Interpelacja w sprawie ryzyk społecznych, konstytucyjnych i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia lokalizacji zabudowy mieszkaniowej do odległości 1500-3000 m od szkoły
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11596
do ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra sprawiedliwości
w sprawie ryzyk społecznych, konstytucyjnych i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia lokalizacji zabudowy mieszkaniowej do odległości 1500-3000 m od szkoły
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 05-08-2025
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni publicznej pojawiła się propozycja uwarunkowania możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub wielorodzinnej od odległości szkoły – tj. dopuszczalność lokalizacji nowych inwestycji mieszkaniowych tylko w promieniu 1500 m, a docelowo nawet 3000 m od najbliższej placówki edukacyjnej. Rozwiązanie to – jeśli rzeczywiście jest procedowane – budzi poważne zastrzeżenia konstytucyjne, społeczne, ekonomiczne i przestrzenne.
W związku z tym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
W kontekście konstytucyjnym i społecznym:
Jakie analizy prawne, w tym konstytucyjne i społeczne, zostały przeprowadzone przed zaproponowaniem przepisu ograniczającego możliwość lokalizacji budynków mieszkalnych wyłącznie do określonej odległości od szkół?
Czy ministerstwo widzi ryzyko niezgodności proponowanego rozwiązania z:
art. 64 Konstytucji RP (ochrona prawa własności),
art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa)?
Czy w opinii ministerstwa proponowane ograniczenie nie prowadzi do pośredniej dyskryminacji wobec osób starszych (seniorów), singli, rodzin bezdzietnych, osób, których dzieci osiągnęły pełnoletniość i opuściły gospodarstwo domowe?
W kontekście planowania przestrzennego i samorządności:
Na jakiej podstawie ministerstwo uznało, że bliskość szkoły powinna być jedynym kryterium warunkującym możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej?
Czy proponowane przepisy nie stanowią nadmiernej ingerencji w kompetencje gmin i samodzielność lokalnych planistów w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej?
Czy ministerstwo rozważało alternatywne instrumenty polityki przestrzennej, takie jak:
bonifikaty inwestycyjne,
preferencyjne stawki podatków lokalnych,
współfinansowanie przez państwo infrastruktury oświatowej
– zamiast wprowadzania sztywnych zakazów lokalizacyjnych?
W kontekście ekonomicznym i demograficznym:
Czy przeprowadzono analizę wpływu proponowanych ograniczeń na:
ceny działek w promieniu 1500/3000 m od szkół,
wartość działek położonych poza tymi strefami?
Czy ministerstwo dostrzega ryzyko wzrostu cen nieruchomości w obrębie wskazanych promieni oraz ograniczenia dostępności mieszkań, szczególnie dla młodych osób i rodzin o niższych dochodach?
Jak proponowane zmiany wpłyną na sytuację demograficzną oraz rozwój obszarów wiejskich i małych gmin, w których szkoły często znajdują się poza zasięgiem 3 km?
W kontekście polityki klimatycznej i zrównoważonego rozwoju:
Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu proponowanych ograniczeń na emisję CO2, szczególnie w kontekście rozwoju budownictwa zeroemisyjnego na terenach oddalonych od miast?
Czy ministerstwo uważa za uzasadnione sytuacje, w których obywatel chcący zbudować nowoczesny, zeroemisyjny dom w odległości np. 4 km od szkoły, miałby zostać objęty zakazem, mimo że jego wpływ środowiskowy jest mniejszy niż mieszkańca centrum miasta ogrzewającego mieszkanie węglem?
W kontekście planowania prorodzinnego:
W jaki sposób ministerstwo uzasadnia związek pomiędzy lokalizacją szkoły a polityką prorodzinną?
Czy ministerstwo przewiduje, że proponowany zakaz budowy domów powyżej 3 km od szkół może zniechęcać osoby bezdzietne lub seniorów do osiedlania się w gminach, co z kolei może osłabiać ich potencjał rozwojowy?
W kontekście skutków długoterminowych:
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę długofalowych skutków możliwego wyludniania się terenów położonych poza wyznaczoną strefą?
Czy planowane są jakiekolwiek instrumenty rekompensujące potencjalne negatywne skutki dla właścicieli gruntów, inwestorów oraz gmin, które nie spełniają założeń proponowanych regulacji?
Zważywszy na szeroki wachlarz potencjalnych skutków społecznych, gospodarczych i przestrzennych, proszę o przekazanie pełnych informacji o planowanych działaniach legislacyjnych w tym zakresie oraz wynikach dotychczasowych analiz. W mojej ocenie rozwiązania ograniczające swobodę lokalizacji zabudowy mieszkaniowej wymagają szczególnej ostrożności i szerokich konsultacji społecznych.
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
18690 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.336.2025
Warszawa, 04 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11596 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie ryzyk
społecznych, konstytucyjnych i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia
lokalizacji zabudowy mieszkaniowej do odległości 1500-3000 m od szkoły informuję, że
tematyka interpelacji pozostaje w całości poza zakresem właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 1 of 1 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-IV.054.14.2025
Warszawa, 10 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11596 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie ryzyk
społecznych, konstytucyjnych i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia
lokalizacji zabudowy mieszkaniowej do odległości 1500/3000 m od szkoły.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11596 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie ryzyk
społecznych, konstytucyjnych i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia
lokalizacji zabudowy mieszkaniowej do odległości 1500/3000 m od szkoły, przekazuję
następujące informacje w zakresie właściwości Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Przepisy wprowadzone w art. 13f ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) – dalej upzp,
nowelizacją z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz. U. poz. 1688 ze zm.), pozwalają gminom posługiwać
się narzędziem, którego celem jest zagwarantowanie odpowiedniego standardu nowych
inwestycji mieszkaniowych w zakresie ich dostępu do niezbędnych usług publicznych.
Narzędzie to jest jednak fakultatywnym elementem planu ogólnego i jego zastosowanie
bądź nie należy do wyłącznej decyzji gminy.
Postępujące procesy suburbanizacji doprowadziły do dynamicznego rozrastania się
podmiejskich osiedli mieszkaniowych, którym nie towarzyszy wystarczająco wysokie
tempo wyposażania tych terenów w niezbędną infrastrukturę, zwłaszcza infrastrukturę
społeczną. W bezpośredni sposób wpływa to na transportochłonność nowej zabudowy
mieszkaniowej, jako że większość nawet najbardziej podstawowych potrzeb społecznych,
takich jak praca, edukacja, zakupy, rekreacja i spędzanie czasu wolnego, wymaga
przemieszczenia się mieszkańców, niekiedy na znaczne odległości. Prowadzi to do szeregu
niekorzystnych zjawisk, określanych w literaturze kosztami zewnętrznymi. Do tychże
kosztów zaliczyć należy:
negatywne oddziaływanie na środowisko przez zanieczyszczenia pochodzące
z transportu oraz fragmentację naturalnych ekosystemów, w tym przerywanie korytarzy
ekologicznych,
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
koszty ekonomiczne ponoszone przez poszczególnych użytkowników związane
z eksploatacją pojazdów oraz koszty infrastruktury utrzymywanej przez podmioty
publiczne,
koszty zdrowotne będące pochodną zanieczyszczenia środowiska, ale i niewielkiej
aktywności fizycznej i ograniczonego kontaktu z zielenią,
czas kolektywnie tracony na dojazdy w coraz większej skali z uwagi na obciążenia sieci
transportowej wzrastające niewspółmiernie do możliwości rozwijania tejże sieci,
koszty społeczne, w tym osłabienie relacji społecznych wywołane mniejszą
aktywnością mieszkańców wyizolowanych osiedli, którzy rezygnują z zaspokojenia potrzeb
wyższego rzędu, uznając je za niewarte podróży do odległych lokalizacji, gdzie można je
zaspokajać.
Art. 13e ust. 1 upzp stanowi o fakultatywnym charakterze standardów dostępności
infrastruktury społecznej, możliwych do ustalenia w planie ogólnym. Zróżnicowanie
lokalnych uwarunkowań rozwoju gmin, na które składają się m.in.: uwarunkowania
przyrodnicze, ekonomiczne, społeczne, kulturowe i historyczne, znacząco utrudnia
zaprojektowanie uniwersalnych regulacji prawa materialnego, które jednocześnie
wpłynęłyby na poprawę warunków mieszkaniowych i nie utrudniłyby inwestowania
w gminach o różnej charakterystyce. Z tego względu projektodawca zdecydował
o pozostawieniu decyzji o ustanowieniu gminnych standardów w ramach władztwa
planistycznego gmin.
W art. 13f ust. 1 upzp jako obiekty infrastruktury społecznej wskazano szkołę
podstawową i obszar zieleni publicznej, czyli obiekty realizujące najbardziej powszechne
codzienne potrzeby społeczne: edukację oraz wypoczynek i rekreację.
W artykule tym szczegółowo wskazano również, w jakich sytuacjach można mówić
o zapewnieniu dostępu terenów mieszkaniowych do wskazanych obiektów infrastruktury
społecznej. W obu ustępach spełnienie standardu oparto o badanie drogi dojścia do tego
obiektu od granicy działki ewidencyjnej, na której zlokalizowana ma być zabudowa
mieszkaniowa. Drogę dojścia do obiektu stanowić mogą ogólnodostępne trasy
dla pieszych, co oznacza, że mogą to być m.in. ścieżki w przestrzeniach publicznych
na osiedlach mieszkaniowych czy ścieżki na terenach zieleni publicznej.
Wartości odległości dojścia pieszego określono uwzględniając odmienną gęstość
zaludnienia i intensywność zagospodarowania w miastach i na terenach wiejskich.
dla obszarów zieleni publicznej ustanowiono dwa standardy odległościowe, które należy
spełnić łącznie by móc mówić o zapewnieniu dostępu do obszarów zieleni publicznej.
Standard bliższy wyznaczono od zieleni pełniącej funkcję codziennej rekreacji,
zapewniającej minimalną obsługę mieszkańców w zakresie krótkiego spaceru,
wyprowadzenia psa czy ograniczonego kontaktu z zielenią. Spełnienie tego standardu
może nastąpić poprzez wyznaczenie terenu mieszkaniowego we wskazanej odległości
od jednego terenu zieleni publicznej o powierzchni nie mniejszej niż 3 ha lub od kilku
takich terenów, których łączna powierzchnia jest równa lub przekracza 3 ha. Standard
dalszy ustanowiono z myślą o rekreacji bardziej sporadycznej, realizowanej przeciętnie 1-2
razy w tygodniu, ale zajmującej więcej czasu dla zaspokojenia potrzeb rekreacji o takim
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
charakterze za celowe uznano zabezpieczenie odpowiednio większych terenów zieleni
publicznej.
W przepisach wprost określono zakres regulacji możliwych do ustalenia w gminnych
standardach, w tym możliwego odejścia od minimalnego zakresu i domyślnych wartości
ustanowionych w upzp. W ich myśl, gminy mogą w ramach uchwały określić inne wartości
odległości obiektów infrastruktury społecznej od terenów mieszkaniowych, a także inne
wartości powierzchni terenów zielonych, od których liczone są standardy – zarówno
w zakresie standardu bliższego jak i dalszego. Zaproponowane przez gminę nowe wartości
powierzchni terenów zielonych, od których wyznaczane będą standardy, nie mogą być
mniejsze niż 50% od wartości określonych w art. 13f ust. 3.
Większą elastyczność tego narzędzia zapewnia także możliwość ustanowienia gminnych
standardów od innych obiektów infrastruktury społecznej, które gmina sama zaproponuje
i dla których sama określi zasady zapewnienia dostępu. Ponadto przewidziano możliwość
ustanowienia różnych standardów dla różnych obszarów gmin. Z uwagi na mniej
intensywne zagospodarowanie na wsiach, dopuszczono możliwość ustanowienia części
standardów tylko dla obszarów miast. Łatwiejszy dostęp do terenów aktywnych
przyrodniczo, które stanowią alternatywę dla terenów zieleni publicznej w zakresie funkcji
wypoczynku i rekreacji, może podważać celowość ustanowienia standardu dostępności
terenów zieleni publicznej na większości wsi. Jednak postępujące procesy suburbanizacji
sprawiają, że wiele wsi podmiejskich, podlegających silnej presji inwestycyjnej od strony
metropolii, w coraz większym stopniu cechuje zagospodarowanie o charakterze miejskim
i typowo podmiejskie problemy, czyli niewystarczające wyposażenie w podstawową
infrastrukturę społeczną. Z uwagi na różne potrzeby wynikające z różnych uwarunkowań,
zdecydowano o pozostawieniu gminom dużej swobody decyzji w zakresie dopasowania
standardów. Podobny tok rozumowania prowadzi do umożliwienia odmiennego podejścia
do spełnienia standardów dla zabudowy zagrodowej, która nierzadko zlokalizowana jest
także w granicach administracyjnych miast, w ich strefie peryferyjnej. Pomimo że
w ramach zabudowy zagrodowej realizuje się także funkcję mieszkaniową, z uwagi na jej
specyficzny charakter, dopuszczono możliwość zrezygnowania z części standardów
dotyczących innych typów zabudowy mieszkaniowej.
Podkreślić jeszcze raz należy, że standardy są fakultatywnym elementem planu ogólnego
i ich ustalenie bądź nie należy do wyłącznej decyzji gminy – żaden z przepisów
ustawowych nie wprowadza nakazu ich wprowadzenia, z żadnego przepisu nie wynika
też ich automatyczne obowiązywanie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanuo
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku z rozpatrzeniem i udzieleniem
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży 3/5, mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPIT/SkrytkaESP, adres
do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki
administratora jest dyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
(Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29
października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały
Senatu RP z dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie
Monitora Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 4 of 4 --
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 września 2025 r.
znak sprawy: DSR-VIIIa.054.2.2025.MS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację numer 11596 Pana Posła Grzegorza
Płaczka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację dotyczącą ryzyk społecznych, konstytucyjnych
i ekonomicznych wynikających z propozycji ograniczenia lokalizacji zabudowy
mieszkaniowej w odległości 1500-3000 m od szkoły, przekazuję następujące
informacje w zakresie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Zagadnienia planowania i zagospodarowania przestrzennego znajdują się
w kompetencji Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Przepisy regulujące
tę dziedzinę znajdują się w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ostatnia nowelizacja przepisów ww. ustawy z 24 września 2023 r. nałożyła
na gminy obowiązek stworzenia planów ogólnych dla całej powierzchni gminy.
Samorządy określą w nich, które tereny nadają się pod zabudowę oraz wyznaczą
strefy, np. wielofunkcyjne, gospodarcze czy przeznaczone na cmentarze. Poza
strefami planistycznymi plan ogólny musi określać gminne standardy
urbanistyczne (art. 13a ust. 4). Obowiązkowo obejmują one gminny katalog stref
planistycznych, określający m.in. ich profil funkcjonalny i maksymalną wysokość
zabudowy (art. 13e ust. 2). Skierowane są one do inwestorów i określają np.
dopuszczalną powierzchnię i wysokość zabudowy. W ramach planów ogólnych
gminy mogą, ale nie muszą, określić gminne standardy dostępności infrastruktury
społecznej (art. 13e ust. 1).
-- 1 of 3 --
2
O tym, czy je przyjąć, decyduje rada gminy (art. 13a ust. 1). Standardy te
obejmują m.in. zasady zapewnienia dostępu do szkoły podstawowej. Zgodnie z
ustawą oznacza to położenie działki w odległości
od szkoły nie większej niż 1,5 km w miastach i 3 km poza miastami (art. 13f ust.
2). Gminy mogą jednak ustalić inne odległości (art. 13f ust. 7). Zatem ustawa nie
zobowiązuje gmin do wprowadzenia zasady, według której w miastach domy
muszą znajdować się maksymalnie 1,5 km od szkoły. Ustawa daje tylko
możliwość wprowadzenia takiego lub dostosowanego do indywidualnych potrzeb
standardu dostępności placówki oświatowej. Podsumowując, standardy
dostępności infrastruktury społecznej są fakultatywnym elementem planu
ogólnego i ich ustalenie (bądź nie) należy do wyłącznej decyzji gminy. Gminy
mają też swobodę w możliwości dopasowania tych standardów do lokalnych
potrzeb i uwarunkowań oraz nie muszą tego robić na całym terytorium, lecz tylko
na wybranych obszarach.
W uzasadnieniu do nowelizacji ustawy wskazano, że przepisy te wynikają
z potrzeby ograniczania rozbudowy obszarów podmiejskich (niekontrolowanej
suburbanizacji). Rozlewanie się zabudowy wpływa na wzrost kosztów dla gminy
dot. realizacji i utrzymania infrastruktury technicznej i transportowej, słabszą
dostępność do usług publicznych, zmianę trybu życia i sposób wykorzystania
czasu, większe zużycie energii, paliw, itd. Zgodnie z raportem Komitetu
Przestrzennego Zagospodarowania Kraju przy Prezydium PAN z 2018 r. (Studia
nad chaosem przestrzennym, Studia KPZK PAN, nr 182 Adam Kowalewski,
Tadeusz Markowski, Przemysław Śleszyński), każdego roku chaos przestrzenny
w Polsce, w tym w znaczącym stopniu niekontrolowana suburbanizacja,
powoduje koszty szacowane na 84,3 mld zł rocznie. Na podobne szacunki
wskazuje raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Społeczno-gospodarcze
skutki chaosu przestrzennego” z 2022 r. Wskazuje on także, że gdyby ograniczyć
zjawisko chaosu przestrzennego, polskie gminy zaoszczędziłyby rocznie
co najmniej 5,8 mld zł. W chwili obecnej można przypuszczać, że liczby te jeszcze
wzrosły.
Celem omawianych narzędzi prawnych jest podnoszenie jakości życia
mieszkańców poprzez to, że środki publiczne będą koncentrowane na mniejszym
obszarze, co zmniejsza koszty dostarczenia i utrzymania infrastruktury czy
dostarczania usług publicznych (np. w przedmiotowym przypadku dowożenie
dzieci do szkoły). Prowadzić ma do racjonalnego wykorzystania przestrzeni z jak
najmniejszą presją na środowisko oraz w taki sposób aby zapewnić mieszkańcom
jak najlepszej jakości dostępne usługi społeczne.
Chciałabym podkreślić, że przedstawione wyżej przepisy są zgodne z Krajową
Polityką Miejską 2030 (KPM 2030) – kluczowym dokumentem identyfikującym
wyzwania i warunkującym prowadzenie polityki rządu wobec obszarów
miejskich. KPM 2030 jednoznacznie wskazuje rozlewanie się zabudowy jako
jedno z głównych wyzwań, jakie stoją przed polskimi miastami i ich otoczeniem.
-- 2 of 3 --
3
Problemy suburbanizacji oraz szerzej ładu przestrzennego zostały wyróżnione
w KPM 2030 jako kluczowe problemy, dla których wskazane zostały priorytetowe
kierunki rozwiązań. Także jednym z głównych przyjętych celów polityki miejskiej
jest Miasto kompaktowe – co oznacza dążenie do rozwoju obszarów miejskich
w sposób zrównoważony i odpowiedzialny oraz do racjonalnego wykorzystania
przestrzeni i dostępnych zasobów.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Pan Andrzej Domański, Minister Gospodarki i Finansów
2. Pan Waldemar Żurek, Minister Sprawiedliwości
-- 3 of 3 --