Interpelacja w sprawie niesprawiedliwego systemu rozliczeń energii elektrycznej dla mikroprzedsiębiorców będących prosumentami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11652
do ministra energii
w sprawie niesprawiedliwego systemu rozliczeń energii elektrycznej dla mikroprzedsiębiorców będących prosumentami
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 07-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w Polsce działa obecnie około 2,34 miliona mikroprzedsiębiorstw, które zatrudniają łącznie blisko 4,5 miliona osób i odpowiadają za ponad 30% krajowego PKB. Stanowią aż 95-96% wszystkich firm w kraju. To grupa, której kondycja ma bezpośredni wpływ na stabilność rynku pracy, lokalną gospodarkę i tempo rozwoju społeczno-gospodarczego.
W ostatnich miesiącach rząd i niektórzy przedstawiciele koalicji rządzącej deklarowali działania na rzecz obniżania kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. W przestrzeni medialnej pojawiały się również komunikaty sugerujące, że energia elektryczna stanie się tańsza dla małych firm. Tymczasem, zgodnie z oficjalnymi dokumentami rządowymi i stanowiskami Ministerstwa Klimatu i Środowiska, mechanizm zamrożenia cen energii obowiązuje w 2025 roku wyłącznie w odniesieniu do gospodarstw domowych. Mikroprzedsiębiorcy zostali z tego mechanizmu wyłączeni, co potwierdzają m.in. treść ustawy z 23 maja 2024 roku oraz komunikaty rządowe i branżowe.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się mieszkaniec Łodzi prowadzący działalność gospodarczą w Lutomiersku, który od dwóch lat posiada mikroinstalację fotowoltaiczną o mocy 6 kW. Inwestycja, podjęta po kampaniach medialnych i rządowych zachętach, kosztowała go ok. 30 000 zł. Zgodnie z przedstawionymi fakturami za energię elektryczną z maja i czerwca 2025 roku, jego firma: • zużyła odpowiednio 199 kWh i 148 kWh miesięcznie;
• w tym samym czasie wprowadziła do sieci po 375 kWh energii miesięcznie;
• za każdą kWh energii zużytej zapłaciła 0,795 zł netto;
• natomiast za każdą kWh wprowadzonej do sieci otrzymała tylko 0,266 zł (w maju) i 0,167 zł (w czerwcu);
• średni miesięczny bilans finansowy z oddanej energii wyniósł 91,39 zł;
• co oznacza, że zwrot z inwestycji nastąpi po 328 miesiącach, czyli za 27 lat i 4 miesiące.
Mimo że jego mikroinstalacja trzykrotnie przewyższa zapotrzebowanie firmy na energię, przedsiębiorca co miesiąc dopłaca do rachunków. Przy obecnym modelu rozliczeń oddaje więcej energii niż zużywa, a mimo to nie tylko nie ma z tego tytułu realnego zysku, ale pokrywa także szereg dodatkowych opłat, takich jak „opłata jakościowa“ czy „opłata kogeneracyjna“. Wartość przeliczeniowa 1 kWh energii, uwzględniając wszystkie składniki faktury, wynosi 2,04 zł brutto.
Zdaję sobie sprawę, że funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego wiąże się z kosztami – przesyłu, bilansowania czy modernizacji infrastruktury. Jednak obecny model rozliczeń obciąża prosumentów–mikroprzedsiębiorców kosztami, które są nieproporcjonalne do ich wkładu w stabilizację i zasilanie krajowego systemu energetycznego. Ci przedsiębiorcy nie tylko pokrywają własne potrzeby energetyczne, ale również generują nadwyżki zasilające sieć, co powinno być traktowane jako realna wartość dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
Obciążanie ich dodatkowymi kosztami na poziomie, który sprawia, że inwestycja w fotowoltaikę zwraca się po niemal 30 latach, działa demotywująco i osłabia rozwój energetyki rozproszonej. W interesie państwa powinno być stworzenie takich warunków, które zachęcają do inwestowania w odnawialne źródła energii, a nie odstraszają racjonalnych ekonomicznie i ekologicznie działań.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania.
Czy rząd planuje wprowadzenie nowego modelu rozliczeń dla prosumentów prowadzących działalność gospodarczą, który pozwoliłby na realny i przewidywalny zwrot z inwestycji w fotowoltaikę w czasie nie dłuższym niż kilkanaście lat?
Czy ministerstwo planuje objęcie mikroprzedsiębiorców preferencyjnym systemem taryf lub uproszczonych opłat, zbliżonym do modelu obowiązującego dla gospodarstw domowych?
Czy prowadzone są obecnie analizy lub prace nad ograniczeniem kosztów stałych na fakturach mikroprzedsiębiorców, takich jak opłata jakościowa, opłata OZE, opłata kogeneracyjna czy opłata sieciowa zmienna?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę proporcjonalności kosztów ponoszonych przez prosumentów–mikroprzedsiębiorców w relacji do ilości i wartości energii, którą wprowadzają do sieci?
Czy rząd planuje powrót do systemu opustów lub wprowadzenie nowego mechanizmu rozliczeń energii w stosunku 1:1, który premiowałby nadprodukcję energii w mikroinstalacjach?
Czy obecnie są prowadzone prace nad stworzeniem programu inwestycyjnego lub ulg podatkowych dla mikroprzedsiębiorców inwestujących w OZE, niezależnie od systemu odkupu energii?
Czy rząd uważa, że aktualny model rozliczeń sprzyja rozwojowi energetyki rozproszonej, czy też wymaga pilnej rewizji w świetle sytuacji finansowej mikroprzedsiębiorców?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13444 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-I.050.8.2025.AJ
3961971.15917682.12895755
Warszawa, 19-09-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Krzysztofa Piątkowskiego (znak: K10INT11652).
Temat: niesprawiedliwy system rozliczeń energii elektrycznej dla mikroprzedsiębiorców
będących prosumentami,.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT11652 Posła Krzysztofa Piątkowskiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy rząd planuje wprowadzenie nowego modelu rozliczeń dla prosumentów
prowadzących działalność gospodarczą, który pozwoliłby na realny i przewidywalny
zwrot z inwestycji w fotowoltaikę w czasie nie dłuższym niż kilkanaście lat?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wprowadziło już korzystne rozwiązania dla
prosumentów w ustawie z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847).
Prosumenci, którzy wytworzyli i wprowadzili do sieci energię elektryczną po raz pierwszy
do dnia 1 lipca 2024 r. są rozliczani w oparciu o rynkową miesięczną cenę energii
elektrycznej (RCEm).
Jednocześnie prosumenci ci mogą, składając stosowne oświadczenie do sprzedawcy energii,
zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową tzw. godzinową cenę energii
elektrycznej (RCE). Zachętą do pozostania przy obowiązującej godzinowej cenie energii
(RCE) jest możliwość zwiększenia wartości zwrotu niewykorzystanych przez prosumenta
środków za wprowadzoną do sieci energię elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy
(tzw. nadpłaty) do 30%. Jeżeli natomiast dany prosument zdecyduje się nadal stosować
dotychczasowy sposób rozliczeń, wysokość zwrotu jego nadpłaty nie ulegnie podwyższeniu
i jak dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do
sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Dodatkowo zmodyfikowano mechanizm rozliczeń prosumentów poprzez zwiększenie
wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o
-- 1 of 5 --
współczynnik 1,23 i przyporządkowanie tej kwoty do konta prosumenckiego w kolejnym
miesiącu kalendarzowym.
W efekcie tych zmian wzrosła opłacalność rozliczeń w systemie net-billing, poprzez
zmniejszenie różnicy między rynkową ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej
a oferowaną stawką z taryfy operatora.
Dzięki tym zmianom nadwyżki energii wyprodukowane w miesiącach letnich, kiedy
produkcja z paneli fotowoltaicznych jest najwyższa, są rozliczane korzystniej i zwiększają w
sposób znaczący wartość depozytu prosumenckiego.
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje przygotować dla prosumentów
program wsparcia do zakupu przydomowych magazynów energii w celu poprawy
efektywności pracy przydomowych instalacji fotowoltaicznych, zwiększenie
autokonsumpcji może podnieść efektywność takiej instalacji nawet o ponad 70 proc.
2. Czy Ministerstwo planuje objęcie mikroprzedsiębiorców preferencyjnym systemem
taryf lub uproszczonych opłat, zbliżonym do modelu obowiązującego dla gospodarstw
domowych?
Minister Energii, w ramach posiadanych kompetencji oraz zgodnie z unijnymi
uwarunkowaniami prawnymi, podejmuje wszelkie możliwe działania regulacyjne
zmierzające do systemowego obniżenia cen energii elektrycznej i zapewnienia stabilnych
warunków funkcjonowania odbiorców na rynku energii, w tym sektora MŚP.
Zgodnie z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia
5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej
ceny energii elektrycznej dla przedsiębiorców (dalej: dyrektywa 2019/944), co do zasady
nie mogą podlegać regulacji. Ceny energii elektrycznej powinny być ustalane w sposób
rynkowy, poprzez konkurencję między sprzedawcami energii elektrycznej. Interwencje
w mechanizmy cenowe dopuszczalne są wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, najczęściej
w odniesieniu do odbiorców wrażliwych, tj. gospodarstw domowych. Wyjątkiem od tej
zasady było wprowadzenie w okresie kryzysu energetycznego wywołanego pandemią
COVID-19 i agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę szczególnych przepisów na poziomie
Unii Europejskiej, które pozwalały na ingerowanie również w ceny energii elektrycznej dla
mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Rząd RP skorzystał z czasowej możliwości
wsparcia sektora MŚP w latach 2023-2024 i wprowadził wobec tych odbiorców mechanizm
ceny maksymalnej w rozliczeniach za energię elektryczną. Przyjęte rozwiązania osłonowe
były dostosowane do ówczesnej kryzysowej sytuacji na rynku energii elektrycznej. Z uwagi
na stabilizację cen energii elektrycznej dalsze regulowanie rynku nie jest zasadne.
Niezależnie od powyższego, użytecznym narzędziem w zakresie obniżenia kosztów energii
elektrycznej użyteczne może być, jeżeli na to pozwala profil zużycia, skorzystanie z umów
z ceną dynamiczną. Ten rodzaj umowy został zaimplementowany do polskiego porządku
prawnego ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz
niektórych innych ustaw. W umowach z ceną dynamiczną, ceny rozliczeniowe energii
elektrycznej kształtowane są w oparciu o aktualne notowania giełdowe. W przypadku
możliwości dostosowania profilu zużycia do zmieniających się cen w poszczególnych
godzinach doby, odbiorca poniesie niższe koszty energii elektrycznej niż na umowie ze stałą
ceną o każdej porze dnia.
W zakresie obniżenia kosztów dystrybucji energii elektrycznej, głównym działaniem
w ostatnim okresie było wydanie rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie
-- 2 of 5 --
sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią
elektryczną, na podstawie którego wprowadzono tzw. konto regulacyjne dla opłaty
jakościowej. Rozwiązanie to pozwala operatorowi ograniczyć wysokość kosztów opłaty
jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku. Wprowadzone zmiany zwiększają
stabilność i przewidywalność stawek opłat za przesyłanie energii elektrycznej dla odbiorcy
– w konsekwencji opłaty sieciowe ujęte na rachunku odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe
niż bez wprowadzenia konta regulacyjnego. Powyższe działania powinny przełożyć się na
spadek kosztów energii elektrycznej dla wszystkich odbiorców końcowych.
Zgodnie z przepisami prawa unijnego opłaty sieciowe powinny być ustalane w sposób
przejrzysty, proporcjonalny i niedyskryminujący, przy jednoczesnym uwzględnieniu
konieczności wspierania efektywnej integracji odnawialnych źródeł energii oraz
promowania elastyczności po stronie odbiorców końcowych.
W 2025 r. rozpoczęte zostały prace nad nowym rozporządzeniem w zakresie zasad
ustalania taryf sieciowych. Proces ten będzie oparty na szerokich konsultacjach publicznych,
z udziałem interesariuszy rynku energii, i będzie zmierzał do wypracowania rozwiązań
maksymalnie wspierających transformację energetyczną. Jest to potencjał dla odbiorców,
którzy mogą aktywnie sterować swoim zużyciem energii.
3. Czy prowadzone są obecnie analizy lub prace nad ograniczeniem kosztów stałych na
fakturach mikroprzedsiębiorców, takich jak opłata jakościowa, opłata OZE, opłata
kogeneracyjna czy opłata sieciowa zmienna?
Przedsiębiorstwa energetyczne posiadające koncesje samodzielnie ustalają taryfy dla
energii elektrycznej i zgodnie z art. 47 ustawy – Prawo energetyczne przedstawiają je
Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) do zatwierdzenia. Sposób
kalkulacji tych taryf opisuje art. 45 ustawy – Prawo energetyczne. Stawki poszczególnych
opłat zawarte w taryfach muszą uwzględniać pokrycie uzasadnionych kosztów działalności
gospodarczej tych przedsiębiorstw w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania,
dystrybucji lub obrotu energią oraz pokrycie kosztów uzasadnionych ponoszonych przez
operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych w związku z realizacją ich zadań.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że część opłaty za usługę dystrybucji energii, jaką jest
stawka jakościowa, ma na celu zapewnienie operatorowi systemu przesyłowego
i operatorom systemów dystrybucyjnych środków na utrzymywanie dostaw energii
elektrycznej spełniającej określone standardy techniczne i o stabilnych parametrach, takich
jak ciągłość zasilania, napięcie oraz częstotliwość. Spełnienie tych wymagań sprzyja
inwestycjom w automatyzację sieci oraz zaawansowane systemy monitorowania, co
przekłada się na mniejszą liczbę awarii i szybsze ich usuwanie. Składnik zmienny opłaty
sieciowej odzwierciedla natomiast koszty związane z przesyłem i dystrybucją energii
elektrycznej, zależne od ilości zużytej energii. Jego celem jest zapewnienie bieżącego
utrzymania infrastruktury sieciowej oraz jej rozbudowy poprzez inwestycje w nowe linie
przesyłowe i dystrybucyjne, stacje transformatorowe oraz systemy zarządzania
obciążeniem sieci. W dobie rosnącego zapotrzebowania na energię oraz konieczności
integracji znaczącej liczby nowych pogodozależnych instalacji odnawialnych źródeł energii
sieć elektroenergetyczna wymaga znaczących nakładów w celu zapewnienia jej
odpowiedniej elastyczności, a optymalizacja wykorzystywanych zasobów pozwoli na
efektywne bilansowanie popytu i podaży energii elektrycznej.
Niezależnie od tego wskazać należy, że taryfy powinny być również kalkulowane w sposób
zapewniający ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen
i stawek. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne równoważenie interesów
przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców energii zapewnia organ regulacyjny, którym
-- 3 of 5 --
jest Prezes URE. Art. 57 dyrektywy 2019/944 zobowiązuje państwa członkowskie Unii
Europejskiej do zapewnienia organowi regulacyjnemu odrębności prawnej i niezależności
funkcjonalnej od innych podmiotów publicznych i prywatnych, a także możliwości
podejmowania przez organ decyzji niezależnych od interesów rynkowych ani jakichkolwiek
podmiotów politycznych. Stanowi to gwarancję, że opłaty za energię elektryczną
wynikające z wysokości stawek zawartych w taryfach nie będą nieuzasadnionym
obciążeniem odbiorców energii elektrycznej.
4. Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę proporcjonalności kosztów ponoszonych
przez prosumentów-mikroprzedsiębiorców w relacji do ilości i wartości energii, którą
wprowadzają do sieci?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeprowadzało analizy wskazujące, że to właśnie
poziom autokonsumpcji wpływa na proporcjonalność kosztów i przychodów prosumenta.
W celu zwiększenia opłacalności inwestycji w mikroinstalację fotowoltaiczną prosument
może podjąć decyzję o gromadzeniu wyprodukowanych nadwyżek energii w magazynie, tak
aby uniknąć wprowadzania tej energii do sieci elektroenergetycznej w okresach szczytowej
podaży, gdy jej cena jest najniższa.
Warto podkreślić, że prosument energii odnawialnej to odbiorca końcowy, który wytwarza
energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby
w mikroinstalacji. W tym kontekście obecny system rozliczeń (tzw. net-billing) stanowi
korzystne rozwiązanie, pod warunkiem dążenia do jak najwyższej autokonsumpcji
wyprodukowanej energii.
System rozliczeń zachęca więc do częściowego przesunięcia zapotrzebowania na energię
na godziny jej produkcji lub do magazynowania nadwyżek w magazynach energii
elektrycznej czy cieplnej. Dzięki temu prosument może wykorzystać zgromadzoną energię
w czasie, gdy instalacja nie produkuje, unikając zakupu energii od sprzedawcy. Takie
postępowanie istotnie poprawia opłacalność systemu net-billing oraz zmniejsza
dysproporcję między ceną energii sprzedawanej a kupowanej.
5. Czy rząd planuje powrót do systemu opustów lub wprowadzenie nowego mechanizmu
rozliczeń energii w stosunku 1:1, który premiowałby nadprodukcję energii
w mikroinstalacjach?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje zmiany istniejącego systemu rozliczeń,
ponieważ za priorytetowy kierunek uznano zwiększanie elastyczności produkcji i
konsumpcji energii elektrycznej przez prosumentów, która umożliwia integrację z siecią
większej ilości instalacji odnawialnych źródeł energii.
6. Czy prowadzone są obecnie prace nad stworzeniem programu inwestycyjnego lub ulg
podatkowych dla mikroprzedsiębiorców inwestujących w OZE, niezależnie od systemu
odkupu energii?
Należy mieć na względzie, że w wielu programach oferujących finansowanie infrastruktury
energetycznej w Polsce, mikroprzedsiębiorcy mogą ubiegać się o dotrzymanie dotacji lub
pożyczki na sfinansowanie zamierzeń inwestycyjnych. Najszerszą bazą danych
o możliwościach uzyskania finansowania jest portal Funduszy UE:
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/.
7. Czy rząd uważa, że aktualny model rozliczeń sprzyja rozwojowi energetyki
rozproszonej, czy też wymaga pilnej rewizji w świetle sytuacji finansowej
mikroprzedsiębiorców?
-- 4 of 5 --
Aktualny model rozliczeń w systemie net-billing sprzyja rozwojowi energetyki rozproszonej,
gdyż motywuje prosumentów do zwiększania autokonsumpcji i racjonalnego zarządzania
energią, co wspiera stabilność sieci elektroenergetycznej.
Ministerstwo nie przewiduje obecnie jego rewizji, jednak na bieżąco monitoruje sytuację
prosumentów, w tym mikroprzedsiębiorców.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 5 of 5 --