Interpelacja w sprawie bezdomności zwierząt domowych, stanowiącej problem społeczny, finansowy i środowiskowy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11614
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie bezdomności zwierząt domowych, stanowiącej problem społeczny, finansowy i środowiskowy
Zgłaszający: Edward Siarka
Data wpływu: 05-08-2025
Działając na zasadzie art. 192 ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 1992 nr 26 poz. 185 ze zm.), podaję, co następuje. Problem bezdomności zwierząt domowych stanowi palący problem społeczny. Pełna skala tego zjawiska nie jest znana, niemniej dostępne dane pozwalają na stwierdzenie, że do tej pory nie opracowano skutecznych rozwiązań, które pozwalałyby na jego skuteczną eliminację. Jak podaje NIK w raporcie o wynikach kontroli w sprawie zapobiegania bezdomności zwierząt, w 2023 roku w 230 schroniskach przebywało 117 169 zwierząt (w tym 81 778 psów i 35 391 kotów). Z kolei liczbę bezdomnych psów i kotów szacuje się na około milion[1].
Bezdomność zwierząt jest zjawiskiem społecznym, którego głównymi przyczynami są przede wszystkim: brak powszechnego i skutecznie egzekwowanego obowiązku ewidencji zwierząt domowych, niekontrolowane rozmnażanie zwierząt, łatwość ich pozyskania i nieodpowiedzialne zachowania właścicieli zwierząt, którzy nierzadko nabywają je pod wpływem silnego impulsu emocjonalnego, a następnie porzucają. Należy zaznaczyć, iż Polska jest jednym z nielicznych krajów UE, w których trwała identyfikacja zwierząt nie jest obowiązkowa (obowiązek taki istnieje w 24 państwach UE i jest powiązany z obowiązkową rejestracją w bazie zwierząt oznakowanych).
Problem bezdomności zwierząt ma również wymiar finansowy. Obecnie samorządy na walkę z bezdomnością zwierząt wydają blisko 300 mln zł w skali roku. Koszty utrzymania odpowiedniej infrastruktury oraz opłacenia usług wyłapywania zwierząt bezdomnych zwiększają się systematycznie i co najważniejsze, działania te nie przynoszą efektów. Z raportu NIK wynika, że żadna skontrolowana gmina nie zaplanowała ani nie zorganizowała opieki nad zwierzętami bezdomnymi w sposób prawidłowy, a liczba zwierząt bezdomnych w latach 2021-2024 zwiększyła się o 1,3%[2]. Bezdomność zwierząt negatywnie wpływa na stan środowiska naturalnego, bioróżnorodność ekosystemów polnych i leśnych, w tym na liczebność ptaków i małych ssaków. Szacuje się, że ofiarami kotów w Polsce corocznie pada około 631 mln ssaków i niemal 144 mln ptaków. Wiejskie koty zjadają rocznie 583,4 mln ssaków (ich liczba znajduje się w przedziale 505,3-667 mln) oraz 135,7 mln ptaków (103,9-171,3 mln), a przynoszą do domów około 48,1 mln drobnych ssaków (ich faktyczna liczba mieści się w przedziale od 41,2-55,4 mln) oraz 8,9 mln ptaków (pomiędzy 6,7 a 10,9 mln)[3].
Taki stan rzeczy, jak wskazano w przywołanym badaniu, jest głównie spowodowany gwałtownym wzrostem liczby tych zwierząt. Bezdomne, a nierzadko również domowe koty muszą polować, aby przeżyć, przez co w znaczącym stopniu przyczyniają się do eliminacji zagrożonych gatunków dzikich zwierząt. Należy zaznaczyć, iż zjawisko bezdomności psów i kotów może również spowodować gwałtowny wzrost zachorowań na ASF, co z perspektywy polskiego rolnictwa nie jest kwestią obojętną.
Mając na uwadze negatywny wpływ bezdomności zwierząt na ich dobrostan, szkody czynione przez te zwierzęta w środowisku naturalnym oraz obciążenia finansowe jednostek samorządu terytorialnego, należy stwierdzić, iż niezbędne jest podjęcie działań, które doprowadzą do rozwiązania podniesionego problemu.
W związku z powyższym zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważało podjęcie prac nad rozwiązaniami, które miałyby zwalczać problem bezdomności psów i kotów? W przypadku podjęcia takiej inicjatywy, jakie rozwiązania zaproponowano?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważa podjęcie współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną zwierząt i środowiska w trakcie ewentualnych prac legislacyjnych?
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planowało bądź planuje zaangażować Główny Inspektorat Weterynarii oraz powiatowe inspektoraty weterynarii do realizacji zadań związanych z działaniami zwalczającymi bezdomność zwierząt domowych?
[1] Informacja o wynikach kontroli. Zapobieganie bezdomności zwierząt domowych. Nr ewid. 103/2024/P/24/093/LZG, https://www.nik.gov.pl/plik/id,30164,vp,33186.pdf dostęp: (11.07.2025 r.)
[2] Informacja o wynikach kontroli. Zapobieganie bezdomności zwierząt domowych. Nr ewid. 103/2024/P/24/093/LZG, https://www.nik.gov.pl/plik/id,30164,vp,33186.pdf (dostęp: 11.07.2025 r.)
[3] D. Krauze-Gryz, J. Gryz, M. Żmihorski [w:] Cats kill millions of vertebrates in Polish farmland annually, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2351989418303196?via%3Dihub (dostęp: 11.07.2025 r.).
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4577 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 września 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.17.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11614
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11614 z dnia 28 maja 2025 r. Pana Posła Edwarda
Siarki w sprawie bezdomności zwierząt domowych, stanowiącej problem społeczny,
finansowy i środowiskowy, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważało podjęcie prac nad rozwiązaniami,
które miałyby zwalczać problem bezdomności psów i kotów? W przypadku podjęcia takiej
inicjatywy, jakie rozwiązania zaproponowano?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt ustawy o Krajowym
Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów, w którym zaproponowano wprowadzenie
powszechnego obowiązku znakowania i rejestracji psów i kotów w państwowym
rejestrze – Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK).
Celem KROPiK będzie gromadzenie danych, w tym danych osobowych, umożliwiających
jednoznaczne powiązanie zarejestrowanego w nim psa lub kota z jego właścicielem lub
ze schroniskiem dla zwierząt, w którym to zwierzę przebywa, co umożliwi sprawne
ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za konkretne zwierzę, np. gdy uciekło, zabłąkało
się lub zostało porzucone. KROPiK będzie zawierał także dane dotyczące samego
zwierzęcia, takie jak płeć, umaszczenie, informację o poddaniu zabiegowi
-- 1 of 3 --
ubezpłodnieniu, a w przypadku psów, informację o poddaniu obowiązkowemu
szczepieniu przeciw wściekliźnie. Właściciele psów i kotów będą mogli je oznaczyć
w KROPiK jako zaginione (także za pomocą aplikacji mObywatel). Właściciele
zarejestrowanych psów i kotów będą mogli w każdym czasie, bez konieczności
ponoszenia jakiejkolwiek opłaty, samodzielnie aktualizować swoje dane teleadresowe
w KROPiK, co zapewni możliwość sprawnego kontaktu z nimi w przypadku zaistnienia
takiej konieczności, np. w przypadku odłowienia ich zwierzęcia i przekazania go do
schroniska.
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważa podjęcie współpracy
z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się ochroną zwierząt i środowiska,
w trakcie ewentualnych prac legislacyjnych?
Współpraca z podmiotami zaangażowanymi w obszar, którego dotyczą prowadzone
przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prace legislacyjne jest ich nieodłącznym
elementem. W ramach prowadzonych konsultacji publicznych każdy obywatel,
organizacja pozarządowa, w tym organizacja społeczna, której statutowym celem
działania jest ochrona zwierząt, ma prawo wyrazić opinię i zgłaszać uwagi do
zaproponowanych regulacji. Wiele z uwag zgłoszonych przez te organizacje do projektu
ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów zostało przez Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi uwzględnione. Samo podjęcie prac legislacyjnych nad
stworzeniem systemu znakowania i rejestracji psów i kotów stanowiło także odpowiedź
na postulaty ww. organizacji.
3. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planowało, bądź planuje zaangażować
Główny Inspektorat Weterynarii oraz powiatowe inspektoraty weterynarii do
realizacji zadań związanych z działaniami zwalczającymi bezdomność zwierząt
domowych?
Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz
ich wyłapywanie nie należą do zadań Inspekcji Weterynaryjnej. Są to zadania własne
gmin. Gminy mają obowiązek przedstawienia projektu programu opieki nad zwierzętami
bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt do zaopiniowania właściwemu
powiatowemu lekarzowi weterynarii, który powinien wydać opinię w terminie 21 dni
od dnia otrzymania projektu. Inspekcja Weterynaryjna odpowiada także za kontrolę
schronisk dla zwierząt pod kątem spełniania szczegółowych wymagań weterynaryjnych
-- 2 of 3 --
określonych dla ich prowadzenia. W szczególności istotna jest kontrola realizacji
obowiązku znakowania i rejestracji zwierząt przyjmowanych do schronisk.
Planowane jest jednak zwiększenie udziału Inspekcji Weterynaryjnej w realizacji działań
mających znaczenia w walce z bezdomnością zwierząt poprzez wyposażenie jej
terenowych organów w uprawnienia kontrolne w celu weryfikacji realizowania przez
właścicieli psów i kotów obowiązku ich znakowania i rejestracji, co zostało przewidziane
w projekcie ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --