Interpelacja nr 11626
Interpelacja w sprawie działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami
Interpelacja nr 11626
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 06-08-2025
Szanowna Pani Minister,
według danych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 r. w Polsce żyje około 5,4 miliona osób z niepełnosprawnościami – oznacza to około 14,3% całej populacji, z tego ok. 3,5 mln – 64% to osoby z prawnie stwierdzoną niepełnosprawnością (czyli z orzeczeniem). Mierzą się one z wieloma poważnymi problemami systemowymi i społecznymi, które wpływają na ich jakość życia, niezależność oraz możliwość pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym.
Rząd PiS przez 8 lat w dużej mierze ignorował potrzeby tej grupy obywateli. Wszyscy pamiętamy dramatyczne protesty w Sejmie, obraźliwie niskie świadczenia socjalne, brak wsparcia dla opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami – mimo wyroków TK z lat 2014 i 2020 PiS nie rozwiązał problemu nierównego traktowania.
Rząd Donalda Tuska od grudnia 2023 r. podjął szereg działań na rzecz tej grupy – zarówno w zakresie wsparcia finansowego, jak i systemowego; wzrost świadczenia wspierającego (od stycznia 2024 r.), podwyżki renty socjalnej i innych świadczeń, wzrost środków na programy PFRON, m.in. na likwidację barier architektonicznych i transportowych, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, pomoc w edukacji, uproszczenie procedur. Trwają prace nad ujednoliceniem systemu orzecznictwa o niepełnosprawności w celu stworzenia jednej, spójnej ścieżki oceny, która pozwoli lepiej dopasować świadczenia i wsparcie. Na ostatniej prostej znajduje się projekt o asystencji osobistej. Teraz zaś w ramach działań deregulacyjnych rządu osoby z trwałą niepełnosprawnością nie będą musiały co chwilę odnawiać orzeczeń o niepełnosprawności, co było jednym z większych absurdów poprzedniego systemu.
Proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jakie działania podjął rząd, by także w wymiarze lokalnym poprawić sytuację osób z niepełnosprawnościami?
2. Na jakim etapie znajduje się projekt ustawy o asystencji?
3. Czy resort rekomendował bądź zamierza rekomendować Ministerstwu Finansów podwyższenie ulgi rehabilitacyjnej w zakresie wydatków limitowanych oraz na leki, których limity od lat nie uległy zmianie, mimo że koszty zakupów i usług nimi objętych znacząco się zwiększyły? Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie.
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Interpelacja nr 11626
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 06-08-2025
Szanowna Pani Minister,
według danych z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 r. w Polsce żyje około 5,4 miliona osób z niepełnosprawnościami – oznacza to około 14,3% całej populacji, z tego ok. 3,5 mln – 64% to osoby z prawnie stwierdzoną niepełnosprawnością (czyli z orzeczeniem). Mierzą się one z wieloma poważnymi problemami systemowymi i społecznymi, które wpływają na ich jakość życia, niezależność oraz możliwość pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym.
Rząd PiS przez 8 lat w dużej mierze ignorował potrzeby tej grupy obywateli. Wszyscy pamiętamy dramatyczne protesty w Sejmie, obraźliwie niskie świadczenia socjalne, brak wsparcia dla opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami – mimo wyroków TK z lat 2014 i 2020 PiS nie rozwiązał problemu nierównego traktowania.
Rząd Donalda Tuska od grudnia 2023 r. podjął szereg działań na rzecz tej grupy – zarówno w zakresie wsparcia finansowego, jak i systemowego; wzrost świadczenia wspierającego (od stycznia 2024 r.), podwyżki renty socjalnej i innych świadczeń, wzrost środków na programy PFRON, m.in. na likwidację barier architektonicznych i transportowych, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, pomoc w edukacji, uproszczenie procedur. Trwają prace nad ujednoliceniem systemu orzecznictwa o niepełnosprawności w celu stworzenia jednej, spójnej ścieżki oceny, która pozwoli lepiej dopasować świadczenia i wsparcie. Na ostatniej prostej znajduje się projekt o asystencji osobistej. Teraz zaś w ramach działań deregulacyjnych rządu osoby z trwałą niepełnosprawnością nie będą musiały co chwilę odnawiać orzeczeń o niepełnosprawności, co było jednym z większych absurdów poprzedniego systemu.
Proszę o odpowiedź na pytania:
1. Jakie działania podjął rząd, by także w wymiarze lokalnym poprawić sytuację osób z niepełnosprawnościami?
2. Na jakim etapie znajduje się projekt ustawy o asystencji?
3. Czy resort rekomendował bądź zamierza rekomendować Ministerstwu Finansów podwyższenie ulgi rehabilitacyjnej w zakresie wydatków limitowanych oraz na leki, których limity od lat nie uległy zmianie, mimo że koszty zakupów i usług nimi objętych znacząco się zwiększyły? Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie.
Z poważaniem
Małgorzata Niemczyk
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6504 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.414.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11626 Pani Posłanki Małgorzaty Niemczyk, w sprawie
działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pierwszego z zadanych pytań należy zaznaczyć, że zarówno Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i Państwowy Fundusz Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych podejmują szereg działań - kierowanych tak do jednostek
samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych, jak również bezpośrednio do samych
osób z niepełnosprawnościami – które mają na celu zaspokojenie potrzeb osób
z niepełnosprawnościami oraz poprawę jakości ich życia.
Zgodnie z art. 35 i art. 35a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), dalej
zwanej „ustawą o rehabilitacji”, szereg zadań mających charakter lokalny (a więc
realizowanych przez powiatowe i wojewódzkie samorządy terytorialne) finansowanych jest
ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wśród nich
wymienić należy m. in.: dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących
rehabilitacji w związku z potrzebami osób z niepełnosprawnościami; dofinansowanie
kosztów tworzenia i utrzymania zakładów aktywności zawodowej; finansowanie z funduszu
wydatków form pomocy określonych w ustawie o rynku pracy; dofinansowanie
uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych;
dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki
pomocnicze przyznawane osobom z niepełnosprawnościami na podstawie odrębnych
przepisów; dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, barier w komunikowaniu
się i technicznych; dofinansowanie w związku z indywidualnymi potrzebami osób
z niepełnosprawnościami; dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-
przewodnika, a także dofinansowanie kosztów tworzenia i utrzymania działania warsztatów
terapii zajęciowej.
Szczegółowy sposób dystrybucji środków funduszu dla jednostek samorządu terytorialnego
określa algorytm zdefiniowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r.
w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605,
z późn. zm.).
Zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami –
także te o charakterze lokalnym - mogą być realizowane na zlecenie funduszu również przez
fundacje i organizacje pozarządowe (art. 36 ustawy o rehabilitacji). Minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego określa w drodze rozporządzenia rodzaje tych zadań,
mając na względzie zaspokojenie potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje i realizuje ponadto programy
finansowane ze środków Funduszu Solidarnościowego, adresowane do jednostek
samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych. Do podmiotów tych kierowane
są programy:
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
„Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”, mający zapewnić osobom
z niepełnosprawnościami ogólnodostępne wsparcie w wykonywaniu codziennych
czynności i funkcjonowaniu w życiu społecznym;
„Opieka wytchnieniowa”, której głównym celem jest odciążenie członków rodzin lub
opiekunów od codziennych obowiązków związanych z opieką nad osobą
z niepełnosprawnościami;
„Centra opiekuńczo-mieszkalne”, mające wspomóc jednostki samorządu terytorialnego
szczebla gminnego i powiatowego w tworzeniu i utrzymaniu placówek pobytu dziennego
lub całodobowego dla osób z niepełnosprawnościami.
Działania Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kierowane są też
do lokalnych samorządów, organizacji pozarządowych, a także samych osób
z niepełnosprawnościami.
Główne programy PFRON dla samorządów to "Aktywny Samorząd", który oferuje osobom
z niepełnosprawnościami wsparcie finansowe w zakresie transportu, uzyskania pomocnego
sprzętu, edukacji i aktywności zawodowej, a także program "Samodzielność – Aktywność –
Mobilność!" (S.A.M.), skupiający się na zwiększaniu niezależności beneficjentów oraz
ułatwianiu im aktywności społecznej lub zawodowej poprzez zapewnienie dostępu do
korzystania z samochodu osobowego. Samorządy są również beneficjentami środków
PFRON na realizację inicjatyw zmierzających do likwidacji barier architektonicznych,
społecznych i informacyjnych, promujących pełny udział osób z niepełnosprawnościami
w życiu społecznym. Fundusz oferuje organizacjom pozarządowym dofinansowanie na
realizację zadań w ramach programów zlecanych, takich jak "Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością" czy "Moc Lokalnych Inicjatyw". Organizacje mogą ubiegać się
o środki na działania integracyjne, edukacyjne, aktywizujące oraz wsparcie w codziennym
funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnościami. Konkursy publikowane są na stronie
i profilach funduszu w mediach społecznościowych. Wnioski składa się
w systemie iPFRON+.
Należy wskazać, że lokalnie, przy oddziałach funduszu, tworzone są Centra informacyjno-
doradcze dla osób z niepełnosprawnością (CIDON), świadczące usługi informacyjne
i doradcze osobom z niepełnosprawnościami oraz członkom ich otoczenia. Centra powstały
w ramach realizacji przez PFRON programu pn. „Centra informacyjno-doradcze dla osób
z niepełnosprawnością”.
Informuję, że projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami jest
aktualnie rozpatrywany przez Stały Komitet Rady Ministrów. Na posiedzeniu 5 września
2025 r. SKRM zobowiązał Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do przedstawienia
nowego tekstu projektu ustawy uwzględniającej poczynione ustalenia.
Informuję również, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpi do Ministra
Finansów i Gospodarki z pytaniem o podwyższenie ulgi rehabilitacyjnej w zakresie
wydatków limitowanych oraz na wydatków na leki, których limity od lat nie uległy zmianom.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.414.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11626 Pani Posłanki Małgorzaty Niemczyk, w sprawie
działań rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do pierwszego z zadanych pytań należy zaznaczyć, że zarówno Kierownictwo
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak i Państwowy Fundusz Rehabilitacji
Osób Niepełnosprawnych podejmują szereg działań - kierowanych tak do jednostek
samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych, jak również bezpośrednio do samych
osób z niepełnosprawnościami – które mają na celu zaspokojenie potrzeb osób
z niepełnosprawnościami oraz poprawę jakości ich życia.
Zgodnie z art. 35 i art. 35a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), dalej
zwanej „ustawą o rehabilitacji”, szereg zadań mających charakter lokalny (a więc
realizowanych przez powiatowe i wojewódzkie samorządy terytorialne) finansowanych jest
ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wśród nich
wymienić należy m. in.: dofinansowanie robót budowlanych dotyczących obiektów służących
rehabilitacji w związku z potrzebami osób z niepełnosprawnościami; dofinansowanie
kosztów tworzenia i utrzymania zakładów aktywności zawodowej; finansowanie z funduszu
wydatków form pomocy określonych w ustawie o rynku pracy; dofinansowanie
uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych;
dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki
pomocnicze przyznawane osobom z niepełnosprawnościami na podstawie odrębnych
przepisów; dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, barier w komunikowaniu
się i technicznych; dofinansowanie w związku z indywidualnymi potrzebami osób
z niepełnosprawnościami; dofinansowanie usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-
przewodnika, a także dofinansowanie kosztów tworzenia i utrzymania działania warsztatów
terapii zajęciowej.
Szczegółowy sposób dystrybucji środków funduszu dla jednostek samorządu terytorialnego
określa algorytm zdefiniowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r.
w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1605,
z późn. zm.).
Zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami –
także te o charakterze lokalnym - mogą być realizowane na zlecenie funduszu również przez
fundacje i organizacje pozarządowe (art. 36 ustawy o rehabilitacji). Minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego określa w drodze rozporządzenia rodzaje tych zadań,
mając na względzie zaspokojenie potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje i realizuje ponadto programy
finansowane ze środków Funduszu Solidarnościowego, adresowane do jednostek
samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych. Do podmiotów tych kierowane
są programy:
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
„Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”, mający zapewnić osobom
z niepełnosprawnościami ogólnodostępne wsparcie w wykonywaniu codziennych
czynności i funkcjonowaniu w życiu społecznym;
„Opieka wytchnieniowa”, której głównym celem jest odciążenie członków rodzin lub
opiekunów od codziennych obowiązków związanych z opieką nad osobą
z niepełnosprawnościami;
„Centra opiekuńczo-mieszkalne”, mające wspomóc jednostki samorządu terytorialnego
szczebla gminnego i powiatowego w tworzeniu i utrzymaniu placówek pobytu dziennego
lub całodobowego dla osób z niepełnosprawnościami.
Działania Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kierowane są też
do lokalnych samorządów, organizacji pozarządowych, a także samych osób
z niepełnosprawnościami.
Główne programy PFRON dla samorządów to "Aktywny Samorząd", który oferuje osobom
z niepełnosprawnościami wsparcie finansowe w zakresie transportu, uzyskania pomocnego
sprzętu, edukacji i aktywności zawodowej, a także program "Samodzielność – Aktywność –
Mobilność!" (S.A.M.), skupiający się na zwiększaniu niezależności beneficjentów oraz
ułatwianiu im aktywności społecznej lub zawodowej poprzez zapewnienie dostępu do
korzystania z samochodu osobowego. Samorządy są również beneficjentami środków
PFRON na realizację inicjatyw zmierzających do likwidacji barier architektonicznych,
społecznych i informacyjnych, promujących pełny udział osób z niepełnosprawnościami
w życiu społecznym. Fundusz oferuje organizacjom pozarządowym dofinansowanie na
realizację zadań w ramach programów zlecanych, takich jak "Asystent osobisty osoby
z niepełnosprawnością" czy "Moc Lokalnych Inicjatyw". Organizacje mogą ubiegać się
o środki na działania integracyjne, edukacyjne, aktywizujące oraz wsparcie w codziennym
funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnościami. Konkursy publikowane są na stronie
i profilach funduszu w mediach społecznościowych. Wnioski składa się
w systemie iPFRON+.
Należy wskazać, że lokalnie, przy oddziałach funduszu, tworzone są Centra informacyjno-
doradcze dla osób z niepełnosprawnością (CIDON), świadczące usługi informacyjne
i doradcze osobom z niepełnosprawnościami oraz członkom ich otoczenia. Centra powstały
w ramach realizacji przez PFRON programu pn. „Centra informacyjno-doradcze dla osób
z niepełnosprawnością”.
Informuję, że projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami jest
aktualnie rozpatrywany przez Stały Komitet Rady Ministrów. Na posiedzeniu 5 września
2025 r. SKRM zobowiązał Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do przedstawienia
nowego tekstu projektu ustawy uwzględniającej poczynione ustalenia.
Informuję również, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wystąpi do Ministra
Finansów i Gospodarki z pytaniem o podwyższenie ulgi rehabilitacyjnej w zakresie
wydatków limitowanych oraz na wydatków na leki, których limity od lat nie uległy zmianom.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --