje Zdrowie. Zdaje się jednak, że powinno być ono włączone do takich pakietów, bowiem prognozuje się, iż w 2050 roku ponad 1,7 mln polskich seniorów dotkniętych będzie otępieniem (demencją), a spośród nich 1,2 mln będzie mierzyć się z chorobą Alzheimera. Jeśli chcemy, aby system zdrowia nie był nadwyrężony koniecznością długoletniego leczenia zwiększającej się liczby pacjentów, system pomocy społecznej koniecznością zapewnienia im wsparcia, a gospodarka obciążona wskutek rezygnacji najbliższych osób z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad chorymi, należy postawić na właściwą, wczesną diagnostykę. To z kolei pozwoli na szybsze podjęcie leczenia, np. lekiem Lekanemab, blokującym uszkadzanie komórek nerwowych przez białko tau i beta-amyloid, który 3 lata temu został zarejestrowany w Stanach Zjednoczonych, a w ubiegłym roku przez EMA.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do przedstawionej kwestii?
Czy możliwe jest włączenie do pakietu badań, które lekarz rodzinny może zlecić w publicznej ochronie zdrowia i/lub pakietu badań w ramach nowego programu Moje Zdrowie, np. dla osób 40+, małoinwazyjnego badania Beta-Amyloid 1-42/1-40 z krwi? Jeśli tak, kiedy może to nastąpić? Jeśli zaś nie, jaka jest tego przyczyna?
Czy ministerstwo już analizowało bądź będzie analizować możliwość dofinansowania badań genetycznych predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera - genów APOE, APP, PSEN1, PSEN2, które dziś również są bardzo kosztowne, a równocześnie pomocne w pogłębianiu diagnostyki w kierunku wykrycia choroby Alzheimera? Co ewentualnie stoi temu na przeszkodzie?
Jakie inne działania związane z diagnostyką choroby Alzheimera zamierza podjąć ministerstwo?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5103 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.146.2025
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11654 w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w
Polsce, złożoną przez Panią Poseł Katarzynę Osos, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Na wstępie należy wskazać, że planowane jest przyjęcie Programu Krajowego Programu
Działań wobec Chorób Otępiennych, polityki publicznej do roku 2030, co ma stanowić
realizację założeń Globalnego Planu działania odnoszącego się do odpowiedzi zdrowia
publicznego na demencję na lata 2017–2025, zatwierdzonego przez Światowe
Zgromadzenie Zdrowia w Genewie w 2017 r. (przedłużonego do 2031 r.), krajowych
dokumentów strategicznych, a także odpowiedź na zachodzące procesy demograficzne.
Opracowanie Programu ma za zadanie usystematyzowanie i skoordynowanie działań
aktualnie prowadzonych na rzecz osób z chorobami otępiennymi i ich bliskich, a także
wypracowanie nowych rozwiązań – stanowiących efekt współpracy międzyresortowej oraz
dialogu strony rządowej ze stroną społeczną – które wpłyną na poprawę jakości życia i
funkcjonowania osób chorych i ich opiekunów. W Programie priorytetowo potraktowano
kwestie dotyczące profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki chorób otępiennych.
Zaplanowano m.in. następujące działania:
Działanie 3.1.1
Ustalenie narzędzi wstępnej diagnostyki zaburzeń otępiennych w
podstawowej opiece zdrowotnej (termin realizacji: 2025-2026 r.),
Działanie 3.1.2
Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń
otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w
podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji
poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych, którego realizacja
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zaplanowana jest do 2027 r.
W związku z działaniem 3.1.2 możliwe są zmiany w katalogu świadczeń
gwarantowanych umożliwiające stosowanie rekomendowanej ścieżki
postępowania wspierającej wczesną diagnostykę zaburzeń otępiennych, w
szczególności przez finansowanie ze środków publicznych – na poziomie
podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji
poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych,
Działanie 4.1.1
Ustalenie zaleceń postępowania diagnostycznego i
terapeutycznego na różnych poziomach opieki - rekomendowane ścieżki pacjenta.
(termin realizacji: 2025-2027 r.).
W związku z działaniem 4.1.1 planowane jest ogłoszenie obwieszczenia Ministra
Zdrowia zawierającego zalecenia postępowania dotyczące diagnostyki i leczenia
chorób otępiennych, opracowane przez odpowiednie stowarzyszenia będące
zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu
krajowym, zrzeszające specjalistów w danej dziedzinie medycyny, na podstawie art.
11 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej ze
środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
W związku z powyższym ewentualne wdrożenie badania beta-amyloid 1-42/1-40 do
wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ oraz finansowanie wskazanych w
interpelacji badań genetycznych będzie w dużej mierze zależne od wypracowanych
wytycznych w ramach ww. Programu.
23 czerwca 2025 r. ww. Program został przekazany do uzgodnień zewnętrznych i
konsultacji publicznych (wersja przekazana do konsultacji została opublikowana na stronie:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/projekt-uchwaly-rady-ministrow-w-sprawie-
krajowegoprogramu-dzialan-wobec-chorob-otepiennych-na-lata-2025-2030). Konsultacje
zakończyły się 23 lipca 2025 r. i aktualnie trwa analiza zgłoszonych uwag. W związku z tym
treść ostatecznej wersji dokumentu może się różnić w porównaniu do wersji, która była
przedmiotem konsultacji publicznych. Warto zaznaczyć, że w pracach nad Programem
udział bierze również Krajowa Rada do spraw Neurologii, która jest organem
opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw zdrowia. Ponadto również na
posiedzeniach ww. Rady podejmowane były tematy dotyczące diagnostyki osób z
chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Alzheimera.
W odniesieniu do świadczenia „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” należy
wskazać, że świadczenie to obejmuje działania ukierunkowane na wczesną diagnostykę
chorób otępiennych. W ramach tego świadczenia pacjent wypełnia kwestionariusz bilansu
zdrowia osoby dorosłej, który dla osób powyżej 60. roku życia zawiera blok pytań
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dotyczących funkcji poznawczych. W przypadku stwierdzenia ryzyka występowania
zaburzeń funkcji poznawczych na podstawie odpowiedzi w kwestionariuszu, w dalszym
etapie przeprowadzana jest ocena funkcji poznawczych wykorzystująca skalę mini-COG.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.146.2025
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11654 w sprawie diagnostyki choroby Alzheimera w
Polsce, złożoną przez Panią Poseł Katarzynę Osos, uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Na wstępie należy wskazać, że planowane jest przyjęcie Programu Krajowego Programu
Działań wobec Chorób Otępiennych, polityki publicznej do roku 2030, co ma stanowić
realizację założeń Globalnego Planu działania odnoszącego się do odpowiedzi zdrowia
publicznego na demencję na lata 2017–2025, zatwierdzonego przez Światowe
Zgromadzenie Zdrowia w Genewie w 2017 r. (przedłużonego do 2031 r.), krajowych
dokumentów strategicznych, a także odpowiedź na zachodzące procesy demograficzne.
Opracowanie Programu ma za zadanie usystematyzowanie i skoordynowanie działań
aktualnie prowadzonych na rzecz osób z chorobami otępiennymi i ich bliskich, a także
wypracowanie nowych rozwiązań – stanowiących efekt współpracy międzyresortowej oraz
dialogu strony rządowej ze stroną społeczną – które wpłyną na poprawę jakości życia i
funkcjonowania osób chorych i ich opiekunów. W Programie priorytetowo potraktowano
kwestie dotyczące profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki chorób otępiennych.
Zaplanowano m.in. następujące działania:
Działanie 3.1.1
Ustalenie narzędzi wstępnej diagnostyki zaburzeń otępiennych w
podstawowej opiece zdrowotnej (termin realizacji: 2025-2026 r.),
Działanie 3.1.2
Wdrożenie rozwiązań z zakresu wczesnej diagnostyki zaburzeń
otępiennych obejmujących możliwość realizacji ze środków publicznych w
podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji
poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych, którego realizacja
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
zaplanowana jest do 2027 r.
W związku z działaniem 3.1.2 możliwe są zmiany w katalogu świadczeń
gwarantowanych umożliwiające stosowanie rekomendowanej ścieżki
postępowania wspierającej wczesną diagnostykę zaburzeń otępiennych, w
szczególności przez finansowanie ze środków publicznych – na poziomie
podstawowej opieki zdrowotnej – określonych testów sprawności funkcji
poznawczych oraz stosownych badań laboratoryjnych,
Działanie 4.1.1
Ustalenie zaleceń postępowania diagnostycznego i
terapeutycznego na różnych poziomach opieki - rekomendowane ścieżki pacjenta.
(termin realizacji: 2025-2027 r.).
W związku z działaniem 4.1.1 planowane jest ogłoszenie obwieszczenia Ministra
Zdrowia zawierającego zalecenia postępowania dotyczące diagnostyki i leczenia
chorób otępiennych, opracowane przez odpowiednie stowarzyszenia będące
zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami naukowymi o zasięgu
krajowym, zrzeszające specjalistów w danej dziedzinie medycyny, na podstawie art.
11 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej ze
środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
W związku z powyższym ewentualne wdrożenie badania beta-amyloid 1-42/1-40 do
wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu POZ oraz finansowanie wskazanych w
interpelacji badań genetycznych będzie w dużej mierze zależne od wypracowanych
wytycznych w ramach ww. Programu.
23 czerwca 2025 r. ww. Program został przekazany do uzgodnień zewnętrznych i
konsultacji publicznych (wersja przekazana do konsultacji została opublikowana na stronie:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/projekt-uchwaly-rady-ministrow-w-sprawie-
krajowegoprogramu-dzialan-wobec-chorob-otepiennych-na-lata-2025-2030). Konsultacje
zakończyły się 23 lipca 2025 r. i aktualnie trwa analiza zgłoszonych uwag. W związku z tym
treść ostatecznej wersji dokumentu może się różnić w porównaniu do wersji, która była
przedmiotem konsultacji publicznych. Warto zaznaczyć, że w pracach nad Programem
udział bierze również Krajowa Rada do spraw Neurologii, która jest organem
opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw zdrowia. Ponadto również na
posiedzeniach ww. Rady podejmowane były tematy dotyczące diagnostyki osób z
chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Alzheimera.
W odniesieniu do świadczenia „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” należy
wskazać, że świadczenie to obejmuje działania ukierunkowane na wczesną diagnostykę
chorób otępiennych. W ramach tego świadczenia pacjent wypełnia kwestionariusz bilansu
zdrowia osoby dorosłej, który dla osób powyżej 60. roku życia zawiera blok pytań
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
dotyczących funkcji poznawczych. W przypadku stwierdzenia ryzyka występowania
zaburzeń funkcji poznawczych na podstawie odpowiedzi w kwestionariuszu, w dalszym
etapie przeprowadzana jest ocena funkcji poznawczych wykorzystująca skalę mini-COG.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --