Interpelacja w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wsparcia ich zadań w zakresie ochrony zdrowia, środowiska i klimatu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11607
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wsparcia ich zadań w zakresie ochrony zdrowia, środowiska i klimatu
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 05-08-2025
Na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907) zwracam się z interpelacją dotyczącą apelu Rady Miejskiej w Brześciu Kujawskim, przyjętym w dniu 1 lipca 2025 r. podczas XIV Sesji Rady Miejskiej IX kadencji. (...)
Rada Miejska zwraca uwagę na niedostateczny udział gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych, mimo że te gminy pełnią unikalną funkcję w systemie ochrony zdrowia i turystyki leczniczej, realizując szczególne zadania związane z ochroną środowiska i utrzymaniem statusu uzdrowiskowego. Obowiązujące mechanizmy finansowe ograniczają ich możliwości rozwojowe oraz nie rekompensują rzeczywistych kosztów utrzymania infrastruktury i realizacji funkcji uzdrowiskowej.
W związku z powyższym bardzo proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów i Gospodarki, prowadzi prace nad zwiększeniem udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach publicznych z podatków PIT i CIT, zgodnie z art. 167 Konstytucji RP?
2. Czy jest rozważane utworzenie specjalnego funduszu wsparcia dla gmin uzdrowiskowych w celu finansowania ich zadań publicznych oraz inwestycji prozdrowotnych i proekologicznych?
3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie systemowych ulg podatkowych dla przedsiębiorców działających w gminach uzdrowiskowych, zwłaszcza dla sektora turystyki zdrowotnej i sanatoryjnej?
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8257 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 września 2025 roku
Sprawa: Interpelację nr 11607 w sprawie zwiększenia udziału gmin
uzdrowiskowych w dochodach publicznych oraz wsparcia ich zadań
w zakresie ochrony zdrowia, środowiska i klimatu
Znak sprawy: ST1.054.21.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 11607 posłanek Pani Iwony Marii Kozłowskiej i
Pani Anny Wojciechowskiej w sprawie zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w
dochodach publicznych oraz wsparcia ich zadań w zakresie ochrony zdrowia,
środowiska i klimatu proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Odnosząc się do kwestii zwiększenia udziału gmin uzdrowiskowych w dochodach
publicznych z podatków z PIT i CIT, należy zauważyć, że dochody jednostek
samorządu terytorialnego (JST), w tym gmin uzdrowiskowych od roku 2025
naliczane są zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego1. Założeniem reformy finansów samorządu
terytorialnego było, aby dochody samorządów zwiększały się w sposób
przewidywalny. Nowy system dochodów JST uwzględnia m.in. specyfikę
poszczególnych kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań
dochodowych ale również kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z
realizowanych zadań. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, głównym źródłem
dochodów jednostek samorządu terytorialnego są dochody podatkowe. Nastąpiła
jakościowa zmiana w strukturze dochodów budżetów samorządowych. Ustawa
zwiększyła dochody własne jednostek samorządu terytorialnego, dochody
odzyskały swój podstawowy i stymulacyjny charakter. System zasilania
finansowego został oparty na lokalnej bazie podatników podatku dochodowego od
osób fizycznych (PIT) oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych
(CIT). Dochody JST z tytułu udziału w podatkach dochodowych (PIT i CIT) są liczone
jako procent od dochodów podatników danego podatku z terenu jednostki
samorządu terytorialnego (do 2024 r. dochód samorządów z tytułu udziału w
podatkach PIT i CIT naliczany był na podstawie podatku należnego).
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 i 1717
-- 1 of 3 --
2/3
Rozszerzony został również katalog dochodów z PIT, w których samorządy
terytorialne partycypują, o podatek PIT pobierany w formie ryczałtu od przychodów
ewidencjonowanych.
Nowa ustawa wprowadziła także dodatkowy mechanizm uzupełniania dochodów
samorządów. Zgodnie z art. 34 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego w budżecie państwa tworzy się rezerwę na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego w wysokości stanowiącej równowartość 1%
kwoty potrzeb finansowych ustalonych dla wszystkich jednostek samorządu
terytorialnego. Ustawa określa obszary i przypadki, według których rozdzielane
będą środki tej rezerwy.
Nowy system finansowania samorządu terytorialnego przewiduje udział organizacji
samorządowych we wsparciu jednostek samorządu terytorialnego środkami
pochodzącymi z ww. rezerwy.
Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje minister
właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym w
zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu
terytorialnego obszarów i przypadków, według których rozdzielane będą środki
rezerwy.
Należy zauważyć, że łączny skutek finansowy wynikający z nowej ustawy jest dla JST
pozytywny i oznacza zwiększenie ich dochodów o 24,8 mld zł w roku 2025 w
stosunku do poprzedniego systemu, a w perspektywie najbliższej dekady o ponad
345 mld zł.
Jest to realizacja jednego z celów reformy finansów samorządu terytorialnego
dotyczącego wzmocnienia i ustabilizowania finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju
samorządów. Tym samym zwiększyła się samodzielność finansowa samorządów,
które w większym stopniu mogą decydować o tym, ile i na co przeznaczyć dochodów
uzyskanych w wyniku zmian systemowych. Dotyczy to także gmin o statusie
uzdrowiska.
W kwestii wsparcia dla gmin uzdrowiskowych informuję, że stosownie do art. 92
ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w roku 2025 dla
gmin uzdrowiskowych przewidziana została rezerwa na uzupełnienie dochodów
jednostek samorządu terytorialnego.
Rezerwa, która w 2025 r. wynosi 30 000 tys. zł, została podzielona między gminy
uzdrowiskowe, o których mowa w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie
uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach
uzdrowiskowych2, których obszarowi lub jego części został nadany status
uzdrowiska w trybie określonym w tej ustawie.
Warto także zauważyć, że gmina uzdrowiskowa, w celu realizacji zadań ma prawo do
pobierania opłaty uzdrowiskowej, o której mowa w art. 48 ustawy z dnia 28 lipca
2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony
uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych, której wysokość wpływa na ustalaną
dotację z budżetu państwa określoną w art. 49 tej ustawy. Gminy uzdrowiskowe
mają możliwość wprowadzenia na mocy uchwały rady gminy opłaty uzdrowiskowej3
od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych,
turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach
znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska - za każdą
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1420 z późn. zm.
3 Zgodnie z art.17 ust. 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (dalej: u.p.o.l.)
-- 2 of 3 --
3/3
rozpoczętą dobę pobytu. Stawka opłaty uzdrowiskowej w 2025 r. nie może
przekroczyć 6,38 zł dziennie4.
Dotacja z budżetu państwa, o której mowa w ww. art. 49 to dodatkowe źródło
finansowania zadań własnych gminy związanych z zachowaniem funkcji leczniczych
uzdrowiska, w tym tworzenia i modernizacji infrastruktury uzdrowisk czy ochrony
warunków naturalnych, którą otrzymują w wysokości równej wpływom z tytułu
opłaty uzdrowiskowej pobranej w uzdrowisku w roku bazowym w rozumieniu
ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego.
Jak z powyższego wynika, gminy uzdrowiskowe już obecnie są wyposażone we
właściwe uprawnienia ustawowe dające możliwość uzyskania dodatkowych
środków .
Odnosząc się do kwestii zachęt podatkowych dla przedsiębiorców działających w
sektorze turystyki zdrowotnej, sanatoriów i usług prozdrowotnych na obszarze
gmin uzdrowiskowych należy zwrócić uwagę, że możliwości w zakresie tworzenia
takich zachęt od dawna obowiązują. Trzeba tu wskazać na ustawowe upoważnienie
rad gmin, w tym rad gmin uzdrowiskowych, do podejmowania uchwał
ustanawiających preferencje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości5
oraz podatku od środków transportowych6. Wprowadzone preferencje mogą
przyczynić się do rozwoju lokalnej gospodarki, wzrostu zatrudnienia i dochodów
przedsiębiorstw korzystających z takich preferencji, a tym samym do wzrostu
dochodów gminy z tytułu udziału w dochodach budżetowych z PIT lub CIT.
Poza tym, przedsiębiorcy prowadzący działalność w obszarach turystyki, w tym
również turystki zdrowotnej, mogą korzystać z ulg, które nie są warunkowane
koniecznością prowadzenia działalności na terenie gmin uzdrowiskowych. Mogą
korzystać z dostępnych na zasadach ogólnych preferencji podatkowych, o ile
spełniają ustawowe kryteria i warunki przewidziane dla tych instrumentów, np. z
ulgi polegającej na zwolnieniu dochodów uzyskanych z tytułu wynajmu pokoi
gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w
gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochodów
uzyskanych z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie
przekracza 5 (art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy PIT7).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
4 Zgodnie z art. 19 pkt 1 lit. d u.p.o.l.
5 Na mocy art. 5 ust. 2 – 4 oraz art. 7 ust. 3 u.p.o.l.
6 Na mocy art. 10 ust. 2 i art. 12 ust. 4 u.p.o.l.
7 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163,
z późn. zm.).
-- 3 of 3 --