Interpelacja w sprawie opieki wspierającej zdrowie psychiczne rodziców dzieci z niepełnosprawnościami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11590
do ministra zdrowia
w sprawie opieki wspierającej zdrowie psychiczne rodziców dzieci z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Marcin Przydacz
Data wpływu: 05-08-2025
Społeczeństwo polskie, jak powszechnie wiadomo, wymaga działań wspierających zdrowie psychiczne, a szczególne potrzeby w tym zakresie mają rodziny wychowujące dzieci z niepełnosprawnościami, jak i rodziny, które wychowywały dziecko z niepełnosprawnościami, które zmarło. Niestety systemowego wsparcia w dziedzinie zdrowia psychicznego nie otrzymują. Rządowy program „Za życiem” jest tylko kroplą w morzu potrzeb tych rodzin.
W związku z tym, że zgłasza się do mnie wielu rodziców dzieci z niepełnosprawnościami, jak i pedagogów specjalnych podnoszących ten problem, zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
Czy są planowane organizacja i rozszerzenie pomocy psychologicznej dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami?
Czy taką pomocą będą objęci również rodzice dzieci z niepełnosprawnościami, którzy poświęcili im większość swojego życia, rezygnując z zatrudnienia, odciążając w ten sposób państwo, a często doświadczyli również traumy związanej ze śmiercią swojego niepełnosprawnego dziecka i nie potrafią sami radzić sobie po tak bolesnej stracie?
Z wyrazami szacunku
Poseł na Sejm RP
Marcin Przydacz
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8881 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.68.2025.MSS
Warszawa, 04 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 11590, przesłaną do Ministerstwa Zdrowia w dniu 25
sierpnia 2025 r., w sprawie opieki wspierającej zdrowie psychiczne rodziców dzieci z
niepełnosprawnościami, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż dostęp do świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki
psychiatrycznej obejmuje wszystkie osoby potrzebujące takiej pomocy,
w tym również rodziców dzieci z niepełnosprawnościami, a w szczególności osoby, które
doświadczyły śmierci swojego niepełnosprawnego dziecka.
Wsparcie psychologiczne można uzyskać m.in. w centrach zdrowia psychicznego (CZP).
CZP działają na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w
sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego. Celem pilotażu jest
przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej opartego na
centrach zdrowia psychicznego. CZP to miejsce, w którym można uzyskać natychmiastową,
bezpłatną pomoc w związku z problemami ze zdrowiem psychicznym przez całą dobę, bez
konieczności posiadania skierowania lub wcześniejszego umawiania wizyty. Zakres pomocy
w CZP obejmuje odpowiednio do indywidualnych potrzeb pacjenta. Osoba potrzebująca
pomocy powinna zgłosić się w pierwszej kolejności do Punktu Zgłoszeniowo-
Koordynacyjnego, w którym otrzyma specjalistyczną pomoc bądź informację o możliwości
uzyskania świadczenia opieki zdrowotnej. Dane teleadresowe do CZP znajdują się na
stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia: https://www.gov.pl/web/zdrowie/centra-
zdrowia-psychicznego.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ponadto, w ramach celu operacyjnego nr 3. „Promocja zdrowia psychicznego” Narodowego
Programu Zdrowia na lata 2021-2025, w celu realizacji zadania pn.
Zapewnienie dostępu
do pomocy w kryzysie psychicznym przez dostęp do konsultacji za pośrednictwem narzędzi
teleinformatycznych (w tym telefony wsparcia i zaufania, poradnie internetowe, infolinie
i linie wsparcia), dostosowanej do potrzeb osób w różnym wieku, każda osoba potrzebująca
wsparcia i pomocy w stanach wystąpienia kryzysu psychicznego, może skorzystać
z całodobowej, bezpłatnej i ogólnodostępnej pomocy i wsparcia psychologicznego
w Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, poprzez kontakt
telefoniczny pod nr 800 70 2222, czat internetowy, e-mail lub stronę internetową
https://centrumwsparcia.pl/centrum-wsparcia/), na której dostępne są informacje o
dostępnych formach pomocy w pobliżu miejsca zamieszkania.
Opisane powyżej działania nie są dedykowane wyłącznie do osób ze szczególnym
rozpoznaniem lub w szczególnej sytuacji (np. rodziców dzieci z niepełnosprawnościami), ale
wszystkich osób wymagających wsparcia i pomocy w zakresie zdrowia psychicznego.
Ponadto mając na uwadze potrzebę otoczenia szczególną opieką kobiet w ciąży i ich rodzin,
w tym przede wszystkim kobiet w ciąży powikłanej oraz w sytuacji niepowodzeń
położniczych, a także dzieci, u których zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne
upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą ich życiu powstałe w prenatalnym
okresie rozwoju dziecka dla lub w czasie porodu, zdecydowano o zapewnieniu im
kompleksowego wsparcia i przyjęciu stosownych w tej mierze rozwiązań rangi ustawowej.
W tym celu uchwalona została ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i
rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329), a następnie na jej podstawie został
opracowany Program kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”, przyjęty uchwałą nr
160 Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie programu kompleksowego
wsparcia dla rodzin „Za życiem” (M.P. poz. 1250, z późn. zm.), kontynuowane uchwałą nr
189 Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2021 r. zmieniającą uchwałę w sprawie programu
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” (M.P. z 2022 r. poz. 64).
Opieka państwa w zakresie przewidzianym w ustawie z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” obejmuje dostęp do odpowiednich świadczeń opieki
zdrowotnej, jak również do instrumentów polityki na rzecz rodziny. Natomiast Program
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” przewiduje realizację szeregu działań
określonych w ramach sześciu priorytetów, zmierzających do osiągnięcia celu jakim jest
umożliwienie rzeczywistej i pełnej integracji społecznej osób niepełnosprawnych oraz
wsparcie psychologiczne, społeczne, funkcjonalne i ekonomiczne ich rodzin. Do działań
tych należy m.in.: zapewnienie koordynowanej opieki nad kobietą w ciąży, ze szczególnym
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
uwzględnieniem ciąży powikłanej (uwzględniającej również opiekę psychologiczną);
diagnostyka i terapia prenatalna oraz opieka paliatywna i hospicyjna.
1. Program koordynowanej opieki nad kobietą w ciąży na II i III poziomie
referencyjnym (KOC II/III)
W ramach koordynowanej opieki nad kobietą w ciąży na II i III poziomie referencyjnym
(KOC II/III) szczególna pomoc medyczna finansowana przez NFZ, dedykowana jest
kobietom w przypadku prenatalnego zdiagnozowania wad rozwojowych płodu, ciężkich
chorób płodu oraz w sytuacji niepowodzenia położniczego. Dodatkowy akcent został
położony na pomoc psychologiczną dla tej grupy pacjentek. W ramach opieki finansuje się
kilka ryczałtów zróżnicowanych w zależności od zaawansowania ciąży oraz świadczenia
wskazane jako możliwe dosumowania z ryczałtem. Wycena poszczególnych ryczałtów
obejmuje opiekę nad kobietą w ciąży, poród oraz opiekę nad noworodkiem. W przypadku
wystąpienia wskazań medycznych do dłuższej hospitalizacji dziecka istnieje możliwość
odrębnego rozliczenia świadczeń w oparciu o odrębną wycenę świadczeń w ramach grup
noworodkowych. Oprócz ryczałtowego finansowania świadczeń, możliwe jest uzyskanie
przez Świadczeniodawcę „premii” finansowej za osiągnięcie wybranych parametrów
jakościowych.
2. Koordynowana opieka nad osobami z całościowymi zaburzeniami rozwoju
(KOCZR)
W ramach działań kompleksowych w leczeniu psychiatrycznym realizowane były
świadczenia: koordynowanej opieki nad osobami z całościowymi zaburzeniami rozwoju
(KO-CZR). Wprowadzenie tego świadczenia umożliwiło realizację zintegrowanej opieki
psychologiczno-psychiatrycznej, konsultacji wielospecjalistycznych i badań
diagnostycznych, zgodnie z indywidualnymi wskazaniami oraz programów
rehabilitacyjnych dla dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju. Ma to na celu
zapewnienie lepszej dostępności i jakości świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych na
rzecz dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju.
3. Perinatalna opieka paliatywna
Świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej to wszechstronna, całościowa opieka i leczenie
objawowe świadczeniobiorców chorujących na nieuleczalne, niepoddające się leczeniu
przyczynowemu, postępujące, ograniczające życie choroby. Opieka ta jest ukierunkowana
na poprawę jakości życia, ma na celu zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym
oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych.
Perinatalna opieka paliatywna, która jest finansowana w ramach powszechnego
ubezpieczenia zdrowotnego, powinna zapewniać ciągłość oraz koordynację opieki
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
rodzicom, u których dzieci stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo
nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu. Świadczenia perinatalnej opieki paliatywnej
udzielane są na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego i obejmują:
porady i konsultacje lekarskie, porady psychologa, koordynację opieki. Świadczenia
gwarantowane realizowane w warunkach perinatalnej opieki paliatywnej obejmują porady
psychologa w poradni medycyny paliatywnej, w hospicjum domowym dla dzieci lub w
hospicjum stacjonarnym.
W odniesieniu do kwestii opieki psychologicznej skierowanej do osób z
niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów, należy wskazać, że pomoc psychologiczna jest
oferowana tej grupie pacjentów na zasadach ogólnych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
Jednocześnie informuję, że aktualnie nie są podejmowane prace w zakresie rozszerzenia
pomocy psychologicznej dla rodziców dzieci z niepełnosprawnościami w ramach Programu
kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --