Interpelacja w sprawie finansowania kosztów leczenia nieubezpieczonych cudzoziemców i obywateli polskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11645
do ministra zdrowia
w sprawie finansowania kosztów leczenia nieubezpieczonych cudzoziemców i obywateli polskich
Zgłaszający: Bartosz Zawieja, Łukasz Horbatowski, Henryk Szopiński, Rafał Siemaszko, Dominik Jaśkowiec, Jacek Niedźwiedzki, Marek Jan Chmielewski
Data wpływu: 07-08-2025
Świadczeniodawcy sygnalizują problemy związane z odzyskiwaniem środków za leczenie nieubezpieczonych obywateli polskich i cudzoziemców. Udzielają oni licznych świadczeń cudzoziemcom niemającym dostępu do ubezpieczenia zdrowotnego oraz obywatelom polskim. W rezultacie udzielonego takiej osobie świadczenia świadczeniodawca wystawia rachunek bezpośrednio tym osobom, jednakże egzekucja tych świadczeń jest często niemożliwa.
Zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie regulują jednak kwestii odpowiedzialności za finansowanie świadczeń związanych z ratowaniem życia lub zdrowia nieubezpieczonych cudzoziemców i nieubezpieczonych obywateli polskich. Koszt takiego leczenia aktualnie obciąża podmioty lecznicze i negatywnie wpływa na ich kondycję finansową.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o informację na temat działań legislacyjnych w powyższym zakresie.
Czy w najbliższym czasie przewiduje się uregulowanie kwestii odzyskiwania przez świadczeniodawców kosztów świadczeń udzielanych nieubezpieczonym cudzoziemcom, nieubezpieczonym obywatelom polskim, którzy nie są uprawnieni do świadczeń finansowanych ze środków publicznych?
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7266 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.35.2025.AR
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację grupy Posłów: Pana Bartosza Zawieji, Pana Łukasza
Horbatowskiego, Pana Henryka Szopińskiego, Pana Rafała Siemaszki, Pana Dominika
Jaśkowca, Pana Jacka Niedźwiedzkiego oraz Pana Marka Jana Chmielewskiego z dnia 25
sierpnia 2025 r. nr 11645, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W okresie ostatnich kilku lat Ministerstwo Zdrowia odnotowało ze strony publicznych
podmiotów leczniczych wzrost zgłoszeń dotyczących problemów z odzyskiwaniem kosztów
leczenia osób nieubezpieczonych, które potrzebowały natychmiastowego udzielenia
takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Działania Ministerstwa w
tym obszarze ukierunkowane są na wypracowywanie rozwiązań prawnych, które mają na
celu objęcie prawem do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych możliwie największej grupy osób. W wyniku dotychczasowych działań:
1. od dnia 30 sierpnia 2014 r. status świadczeniobiorcy, innego niż ubezpieczony, oprócz
zamieszkających w Polsce obywateli polskich nabyli również posiadający miejsce
zamieszkania w kraju cudzoziemcy, którzy uzyskali status uchodźcy lub ochronę
uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w celu połączenia się z
rodziną; osoby, które spełniają warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), zwanej dalej „ ustawą o
świadczeniach opieki zdrowotnej”, otrzymują decyzję władz gminy na okres 90 dni (i w
razie konieczności–na kolejne okresy); decyzję wydaje się na wniosek
świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy
udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu
świadczenia; ze świadczeń opieki zdrowotnej mogą również korzystać obywatele
polscy oraz zamieszkujący w Polsce cudzoziemcy, którzy uzyskali w Polsce status
uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w celu
połączenia się z rodziną, którzy są osobami do 18. roku życia a także zamieszkałe w
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Polsce kobiety w ciąży, w czasie porodu i połogu o ile posiadają obywatelstwo polskie
albo uzyskały w Polsce status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na
pobyt czasowy udzielone w celu połączenia się z rodziną;
2. od dnia 1 maja 2015 r. na obywatelach państw nienależących do UE/EFTA, którzy
ubiegają się o wydanie wizy krajowej na wjazd i legalny pobyt na terytorium Polski,
ciąży obowiązek posiadania ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego na
pokrycie wszelkich wydatków, które podczas ich pobytu na terytorium państw
członkowskich mogą wyniknąć w związku z koniecznością podróży powrotnej z
powodów medycznych, potrzebą pilnej pomocy medycznej, nagłym leczeniem
szpitalnym lub ze śmiercią, w którym ubezpieczyciel zobowiązuje się do pokrycia
kosztów udzielonych ubezpieczonemu świadczeń zdrowotnych bezpośrednio na rzecz
podmiotu udzielającego takich świadczeń, na podstawie wystawionego przez ten
podmiot rachunku; ubezpieczenie to musi być ważne na całym terytorium państw
członkowskich i obejmować całkowity okres planowanego pobytu lub tranzytu danej
osoby; cudzoziemiec wjeżdżający na terytorium Polski na podstawie wizy w celu
wykonywania pracy, który nie podlega jeszcze ubezpieczeniu zdrowotnemu w
rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej realizuje ten
obowiązek poprzez okazanie podróżnego ubezpieczenia medycznego ważnego do dnia
uzyskania przez niego ubezpieczenia zdrowotnego; minimalna kwota ubezpieczenia
wynosi 30 000 EUR (art. 25 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o
cudzoziemcach1);
3. od dnia 1 czerwca br. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym objęte zostały
osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa
w działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na które zostały skierowane przez
powiatowy urząd pracy, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z
innego tytułu.
Warto również wskazać, że na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki
zdrowotnej obywatele państw trzecich będący studentami i doktorantami odbywającymi w
Polsce kształcenie oraz absolwentami odbywającymi w Polsce obowiązkowy staż, mogą
ubezpieczyć się dobrowolnie zawierając umowę z oddziałem wojewódzkim NFZ właściwym
dla miejsca pobytu (studiów) w Polsce, przy czym korzystają oni z obniżonej składki na
dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, wynoszącej ok. 60 zł miesięcznie. Z danych
uzyskanych z Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz Narodowego Funduszu Zdrowia wynika
jednak, że tylko nieliczna grupa studentów nieposiadających obywatelstwa państwa
członkowskiego UE/EFTA lub Zjednoczonego Królestwa zawarła umowę o dobrowolne
ubezpieczenie (na ok. 94 500 studentów i doktorantów na dzień 31.12.2022 r.
dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegało jedynie 3 527 osób).
Co więcej, każda osoba, która przebywa w Polsce, jest uprawniona do świadczeń opieki
zdrowotnej udzielanych bezpłatnie bez względu na uprawnienia z tytułu ubezpieczenia
zdrowotnego na podstawie przepisów ustaw wymienionych w art. 12 ustawy o
świadczeniach opieki zdrowotnej. Dotyczy to w szczególności takich aktów prawnych, jak
ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, ustawa z dnia 12
grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz
zwalczaniu zakażeni chorób zakaźnych ludzi, ustawa z dnia 8 września 2006 r. o
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 1079
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawa z dnia 7 września 2007 r .o Karcie Polaka,
ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, czy ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy
obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Koszty świadczeń udzielonych na podstawie ww. regulacji finansowane są ze środków
pozostających w dyspozycji odpowiednio Ministra Zdrowia i Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
Mimo, że obecnie obowiązujące regulacje obejmują szeroką grupę beneficjentów świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zdarzają się sytuacje, w których
do polskich świadczeniodawców trafiają pacjenci nieubezpieczeni będący w stanie nagłego
zagrożenia życia lub zdrowia. Dotyczy to zwłaszcza cudzoziemców, których status
pobytowy w Polsce jest nieuregulowany, czy też osób, które świadomie nie skorzystały z
możliwości ubezpieczenia się także w przypadkach, w których to ubezpieczenie jest dla nich
dostępne na bardzo preferencyjnych warunkach. W takich przypadkach osoby te
zobowiązane są do pokrycia kosztów udzielonych im świadczeń opieki zdrowotnej we
własnym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --