Interpelacja w sprawie sytuacji studentów Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovia"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11638
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie sytuacji studentów Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovia"
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 06-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą sytuacji studentów byłego Collegium Humanum, obecnie funkcjonującego jako Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia”. Studenci tej uczelni stali się ofiarami licznych problemów prawnych i organizacyjnych, które pojawiły się po zatrzymaniu rektora oraz ustanowieniu zarządcy przymusowego.
Problemy studentów
Wielu studentów Collegium Humanum rzetelnie realizowało swoje obowiązki edukacyjne i dążyło do zakończenia studiów zgodnie z programem. Niemniej jednak, w wyniku zaistniałego kryzysu, studenci ci nie otrzymali wymaganych zaliczeń, dyplomów ani kart przebiegu studiów, co uniemożliwia zarówno kontynuację, jak i zakończenie ich edukacji. Studenci znaleźli się w sytuacji prawnego zawieszenia, nie mając pewności co do terminu otrzymania niezbędnych dokumentów, co wywołuje uzasadniony niepokój zarówno wśród nich, jak i ich rodzin.
Dodatkowo uczelnia domaga się od studentów opłat z tytułu rezygnacji ze studiów, niezależnie od przyczyn tej rezygnacji, oraz pełnego czesnego za okres, w którym doszło do rezygnacji w wyniku problemów organizacyjnych uczelni. Tego rodzaju praktyki są wysoce problematyczne, gdyż wynikają z zaniedbań po stronie uczelni, na które studenci nie mieli wpływu.
Działania rzecznika praw obywatelskich
Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie naruszenia przez uczelnię praw studentów jako konsumentów. Ponadto RPO zwrócił się do prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z prośbą o wyjaśnienie sytuacji studentów, którzy uzyskali dofinansowanie na studia i teraz mogą być zmuszeni do jego zwrotu z powodu braku współpracy ze strony uczelni w rozliczeniu programu.
Stan działań podjętych przez prokuraturę i ministerstwo
Zgodnie z najnowszymi informacjami przedstawiciele prokuratury oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego uzgodnili podjęcie działań mających na celu przyspieszenie rozwiązania tej problematycznej sytuacji oraz zniwelowanie jej negatywnych skutków dla studentów. Mimo to, do tej pory nie odnotowano żadnych konkretnych postępów, a studenci nadal pozostają bez odpowiednich dokumentów umożliwiających kontynuację kształcenia.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania podejmie ministerstwo, aby wspomóc uczciwych studentów Collegium Humanum, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji w wyniku problemów uczelni, aby umożliwić im kontynuację lub zakończenie edukacji?
Czy ministerstwo rozważa możliwość zapewnienia uczelni dodatkowych zasobów kadrowych lub organizacyjnych w celu przyspieszenia procesu weryfikacji ocen oraz wydawania niezbędnych dokumentów studentom?
Czy ministerstwo może zagwarantować, że żaden student nie będzie zobowiązany do zwrotu dofinansowania z PFRON z przyczyn od niego niezależnych?
Czy ministerstwo planuje podjąć działania mające na celu usprawnienie komunikacji pomiędzy uczelnią a studentami, aby zapewnić im bieżący dostęp do informacji na temat postępów w weryfikacji ocen oraz wydawaniu dokumentów?
Jakie mechanizmy planuje wprowadzić ministerstwo, aby zapobiec powtarzaniu się podobnych sytuacji w przyszłości oraz zapewnić odpowiedni nadzór nad uczelniami prywatnymi, które mogą napotkać trudności organizacyjne lub prawne?
Czy ministerstwo rozważa wsparcie finansowe dla studentów, którzy w wyniku problemów uczelni musieli ponieść dodatkowe koszty związane z kontynuacją edukacji na innych uczelniach lub z przedłużającym się oczekiwaniem na wydanie dokumentów?
Czy ministerstwo analizowało możliwość ustanowienia mechanizmu chroniącego studentów w przypadku nagłych problemów uczelni, w szczególności w kontekście obowiązków uczelni względem studentów i zobowiązań finansowych wynikających z umów?
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo w odniesieniu do zasadności stosowania przez uczelnię opłat za rezygnację z nauki zwłaszcza, w sytuacjach gdy przyczyny rezygnacji są bezpośrednio związane z problemami organizacyjnymi po stronie uczelni?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada kompetencji” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10883 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WNN.055.5.2025.KRS
Warszawa, 12 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 11638
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Marty Stożek
w sprawie sytuacji studentów Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia”.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia”,
zwanej dalej „Uczelnią”, informuję, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwany dalej
„Ministrem”, na bieżąco monitoruje sytuację Uczelni i pozostaje w kontakcie z jej władzami.
Minister podejmuje wobec Uczelni działania nadzorcze wynikające z przepisów ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PSWN”.
W związku z trudną sytuacją w jakiej znaleźli się studenci uczelni, Minister podejmuje
działania nadzorcze w każdej indywidualnej sprawie zgłoszonej przez osoby
zainteresowane. Minister wszczyna postępowania wyjaśniające i informuje studentów
o wszelkich poczynionych ustaleniach w konkretnych sprawach, w tym w szczególności
dotyczących kwestii wydawania dokumentacji toku studiów. Władze uczelni zobowiązane są
do złożenia wyjaśnień i podjęcia stosownych działań w tych kwestiach.
Należy wskazać, iż władze Uczelni przed wydaniem dokumentacji przebiegu studiów
przeprowadzają jej weryfikację. W opinii władz Uczelni wspomniana weryfikacja jest
niezbędna, ponieważ dopiero po przeprowadzeniu szczegółowej weryfikacji każdego
przypadku z osobna, możliwe jest wytworzenie stosownego dokumentu, a każdy student
zostaje powiadomiony o wynikach weryfikacji niezależnie od jej ostatecznego wyniku.
Władze Uczelni pozostają bowiem na stanowisku, że bez wnikliwej weryfikacji każdego
wniosku o wydanie dokumentu, mogłyby się narazić na odpowiedzialność karną z tytułu
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wydania dokumentu poświadczającego nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie
prawne, co stanowi czyn zabroniony, stypizowany w art. 271 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
– Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383). Procedurą weryfikacji zostali objęci wszyscy
studenci Uczelni, którzy złożyli wniosek o wydanie karty przebiegu studiów, wniosek
o wydanie dyplomu, wniosek o wydanie zaświadczenia o ukończeniu studiów, złożyli prace
dyplomowe, wnioski o wyznaczenie terminu obron. Z informacji przekazywanych przez
władze Uczelni wynika, że w wielu przypadkach, przed wydaniem dokumentacji przebiegu
studiów, niezbędne jest nadrobienie przez studentów braków związanych z realizacją
kształcenia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż jedynie Uczelnia dysponuje
dokumentacją przebiegu studiów i tylko jej władze są w stanie dokonać merytorycznej oceny
realizacji przez studentów zajęć zgodnie z programem studiów danego kierunku.
Odnosząc się do kwestii finansowego wsparcia studentów oraz dodatkowych zasobów
kadrowych i organizacyjnych w celu przyśpieszenia procesu weryfikacji ocen, należy
wskazać iż Minister nie ma możliwości bezpośredniego podjęcia działań w powyższym
zakresie. Należy bowiem wskazać, że to władze uczelni zobowiązane są do podjęcia takich
działań i wygospodarowania odpowiednych środków, aby wszelkie zachodzące w uczelni
procesy odbywały się we właściwy sposób. Podejmując wszelkie działania władze uczelni
zobowiązane są mieć na względzie przede wszystkim interes studentów. Należy przy tym
zaznaczyć, iż wynikające z umowy o warunkach studiowania/warunkach odpłatności
za studia zobowiązania finansowe pomiędzy studentami/uczestnikami innych form
kształcenia, a Uczelnią należą do sfery cywilnoprawnej i mogą być rozstrzygane wyłącznie
w oparciu o przepisy prawa cywilnego przez właściwe sądy powszechne. Uczelnia może być
pociągnięta przez sąd do odpowiedzialności finansowej z tytułu niewywiązywania się
z warunków umowy. Podkreślenia wymaga fakt, że Uczelnia, niezależnie od zmiany jej władz,
odpowiada za wszystkie podjęte zobowiązania wynikające z zawartych umów i ponosi
związane z nimi konsekwencje.
Natomiast kwestia dofinansowań udzielanych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON), w tym ewentualny zwrot przez beneficjentów środków
finansowych z przyczyn od nich niezależnych, należą do właściwości PFRON. Minister
nie posiada kompetencji, w tym podstaw prawnych, do dokonywania ocen w tym
przedmiocie.
Nadzór Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nad uczelniami określony jest w ustawie
PSWN. Zgodnie z przepisami wspomnianej ustawy, Minister sprawuje nadzór nad uczelniami
w zakresie zgodności działania z przepisami prawa oraz prawidłowości wydatkowania
środków publicznych. W myśl art. 427 ust. 1 ustawy PSWN, Minister może żądać informacji
i wyjaśnień od podmiotów, o których mowa w art. 426 ust. 1, a także dokonywać kontroli
ich działalności w zakresie określonym w tym przepisie. Minister może żądać informacji
i wyjaśnień również od założyciela. Nadzór sprawowany przez Ministra ma charakter
wyłącznie nadzoru prawnego, którego przedmiotem nie jest każda działalność organów
uczelni, a jedynie ta, która została wyraźnie określona we wskazanej ustawie. Wskazać
należy, że wszelkie informacje i sygnały dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu
uczelni nadzorowanych są na bieżąco weryfikowane w toku sprawowanego nadzoru
i uwzględniane przy opracowaniu planu kontroli na kolejny rok. Minister podejmuje,
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w ramach posiadanych kompetencji, działania nadzorcze określone w przepisach ustawy,
mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w funkcjonowaniu uczelni.
W sprawie finansowego wsparcia kształcenia studentów należy również wskazać, że odbywa
się ono przede wszystkim poprzez powszechny system bezzwrotnych świadczeń
dla studentów, uregulowany w ustawie PSWN. W ramach tego systemu uczelnia przyznaje
studentom świadczenia w formie stypendium socjalnego, stypendium rektora, stypendium
dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi ze środków przekazanych na ten cel z budżetu
państwa w formie dotacji podmiotowej. W szczególności student, który znajduje się
w trudnej sytuacji materialnej może ubiegać się o stypendium socjalne, zaś w przypadku
wystąpienia okoliczności, na skutek których student znalazł się w trudnej sytuacji życiowej,
może wystąpić do uczelni z wnioskiem o przyznanie zapomogi. Uczelnia Biznesu i Nauk
Stosowanych „Varsovia” corocznie otrzymuje dotację z budżetu państwa na świadczenia
dla studentów. Środki dotacji na wypłatę przyznanych studentom stypendiów i zapomóg
przekazywane są uczelni przez Ministerstwo na bieżąco w transzach miesięcznych, zgodnie
z harmonogramem. Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy PSWN stypendia są przyznawane
na semestr lub rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy
kształcenie trwa semestr – przez okres do 5 miesięcy. Świadczenie przyznane studentowi
na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez uczelnię powinno być zatem
wypłacane co miesiąc przez cały okres określony w decyzji stypendialnej. Uprawnienie
do otrzymywania świadczeń związane jest z posiadaniem statusu studenta. W przypadku
ukończenia studiów lub skreślenia z listy studentów w trakcie trwania roku akademickiego
następuje utrata statusu studenta, a tym samym prawa do otrzymywania wsparcia
finansowego w procesie kształcenia. Jednakże przyjęcie studenta do innej uczelni w trybie
przeniesienia, skutkuje nabyciem uprawnień do ubiegania się o przyznanie świadczeń
w nowej uczelni.
Odnośnie stosowanej przez Uczelnię opłaty za rezygnację z dalszego kształcenia należy
wskazać, iż Minister prowadził z Uczelnią korespondencję w sprawie. W udzielonej
odpowiedzi wskazano, iż uzasadnieniem dla wniesienia opłaty rezygnacyjnej jest
konieczność dokonania przez pracowników Uczelni szeregu czynności związanych
z rozliczeniem finansowym oraz administracyjnym studenta rezygnującego ze studiów.
Ponadto, wysokość opłaty została określona w umowie zawieranej ze studentem. W ocenie
Uczelni zapis umowny nakładający na studentów składających oświadczenie o rezygnacji
ze studiów obowiązek uiszczenia opłaty administracyjnej, nie stanowi niedozwolonego
postanowienia umownego. Umowa przyznaje studentowi prawo rezygnacji bez podania
przyczyny. Skorzystanie z tego prawa nie jest obwarowane żadnymi warunkami. Uczelnia
wskazała ponadto, że zabezpiecza realizację umowy o świadczenie usług edukacyjnych
z wielomiesięcznym wyprzedzeniem, więc opłata za rezygnację nie pokryje całości kosztów
poniesionych przez Uczelnię. Oceny sytuacji nie zmienia fakt, że koszty zabezpieczenia
realizacji świadczeń edukacyjnych są ponoszone dla grupy studentów i przez to trudne
do oszacowania w przeliczeniu na jednostkę. Równocześnie, z uwagi na fakt braku
uregulowań w ustawie PSWN dotyczących katalogu możliwych opłat pobieranych przez
uczelnie niepubliczne, z wyłączeniem art. 80 ustawy PSWN, Uczelnia stanęła na stanowisku,
że uczelnia niepubliczna może pobierać opłaty za czynności i świadczenia inne
niż edukacyjne. Zdaniem Uczelni, zgodnie z art. 3851 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia
23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), kontroli pod względem
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
abuzywności nie podlegają te postanowienia umowy, które określają główne świadczenia
stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Opłata rezygnacyjna została określona w umowie w sposób jednoznaczny i nie budzący
wątpliwości. Stąd też, w ocenie Uczelni, niezależnie od powyższych wyjaśnień, brak jest
podstaw do kwestionowania opłaty rezygnacyjnej. Podkreślenia wymaga, że Prezes Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi aktualnie postępowanie wyjaśniające w celu
wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością prowadzoną przez Uczelnię nastąpiło
naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca
umowy za niedozwolone, wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających
zbiorowe interesy konsumentów lub czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem
interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych
ustawach. Minister nie jest organem właściwym do oceny prawidłowości zastosowania
instytucji opłaty rezygnacyjnej. Powyższe należy do zadań Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 4 of 4 --