Interpelacja nr 11599
Interpelacja w sprawie ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji energetycznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji energetycznej
Interpelacja nr 11599
do ministra energii
w sprawie ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji energetycznej
Zgłaszający: Marek Suski
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z przyjęciem przez Radę Ministrów Krajowego planu na rzecz energii i klimatu (KPEiK), który zakłada całkowitą eliminację ogrzewania węglowego w gospodarstwach domowych do roku 2040, zwracam się z interpelacją dotyczącą realnych konsekwencji społeczno-gospodarczych tej polityki, w szczególności w kontekście narastającego ubóstwa energetycznego.
Z danych Polskiej Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla wynika, że ok. 3,5–4 milionów polskich rodzin nadal korzysta z węgla jako podstawowego źródła ogrzewania. W wielu przypadkach są to osoby mieszkające na terenach wiejskich i podmiejskich, pozbawione dostępu do sieci gazowej lub ciepłowniczej. Ograniczenie lub zakaz używania węgla – bez zapewnienia realnej, dostępnej i opłacalnej alternatywy – oznacza, że setki tysięcy rodzin mogą zostać pozbawione podstawowej możliwości ogrzania swoich domów.
Nie można narzucać obywatelom sztucznych rozwiązań bez zapewnienia im wyboru. Transformacja energetyczna nie może polegać na administracyjnym przymusie, lecz powinna być efektem rozwoju rynku, technologii i dostępności, tak jak miało to miejsce np. w przypadku upowszechnienia telefonii komórkowej. Nikt nie zmuszał Polaków do rezygnacji z telefonów stacjonarnych – rynek sam wymusił zmianę dzięki tańszym, bardziej praktycznym i innowacyjnym rozwiązaniom. Dlatego kluczowe jest, aby w zakresie polityki energetycznej:
1) nie wprowadzać zakazów, które uderzają w najuboższe warstwy społeczeństwa;
2) zwiększyć dostępność alternatyw technologicznych, takich jak pompy ciepła, biogaz czy ogrzewanie elektryczne – ale w cenach akceptowalnych dla gospodarstw domowych;
3) zachować prawo do korzystania z węgla jako surowca strategicznego, przynajmniej do wyczerpania krajowych złóż i zabezpieczenia transformacji energetycznej w sposób suwerenny i kontrolowany.
Węgiel, jako nasz skarb narodowy, powinien być wykorzystywany do ostatniego dostępnego zasobu – nie tylko z powodów ekonomicznych, ale również ze względu na bezpieczeństwo energetyczne Polski.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje analizę ryzyka ubóstwa energetycznego w związku z eliminacją ogrzewania węglowego w Polsce?
2. Jakie konkretne programy wsparcia zostaną przygotowane dla osób nieposiadających infrastruktury alternatywnej (brak gazu, ciepłowni)?
3. Czy rząd rozważa uznanie węgla krajowego za surowiec strategiczny i wykorzystanie go jako pomostu w transformacji?
4. W jaki sposób planowana jest ochrona gospodarstw domowych, które zainwestowały już w nowoczesne kotły węglowe 5. klasy, zgodne z obowiązującymi dotąd przepisami?
Interpelacja nr 11599
do ministra energii
w sprawie ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji energetycznej
Zgłaszający: Marek Suski
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z przyjęciem przez Radę Ministrów Krajowego planu na rzecz energii i klimatu (KPEiK), który zakłada całkowitą eliminację ogrzewania węglowego w gospodarstwach domowych do roku 2040, zwracam się z interpelacją dotyczącą realnych konsekwencji społeczno-gospodarczych tej polityki, w szczególności w kontekście narastającego ubóstwa energetycznego.
Z danych Polskiej Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla wynika, że ok. 3,5–4 milionów polskich rodzin nadal korzysta z węgla jako podstawowego źródła ogrzewania. W wielu przypadkach są to osoby mieszkające na terenach wiejskich i podmiejskich, pozbawione dostępu do sieci gazowej lub ciepłowniczej. Ograniczenie lub zakaz używania węgla – bez zapewnienia realnej, dostępnej i opłacalnej alternatywy – oznacza, że setki tysięcy rodzin mogą zostać pozbawione podstawowej możliwości ogrzania swoich domów.
Nie można narzucać obywatelom sztucznych rozwiązań bez zapewnienia im wyboru. Transformacja energetyczna nie może polegać na administracyjnym przymusie, lecz powinna być efektem rozwoju rynku, technologii i dostępności, tak jak miało to miejsce np. w przypadku upowszechnienia telefonii komórkowej. Nikt nie zmuszał Polaków do rezygnacji z telefonów stacjonarnych – rynek sam wymusił zmianę dzięki tańszym, bardziej praktycznym i innowacyjnym rozwiązaniom. Dlatego kluczowe jest, aby w zakresie polityki energetycznej:
1) nie wprowadzać zakazów, które uderzają w najuboższe warstwy społeczeństwa;
2) zwiększyć dostępność alternatyw technologicznych, takich jak pompy ciepła, biogaz czy ogrzewanie elektryczne – ale w cenach akceptowalnych dla gospodarstw domowych;
3) zachować prawo do korzystania z węgla jako surowca strategicznego, przynajmniej do wyczerpania krajowych złóż i zabezpieczenia transformacji energetycznej w sposób suwerenny i kontrolowany.
Węgiel, jako nasz skarb narodowy, powinien być wykorzystywany do ostatniego dostępnego zasobu – nie tylko z powodów ekonomicznych, ale również ze względu na bezpieczeństwo energetyczne Polski.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje analizę ryzyka ubóstwa energetycznego w związku z eliminacją ogrzewania węglowego w Polsce?
2. Jakie konkretne programy wsparcia zostaną przygotowane dla osób nieposiadających infrastruktury alternatywnej (brak gazu, ciepłowni)?
3. Czy rząd rozważa uznanie węgla krajowego za surowiec strategiczny i wykorzystanie go jako pomostu w transformacji?
4. W jaki sposób planowana jest ochrona gospodarstw domowych, które zainwestowały już w nowoczesne kotły węglowe 5. klasy, zgodne z obowiązującymi dotąd przepisami?
Odpowiedź urzędowa
Minister Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
9 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
14
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20659 znaków
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.88.2025.TŚ
Warszawa, 2025-09-12
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Marka Suskiego o numerze K10INT11599 w sprawie
ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji
energetycznej, uprzejmie informuję:
1. Czy Ministerstwo planuje analizę ryzyka ubóstwa energetycznego w związku
z eliminacją ogrzewania węglowego w Polsce?
Rząd RP przywiązuje dużą wagę do sprawiedliwego przebiegu transformacji energetycznej.
Konsekwentnie realizowane są działania ukierunkowane na wsparcie odbiorców najbardziej
wrażliwych, w tym gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym.
Ministerstwo Energii dąży do tego, aby proces odchodzenia od spalania węgla
w gospodarstwach domowych przebiegał w sposób sprawiedliwy, zrównoważony
i odpowiedzialny. Odchodzenie od paliw węglowych będzie efektem naturalnym
wynikającym z szeregu programów wsparcia dot. poprawy jakości powietrza, szczegółowo
opisanych w odpowiedzi na drugie pytanie, działaniach edukacyjnych, budowaniu
świadomości, decyzji inwestycyjnych opartych na rachunku ekonomicznym oraz przy
uwzględnieniu innych czynników rynkowych jak np. dostępności węgla o parametrach
dostosowanych do kotłów indywidualnych. Podkreśla się przy tym, że zmiany będą miały
charakter dobrowolny — gospodarstwa domowe nie będą zobowiązywane do demontażu
istniejących kotłów. Celem jest wspieranie świadomych decyzji i stopniowe dostosowywanie
się do nowych warunków, z poszanowaniem indywidualnych możliwości i potrzeb.
W projekcie Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.
(aKPEiK) uwzględniono szacunki wskaźników ubóstwa energetycznego – odsetek
gospodarstw domowych, które na energię wydają co najmniej 10% swoich dochodów oraz
odsetek gospodarstw domowych, których dochody kształtują się na poziomie poniżej
minimum socjalnego po opłaceniu rachunków za energię. Szacowania zawarte
w dokumencie wskazują, że poziom tych wskaźników powinien systematycznie spadać
w każdym z analizowanych scenariuszy transformacji aKPEiK. Spadek ten będzie możliwy
dzięki redukcji kosztów energii wynikającej z transformacji energetycznej, wzrostowi
dochodów gospodarstw domowych oraz skutecznemu wsparciu osób zagrożonych
ubóstwem energetycznym. Dodatkowo, planowane jest opracowanie Planu Społeczno-
Klimatycznego, który – w oparciu o Społeczny Fundusz Klimatyczny – umożliwi rozszerzenie
i dostosowanie działań osłonowych do potrzeb najbardziej wrażliwych grup społecznych.
Dokładne wartości tych wskaźników przedstawiono na wykresach poniżej.
-- 1 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 8
Wykres: Ścieżki oszacowanych wskaźników ubóstwa energetycznego
Źródło: Szacunki Instytutu Reform na podstawie prognoz do aKPEiK oraz obliczeń PIE na
podstawie danych GUS
W projekcie aKPEiK zawarto również informację na temat działań mających na celu redukcję
ubóstwa energetycznego. Wyróżniono przegląd definicji ubóstwa energetycznego, diagnozę
zjawiska ubóstwa energetycznego w Polsce oraz wdrożenie jego monitorowania przez
instytucje państwowe, w ścisłej współpracy ze stroną społeczną. Co więcej, przewidziano
również przygotowanie ram prawnych, narzędzi administracyjnych i instrumentów
finansowych wsparcia osób dotkniętych zjawiskiem ubóstwa energetycznego, w celu
redukcji tego zjawiska co najmniej do poziomu średniej UE do 2035 r. oraz docelowej
eliminacji zjawiska do 2050 r. Planowane są także działania mające na celu walkę z ubóstwem
transportowym poprzez poprawę oferty oraz sposobu funkcjonowania transportu
publicznego (drogowego, szynowego). Szczegółowe działania w zakresie rozwoju transportu
publicznego, infrastruktury drogowej i kolejowej oraz promocji alternatywnych form
mobilności zostały opisane w projekcie aKPEiK.
2. Jakie konkretne programy wsparcia zostaną przygotowane dla osób
nieposiadających infrastruktury alternatywnej (brak gazu, ciepłowni)?
W odpowiedzi na potrzeby gospodarstw domowych Rząd RP kontynuuje intensywne
działania wspierające wymianę źródeł ciepła na rozwiązania niskoemisyjne. Szczególny
nacisk położono na promowanie pomp ciepła jako technologii preferowanej, zarówno
ze względów środowiskowych, jak i w kontekście ostatniego okresu wsparcia dla kotłów
gazowych.
Kluczowym instrumentem wsparcia pozostaje program „Czyste Powietrze”, który oferuje
dofinansowanie do wymiany nieefektywnych źródeł ciepła oraz termomodernizacji
budynków jednorodzinnych. Warto podkreślić, że program priorytetowy „Czyste Powietrze”
jest obecnie wspierany ze środków działania 1.1 programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027 i Funduszu Modernizacyjnego
(FM). Program przewiduje trzy poziomy dofinansowania, zależne od dochodów beneficjenta.
Najbardziej preferencyjne warunki – do 100% kosztów kwalifikowanych – przysługują
osobom o najniższych dochodach (do 1300 zł/os. w gospodarstwach wieloosobowych lub
1800 zł/os. w jednoosobowych). Wnioski w tym wariancie składane są za pośrednictwem
operatorów programu, co upraszcza procedurę i zwiększa dostępność wsparcia.
-- 2 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 3 z 8
W związku z nowymi regulacjami unijnymi, od 2025 roku kończy się możliwość finansowania
kotłów gazowych ze środków publicznych. W ramach programu „Czyste Powietrze” nie
przewiduje się już wsparcia dla inwestycji gazowych, z wyjątkiem okresu przejściowego,
który umożliwia rozliczenie inwestycji zrealizowanych do końca 2025 roku. W konsekwencji,
kluczową rolę w transformacji energetycznej budynków mieszkalnych odgrywa obecnie
wymiana źródeł ciepła na pompy ciepła, które są uznawane za najbardziej efektywne i
ekologiczne rozwiązanie.
W ramach działania 1.1 FEnIKS wsparcie obejmuje nie tylko budynki jednorodzinne,
ale również budynki wielomieszkaniowe. Oznacza to, że właściciele i zarządcy budynków
wielorodzinnych – w tym spółdzielnie i spółki prawa handlowego z udziałem Skarbu
Państwa, prowadzące działalność mieszkaniową – mogą ubiegać się o dofinansowanie na
kompleksową termomodernizację oraz instalację odnawialnych źródeł energii (OZE), takich
jak pompy ciepła czy instalacje fotowoltaiczne.
Oprócz „Czystego Powietrza” funkcjonują również inne programy wspierające inwestycje
w ekologiczne źródła ciepła:
„Moje Ciepło” – program skierowany do właścicieli nowych budynków jednorodzinnych,
oferujący dofinansowanie do 30–45% kosztów kwalifikowanych (maksymalnie 21 000 zł) na
zakup i montaż pomp ciepła. Program finansowany jest z Funduszu Modernizacyjnego i
wdrażany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
Program Termo – wdrażany przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) i aktualnie
finansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – Inwestycja
B1.1.5 – wsparcie dla budynków wielorodzinnych w formie trzech grantów:
termomodernizacyjnego (do 10% kosztów), OZE (do 50%) oraz dla gmin i spółek
komunalnych (do 30%).
Regionalne Programy Operacyjne (RPO) – realizowane przez poszczególne województwa,
oferują lokalne formy wsparcia dla termomodernizacji budynków mieszkalnych oraz
instalacji OZE, w tym pomp ciepła. Za ich realizację odpowiedzialne są urzędy
marszałkowskie poszczególnych województw.
Wszystkie te działania wpisują się w długofalową strategię transformacji energetycznej
Polski, której celem jest poprawa jakości powietrza, zmniejszenie ubóstwa energetycznego
oraz zwiększenie niezależności energetycznej gospodarstw domowych. Rząd
konsekwentnie deklaruje wolę kontynuacji programu „Czyste Powietrze” oraz zapewnienia
jego stabilności poprzez pozyskiwanie kolejnych źródeł finansowania. Jednocześnie
nie wyklucza się uruchomienia nowych programów wsparcia, jeśli zostaną zidentyfikowane
grupy społeczne nie objęte dotychczasowymi instrumentami.
Poniżej przekazuję bardziej szczegółowe zestawienie dostępnych programów w formie
tabelarycznej.
Efektywność energetyczna w budynkach
-- 3 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 4 z 8
[KPO] B1.1.5 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w
budynkach mieszkalnych wielorodzinnych– (MRiT)
Alokacja:
239 977 709EUR (pożyczka)
Okres wdrażania:
2020- 2026
Celem tej inwestycji będzie poprawa jakości powietrza, w tym zmniejszenie emisji cząstek
stałych poprzez wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła i poprawę efektywności
energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Inwestycje w zakresie
efektywności energetycznej w budownictwie wielorodzinnym będą realizowane w ramach
Funduszu Dopłat oraz Funduszu Termomodernizacji i Remontów.
Grant termomodernizacyjny:
Wsparcie głębokich i kompleksowych termomodernizacji, w wyniku których istniejące
budynki osiągną standard jak dla nowych budynków.
Grant OZE:
Zakup, montaż i budowa nowej instalacji odnawialnego źródła energii lub modernizacja
instalacji odnawialnego źródła energii, w wyniku której zainstalowana moc instalacji
wzrośnie o co najmniej 25%.
Grant MZG:
Poprawa stanu technicznego i efektywności energetycznej mieszkaniowego zasobu gminy.
Nabór ciągły: od 1 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2026 r.
Beneficjenci:
Grant termomodernizacyjny:
• Właściciele lub zarządcy budynków wielorodzinnych.
Grant MZG:
• Gminy lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, w których
gmina albo gmina wraz z innymi gminami, powiatami lub Skarbem Państwa
dysponują ponad 50 % głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym
zgromadzeniu.
Grant OZE:
• Właściciele lub zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym gminy.
Moje ciepło (FM) [NFOŚiGW]
Alokacja:
600 000 000 PLN (dotacja)
Okres wdrażania:
2022 - 2027
Celem programu jest wsparcie rozwoju ogrzewnictwa indywidualnego i rozwoju energetyki
prosumenckiej w obszarze powietrznych, wodnych i gruntowych pomp ciepła w nowych
budynkach mieszkalnych jednorodzinnych. Wsparcie zakupu i montażu pomp ciepła dla
nowych budynków jednorodzinnych przyczyni się do ograniczenia niskiej emisji powstającej
w wyniku ogrzewania domów jednorodzinnych nieefektywnymi źródłami ciepła
wykorzystującymi paliwa kopalne, a ponadto do wzrostu udziału OZE w finalnym zużyciu
energii oraz propagowaniu odnawialnych źródeł energii.
Beneficjenci:
• osoba fizyczna będąca właścicielem bądź współwłaścicielem nowego budynku
mieszkalnego jednorodzinnego.
Nabór wniosków trwa od 29.04.2022 r. do 31.12.2026 r.
PP Czyste Powietrze [NFOŚiGW]
Alokacja:
103,3 mld PLN (dotacja, pożyczki dla gmin, ulga
podatkowa 83,3 mld PLN, kredyty 20 mld PLN)
Okres wdrażania:
2018-2029
Cel programu (wspólny dla Części 1, 2, 3 i 4, cześć 4 dla powodzian):
Poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez
wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych
jednorodzinnych. Narzędziem w osiągnięciu celu jest dofinansowanie przedsięwzięć
realizowanych przez beneficjentów uprawnionych do podstawowego poziomu
-- 4 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 5 z 8
dofinansowania, beneficjentów uprawnionych do podwyższonego poziomu
dofinansowania oraz beneficjentów uprawnionych do najwyższego poziomu
dofinansowania.
Beneficjenci:
• Osoba fizyczna będąca właścicielem/współwłaścicielem budynku mieszkalnego
jednorodzinnego lub wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu
mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą o dochodzie (dla każdej części
inny dochód).
Źródła finansowania programu: zobowiązanie wieloletnie „Opłata emisyjna”, środki
europejskie w ramach KPO i FEnIKS, środki Funduszu Modernizacyjnego oraz
finansowanie uzupełniające: termomodernizacyjna ulga podatkowa, kredyty bankowe,
Stop Smog. Aktualnie program jest finansowany przede wszystkim ze środków FEnIKS (ok.
8 mld PLN) i Funduszu Modernizacyjnego (10 mld PLN);
Nabór wniosków prowadzony jest przez WSOŚiGW w trybie ciągłym, trwa od 19.09.2018
r. do 2027 r.
Nabór wniosków z FM: 31.03.2025 r. – 31.12.2025 r.
Nabór wniosków z FEnIKS (na same kotły - dla osób, które zakupiły i zamontowały kocioł
gazowy w 2024 r.): 15.07.2025 r.– 15.10.2025 r.
[FEnIKS] Działanie FENX.01.01 Efektywność energetyczna (budynki mieszkalne
wielorodzinne)
Alokacja:
110mln EUR(dotacja)/ IF: (dotacja + pożyczka)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
Działanie obejmuje wsparcie poprawy efektywności energetycznej budynków
mieszkalnych poprzez m.in. ocieplenie obiektu, wykorzystanie technologii odzysku ciepła,
przyłączenie do sieci ciepłowniczej lub w ograniczonym zakresie gazowej, instalację
nowych niskoemisyjnych lub odnawialnych źródeł ciepła lub energii elektrycznej na
potrzeby własne, w tym przydomowych magazynów energii i pomp ciepła, wymiany
oświetlenia na bardziej energooszczędne, urządzeń umożliwiających indywidualne
rozliczenie kosztów dostarczonego ciepła lub chłodu wyposażonych w funkcje zdalnego
odczytu oraz zastosowanie systemów zarządzania energią w budynku (BMS), a także
modernizację systemów wentylacji i klimatyzacji.
Beneficjenci:
• spółdzielnie mieszkaniowe
• spółki prawa handlowego z udziałem Skarbu Państwa, prowadzące działalność
mieszkaniową;
• dostawców usług energetycznych w rozumieniu dyrektywy 2012/27/UE,
działających na rzecz spółdzielni mieszkaniowych i Skarbu Państwa/spółek prawa
handlowego z udziałem Skarbu Państwa, prowadzących działalność
mieszkaniową, pod warunkiem, że dostawca usług energetycznych jest
mikroprzedsiębiorstwem, małym przedsiębiorstwem, średnim
przedsiębiorstwem albo małą spółką o średniej kapitalizacji.
I nabór wniosków dla ostatecznych odbiorców wsparcia obył się w terminie: 21.08.2024-
12.12.2024. Planowane jest zwiększenie środków na finansowanie tego obszaru i
ogłoszenie kolejnego naboru.
Wskaźniki:
➢ Roczne zużycie energii pierwotnej w lokalach mieszkalnych (szacunkowa wartość
na podstawie kwoty alokacji) – 1721130 MWh/rok
• Szacowana emisja gazów cieplarnianych (szacunkowa wartość na podstawie kwoty
alokacji) - 673704tony ekwiwalentu CO2 / rok
Operatorzy w programie „Czyste Powietrze”
-- 5 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 6 z 8
Alokacja: 40 000 000 PLN Okres wdrażania:
2019-2028
Celem programu jest, zwiększenie liczby wymian nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo
stałe oraz termomodernizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych poprzez
bezpośrednią pomoc w realizacji przedsięwzięć w programie priorytetowym „Czyste
Powietrze” (zwanego dalej: PPCP) – oferowaną przez operatorów.
Operatorzy prywatni będą realizowali swoją usługę doradczą wśród właścicieli budynków
jednorodzinnych, z podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania PPCP. Rolą
operatora jest wsparcie dla beneficjentów wymagających kompleksowego wsparcia.
Nabór operatorów na terenie poszczególnych województw przeprowadzą WFOŚiGW.
Zadania operatorów będą koncentrować się na wsparciu wnioskodawców/beneficjentów w
określeniu zakresu inwestycji, pomocy w wypełnieniu i złożeniu wniosku o dofinansowania,
monitorowaniu realizacji inwestycji zgodnie z zasadami PPCP oraz prawidłowym
rozliczeniu dofinansowania. Zadania operatorów będą podzielone na dwa etapy, za które
operator otrzyma odrębne wynagrodzenia.
Beneficjenci:
O dofinansowanie w ramach programu może ubiegać się podmiot, zarejestrowany na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej, posiada jedną z poniższych form prawnych:
• stowarzyszenia w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o
stowarzyszeniach lub
• fundacji w rozumieniu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach lub
• przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
lub
• kościoła lub innego związku wyznaniowego wpisanego do rejestru kościołów i
innych związków wyznaniowych lub kościelnej osoby prawnej
Regionalne Programy Operacyjne - Efektywność energetyczna w budynkach
mieszkaniowych
Alokacja: 646 903 729 EUR (w tym z FST
111 000 000 EUR)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
Jednym z celów programów regionalnych jest poprawa efektywności energetycznej
budynków mieszkaniowych wraz z instalacją urządzeń OZE oraz wymianą/modernizacją
źródeł ciepła albo podłączeniem do sieci ciepłowniczej / chłodniczej.
Beneficjenci:
• wielorodzinne budynki mieszkalne inne niż budynki spółdzielni mieszkaniowych
• inne niż budynki mieszkalne stanowiące własność Skarbu Państwa/ spółek z
udziałem SP – np. wspólnoty, TBS, budynki komunalne.
3. Czy rząd rozważa uznanie węgla krajowego za surowiec strategiczny
i wykorzystanie go jako pomostu w transformacji?
-- 6 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 7 z 8
Zgodnie z zapisami projektu Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z
perspektywą do 2040 r. (aKPEiK), planowane jest stopniowe odchodzenie od wykorzystania
węgla kamiennego energetycznego oraz węgla brunatnego w procesie produkcji energii
elektrycznej i ciepła. Pomimo planów stopniowego odchodzenia od wykorzystania węgla
surowiec ten pozostaje istotnym elementem krajowego miksu energetycznego, przynajmniej
w perspektywie 2040 r. Węgiel będzie nadal pełnił ważną funkcję w zapewnianiu
bezpieczeństwa energetycznego do czasu wybudowania odpowiednich, dyspozycyjnych
mocy wytwórczych energii elektrycznej i ciepła systemowego, które umożliwią
zastępowanie wyeksploatowanych oraz nieefektywnych ekonomicznie jednostek
wytwórczych.
Podkreślenia wymaga, że rodzajem węgla niezbędnym do przeprowadzenia transformacji
energetycznej, na który popyt utrzymuje się na stabilnym poziomie, jest węgiel koksowy.
Jego znaczenie wynika z kluczowej roli w produkcji stali oraz innych procesach
przemysłowych, które pozostają istotne dla funkcjonowania gospodarki w okresie
transformacji. Od 2014 roku węgiel koksowy figuruje na liście surowców krytycznych Unii
Europejskiej.
4. W jaki sposób planowana jest ochrona gospodarstw domowych, które
zainwestowały już w nowoczesne kotły węglowe 5. klasy, zgodne z
obowiązującymi dotąd przepisami?
Redukcja zużycia węgla kamiennego w kotłach indywidualnych została uznana za jedno
z istotniejszych działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Projekt Krajowego
Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (aKPEiK) zakłada
zakończenie produkcji ciepła systemowego z węgla kamiennego do końca 2035 r., co jest
związane z szeregiem czynników, w tym ekonomicznymi, wyeksploatowaniem jednostek
wytwórczych, czy warunkami jakie mają spełniać efektywne systemy ciepłownicze i in.
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza są aktywnie wspierane przez jednostki
samorządu terytorialnego, które przygotowują i wdrażają programy ochrony powietrza wraz
z planami działań krótkoterminowych oraz uchwały antysmogowe. W Polsce na obowiązują
23 uchwały antysmogowe przyjęte w 14 województwach1. W ramach transformacji
energetycznej dostępne są programy wsparcia finansowego, które mają na celu pomoc
w przejściu na bardziej ekologiczne źródła ciepła, jak np.:
• Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Czyste Powietrze” obejmuje dofinansowanie
wymiany starych i nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe w budynkach
jednorodzinnych na nowoczesne źródła OZE oraz kompleksową
termomodernizację tych budynków.
• Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Moje ciepło” oferuje wsparcie finansowe
w rozwoju ogrzewnictwa indywidualnego w obszarze powietrznych, wodnych
i gruntowych pomp ciepła w nowych jednorodzinnych budynkach mieszkalnych
oraz w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych.
• Ulga termomodernizacyjna polega na zapewnieniu ulgi podatkowej (odliczenie
od dochodu/przychodu) w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącej
możliwości odliczenia od przychodu wydatków poniesionych na termomodernizację
jednorodzinnych budynków mieszkalnych.
1 Uchwały antysmogowe, Biuletyn Informacji Publicznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
https://bip.mos.gov.pl/strategie-plany-programy/programy-ochrony-powietrza-dzialania-
administracji-samorzadowej/uchwaly-antysmogowe/
-- 7 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 8 z 8
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-09-12 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.88.2025.TŚ
Warszawa, 2025-09-12
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Marka Suskiego o numerze K10INT11599 w sprawie
ryzyka ubóstwa energetycznego w wyniku założeń KPEiK oraz potrzeby racjonalnej transformacji
energetycznej, uprzejmie informuję:
1. Czy Ministerstwo planuje analizę ryzyka ubóstwa energetycznego w związku
z eliminacją ogrzewania węglowego w Polsce?
Rząd RP przywiązuje dużą wagę do sprawiedliwego przebiegu transformacji energetycznej.
Konsekwentnie realizowane są działania ukierunkowane na wsparcie odbiorców najbardziej
wrażliwych, w tym gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym.
Ministerstwo Energii dąży do tego, aby proces odchodzenia od spalania węgla
w gospodarstwach domowych przebiegał w sposób sprawiedliwy, zrównoważony
i odpowiedzialny. Odchodzenie od paliw węglowych będzie efektem naturalnym
wynikającym z szeregu programów wsparcia dot. poprawy jakości powietrza, szczegółowo
opisanych w odpowiedzi na drugie pytanie, działaniach edukacyjnych, budowaniu
świadomości, decyzji inwestycyjnych opartych na rachunku ekonomicznym oraz przy
uwzględnieniu innych czynników rynkowych jak np. dostępności węgla o parametrach
dostosowanych do kotłów indywidualnych. Podkreśla się przy tym, że zmiany będą miały
charakter dobrowolny — gospodarstwa domowe nie będą zobowiązywane do demontażu
istniejących kotłów. Celem jest wspieranie świadomych decyzji i stopniowe dostosowywanie
się do nowych warunków, z poszanowaniem indywidualnych możliwości i potrzeb.
W projekcie Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.
(aKPEiK) uwzględniono szacunki wskaźników ubóstwa energetycznego – odsetek
gospodarstw domowych, które na energię wydają co najmniej 10% swoich dochodów oraz
odsetek gospodarstw domowych, których dochody kształtują się na poziomie poniżej
minimum socjalnego po opłaceniu rachunków za energię. Szacowania zawarte
w dokumencie wskazują, że poziom tych wskaźników powinien systematycznie spadać
w każdym z analizowanych scenariuszy transformacji aKPEiK. Spadek ten będzie możliwy
dzięki redukcji kosztów energii wynikającej z transformacji energetycznej, wzrostowi
dochodów gospodarstw domowych oraz skutecznemu wsparciu osób zagrożonych
ubóstwem energetycznym. Dodatkowo, planowane jest opracowanie Planu Społeczno-
Klimatycznego, który – w oparciu o Społeczny Fundusz Klimatyczny – umożliwi rozszerzenie
i dostosowanie działań osłonowych do potrzeb najbardziej wrażliwych grup społecznych.
Dokładne wartości tych wskaźników przedstawiono na wykresach poniżej.
-- 1 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 2 z 8
Wykres: Ścieżki oszacowanych wskaźników ubóstwa energetycznego
Źródło: Szacunki Instytutu Reform na podstawie prognoz do aKPEiK oraz obliczeń PIE na
podstawie danych GUS
W projekcie aKPEiK zawarto również informację na temat działań mających na celu redukcję
ubóstwa energetycznego. Wyróżniono przegląd definicji ubóstwa energetycznego, diagnozę
zjawiska ubóstwa energetycznego w Polsce oraz wdrożenie jego monitorowania przez
instytucje państwowe, w ścisłej współpracy ze stroną społeczną. Co więcej, przewidziano
również przygotowanie ram prawnych, narzędzi administracyjnych i instrumentów
finansowych wsparcia osób dotkniętych zjawiskiem ubóstwa energetycznego, w celu
redukcji tego zjawiska co najmniej do poziomu średniej UE do 2035 r. oraz docelowej
eliminacji zjawiska do 2050 r. Planowane są także działania mające na celu walkę z ubóstwem
transportowym poprzez poprawę oferty oraz sposobu funkcjonowania transportu
publicznego (drogowego, szynowego). Szczegółowe działania w zakresie rozwoju transportu
publicznego, infrastruktury drogowej i kolejowej oraz promocji alternatywnych form
mobilności zostały opisane w projekcie aKPEiK.
2. Jakie konkretne programy wsparcia zostaną przygotowane dla osób
nieposiadających infrastruktury alternatywnej (brak gazu, ciepłowni)?
W odpowiedzi na potrzeby gospodarstw domowych Rząd RP kontynuuje intensywne
działania wspierające wymianę źródeł ciepła na rozwiązania niskoemisyjne. Szczególny
nacisk położono na promowanie pomp ciepła jako technologii preferowanej, zarówno
ze względów środowiskowych, jak i w kontekście ostatniego okresu wsparcia dla kotłów
gazowych.
Kluczowym instrumentem wsparcia pozostaje program „Czyste Powietrze”, który oferuje
dofinansowanie do wymiany nieefektywnych źródeł ciepła oraz termomodernizacji
budynków jednorodzinnych. Warto podkreślić, że program priorytetowy „Czyste Powietrze”
jest obecnie wspierany ze środków działania 1.1 programu Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027 i Funduszu Modernizacyjnego
(FM). Program przewiduje trzy poziomy dofinansowania, zależne od dochodów beneficjenta.
Najbardziej preferencyjne warunki – do 100% kosztów kwalifikowanych – przysługują
osobom o najniższych dochodach (do 1300 zł/os. w gospodarstwach wieloosobowych lub
1800 zł/os. w jednoosobowych). Wnioski w tym wariancie składane są za pośrednictwem
operatorów programu, co upraszcza procedurę i zwiększa dostępność wsparcia.
-- 2 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 3 z 8
W związku z nowymi regulacjami unijnymi, od 2025 roku kończy się możliwość finansowania
kotłów gazowych ze środków publicznych. W ramach programu „Czyste Powietrze” nie
przewiduje się już wsparcia dla inwestycji gazowych, z wyjątkiem okresu przejściowego,
który umożliwia rozliczenie inwestycji zrealizowanych do końca 2025 roku. W konsekwencji,
kluczową rolę w transformacji energetycznej budynków mieszkalnych odgrywa obecnie
wymiana źródeł ciepła na pompy ciepła, które są uznawane za najbardziej efektywne i
ekologiczne rozwiązanie.
W ramach działania 1.1 FEnIKS wsparcie obejmuje nie tylko budynki jednorodzinne,
ale również budynki wielomieszkaniowe. Oznacza to, że właściciele i zarządcy budynków
wielorodzinnych – w tym spółdzielnie i spółki prawa handlowego z udziałem Skarbu
Państwa, prowadzące działalność mieszkaniową – mogą ubiegać się o dofinansowanie na
kompleksową termomodernizację oraz instalację odnawialnych źródeł energii (OZE), takich
jak pompy ciepła czy instalacje fotowoltaiczne.
Oprócz „Czystego Powietrza” funkcjonują również inne programy wspierające inwestycje
w ekologiczne źródła ciepła:
„Moje Ciepło” – program skierowany do właścicieli nowych budynków jednorodzinnych,
oferujący dofinansowanie do 30–45% kosztów kwalifikowanych (maksymalnie 21 000 zł) na
zakup i montaż pomp ciepła. Program finansowany jest z Funduszu Modernizacyjnego i
wdrażany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
Program Termo – wdrażany przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) i aktualnie
finansowany z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) – Inwestycja
B1.1.5 – wsparcie dla budynków wielorodzinnych w formie trzech grantów:
termomodernizacyjnego (do 10% kosztów), OZE (do 50%) oraz dla gmin i spółek
komunalnych (do 30%).
Regionalne Programy Operacyjne (RPO) – realizowane przez poszczególne województwa,
oferują lokalne formy wsparcia dla termomodernizacji budynków mieszkalnych oraz
instalacji OZE, w tym pomp ciepła. Za ich realizację odpowiedzialne są urzędy
marszałkowskie poszczególnych województw.
Wszystkie te działania wpisują się w długofalową strategię transformacji energetycznej
Polski, której celem jest poprawa jakości powietrza, zmniejszenie ubóstwa energetycznego
oraz zwiększenie niezależności energetycznej gospodarstw domowych. Rząd
konsekwentnie deklaruje wolę kontynuacji programu „Czyste Powietrze” oraz zapewnienia
jego stabilności poprzez pozyskiwanie kolejnych źródeł finansowania. Jednocześnie
nie wyklucza się uruchomienia nowych programów wsparcia, jeśli zostaną zidentyfikowane
grupy społeczne nie objęte dotychczasowymi instrumentami.
Poniżej przekazuję bardziej szczegółowe zestawienie dostępnych programów w formie
tabelarycznej.
Efektywność energetyczna w budynkach
-- 3 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 4 z 8
[KPO] B1.1.5 Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej w
budynkach mieszkalnych wielorodzinnych– (MRiT)
Alokacja:
239 977 709EUR (pożyczka)
Okres wdrażania:
2020- 2026
Celem tej inwestycji będzie poprawa jakości powietrza, w tym zmniejszenie emisji cząstek
stałych poprzez wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła i poprawę efektywności
energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Inwestycje w zakresie
efektywności energetycznej w budownictwie wielorodzinnym będą realizowane w ramach
Funduszu Dopłat oraz Funduszu Termomodernizacji i Remontów.
Grant termomodernizacyjny:
Wsparcie głębokich i kompleksowych termomodernizacji, w wyniku których istniejące
budynki osiągną standard jak dla nowych budynków.
Grant OZE:
Zakup, montaż i budowa nowej instalacji odnawialnego źródła energii lub modernizacja
instalacji odnawialnego źródła energii, w wyniku której zainstalowana moc instalacji
wzrośnie o co najmniej 25%.
Grant MZG:
Poprawa stanu technicznego i efektywności energetycznej mieszkaniowego zasobu gminy.
Nabór ciągły: od 1 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2026 r.
Beneficjenci:
Grant termomodernizacyjny:
• Właściciele lub zarządcy budynków wielorodzinnych.
Grant MZG:
• Gminy lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjne, w których
gmina albo gmina wraz z innymi gminami, powiatami lub Skarbem Państwa
dysponują ponad 50 % głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym
zgromadzeniu.
Grant OZE:
• Właściciele lub zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym gminy.
Moje ciepło (FM) [NFOŚiGW]
Alokacja:
600 000 000 PLN (dotacja)
Okres wdrażania:
2022 - 2027
Celem programu jest wsparcie rozwoju ogrzewnictwa indywidualnego i rozwoju energetyki
prosumenckiej w obszarze powietrznych, wodnych i gruntowych pomp ciepła w nowych
budynkach mieszkalnych jednorodzinnych. Wsparcie zakupu i montażu pomp ciepła dla
nowych budynków jednorodzinnych przyczyni się do ograniczenia niskiej emisji powstającej
w wyniku ogrzewania domów jednorodzinnych nieefektywnymi źródłami ciepła
wykorzystującymi paliwa kopalne, a ponadto do wzrostu udziału OZE w finalnym zużyciu
energii oraz propagowaniu odnawialnych źródeł energii.
Beneficjenci:
• osoba fizyczna będąca właścicielem bądź współwłaścicielem nowego budynku
mieszkalnego jednorodzinnego.
Nabór wniosków trwa od 29.04.2022 r. do 31.12.2026 r.
PP Czyste Powietrze [NFOŚiGW]
Alokacja:
103,3 mld PLN (dotacja, pożyczki dla gmin, ulga
podatkowa 83,3 mld PLN, kredyty 20 mld PLN)
Okres wdrażania:
2018-2029
Cel programu (wspólny dla Części 1, 2, 3 i 4, cześć 4 dla powodzian):
Poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez
wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych
jednorodzinnych. Narzędziem w osiągnięciu celu jest dofinansowanie przedsięwzięć
realizowanych przez beneficjentów uprawnionych do podstawowego poziomu
-- 4 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 5 z 8
dofinansowania, beneficjentów uprawnionych do podwyższonego poziomu
dofinansowania oraz beneficjentów uprawnionych do najwyższego poziomu
dofinansowania.
Beneficjenci:
• Osoba fizyczna będąca właścicielem/współwłaścicielem budynku mieszkalnego
jednorodzinnego lub wydzielonego w budynku jednorodzinnym lokalu
mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą o dochodzie (dla każdej części
inny dochód).
Źródła finansowania programu: zobowiązanie wieloletnie „Opłata emisyjna”, środki
europejskie w ramach KPO i FEnIKS, środki Funduszu Modernizacyjnego oraz
finansowanie uzupełniające: termomodernizacyjna ulga podatkowa, kredyty bankowe,
Stop Smog. Aktualnie program jest finansowany przede wszystkim ze środków FEnIKS (ok.
8 mld PLN) i Funduszu Modernizacyjnego (10 mld PLN);
Nabór wniosków prowadzony jest przez WSOŚiGW w trybie ciągłym, trwa od 19.09.2018
r. do 2027 r.
Nabór wniosków z FM: 31.03.2025 r. – 31.12.2025 r.
Nabór wniosków z FEnIKS (na same kotły - dla osób, które zakupiły i zamontowały kocioł
gazowy w 2024 r.): 15.07.2025 r.– 15.10.2025 r.
[FEnIKS] Działanie FENX.01.01 Efektywność energetyczna (budynki mieszkalne
wielorodzinne)
Alokacja:
110mln EUR(dotacja)/ IF: (dotacja + pożyczka)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
Działanie obejmuje wsparcie poprawy efektywności energetycznej budynków
mieszkalnych poprzez m.in. ocieplenie obiektu, wykorzystanie technologii odzysku ciepła,
przyłączenie do sieci ciepłowniczej lub w ograniczonym zakresie gazowej, instalację
nowych niskoemisyjnych lub odnawialnych źródeł ciepła lub energii elektrycznej na
potrzeby własne, w tym przydomowych magazynów energii i pomp ciepła, wymiany
oświetlenia na bardziej energooszczędne, urządzeń umożliwiających indywidualne
rozliczenie kosztów dostarczonego ciepła lub chłodu wyposażonych w funkcje zdalnego
odczytu oraz zastosowanie systemów zarządzania energią w budynku (BMS), a także
modernizację systemów wentylacji i klimatyzacji.
Beneficjenci:
• spółdzielnie mieszkaniowe
• spółki prawa handlowego z udziałem Skarbu Państwa, prowadzące działalność
mieszkaniową;
• dostawców usług energetycznych w rozumieniu dyrektywy 2012/27/UE,
działających na rzecz spółdzielni mieszkaniowych i Skarbu Państwa/spółek prawa
handlowego z udziałem Skarbu Państwa, prowadzących działalność
mieszkaniową, pod warunkiem, że dostawca usług energetycznych jest
mikroprzedsiębiorstwem, małym przedsiębiorstwem, średnim
przedsiębiorstwem albo małą spółką o średniej kapitalizacji.
I nabór wniosków dla ostatecznych odbiorców wsparcia obył się w terminie: 21.08.2024-
12.12.2024. Planowane jest zwiększenie środków na finansowanie tego obszaru i
ogłoszenie kolejnego naboru.
Wskaźniki:
➢ Roczne zużycie energii pierwotnej w lokalach mieszkalnych (szacunkowa wartość
na podstawie kwoty alokacji) – 1721130 MWh/rok
• Szacowana emisja gazów cieplarnianych (szacunkowa wartość na podstawie kwoty
alokacji) - 673704tony ekwiwalentu CO2 / rok
Operatorzy w programie „Czyste Powietrze”
-- 5 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 6 z 8
Alokacja: 40 000 000 PLN Okres wdrażania:
2019-2028
Celem programu jest, zwiększenie liczby wymian nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo
stałe oraz termomodernizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych poprzez
bezpośrednią pomoc w realizacji przedsięwzięć w programie priorytetowym „Czyste
Powietrze” (zwanego dalej: PPCP) – oferowaną przez operatorów.
Operatorzy prywatni będą realizowali swoją usługę doradczą wśród właścicieli budynków
jednorodzinnych, z podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania PPCP. Rolą
operatora jest wsparcie dla beneficjentów wymagających kompleksowego wsparcia.
Nabór operatorów na terenie poszczególnych województw przeprowadzą WFOŚiGW.
Zadania operatorów będą koncentrować się na wsparciu wnioskodawców/beneficjentów w
określeniu zakresu inwestycji, pomocy w wypełnieniu i złożeniu wniosku o dofinansowania,
monitorowaniu realizacji inwestycji zgodnie z zasadami PPCP oraz prawidłowym
rozliczeniu dofinansowania. Zadania operatorów będą podzielone na dwa etapy, za które
operator otrzyma odrębne wynagrodzenia.
Beneficjenci:
O dofinansowanie w ramach programu może ubiegać się podmiot, zarejestrowany na
terenie Rzeczypospolitej Polskiej, posiada jedną z poniższych form prawnych:
• stowarzyszenia w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o
stowarzyszeniach lub
• fundacji w rozumieniu ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach lub
• przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
lub
• kościoła lub innego związku wyznaniowego wpisanego do rejestru kościołów i
innych związków wyznaniowych lub kościelnej osoby prawnej
Regionalne Programy Operacyjne - Efektywność energetyczna w budynkach
mieszkaniowych
Alokacja: 646 903 729 EUR (w tym z FST
111 000 000 EUR)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
Jednym z celów programów regionalnych jest poprawa efektywności energetycznej
budynków mieszkaniowych wraz z instalacją urządzeń OZE oraz wymianą/modernizacją
źródeł ciepła albo podłączeniem do sieci ciepłowniczej / chłodniczej.
Beneficjenci:
• wielorodzinne budynki mieszkalne inne niż budynki spółdzielni mieszkaniowych
• inne niż budynki mieszkalne stanowiące własność Skarbu Państwa/ spółek z
udziałem SP – np. wspólnoty, TBS, budynki komunalne.
3. Czy rząd rozważa uznanie węgla krajowego za surowiec strategiczny
i wykorzystanie go jako pomostu w transformacji?
-- 6 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 7 z 8
Zgodnie z zapisami projektu Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z
perspektywą do 2040 r. (aKPEiK), planowane jest stopniowe odchodzenie od wykorzystania
węgla kamiennego energetycznego oraz węgla brunatnego w procesie produkcji energii
elektrycznej i ciepła. Pomimo planów stopniowego odchodzenia od wykorzystania węgla
surowiec ten pozostaje istotnym elementem krajowego miksu energetycznego, przynajmniej
w perspektywie 2040 r. Węgiel będzie nadal pełnił ważną funkcję w zapewnianiu
bezpieczeństwa energetycznego do czasu wybudowania odpowiednich, dyspozycyjnych
mocy wytwórczych energii elektrycznej i ciepła systemowego, które umożliwią
zastępowanie wyeksploatowanych oraz nieefektywnych ekonomicznie jednostek
wytwórczych.
Podkreślenia wymaga, że rodzajem węgla niezbędnym do przeprowadzenia transformacji
energetycznej, na który popyt utrzymuje się na stabilnym poziomie, jest węgiel koksowy.
Jego znaczenie wynika z kluczowej roli w produkcji stali oraz innych procesach
przemysłowych, które pozostają istotne dla funkcjonowania gospodarki w okresie
transformacji. Od 2014 roku węgiel koksowy figuruje na liście surowców krytycznych Unii
Europejskiej.
4. W jaki sposób planowana jest ochrona gospodarstw domowych, które
zainwestowały już w nowoczesne kotły węglowe 5. klasy, zgodne z
obowiązującymi dotąd przepisami?
Redukcja zużycia węgla kamiennego w kotłach indywidualnych została uznana za jedno
z istotniejszych działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce. Projekt Krajowego
Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (aKPEiK) zakłada
zakończenie produkcji ciepła systemowego z węgla kamiennego do końca 2035 r., co jest
związane z szeregiem czynników, w tym ekonomicznymi, wyeksploatowaniem jednostek
wytwórczych, czy warunkami jakie mają spełniać efektywne systemy ciepłownicze i in.
Działania na rzecz poprawy jakości powietrza są aktywnie wspierane przez jednostki
samorządu terytorialnego, które przygotowują i wdrażają programy ochrony powietrza wraz
z planami działań krótkoterminowych oraz uchwały antysmogowe. W Polsce na obowiązują
23 uchwały antysmogowe przyjęte w 14 województwach1. W ramach transformacji
energetycznej dostępne są programy wsparcia finansowego, które mają na celu pomoc
w przejściu na bardziej ekologiczne źródła ciepła, jak np.:
• Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Czyste Powietrze” obejmuje dofinansowanie
wymiany starych i nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe w budynkach
jednorodzinnych na nowoczesne źródła OZE oraz kompleksową
termomodernizację tych budynków.
• Program Priorytetowy NFOŚiGW – „Moje ciepło” oferuje wsparcie finansowe
w rozwoju ogrzewnictwa indywidualnego w obszarze powietrznych, wodnych
i gruntowych pomp ciepła w nowych jednorodzinnych budynkach mieszkalnych
oraz w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych.
• Ulga termomodernizacyjna polega na zapewnieniu ulgi podatkowej (odliczenie
od dochodu/przychodu) w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącej
możliwości odliczenia od przychodu wydatków poniesionych na termomodernizację
jednorodzinnych budynków mieszkalnych.
1 Uchwały antysmogowe, Biuletyn Informacji Publicznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
https://bip.mos.gov.pl/strategie-plany-programy/programy-ochrony-powietrza-dzialania-
administracji-samorzadowej/uchwaly-antysmogowe/
-- 7 of 8 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
http://www.gov.pl/przemysl ul. Książęca 4
mp@mp.gov.pl 00-498 Warszawa
Strona 8 z 8
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-09-12 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --