Interpelacja nr 11615
Interpelacja w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Interpelacja nr 11615
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Zgłaszający: Anna Maria Żukowska
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
w „Rzeczpospolitej“ w dniu 5 sierpnia 2025 r. opublikowany został artykuł Macieja Miłosza: „Co Polacy mogliby oddać Niemcom“, w którym autor opisuje korespondencję skierowaną przez panią Hannę Radziejowską, kierowniczkę berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego do Pani Ministry, a także przywołuje fragment notatki badacza zajmującego się zrabowaną przez nazistowskie Niemcy kolekcją dzieł sztuki hrabiego Sierakowskiego z Waplewa.
Z artykułu wynika, iż podczas wewnętrznych rozmów między pracownikami oddziału berlińskiego Instytut Pileckiego a dyrektorem Instytutu, panem Ruchniewiczem, pojawił się temat (zainicjowany przez dyrektora instytutu), by w ramach planowanego cyklu seminariów eksperckich na temat badań proweniencyjnych program uzupełnić o spotkanie seminaryjne poświęcone zwrotom dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego, co wzbudziło niepokój wśród pracowników oddziału berlińskiego i wątpliwości związane z konsekwencjami poruszenia przez polskie instytucje postulatu zwrotu dzieł przez Polskę.
Z związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego upoważniło dyrektora Ruchniewicza do podejmowania tematu zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w posiadaniu jakichkolwiek notatek/zapisków/nagrań ze spotkania pracowników oddziału Instytutu Pileckiego z dyrektorem Ruchniewiczem w dniu 22 lipca 2025 r.? Jeśli tak, to w jakim trybie otrzymało te dokumenty i jakie działania podjęło w związku z tym?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podejmowało w rozmowach i korespondencji z ambasadorem RP Janem Tombińskim temat tzw. berlinki i zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz innych państw? Jakie były wnioski i zalecenia z tych rozmów? Czy zostały one przedstawione dyrekcji Instytutu Pileckiego lub kierownictwu oddziałów instytutu?
Z posiadanych przeze mnie informacji wynika także, że w ciągu ostatnich miesięcy pracownicy berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego zgłaszali szereg zastrzeżeń dotyczących metod zarządczych stosowanych przez dyrektora Ruchniewicza m.in. wobec pracowników i szerzej – działalności całego oddziału berlińskiego.
Czy i jakie działania w związku z tym podjęło kierownictwo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego?
Z poważaniem
Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 11615
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego
Zgłaszający: Anna Maria Żukowska
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
w „Rzeczpospolitej“ w dniu 5 sierpnia 2025 r. opublikowany został artykuł Macieja Miłosza: „Co Polacy mogliby oddać Niemcom“, w którym autor opisuje korespondencję skierowaną przez panią Hannę Radziejowską, kierowniczkę berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego do Pani Ministry, a także przywołuje fragment notatki badacza zajmującego się zrabowaną przez nazistowskie Niemcy kolekcją dzieł sztuki hrabiego Sierakowskiego z Waplewa.
Z artykułu wynika, iż podczas wewnętrznych rozmów między pracownikami oddziału berlińskiego Instytut Pileckiego a dyrektorem Instytutu, panem Ruchniewiczem, pojawił się temat (zainicjowany przez dyrektora instytutu), by w ramach planowanego cyklu seminariów eksperckich na temat badań proweniencyjnych program uzupełnić o spotkanie seminaryjne poświęcone zwrotom dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego, co wzbudziło niepokój wśród pracowników oddziału berlińskiego i wątpliwości związane z konsekwencjami poruszenia przez polskie instytucje postulatu zwrotu dzieł przez Polskę.
Z związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego upoważniło dyrektora Ruchniewicza do podejmowania tematu zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest w posiadaniu jakichkolwiek notatek/zapisków/nagrań ze spotkania pracowników oddziału Instytutu Pileckiego z dyrektorem Ruchniewiczem w dniu 22 lipca 2025 r.? Jeśli tak, to w jakim trybie otrzymało te dokumenty i jakie działania podjęło w związku z tym?
Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego podejmowało w rozmowach i korespondencji z ambasadorem RP Janem Tombińskim temat tzw. berlinki i zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz innych państw? Jakie były wnioski i zalecenia z tych rozmów? Czy zostały one przedstawione dyrekcji Instytutu Pileckiego lub kierownictwu oddziałów instytutu?
Z posiadanych przeze mnie informacji wynika także, że w ciągu ostatnich miesięcy pracownicy berlińskiego oddziału Instytutu Pileckiego zgłaszali szereg zastrzeżeń dotyczących metod zarządczych stosowanych przez dyrektora Ruchniewicza m.in. wobec pracowników i szerzej – działalności całego oddziału berlińskiego.
Czy i jakie działania w związku z tym podjęło kierownictwo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego?
Z poważaniem
Anna Maria Żukowska
Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2998 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11615 poseł Anny Marii Żukowskiej z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz
mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora
oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
MKIDN nie upoważniło dyrektora Krzysztofa Ruchniewicza do podejmowania tematu
zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia
prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz.U. z 2019 r. poz.
1591) organem właściwym do spraw restytucji dóbr kultury prowadzonej przez
Rzeczpospolitą Polską, w tym zwrotu narodowych dóbr kultury RP wyprowadzonych z
naruszeniem prawa z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz do spraw restytucji dóbr
kultury prowadzonej przez państwo obce lub cudzoziemców, w tym zwrotu dóbr kultury
wyprowadzonych z naruszeniem prawa z terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska, lub innego państwa obcego, jest minister
właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Ad 2.
MKiDN posiada informacje na temat spotkania pracowników oddziału Instytutu Pileckiego
w Berlinie z dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem, które
odbyło się 22 lipca 2025 r. Informacje te pochodzą zarówno z centrali Instytutu Pileckiego
w Warszawie, jak i jego Oddziału w Berlinie. W związku ze sprzecznymi relacjami obu stron
sporu oraz doniesieniami, przekazywanymi w środkach masowego przekazu, MKiDN
prowadziło czynności wyjaśniające.
Ad 3.
MKiDN nie prowadziło rozmów i korespondencji z ambasadorem Janem Tombińskim na ten
temat. Sprawa tzw. „Berlinki” nie jest obecnie przedmiotem negocjacji lub rozmów ze stroną
niemiecką.
Ad 4.
29 sierpnia br. prof. Krzysztof Ruchniewicz został odwołany z funkcji dyrektora Instytutu.
Na jego miejsce został powołany pełniący obowiązki Karol Madaj, który zapowiedział
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
dokonanie przeglądu dotychczasowej działalności Instytutu, w tym sytuacji w oddziale
w Berlinie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11615 poseł Anny Marii Żukowskiej z 25 sierpnia 2025 roku
w sprawie zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz
mienia prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego z inicjatywy dyrektora
oddziału berlińskiego Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
MKIDN nie upoważniło dyrektora Krzysztofa Ruchniewicza do podejmowania tematu
zwrotu dóbr kultury przez Polskę na rzecz Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy oraz mienia
prywatnego należącego do osób pochodzenia żydowskiego. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1
ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz.U. z 2019 r. poz.
1591) organem właściwym do spraw restytucji dóbr kultury prowadzonej przez
Rzeczpospolitą Polską, w tym zwrotu narodowych dóbr kultury RP wyprowadzonych z
naruszeniem prawa z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz do spraw restytucji dóbr
kultury prowadzonej przez państwo obce lub cudzoziemców, w tym zwrotu dóbr kultury
wyprowadzonych z naruszeniem prawa z terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska, lub innego państwa obcego, jest minister
właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
Ad 2.
MKiDN posiada informacje na temat spotkania pracowników oddziału Instytutu Pileckiego
w Berlinie z dyrektorem Instytutu Pileckiego prof. Krzysztofem Ruchniewiczem, które
odbyło się 22 lipca 2025 r. Informacje te pochodzą zarówno z centrali Instytutu Pileckiego
w Warszawie, jak i jego Oddziału w Berlinie. W związku ze sprzecznymi relacjami obu stron
sporu oraz doniesieniami, przekazywanymi w środkach masowego przekazu, MKiDN
prowadziło czynności wyjaśniające.
Ad 3.
MKiDN nie prowadziło rozmów i korespondencji z ambasadorem Janem Tombińskim na ten
temat. Sprawa tzw. „Berlinki” nie jest obecnie przedmiotem negocjacji lub rozmów ze stroną
niemiecką.
Ad 4.
29 sierpnia br. prof. Krzysztof Ruchniewicz został odwołany z funkcji dyrektora Instytutu.
Na jego miejsce został powołany pełniący obowiązki Karol Madaj, który zapowiedział
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
dokonanie przeglądu dotychczasowej działalności Instytutu, w tym sytuacji w oddziale
w Berlinie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --