tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.421.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11632 Pani Posłanki Agnieszki Marii Kłopotek, w sprawie
zasad wyboru pomiędzy systemem emerytalnym ZUS a systemem zaopatrzeniowym przez
byłych żołnierzy zawodowych, po otrzymaniu 25 września br. pisma przekazującego
stanowisko Ministra Obrony Narodowej (znak: BMON-WP.053.787.2025/In-334-25/SW),
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w aspekcie pytania pierwszego przedmiotową sprawę należy traktować jako
rodzaj sprawy indywidulanej, stąd też nie powinna być ona konkretyzowana w wytycznych
wydawanych zarówno przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i Ministra
Obrony Narodowej. Należy przy tym podkreślić, że w świetle zasady informowania -
wynikającej z § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r.
w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia
emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin1 - wojskowe
organy emerytalne są obowiązane do udzielania wszechstronnych informacji, wskazówek
i pomocy ubiegającym się o prawo do świadczenia, co może obejmować też pomoc w ocenie
korzystności świadczeń pozostających w zbiegu.
Przechodząc do odpowiedzi na drugie z zadanych pytań, pragnę poinformować, że
kalkulatory emerytalne (w wersji uproszczonej i zaawansowanej) dla emerytury
przyznawanej na nowych zasadach w systemie powszechnym Zakład Ubezpieczeń
Społecznych udostępnia na swojej stronnie internetowej lub w aplikacji mZUS. W przypadku
emerytury przyznawanej na starych zasadach kalkulator znajduję się na PUE/eZUS.
Kalkulatory emerytalne udostępniają również na swoich stronach internetowych Zakład
Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Biuro
Emerytalne Służby Więziennej.
Ministerstwo Obrony Narodowej udostępnia natomiast wszystkim żołnierzom Wojska
Polskiego oficjalną aplikację „Żołnierz RP”, zapewniającą dostęp do informacji o służbie,
aktualnych komunikatów resortu oraz interpretacji obowiązujących przepisów, a także
praktycznych kalkulatorów – również tych dotyczących uposażeń oraz emerytury
wojskowej, które pozwalają na orientacyjne wyliczenia wysokości przysługujących
świadczeń.
Należy podkreślić, że system zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb
mundurowych i żołnierzy zawodowych jest autonomiczny względem systemu ubezpieczeń
społecznych (z tytułu szczególnego uprawnienia, jakim jest służba oraz ze względu na brak
jakiegokolwiek udziału osób uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych
w ponoszeniu kosztów tych świadczeń). Obowiązujący stan prawny uwzględnia jednakże
1 Dz. U. z 2019 r. poz. 2107, z późn. zm.

-- 1 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
sytuację osób, które przed wstąpieniem do zawodowej służby lub po przejściu na emeryturę
mundurową wykonywały pracę w sferze „cywilnej” i z tego tytułu objęte były powszechnym
ubezpieczeniem społecznym (ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym). Z przepisów
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych2 wynika, że osoba uprawniona do emerytury mundurowej może mieć, z tytułu
pracy objętej ubezpieczeniem społecznym, przyznaną drugą emeryturę, jeżeli spełnia
wymagane warunki bez uwzględnienia okresów zawodowej służby. Zgodnie z art. 5 ust. 2a
ustawy emerytalnej przy ustalaniu uprawnień do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (dalej „FUS”) i obliczaniu jej wysokości nie uwzględnia się okresów zawodowej
służby, jeżeli wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury „mundurowej”. Trzeba
zaznaczyć, iż przepis ten jest konsekwencją regulacji zawartych w systemie zaopatrzenia
emerytalnego3, które wykluczają możliwość uznania za okresy składkowe, w rozumieniu
ustawy emerytalnej, okresów służby funkcjonariuszy i żołnierzy, którzy nabyli prawo
do emerytury mundurowej.
W wymiarze emerytury mundurowej przyznanej osobie, która wstąpiła do zawodowej
służby przed 2 stycznia 1999 r.4, mogą być natomiast uwzględniane nie tylko okresy
zawodowej służby, ale także okresy składkowe i nieskładkowe wymienione w ustawie
emerytalnej. Okresy składkowe poprzedzające służbę w wymiarze 3 lat5 są liczone po 2,6%
podstawy wymiaru, a więc w znacznie korzystniejszym wymiarze niż w systemie ubezpieczeń
społecznych, natomiast po 1,3% za każdy rok okresów składkowych ponad wskazany
trzyletni okres.
Nie w każdym przypadku w wysokości emerytury mundurowej są uwzględnione wszystkie
udowodnione okresy ubezpieczenia. Maksymalny wymiar emerytury określa art. 18 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Kwota emerytury policyjnej, bez
uwzględnienia dodatków pielęgnacyjnego, dla sierot zupełnych, kombatanckiego i za tajne
nauczanie, nie może przekraczać 75% podstawy wymiaru6. Analogiczną regulację zawiera
art. 18 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych. Jednakże, w przypadku
zwiększenia emerytury policyjnej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą,
kwota tej emerytury nie może przekroczyć 80% podstawy jej wymiaru.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej, art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy i art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych emeryt
mundurowy pozostający w służbie przed 2 stycznia 1999 r. może pobierać tylko jedną
z przysługujących mu emerytur – emeryturę mundurową albo emeryturę z FUS, co
potwierdził Sąd Najwyższy w powiększonym składzie (tj. uchwale składu 7 sędziów z dnia 15
grudnia 2021 r., sygn. akt III UZP 7/21). Emeryt taki nie może mieć wypłacanych obu
świadczeń, ponieważ w wymiarze przysługującej mu emerytury mundurowej mogą być
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm., dalej powoływanej jako „ustawa emerytalna”.
3 Art. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U.
z 2025 r. poz. 305, ), dalej powoływanej jako „ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych”, oraz art.
4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa,
Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz.
1121, z późn. zm.), dalej powoływanej jako „ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy”.
4 Art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy.
5 Co do pozostałych okresów składkowych stosuje się przelicznik po 1,3% podstawy wymiaru za rok.
6 W praktyce większość emerytów którzy mają ustalaną emeryturę na podstawie art. 15 ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym funkcjonariuszy, korzysta z możliwości doliczenia do wysługi emerytalnej okresów pracy cywilnej,
przez co zwiększa wysokość pobieranej przez siebie emerytury.

-- 2 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
uwzględniane nie tylko okresy zawodowej służby, ale także okresy składkowe
i nieskładkowe wymienione w ustawie emerytalnej, mimo że nie są to okresy służby
zawodowej. Pozwala to na uwzględnienie w wymiarze emerytury mundurowej
(przysługującej bez względu na wiek) okresów ubezpieczenia, które uprawniają do
emerytury z systemu ubezpieczeń społecznych dopiero po osiągnięciu powszechnego wieku
emerytalnego.
Z inną sytuacją mamy do czynienia w przypadku osób, które po raz pierwszy wstąpiły do
służby po 1 stycznia 1999 r., ponieważ w wymiarze przyznawanej im emerytury mundurowej
uwzględniane są wyłącznie okresy służby7 zawodowej. Przy obliczaniu kwoty tej emerytury
nie mogą być uwzględnione żadne okresy zatrudnienia (ubezpieczenia). Emeryt mundurowy
po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego może uzyskać prawo do drugiej
emerytury z powszechnego ubezpieczenia społecznego, która zostanie obliczona wyłącznie
za „cywilne” okresy zatrudnienia (ubezpieczenia).
Odnośnie do przygotowywanych zmian legislacyjnych w przedmiocie możliwości
jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb
mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego przez osoby, które wstąpiły do służby
przed 2 stycznia 1999 r. i które posiadają tzw. cywilne okresy pracy, pragnę poinformować,
że w ramach współpracy międzyresortowej służącej wypracowaniu w tym zakresie
optymalnego rozwiązania 18 lutego i 14 lipca br. odbyły się w siedzibie MRPiPS robocze
spotkania przedstawicieli Kierownictwa (w randze podsekretarzy i sekretarzy stanu):
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W ich efekcie wyznaczono do dalszych
analiz wariant zmian reguły zbiegu emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb
mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego osób, które wstąpiły do służby przed
2 stycznia 1999 r. Dalsze prace analityczne będą prowadzone z udziałem przedstawicieli
Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Obrony
Narodowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych. Jako, że każda zmiana dotycząca reguł pobierania w zbiegu emerytury
powszechnej i mundurowej w odniesieniu do wskazanej grupy żołnierzy zawodowych
i funkcjonariuszy wiąże się z koniecznością zwiększenia dotacji z budżetu państwa do FUS
oraz środków w częściach budżetowych, z których wypłacane są emerytury mundurowe, po
zakończeniu wstępnych prac analitycznych niezbędne będzie uzyskanie w przedmiotowej
sprawie pozytywnego stanowiska Ministra Finansów i Gospodarki.
Odnośnie do ostatniego z zadanych przez Panią Posłankę pytań trzeba wskazać, że prawo do
emerytury z sytemu powszechnego dla osób urodzonych po 1948 r. nie zostało uzależnione
od posiadania określonego okresu składkowego, a jedynie od osiągnięcia określonego wieku
(60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn - vide art. 24 ust. 1 ustawy
emerytalnej). Jeżeli więc żołnierz zawodowy (funkcjonariusz służb mundurowych) nie
spełnia warunków do przyznania prawa do emerytury mundurowej (z uwagi na zbyt krótki
okres służby), może zostać mu przyznana emerytura z sytemu powszechnego na podstawie
ww. regulacji, przy uwzględnieniu przepisów art. 5 ust. 2a oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy
emerytalnej. Jeżeli łącznie okresy pracy cywilnej takich osób i okresy służby wynoszą
w przypadku kobiet 20 lat, a w przypadku mężczyzn 25 lat, wówczas osoby te mają
zapewnione prawo do emerytury minimalnej, określonej w art. 85 ustawy emerytalnej.
7 Art. 15a i art. 18e ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz art. 15a, art. 15d i art. 18e
ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

-- 3 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W przypadku osób urodzonych przed 1948 r., które znajdują się w analogicznej sytuacji,
prawo do emerytury powszechnej może im zostać przyznane na podstawie warunków
wskazanych w art. 27 ustawowy emerytalnej (z uwzględnieniem także ww. przepisów art. 6
ust. 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy emerytalnej, pozwalających na zaliczenie w takich przypadkach
okresów służby jako okresów składkowych).
Należy uzupełniająco wskazać, że zgodnie z art. 6a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
żołnierzy zawodowych, jeżeli żołnierz zwolniony z czynnej służby nie spełnia warunków
nabycia prawa do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, od uposażenia
wypłaconego mu po 31 grudnia 1998 r. aż do dnia zwolnienia go ze służby, od którego to
uposażenia nie odprowadzono składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przekazuje
się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych8. Przekazane w ten sposób
składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym na podstawie
ustawy emerytalnej i stanowią przychód Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.9 Taka sama
procedura dotycząca składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ma również
zastosowanie do żołnierza, który pozostawał w służbie przed 2 stycznia 1999 r., jeżeli po
zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury
wojskowej, zgłosił wniosek o przyznanie emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniom
społecznym. Dzięki tym rozwiązaniom nie istnieje możliwość, aby lata służby – zarówno w
wojsku, jak i w innych formacjach mundurowych – nie przełożyły się na nabycie prawa do
emerytury i jej wysokość.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
8 Dz. U. z 2025 poz. 350, z późn. zm.
9 Por. - w odniesieniu funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży
Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-
Skarbowej i Służby Więziennej - art. 10a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

-- 4 of 4 --