Interpelacja nr 11605
Interpelacja w sprawie reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego
Interpelacja nr 11605
do ministra zdrowia
w sprawie reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego
Zgłaszający: Katarzyna Sójka, Patryk Wicher, Fryderyk Sylwester Kapinos, Tadeusz Chrzan, Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Agnieszka Górska
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
coraz częściej w mediach społecznościowych, na stronach internetowych oraz w wynikach wyszukiwania w Google pojawiają się reklamy ofert wystawienia recept oraz zwolnień lekarskich (L4) w krótkim czasie i za opłatą. Budzi to istotne wątpliwości zarówno co do zgodności takich działań z obowiązującym prawem, jak i z zasadami etyki lekarskiej oraz rzetelnego świadczenia usług zdrowotnych.
Przykładowe slogany reklamowe brzmią:
„Konsultacja lekarska ze zwolnieniem L4 nawet w 15 minut za 100 zł!”
„E-recepta w 5 minut za 35 zł!”
Oferty te często nie odnoszą się wprost do procedury medycznej czy realnej teleporady, lecz jedynie do szybkiego uzyskania dokumentu w zamian za płatność. Może to rodzić podejrzenie, że mamy do czynienia z nadużyciem systemu telemedycznego, które może wpływać na bezpieczeństwo pacjentów oraz stabilność systemu ubezpieczeń społecznych (ZUS).
Poniżej przykładowe serwisy internetowe, które oferują tego typu usługi:
https://www.telemed.pl/ – oferuje e-recepty i e-zwolnienia L4 w 15 minut, ceny od 49 do 99 zł,
https://centrumteleporad.pl/ – wystawia recepty i L4 na podstawie krótkiego formularza, już od 39 zł,
https://e-zwolnienie24h.pl/ – specjalizuje się w szybkich L4, „bez potrzeby kontaktu osobistego z lekarzem”,
https://e-recepta.net/ – reklamuje e-recepty i L4 w „kilka minut” po opłaceniu formularza,
https://receptomat.pl/ – wystawia e-recepty „w 5–10 minut”, często bez wywiadu głosowego,
https://szybka-recepta-online.pl/ – oferuje recepty online nawet „w 3 minuty”,
https://doktorzy.pl/ – umożliwia zakup e-recepty lub L4 poprzez wypełnienie formularza.
Ponadto, reklamy takie są aktywnie promowane w mediach społecznościowych, m.in. na Facebooku.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia odnosi się do reklam sugerujących możliwość uzyskania e-recepty lub zwolnienia lekarskiego bez przeprowadzenia odpowiedniego badania lekarskiego lub teleporady?
Czy takie działania są zgodne z obowiązującym prawem i praktyką lekarską?
Czy ministerstwo uznaje, że taka forma świadczeń może zagrażać zdrowiu pacjentów lub prowadzić do nadużyć?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań prawnych, legislacyjnych lub kontrolnych wobec tego typu serwisów i ich reklamodawców?
Czy zostaną wprowadzone regulacje ograniczające możliwość wystawiania e-recept i e-zwolnień bez rzeczywistego kontaktu z pacjentem?
Czy ministerstwo współpracuje w tej sprawie z NFZ, ZUS, Naczelną Izbą Lekarską lub UOKiK?
3. Czy prowadzone są kontrole podmiotów oferujących zdalne wystawianie L4 i e-recept, w szczególności w zakresie:
liczby wystawianych dokumentów przez jednego lekarza dziennie,
stosowanych procedur identyfikacji pacjenta i dokumentowania stanu zdrowia,
przechowywania i ochrony danych medycznych?
4. Jakie działania ministerstwo podejmuje, by edukować lekarzy i pacjentów w zakresie standardów udzielania teleporad oraz unikania nadużyć?
Czy planowane są kampanie informacyjne dotyczące praw pacjenta oraz odpowiedzialności lekarza przy wystawianiu L4 i e-recepty?
Czy ministerstwo zamierza opracować oficjalne wytyczne lub minimalne standardy świadczenia teleporad?
Z poważaniem Katarzyna Sójka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 11605
do ministra zdrowia
w sprawie reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego
Zgłaszający: Katarzyna Sójka, Patryk Wicher, Fryderyk Sylwester Kapinos, Tadeusz Chrzan, Dariusz Stefaniuk, Przemysław Drabek, Agnieszka Górska
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
coraz częściej w mediach społecznościowych, na stronach internetowych oraz w wynikach wyszukiwania w Google pojawiają się reklamy ofert wystawienia recept oraz zwolnień lekarskich (L4) w krótkim czasie i za opłatą. Budzi to istotne wątpliwości zarówno co do zgodności takich działań z obowiązującym prawem, jak i z zasadami etyki lekarskiej oraz rzetelnego świadczenia usług zdrowotnych.
Przykładowe slogany reklamowe brzmią:
„Konsultacja lekarska ze zwolnieniem L4 nawet w 15 minut za 100 zł!”
„E-recepta w 5 minut za 35 zł!”
Oferty te często nie odnoszą się wprost do procedury medycznej czy realnej teleporady, lecz jedynie do szybkiego uzyskania dokumentu w zamian za płatność. Może to rodzić podejrzenie, że mamy do czynienia z nadużyciem systemu telemedycznego, które może wpływać na bezpieczeństwo pacjentów oraz stabilność systemu ubezpieczeń społecznych (ZUS).
Poniżej przykładowe serwisy internetowe, które oferują tego typu usługi:
https://www.telemed.pl/ – oferuje e-recepty i e-zwolnienia L4 w 15 minut, ceny od 49 do 99 zł,
https://centrumteleporad.pl/ – wystawia recepty i L4 na podstawie krótkiego formularza, już od 39 zł,
https://e-zwolnienie24h.pl/ – specjalizuje się w szybkich L4, „bez potrzeby kontaktu osobistego z lekarzem”,
https://e-recepta.net/ – reklamuje e-recepty i L4 w „kilka minut” po opłaceniu formularza,
https://receptomat.pl/ – wystawia e-recepty „w 5–10 minut”, często bez wywiadu głosowego,
https://szybka-recepta-online.pl/ – oferuje recepty online nawet „w 3 minuty”,
https://doktorzy.pl/ – umożliwia zakup e-recepty lub L4 poprzez wypełnienie formularza.
Ponadto, reklamy takie są aktywnie promowane w mediach społecznościowych, m.in. na Facebooku.
W związku z powyższym, proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Zdrowia odnosi się do reklam sugerujących możliwość uzyskania e-recepty lub zwolnienia lekarskiego bez przeprowadzenia odpowiedniego badania lekarskiego lub teleporady?
Czy takie działania są zgodne z obowiązującym prawem i praktyką lekarską?
Czy ministerstwo uznaje, że taka forma świadczeń może zagrażać zdrowiu pacjentów lub prowadzić do nadużyć?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań prawnych, legislacyjnych lub kontrolnych wobec tego typu serwisów i ich reklamodawców?
Czy zostaną wprowadzone regulacje ograniczające możliwość wystawiania e-recept i e-zwolnień bez rzeczywistego kontaktu z pacjentem?
Czy ministerstwo współpracuje w tej sprawie z NFZ, ZUS, Naczelną Izbą Lekarską lub UOKiK?
3. Czy prowadzone są kontrole podmiotów oferujących zdalne wystawianie L4 i e-recept, w szczególności w zakresie:
liczby wystawianych dokumentów przez jednego lekarza dziennie,
stosowanych procedur identyfikacji pacjenta i dokumentowania stanu zdrowia,
przechowywania i ochrony danych medycznych?
4. Jakie działania ministerstwo podejmuje, by edukować lekarzy i pacjentów w zakresie standardów udzielania teleporad oraz unikania nadużyć?
Czy planowane są kampanie informacyjne dotyczące praw pacjenta oraz odpowiedzialności lekarza przy wystawianiu L4 i e-recepty?
Czy ministerstwo zamierza opracować oficjalne wytyczne lub minimalne standardy świadczenia teleporad?
Z poważaniem Katarzyna Sójka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
50%
Konkretność
50%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„tajemnicy przedsiębiorstwa”
(ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8765 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
EZDW.050.9.2025.PP
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11605 Poseł Katarzyny Sójki i grupy Posłów w sprawie
reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia
lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego, przekazuję poniżej odpowiedzi na
pytania Pani Poseł.
1. Jak Ministerstwo Zdrowia odnosi się do reklam sugerujących możliwość uzyskania
e-recepty lub zwolnienia lekarskiego bez przeprowadzenia odpowiedniego badania
lekarskiego lub teleporady?
Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej–podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej
informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Treść i forma tych
informacji nie mogą mieć cech reklamy. W omawianej sprawie recepty i zwolnienia
lekarskie to świadczenia zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy.
W wąskim znaczeniu można je uznać za czynności „administracyjno-techniczne” (nie
medyczne). Jednakże w znaczeniu szerokim są one świadczeniami zdrowotnymi, gdyż
wystawienie recepty jest jedynie administracyjnotechnicznym aspektem przepisania leku.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku wystawienia zwolnienia, które jest
sformalizowanym zaleceniem lekarskim do powstrzymania się w określonym okresie od
wykonywania pracy zawodowej. Zatem obie ww. czynności są działaniami służącymi
zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz innymi działaniami
medycznymi wynikającymi z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących
zasady ich wykonywania. Ponadto, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia
16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji
jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza
interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że
czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie
przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego
towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie
tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy,
naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana
reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie
działalności w systemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty
za dostarczane towary lub wykonane usługi. Organem właściwym w omawianym zakresie
jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Ministerstwo Zdrowia, aby minimalizować zagrożenia dotyczące zdrowia pacjenta,
analizuje możliwości wprowadzenia rozwiązań powalających na ograniczenie działania tzw.
„receptomatów”, co jest zgodne z właściwością Ministerstwa Zdrowia. Kwestia zwolnień
lekarskich pozostaje poza właściwością Ministerstwa Zdrowia a instytucją właściwą jest
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
2. Czy Ministerstwo planuje podjęcie działań prawnych, legislacyjnych lub
kontrolnych wobec tego typu serwisów i ich reklamodawców?
Ministerstwo Zdrowia wspólnie z CeZ oraz GIF aktualnie analizują możliwości
wprowadzenia zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby na ograniczenie zjawiska tzw.
„receptomatów”, w szczególności w zakresie nieprawidłowego przepisywania leków
kontrolowanych, w tym także poprzez rozwiązania penalizujące taki proceder. Tym
niemniej należy podkreślić, że każde takie rozwiązanie będzie potencjalnie wiązało się
z uciążliwościami i ograniczeniami w wystawianiu recept na podstawie rzeczywiście
przeprowadzonej teleporady.
3. Czy prowadzone są kontrole podmiotów oferujących zdalne wystawianie L4
i erecept, w szczególności w zakresie: liczby wystawianych dokumentów przez
jednego lekarza dziennie, stosowanych procedur identyfikacji pacjenta
i dokumentowania stanu zdrowia, przechowywania i ochrony danych medycznych?
4. Jakie działania Ministerstwo podejmuje, by edukować lekarzy i pacjentów
w zakresie standardów udzielania teleporad oraz unikania nadużyć?
Kontrole podmiotów oferujących wystawianie fałszywych erecept prowadzone są przez
Główny Inspektorat Farmaceutyczny, natomiast kontrolami L4 zajmuje się Ministerstwo
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Ponadto, Centrum e-Zdrowia wykrywa potencjalne nieprawidłowości, takie jak nietypowe
wzorce wystawiania i realizacji recept wskazujące na działanie w ramach tzw.
„receptomatu” czy handel lekami/receptami w Internecie. Zidentyfikowane anomalie
analizowane są pod kątem ich dalszego procedowania, czyli przekazania do innych
właściwych instytucji np. GIF, NFZ lub OIL lub przygotowania i skierowania zawiadomienia
do Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. System monitorowania recept
bazuje na danych o wystawionych i zrealizowanych receptach zgromadzonych w Systemie
Informacji Medycznej (SIM). Dane osobowe pacjentów są chronione zgodnie z zasadami
obowiązującymi dla SIM. Podstawą działania systemu monitoringu jest wykrywanie
specyficznych wzorców wystawiania i realizacji recept właściwych dla sposobu działania
podmiotów zwanych potocznie "receptomatami" oraz lekarzy wystawiających recepty
niezgodnie z wymogami prawnymi, w szczególności bez rzeczywistego kontaktu
z pacjentem. Algorytm opiera się na wykrywaniu wzorców charakterystycznych dla lekarzy
wystawiających recepty w tzw. "receptomatach", natomiast już samo ujawnienie
dokładnego sposobu identyfikacji byłoby niekorzystne dla efektywności prowadzonego
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
monitorowania. Zagregowane statystyki opisujące charakterystykę wytypowanych lekarzy
oraz podmiotów, a także pacjentów (przedstawione w sposób uniemożliwiający
identyfikację konkretnego pacjenta), spełniających ustalone kryteria przekazywane są do
Ministerstwa Zdrowia, gdzie po analizie podejmowana jest decyzja o skierowaniu
poszczególnych przypadków do organów ścigania w formie zawiadomienia o możliwości
popełnienia przestępstwa. Na tym etapie nie są przekazywane dane jednostkowe
dotyczące realizacji poszczególnych recept. Dopiero w przypadku wystąpienia przez organy
uprawnione (np. Policję) o szczegółowe dane (w tym jednostkowe), dane te są
przekazywane we wnioskowanym zakresie (w sposób bezpieczny zaszyfrowany), zgodnie
z obowiązującymi regulacjami prawnymi dotyczącymi obowiązku współpracy z tymi
instytucjami. Zwracam uwagę, że kompetencje kontrolne w stosunku do lekarzy
wystawiających recepty mają:
1) NFZ, w zakresie m.in. ordynacji lekarskiej, w odniesieniu do recept na leki
refundowane, w tym także może nakładać kary umowne na podmioty wykonujące
działalność leczniczą;
2) MZ, w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, w tym także ordynacji
lekarskiej (art. 118 ustawy o działalności leczniczej);
5. Rzecznik Praw Pacjenta, w zakresie obszaru praktyk naruszających zbiorowe
prawa pacjentów, np. w kontekście receptomatów;
3) sądownictwo zawodowe pracowników medycznych - w przypadku
odpowiedzialności zawodowej osób wystawiających recepty (sądy, rzecznicy
odpowiedzialności zawodowej).
Uprzejmie informuję, że za pośrednictwem Centrum e-Zdrowia codziennie monitorowane
i generowane są wewnętrzne raporty dotyczące recept na produkty lecznicze zawierające
substancje psychotropowe i środki odurzające, który co 2 tygodnie przekazywany jest do
Ministerstwa Zdrowia. Jest to raport realizujący obowiązek wynikający z zarządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 14 listopada 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie
wprowadzenia obowiązku dla Centrum e-Zdrowia przekazywania ministrowi właściwemu
do spraw zdrowia raportu dotyczącego recept na produkty lecznicze zawierające
substancje psychotropowe i środki odurzające. Warto także dodać, że system
informatyczny w momencie wystawienia recepty nie jest w stanie zweryfikować, czy
wizyta, na której wystawiana jest recepta, jest wizytą stacjonarną czy teleporadą (w tym
także skorzystaniem z usług tzw. receptomatu). Ustalenie, czy lekarze stosują się do
odpowiednich regulacji, wymaga zatem zapoznania się z dokumentacją medyczną
prowadzoną przez placówki.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
EZDW.050.9.2025.PP
Warszawa, 22 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11605 Poseł Katarzyny Sójki i grupy Posłów w sprawie
reklam i funkcjonowania platform internetowych oferujących e-recepty i e-zwolnienia
lekarskie bez odpowiedniego badania lekarskiego, przekazuję poniżej odpowiedzi na
pytania Pani Poseł.
1. Jak Ministerstwo Zdrowia odnosi się do reklam sugerujących możliwość uzyskania
e-recepty lub zwolnienia lekarskiego bez przeprowadzenia odpowiedniego badania
lekarskiego lub teleporady?
Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej–podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej
informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Treść i forma tych
informacji nie mogą mieć cech reklamy. W omawianej sprawie recepty i zwolnienia
lekarskie to świadczenia zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy.
W wąskim znaczeniu można je uznać za czynności „administracyjno-techniczne” (nie
medyczne). Jednakże w znaczeniu szerokim są one świadczeniami zdrowotnymi, gdyż
wystawienie recepty jest jedynie administracyjnotechnicznym aspektem przepisania leku.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku wystawienia zwolnienia, które jest
sformalizowanym zaleceniem lekarskim do powstrzymania się w określonym okresie od
wykonywania pracy zawodowej. Zatem obie ww. czynności są działaniami służącymi
zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz innymi działaniami
medycznymi wynikającymi z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących
zasady ich wykonywania. Ponadto, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia
16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji
jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza
interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że
czynami nieuczciwej konkurencji są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie
przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego
towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie
tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy,
naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana
reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej, prowadzenie lub organizowanie
działalności w systemie konsorcyjnym oraz nieuzasadnione wydłużanie terminów zapłaty
za dostarczane towary lub wykonane usługi. Organem właściwym w omawianym zakresie
jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Ministerstwo Zdrowia, aby minimalizować zagrożenia dotyczące zdrowia pacjenta,
analizuje możliwości wprowadzenia rozwiązań powalających na ograniczenie działania tzw.
„receptomatów”, co jest zgodne z właściwością Ministerstwa Zdrowia. Kwestia zwolnień
lekarskich pozostaje poza właściwością Ministerstwa Zdrowia a instytucją właściwą jest
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
2. Czy Ministerstwo planuje podjęcie działań prawnych, legislacyjnych lub
kontrolnych wobec tego typu serwisów i ich reklamodawców?
Ministerstwo Zdrowia wspólnie z CeZ oraz GIF aktualnie analizują możliwości
wprowadzenia zmian legislacyjnych, które pozwoliłyby na ograniczenie zjawiska tzw.
„receptomatów”, w szczególności w zakresie nieprawidłowego przepisywania leków
kontrolowanych, w tym także poprzez rozwiązania penalizujące taki proceder. Tym
niemniej należy podkreślić, że każde takie rozwiązanie będzie potencjalnie wiązało się
z uciążliwościami i ograniczeniami w wystawianiu recept na podstawie rzeczywiście
przeprowadzonej teleporady.
3. Czy prowadzone są kontrole podmiotów oferujących zdalne wystawianie L4
i erecept, w szczególności w zakresie: liczby wystawianych dokumentów przez
jednego lekarza dziennie, stosowanych procedur identyfikacji pacjenta
i dokumentowania stanu zdrowia, przechowywania i ochrony danych medycznych?
4. Jakie działania Ministerstwo podejmuje, by edukować lekarzy i pacjentów
w zakresie standardów udzielania teleporad oraz unikania nadużyć?
Kontrole podmiotów oferujących wystawianie fałszywych erecept prowadzone są przez
Główny Inspektorat Farmaceutyczny, natomiast kontrolami L4 zajmuje się Ministerstwo
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Ponadto, Centrum e-Zdrowia wykrywa potencjalne nieprawidłowości, takie jak nietypowe
wzorce wystawiania i realizacji recept wskazujące na działanie w ramach tzw.
„receptomatu” czy handel lekami/receptami w Internecie. Zidentyfikowane anomalie
analizowane są pod kątem ich dalszego procedowania, czyli przekazania do innych
właściwych instytucji np. GIF, NFZ lub OIL lub przygotowania i skierowania zawiadomienia
do Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. System monitorowania recept
bazuje na danych o wystawionych i zrealizowanych receptach zgromadzonych w Systemie
Informacji Medycznej (SIM). Dane osobowe pacjentów są chronione zgodnie z zasadami
obowiązującymi dla SIM. Podstawą działania systemu monitoringu jest wykrywanie
specyficznych wzorców wystawiania i realizacji recept właściwych dla sposobu działania
podmiotów zwanych potocznie "receptomatami" oraz lekarzy wystawiających recepty
niezgodnie z wymogami prawnymi, w szczególności bez rzeczywistego kontaktu
z pacjentem. Algorytm opiera się na wykrywaniu wzorców charakterystycznych dla lekarzy
wystawiających recepty w tzw. "receptomatach", natomiast już samo ujawnienie
dokładnego sposobu identyfikacji byłoby niekorzystne dla efektywności prowadzonego
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
monitorowania. Zagregowane statystyki opisujące charakterystykę wytypowanych lekarzy
oraz podmiotów, a także pacjentów (przedstawione w sposób uniemożliwiający
identyfikację konkretnego pacjenta), spełniających ustalone kryteria przekazywane są do
Ministerstwa Zdrowia, gdzie po analizie podejmowana jest decyzja o skierowaniu
poszczególnych przypadków do organów ścigania w formie zawiadomienia o możliwości
popełnienia przestępstwa. Na tym etapie nie są przekazywane dane jednostkowe
dotyczące realizacji poszczególnych recept. Dopiero w przypadku wystąpienia przez organy
uprawnione (np. Policję) o szczegółowe dane (w tym jednostkowe), dane te są
przekazywane we wnioskowanym zakresie (w sposób bezpieczny zaszyfrowany), zgodnie
z obowiązującymi regulacjami prawnymi dotyczącymi obowiązku współpracy z tymi
instytucjami. Zwracam uwagę, że kompetencje kontrolne w stosunku do lekarzy
wystawiających recepty mają:
1) NFZ, w zakresie m.in. ordynacji lekarskiej, w odniesieniu do recept na leki
refundowane, w tym także może nakładać kary umowne na podmioty wykonujące
działalność leczniczą;
2) MZ, w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, w tym także ordynacji
lekarskiej (art. 118 ustawy o działalności leczniczej);
5. Rzecznik Praw Pacjenta, w zakresie obszaru praktyk naruszających zbiorowe
prawa pacjentów, np. w kontekście receptomatów;
3) sądownictwo zawodowe pracowników medycznych - w przypadku
odpowiedzialności zawodowej osób wystawiających recepty (sądy, rzecznicy
odpowiedzialności zawodowej).
Uprzejmie informuję, że za pośrednictwem Centrum e-Zdrowia codziennie monitorowane
i generowane są wewnętrzne raporty dotyczące recept na produkty lecznicze zawierające
substancje psychotropowe i środki odurzające, który co 2 tygodnie przekazywany jest do
Ministerstwa Zdrowia. Jest to raport realizujący obowiązek wynikający z zarządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 14 listopada 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie
wprowadzenia obowiązku dla Centrum e-Zdrowia przekazywania ministrowi właściwemu
do spraw zdrowia raportu dotyczącego recept na produkty lecznicze zawierające
substancje psychotropowe i środki odurzające. Warto także dodać, że system
informatyczny w momencie wystawienia recepty nie jest w stanie zweryfikować, czy
wizyta, na której wystawiana jest recepta, jest wizytą stacjonarną czy teleporadą (w tym
także skorzystaniem z usług tzw. receptomatu). Ustalenie, czy lekarze stosują się do
odpowiednich regulacji, wymaga zatem zapoznania się z dokumentacją medyczną
prowadzoną przez placówki.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --