Interpelacja nr 11610
Interpelacja w sprawie środków przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie środków przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
Interpelacja nr 11610
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie środków przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
informacja o rokrocznie zwiększanej ogólnej puli środków na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami i dołączaniu do programu kolejnych gmin cieszy, jednakże równocześnie zgłaszają się do mnie samorządy, będące od lat realizatorami programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością“, wskazując, iż nie idzie to w parze ze zwiększaniem środków dla konkretnych JST – wręcz przeciwnie. Przykładem jest niemal 140-tysięczna Zielona Góra, która w edycji 2025 otrzymała dotację o 1 014 543 zł mniejszą niż w roku 2024 i równocześnie niższą niż gminy mające 15, 20 czy 30 tys. mieszkańców.
Ograniczenie finansowania na tym przykładzie powoduje, że wiele osób z niepełnosprawnością, które spełniają warunki uczestnictwa, w praktyce nie może zostać objętych wsparciem. W celu zapewnienia kontynuacji usług asystencji osobistej dla osób z grup pierwszeństwa, o których mowa w programie, od 2023 roku cała przyznana kwota przekazywana jest wyłącznie na godziny usług asystencji osobistej bez kosztów dodatkowych, takich jak koszty przejazdów asystentów z uczestnikami. Wszystkim uczestnikom przyznawane są także mniejsze liczby godzin niż maksymalne limity określone w programie. Mimo to w roku bieżącym objęto wsparciem zaledwie 27 proc. wszystkich osób z niepełnosprawnościami, które zgłosiły się do programu w edycji dla JST, przy czym wszystkich złożonych wniosków było 293. Warto podkreślić, że zainteresowanie usługami asystenta osobistego wzrasta z edycji na edycję i przy jednoczesnym braku wzrostu środków przekazywanych na realizację programu jeszcze więcej mieszkańców pozostanie bez potrzebnego wsparcia.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do przedstawionego problemu?
W jaki sposób ministerstwo planuje wyjść naprzeciw potrzebom samorządów, które od lat są realizatorami programu i mierzą się zarówno ze wzrostem zainteresowania usługami asystenta osobistego, jak i z obniżaniem środków przekazywanych z ministerstwa na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami dla tych konkretnych JST?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 11610
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie środków przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
informacja o rokrocznie zwiększanej ogólnej puli środków na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami i dołączaniu do programu kolejnych gmin cieszy, jednakże równocześnie zgłaszają się do mnie samorządy, będące od lat realizatorami programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością“, wskazując, iż nie idzie to w parze ze zwiększaniem środków dla konkretnych JST – wręcz przeciwnie. Przykładem jest niemal 140-tysięczna Zielona Góra, która w edycji 2025 otrzymała dotację o 1 014 543 zł mniejszą niż w roku 2024 i równocześnie niższą niż gminy mające 15, 20 czy 30 tys. mieszkańców.
Ograniczenie finansowania na tym przykładzie powoduje, że wiele osób z niepełnosprawnością, które spełniają warunki uczestnictwa, w praktyce nie może zostać objętych wsparciem. W celu zapewnienia kontynuacji usług asystencji osobistej dla osób z grup pierwszeństwa, o których mowa w programie, od 2023 roku cała przyznana kwota przekazywana jest wyłącznie na godziny usług asystencji osobistej bez kosztów dodatkowych, takich jak koszty przejazdów asystentów z uczestnikami. Wszystkim uczestnikom przyznawane są także mniejsze liczby godzin niż maksymalne limity określone w programie. Mimo to w roku bieżącym objęto wsparciem zaledwie 27 proc. wszystkich osób z niepełnosprawnościami, które zgłosiły się do programu w edycji dla JST, przy czym wszystkich złożonych wniosków było 293. Warto podkreślić, że zainteresowanie usługami asystenta osobistego wzrasta z edycji na edycję i przy jednoczesnym braku wzrostu środków przekazywanych na realizację programu jeszcze więcej mieszkańców pozostanie bez potrzebnego wsparcia.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do przedstawionego problemu?
W jaki sposób ministerstwo planuje wyjść naprzeciw potrzebom samorządów, które od lat są realizatorami programu i mierzą się zarówno ze wzrostem zainteresowania usługami asystenta osobistego, jak i z obniżaniem środków przekazywanych z ministerstwa na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami dla tych konkretnych JST?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5627 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.400.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11610 Pani Posłanki Katarzyny Osos, w sprawie środków
przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podstawą prawną resortowych Programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn.
„Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego (JST) oraz „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych (dalej jako „programy”) jest art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października
2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 296). Programy finansowane są
ze środków Funduszu Solidarnościowego (dalej jako: „fundusz”), którego dysponentem jest
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozumie oczekiwania
środowiska osób z niepełnosprawnościami i realizatorów programów dotyczące
zwiększenia poziomu finasowania przedmiotowego wsparcia. Pula środków
przekazywanych przez Ministra na ten cel jest sukcesywnie i znacząco, z edycji na edycję,
zwiększana, tak aby wzrost liczby podmiotów uczestniczących w programach, a przede
wszystkim rosnąca liczba bezpośrednich beneficjentów świadczonego w ich ramach
wsparcia, nie powodowały spadku dostępności usługi.
W roku 2019 łączna kwota dotacji z Funduszu Solidarnościowego przyznana jednostkom
samorządu terytorialnego wyniosła 100 000 tys. zł, w 2021 r. – 144 000 tys. zł, w 2023 r. –
505 000 tys. zł, zaś w 2024 r. – 760 000 tys. zł. W roku bieżącym samorządy terytorialne
otrzymały wsparcie finansowe w kwocie wynoszącej 1 000 488 tys. zł - oznacza to
zwiększenie nakładów na realizację przedmiotowego wsparcia aż o 30% w stosunku do roku
2024. Na uwagę zasługuje również fakt, że w 2025 r. łączna pula środków zabezpieczona na
realizację usługi asystencji osobistej organizowanej nie tylko przez samorządy terytorialne,
ale także przez organizacje pozarządowe, sięgnęła rekordowej kwoty 1 310 488 tys. zł.
Odnośnie do kwestii finansowania przyszłorocznej edycji programów, pomimo, iż na
funduszu ciąży obecnie wiele zobowiązań (m.in.: finasowanie resortowych i rządowych
programów; odpis na Fundusz Dostępności; transfery takie jak: świadczenie uzupełniające
dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, dodatek dopełniający, renta socjalna
i zasiłek pogrzebowy), podjęto działania mające na celu ponowne zwiększenie puli środków
przeznaczonych na realizację programowej asystencji osobistej. W roku 2026 wzrośnie ona
– w porównaniu do roku bieżącego – o 113 385 000,00 zł. Z tej kwoty ponad 103 mln zł
zostanie przekazane samorządom terytorialnym.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Celem poprawienia sprawiedliwości i efektywności procesu dystrybucji środków
zmodyfikowano procedurę podziału dofinansowania, polegającą – w przypadku JST – na
uwzględnianiu dodatkowych kryteriów, takich jak: populacja mieszkańców gminy/powiatu;
posiadanie przez gminę/powiat Lokalnego Planu Deinstytucjonalizacji Usług Społecznych;
wysokość wykorzystanych środków Funduszu w poprzednich edycjach programu; zlecenie
realizacji usług organizacjom i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, a także podmiotom,
o których mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy. W przypadku organizacji pozarządowych
wprowadzono kryteria ewaluacji podmiotów ubiegających się o celową dotację, pozwalające
na premiowanie tych, które rzetelnie wypełniają swoje statutowe cele dotyczące
zaspokojenia potrzeb osób z niepełnosprawnościami i posiadają doświadczenie w realizacji
programów.
Informuję, że Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o asystencji osobistej.
Projekt wkrótce trafi pod obrady Rady Ministrów. Rządowa ustawa o asystencji osobistej
osób z niepełnosprawnościami wprowadzi systemowe rozwiązania, które zagwarantują
stabilność i powszechność przedmiotowego wsparcia, uwzględniając potrzeby, preferencje
oraz prawo do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami. Do najważniejszych
założeń projektu należą:
wsparcie ustalane na maksymalnie pięć lat;
zwiększenie godzinowego wymiaru wsparcia, względem tego, które dostępne jest
w ramach programowej asystencji,
gwarancja realizacji ustawy w każdym powiecie,
zapewnienie osobie z niepełnosprawnościami swobody w wyborze podmiotu
świadczącego jej usługę asystencji (powiat, organizacja pozarządowa), a także gwarancja
swobody wyboru samego asystenta,
wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia (zapewnienie osobom
z niepełnosprawnościami dostępu do wysokiej jakości usług dopasowanych do ich
indywidualnych potrzeb – łącznie ze wsparciem osoby z niepełnosprawnościami
w wykonywaniu niezbędnych czynności medycznych, po specjalistycznym instruktażu
asystenta).
W kolejnych latach realizacja programowej asystencji osobistej będzie kontynuowana na
zasadzie komplementarności. Oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami, które nie będą
uprawnione do korzystania z ustawowego wsparcia, nie utracą dostępu do świadczonych
w jej ramach usług.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.400.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11610 Pani Posłanki Katarzyny Osos, w sprawie środków
przekazywanych na realizację asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Podstawą prawną resortowych Programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pn.
„Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu
Terytorialnego (JST) oraz „Asystent Osobisty Osoby z Niepełnosprawnością” dla Organizacji
Pozarządowych (dalej jako „programy”) jest art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 23 października
2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 296). Programy finansowane są
ze środków Funduszu Solidarnościowego (dalej jako: „fundusz”), którego dysponentem jest
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozumie oczekiwania
środowiska osób z niepełnosprawnościami i realizatorów programów dotyczące
zwiększenia poziomu finasowania przedmiotowego wsparcia. Pula środków
przekazywanych przez Ministra na ten cel jest sukcesywnie i znacząco, z edycji na edycję,
zwiększana, tak aby wzrost liczby podmiotów uczestniczących w programach, a przede
wszystkim rosnąca liczba bezpośrednich beneficjentów świadczonego w ich ramach
wsparcia, nie powodowały spadku dostępności usługi.
W roku 2019 łączna kwota dotacji z Funduszu Solidarnościowego przyznana jednostkom
samorządu terytorialnego wyniosła 100 000 tys. zł, w 2021 r. – 144 000 tys. zł, w 2023 r. –
505 000 tys. zł, zaś w 2024 r. – 760 000 tys. zł. W roku bieżącym samorządy terytorialne
otrzymały wsparcie finansowe w kwocie wynoszącej 1 000 488 tys. zł - oznacza to
zwiększenie nakładów na realizację przedmiotowego wsparcia aż o 30% w stosunku do roku
2024. Na uwagę zasługuje również fakt, że w 2025 r. łączna pula środków zabezpieczona na
realizację usługi asystencji osobistej organizowanej nie tylko przez samorządy terytorialne,
ale także przez organizacje pozarządowe, sięgnęła rekordowej kwoty 1 310 488 tys. zł.
Odnośnie do kwestii finansowania przyszłorocznej edycji programów, pomimo, iż na
funduszu ciąży obecnie wiele zobowiązań (m.in.: finasowanie resortowych i rządowych
programów; odpis na Fundusz Dostępności; transfery takie jak: świadczenie uzupełniające
dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, dodatek dopełniający, renta socjalna
i zasiłek pogrzebowy), podjęto działania mające na celu ponowne zwiększenie puli środków
przeznaczonych na realizację programowej asystencji osobistej. W roku 2026 wzrośnie ona
– w porównaniu do roku bieżącego – o 113 385 000,00 zł. Z tej kwoty ponad 103 mln zł
zostanie przekazane samorządom terytorialnym.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Celem poprawienia sprawiedliwości i efektywności procesu dystrybucji środków
zmodyfikowano procedurę podziału dofinansowania, polegającą – w przypadku JST – na
uwzględnianiu dodatkowych kryteriów, takich jak: populacja mieszkańców gminy/powiatu;
posiadanie przez gminę/powiat Lokalnego Planu Deinstytucjonalizacji Usług Społecznych;
wysokość wykorzystanych środków Funduszu w poprzednich edycjach programu; zlecenie
realizacji usług organizacjom i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, a także podmiotom,
o których mowa w art. 3 ust. 3 tej ustawy. W przypadku organizacji pozarządowych
wprowadzono kryteria ewaluacji podmiotów ubiegających się o celową dotację, pozwalające
na premiowanie tych, które rzetelnie wypełniają swoje statutowe cele dotyczące
zaspokojenia potrzeb osób z niepełnosprawnościami i posiadają doświadczenie w realizacji
programów.
Informuję, że Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o asystencji osobistej.
Projekt wkrótce trafi pod obrady Rady Ministrów. Rządowa ustawa o asystencji osobistej
osób z niepełnosprawnościami wprowadzi systemowe rozwiązania, które zagwarantują
stabilność i powszechność przedmiotowego wsparcia, uwzględniając potrzeby, preferencje
oraz prawo do niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami. Do najważniejszych
założeń projektu należą:
wsparcie ustalane na maksymalnie pięć lat;
zwiększenie godzinowego wymiaru wsparcia, względem tego, które dostępne jest
w ramach programowej asystencji,
gwarancja realizacji ustawy w każdym powiecie,
zapewnienie osobie z niepełnosprawnościami swobody w wyborze podmiotu
świadczącego jej usługę asystencji (powiat, organizacja pozarządowa), a także gwarancja
swobody wyboru samego asystenta,
wprowadzenie mechanizmu pełnej indywidualizacji wsparcia (zapewnienie osobom
z niepełnosprawnościami dostępu do wysokiej jakości usług dopasowanych do ich
indywidualnych potrzeb – łącznie ze wsparciem osoby z niepełnosprawnościami
w wykonywaniu niezbędnych czynności medycznych, po specjalistycznym instruktażu
asystenta).
W kolejnych latach realizacja programowej asystencji osobistej będzie kontynuowana na
zasadzie komplementarności. Oznacza to, że osoby z niepełnosprawnościami, które nie będą
uprawnione do korzystania z ustawowego wsparcia, nie utracą dostępu do świadczonych
w jej ramach usług.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --