Interpelacja w sprawie potencjalnych zaniedbań ze strony PGW Wody Polskie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11631
do ministra infrastruktury
w sprawie potencjalnych zaniedbań ze strony PGW Wody Polskie
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 06-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) jest podmiotem odpowiedzialnym za ochronę przeciwpowodziową w Polsce. Jednak przetaczające się przez nasz kraj klęski żywiołowe – zwłaszcza powódź we wrześniu 2024 roku oraz intensywne opady i lokalne podtopienia w 2025 roku – ujawniły uzasadnione wątpliwości co do skuteczności i rzetelności działań.
W doniesieniach prasowych instytucję Wody Polskie obarcza się m.in. „błędnymi decyzjami w czasie powodzi” oraz „niedostatecznym zabezpieczeniem” przeciwpowodziowym[1]. Na poziomie lokalnym przykładów nie brakuje. W dniu 27 lipca 2025 roku w miejscowości Kałków (woj. opolskie) został przerwany wał przeciwpowodziowy[2]. Co warte uwagi – do przerwania wału doszło także w ubiegłym roku. Jak relacjonuje gmina Otmuchów, „całość prac wykonano siłami lokalnej społeczności, bez zewnętrznej pomocy". Teraz gmina nie ma jednak sprzętu, którym może naprawić wał. „Musi ktoś przyjechać z Wód Polskich. Ja nie wiem, dlaczego do tego czasu to nie zostało naprawione. Było tyle pism, tyle sygnałów, że ten wał nie został naprawiony, że to się w głowie nie mieści. Przez rok nie zrobiono nic, kompletnie. Ani jeden kamień nie został ruszony” - mówił w wywiadzie sołtys Kałkowa[3].
Należy również nakreślić sytuację, która miała miejsce w gminie Przeciszów (woj. małopolskie). Lokalne portale informacyjne opisały we wrześniu 2024 roku, że ciek wodny Bachórz przepływający przez gminę Przeciszów jest cały zarośnięty roślinnością, która blokuje przepływ wody[4]. Tego samego dnia sytuację potwierdzili strażacy ochotnicy: OSP Przeciszów ręcznie udrażniała zatkane przepusty, usuwając pnie i gałęzie blokujące nurt[5]. Pomimo wcześniejszych alarmujących sygnałów PGW Wody Polskie nie zareagowały na niebezpieczną sytuację i nie wykonały żadnych prac usuwających roślinność z koryta[6], a w konsekwencji bagatelizowania stanu cieku potok przy gwałtownych opadach stanowił lokalne zagrożenie powodziowe.
Również Najwyższa Izba Kontroli i inni eksperci krytykują dotychczasowe funkcjonowanie Wód Polskich. NIK w przeszłości wskazywał, że nowa instytucja została powołana bez odpowiedniego zaplecza finansowego i kadrowego, co skutkowało zaniedbaniami w zarządzaniu i chaosem organizacyjnym[7]. Ponadto NIK kwestionuje tryb finansowania Wód Polskich przez Ministerstwo Infrastruktury – wskazując, że przekazanie w 2024 roku ok. 19,8 mln zł dotacji podmiotowej na usuwanie skutków powodzi było nieprawidłowe[8].
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne prace konserwacyjne i remontowe zostały wykonane przez PGW Wody Polskie od 1 sierpnia 2024 roku do 29 lipca 2025 roku w rejonach szczególnie dotkniętych zalaniami – w tym naprawa uszkodzonych wałów i udrożnienie cieków?
Czy w związku z potencjalnymi zaniedbaniami ze strony PGW Wody Polskie w zakresie utrzymania infrastruktury przeciwpowodziowej podczas powodzi z września 2024 roku doszło do jakichkolwiek zmian kadrowych w strukturach regionalnych lub centralnych? Jeśli tak, jaki był zakres tych zmian i z jakich przyczyn zostały one przeprowadzone?
Jakie środki – kadrowe, techniczne, finansowe – są obecnie przeznaczone na ochronę przeciwpowodziową i melioracje w Polsce w 2025 roku?
W jaki sposób ministerstwo weryfikuje poprawność wykorzystania dotacji przekazanych PGW Wody Polskie?
Czy ministerstwo zna sprawę gminy Przeciszów i gminy Otmuchów? Jeśli tak, to jakie zamierza podjąć działania, aby ten problem nie powrócił? Proszę przedstawić harmonogram działań.
Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza wdrożyć reformy organizacyjne w PGW Wody Polskie, aby poprawić efektywność działań przeciwpowodziowych? Jeżeli tak, to jakie?
[1] https://www.rp.pl/gospodarka/art41197191-wody-polskie-w-ogniu-krytyki-po-powodzi-czym-sa-i-jaki-maja-budzet/
[2] https://www.rmf24.pl/regiony/news-zalane-drogi-przerwany-wal-niz-genuenski-nad-polska,nId,8004139/
[3] https://www.o2.pl/informacje/minal-rok-woda-znow-przerwala-wal-w-kalkowie-nikt-nam-nie-pomoze-7183089167604320a/
[4] https://wrzuc.info/dzialacz-nowej-nadziei-z-oswiecimia-interweniuje-w-sprawie-ciekow-wodnych/
[5] https://oswiecim112.pl/woda-zalewa-domy-i-posesje-w-naszym-powiecie-trudna-akcja-strazakow-na-zywo/
[6] https://wrzuc.info/dzialacz-nowej-nadziei-z-oswiecimia-interweniuje-w-sprawie-ciekow-wodnych/
[7] https://www.bankier.pl/wiadomosc/NIK-Wody-Polskie-tworzone-byly-bez-wystarczajacych-srodkow-finansowych-7985579.html/
[8] https://www.rp.pl/polityka/art42765561-nik-ma-zastrzezenia-co-do-sposobu-finansowania-walki-z-powodzia-przez-rzad/
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6610 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.56.2025
Warszawa, 12 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11631 Posła na Sejm RP, Pana Przemysława Wiplera,
przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie pragnę odnieść się do wskazanych w ww. interpelacji zdarzeń z obszaru: gminy
Otmuchów i gminy Przeciszów.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody
Polskie (dalej: PGW WP) dwa uszkodzenia o których wspomina Pan Poseł, na terenie
gminy Otmuchów dotyczyły brzegu rzeki Widnej, a nie wału przeciwpowodziowego. Jedno
z nich wystąpiło podczas powodzi we wrześniu 2024 r. a następne w lipcu 2025 r. PGW
WP przekazało, że po uszkodzeniu z września 2024 r. służby OSP Gminy w trybie
interwencyjnym, prowizorycznie zabezpieczyły uszkodzony brzeg. Następnie w lipcu 2025
r. na skutek przepływu wysokich wód korytem rzeki, spowodowanych intensywnymi
opadami deszczu, nastąpiło kolejne uszkodzenie. PGW WP poinformowało, że w związku
z koniecznością odbudowy uszkodzonego brzegu rzeki, po zabezpieczeniu środków
finansowych, rozpoczęło procedurę przetargową na realizację zadania pn. „Odbudowa
wałów przeciwpowodziowych wraz z odbudową koryta rzeki Widna w miejscowości
Wierzbno i Kałków". Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP zadanie to
zostało w pełni zakończone w dniu 04.11.2025 r.
PGW WP poinformowało również, że stoi na stanowisku, że kluczowe dla wyjaśnienia
przedmiotowej sytuacji jest jednoznaczne wskazanie, że przedmiotowy odcinek cieku
Widna nie jest obwałowany, a pojawiające się w przestrzeni publicznej nieprawdziwe
sformułowania w tym zakresie były już wielokrotnie publicznie wyjaśniane
i dementowane.
PGW WP wskazało, że to właściciel przepustu lub zarządca drogi, w ciągu której
zlokalizowany jest przepust lub obiekt mostowy jest zobowiązany do zapewnienia jego
drożności. PGW WP przekazało również, że część budowli komunikacyjnych, nie tylko
w korycie potoku Bachorz, ale także na innych wodach publicznych, nie posiada
właściwych parametrów gwarantujących bezpieczne przeprowadzenie wód
wezbraniowych, czy też wód opadowych i roztopowych spływających z utwardzonych
nawierzchni i systemów kanalizacji. W odniesieniu do sytuacji z gminy Przeciszów, PGW
-- 1 of 3 --
2
WP poinformowało, że poruszona w interpelacji kwestia niedrożnych przepustów
w korycie potoku Bachorz na terenie gminy, dotyczy niewłaściwego utrzymania urządzeń
i budowli, które nie należą do PGW WP. Bez względu na powyższe, PGW WP wskazało
że na terenie gminy Przeciszów zrealizowało od 2019 r. blisko 30 zadań utrzymaniowych.
Mając na uwadze przedmiot interpelacji informuję również, że w wyniku powodzi
z września 2024 r. odnotowano straty o znacznej wartości. Łączna szacowana liczba szkód
i strat powodziowych tylko w korytach rzecznych, infrastrukturze hydrotechnicznej
i mieniu PGW WP, zgodnie z przekazanymi informacjami przekroczyła 1,2 mld zł. Rok 2025
to czas intensywnej odbudowy po powodzi z 2024 roku. Priorytety dla PGW WP były trzy:
usuwanie zagrożeń, odbudowa infrastruktury i prewencja. Zgodnie z informacjami z PGW
WP, pierwszy etap obejmował zabezpieczenie budynków, szkół, dróg i obiektów
infrastruktury. PGW WP poinformowało, że w kolejnym kroku, nastąpiła odbudowa
wałów, przepustów, regulacja rzek i umocnień brzegowych. Na ten cel, zgodnie
z informacjami z PGW WP przeznaczono niemal 600 mln zł, w tym środki krajowe i z Banku
Światowego. Trzeci filar to budowanie odporności przez PGW WP: programy redukcji
ryzyka powodziowego dla dużych rzek i mniejszych dopływów, realizowane przez PGW
WP z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowym Instytutem
Badawczym i ekspertami. Nowością był mechanizm wykupu nieruchomości z terenów
wysokiego ryzyka.
Warto również podkreślić, że poza ww. działaniami, PGW WP w trybie ciągłym realizuje
zadania inwestycyjne i utrzymaniowe wynikające z ustawy Prawo wodne, niezwiązane
bezpośrednio z powodzią z września 2024 r. Przykładowo, poniesione w 2024 r. wydatki
inwestycyjne pozwoliły PGW WP m.in. na całkowite zakończenie 17 hydrotechnicznych
zadań inwestycyjnych na łączną kwotę kosztów całkowitych ok. 1,1 mld zł, dot. m.in.
budowy zbiorników, modernizacji jazów, poprawy parametrów technicznych wałów
przeciwpowodziowych, zwiększenia zdolności retencyjnych cieków, przebudowy śluz oraz
budowy przepławek. Dokładne dane za 2025 r. są obecnie podsumowywane, niemniej
spodziewane jest, że liczba zadań zakończonych i wydatkowana na nie kwota będzie
na zbliżonym lub wyższym poziomie.
Odnosząc się do kolejnego pytania informuję, że konstrukcja umów dotacyjnych,
zawieranych z PGW WP zakłada obowiązek przedkładania sprawozdań przez stronę
dotowaną w trybie kwartalnym, zarówno w zakresie rzeczowym, jak i finansowym, oraz
wymaga przedstawiania rozliczenia końcowego zrealizowanych zadań. Pozwala to na
prowadzenie bieżącego monitoringu wydatkowania środków dotacji oraz zaawansowania
rzeczowego powierzonych umową zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi.
Dodatkowo, przepisy umowy pozwalają stronie dotującej żądać od dotowanego
udzielenia wszelkich możliwych wyjaśnień czy dodatkowych dokumentów związanych z
przedmiotem umowy. Rozliczenie końcowe zadań, musi być, zgodnie z ustawą o finansach
publicznych, zatwierdzone przez dysponenta części budżetowej, z której udzielana jest
dotacja w terminie wynikającym z samej ustawy oraz przepisów umowy. Należy
-- 2 of 3 --
3
zaznaczyć, że dotacje udzielane przez resort na usuwanie skutków powodzi są dotacjami
o charakterze celowym, a więc dot. realizacji konkretnych zadań na ciekach i urządzeniach
hydrotechnicznych, które uległy zniszczeniu lub uszkodzeniu w wyniku działania powodzi
i są własnością PGW WP.
W kwestii pytania dotyczącego spraw kadrowych w Wodach Polskich, to odpowiada za
nie prezes jednostki. Dotyczy to również roku 2024r. Trzeba jednocześnie pamiętać, że
pewna fluktuacja kadr, jest rzeczą naturalną w podmiocie zatrudniającym tysiące
pracowników. Informacje o naborach, również archiwalne, znajdują się na stronie
internetowej PGW WP. Warto również podkreślić, że Regionalne Zarządy Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu i Gliwicach, otrzymały w 2024 r. wsparcie ponad 200 pracowników
oddelegowanych do usuwania skutków żywiołu z innych jednostek organizacyjnych
PGW WP.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --