Interpelacja w sprawie wsparcia samorządów zamierzających reaktywować nieczynne linie kolejowe, na przykładzie modernizacji linii kolejowej nr 420 (Worowo-Wysoka Kamieńska) i przywrócenia na niej ruchu oraz uwzględnienia jej w działaniach strategicznych państwa

Interpelacja nr 11583

do ministra infrastruktury

w sprawie wsparcia samorządów zamierzających reaktywować nieczynne linie kolejowe, na przykładzie modernizacji linii kolejowej nr 420 (Worowo-Wysoka Kamieńska) i przywrócenia na niej ruchu oraz uwzględnienia jej w działaniach strategicznych państwa

Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki

Data wpływu: 04-08-2025

Szanowny Panie Ministrze,

linia kolejowa nr 420 (Worowo-Wysoka Kamieńska) ma istotne znaczenie komunikacyjne dla Pomorza Zachodniego. Jej odbudowa i przywrócenie ruchu pasażerskiego może przynieść wymierne korzyści społeczne, gospodarcze i przestrzenne. Modernizacja odcinka Worowo-Wysoka Kamieńska pozwoliłaby zintegrować w spójną sieć takie miejscowości jak m.in. Resko, Łobez, Płoty, Golczewo, Kamień Pomorski, Wolin i Międzyzdroje, zapewniając jednocześnie dostęp do linii kolejowej nr 202 (Gdańsk Główny-Stargard).

W Worowie linia 420 krzyżuje się z linią 202, co tworzy alternatywną trasę w kierunku Trójmiasta bez konieczności przejazdu przez Szczecin lub dojazdu do odległych stacji węzłowych. Poprzez linię 202 możliwy jest również dojazd do Runowa Pomorskiego – stacji początkowej linii 210 (Chojnice-Runowo Pomorskie) – co zwiększa zasięg funkcjonalnej sieci połączeń (m.in. do Węgorzyna, Drawska Pomorskiego, Złocieńca, Czaplinka).

Rewitalizacja linii 420 sprzyja ograniczeniu wykluczenia transportowego, poprawie dostępności usług publicznych (edukacja, zdrowie, administracja) oraz wzmocnieniu lokalnego rynku pracy i turystyki. Kolej, jako środek niskoemisyjny i komfortowy, jest szczególnie pożądana w miejscowościach turystycznych i uzdrowiskowych. Dobre skutki społeczne potwierdza m.in. przykład przywrócenia ruchu do Ciechocinka.

Ruch pasażerski na linii 420 zawieszono w 1992 r., ruch towarowy wygaszano do 1999 r., linię ostatecznie zamknięto w 2005 r., a w 2013 r. rozebrano część torów. Obecnie – po upływie wielu lat – linia ponownie jest przedmiotem debat jako projekt o znaczeniu strategicznym.

Ministerstwo Obrony Narodowej wskazało odcinek Wysoka Kamieńska-Płoty jako priorytetowy do natychmiastowej modernizacji w ramach przygotowywanego „Paktu dla Bezpieczeństwa Polski – Pomorze Środkowe”. Świadczy to o znaczeniu linii 420 także z perspektywy bezpieczeństwa państwa. Zasadne jest więc ujęcie całego ciągu Worowo-Wysoka Kamieńska w działaniach inwestycyjnych, aby zapewnić pełną funkcjonalność.

W 2019 r. burmistrzowie Łobza, Golczewa, Płot i Reska zwrócili się do ministra infrastruktury z apelem o rewitalizację linii. Wskazali na wykluczenie komunikacyjne mieszkańców oraz potencjalne korzyści gospodarcze, w tym ułatwienie transportu gazu z terminalu Polskie LNG na wschód kraju. Choć linia nie została wówczas zakwalifikowana do programu Kolej+, wskazano możliwość późniejszego dołączenia.

Z informacji medialnych wynika, że województwo dolnośląskie otrzymuje znaczące środki na rozwój i reaktywację linii regionalnych, m.in. w ramach programu Kolej+ oraz funduszy unijnych. Dla oceny równego traktowania regionów oraz adekwatności wsparcia województwa zachodniopomorskiego konieczne jest przedstawienie porównawczych danych finansowych.

Reaktywacja trasy Worowo-Wysoka Kamieńska oznacza m.in.:

- poprawę mobilności mieszkańców (osoby starsze, niezmotoryzowane, rodziny z dziećmi, turyści),
- ograniczenie wykluczenia komunikacyjnego i integrację regionu,
- powiązanie z Trójmiastem i innymi ośrodkami (przesiadki w Worowie na linię 202),
- lepszy dostęp do usług publicznych, edukacyjnych i zdrowotnych,
- nowe możliwości dojazdu do pracy i szkół w całym regionie,
- wzrost atrakcyjności inwestycyjnej, rozwój turystyki i lokalnej przedsiębiorczości,
- wzmocnienie bezpieczeństwa państwa (uznanie fragmentu linii za strategiczny przez MON),
- zapewnienie alternatywnych korytarzy ewakuacyjnych dla ludności cywilnej w sytuacjach kryzysowych,
- potencjalne wsparcie dla transportu surowców energetycznych (np. gazu z Polskiego LNG).

Rewitalizacja linii 420 powinna zostać rozważona jako zadanie o wysokim priorytecie.

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje – we współpracy z MON i PKP Polskimi Liniami Kolejowymi SA – modernizację/odbudowę odcinka Wysoka Kamieńska-Płoty linii nr 420, wskazanego przez MON jako priorytetowy i wymagający natychmiastowej realizacji? Jeśli tak – w jakim trybie i harmonogramie?

2. Czy rozważana jest kontynuacja inwestycji na odcinku Płoty-Worowo w celu przywrócenia pełnej funkcjonalności linii 420 i zapewnienia integracji z linią 202?

3. Jakie działania podjęło Ministerstwo Infrastruktury od 2019 r. w odpowiedzi na apel burmistrzów Łobza, Golczewa, Płot i Reska? Czy przeprowadzono analizy kosztów, potoków pasażerskich, korzyści społeczno-gospodarczych oraz wpływu na bezpieczeństwo państwa dla całej linii 420?

4. Czy odcinek Wysoka Kamieńska-Płoty (oraz cała linia 420) został ujęty w „Pakcie dla Bezpieczeństwa Polski – Pomorze Środkowe”? Jeśli tak, proszę o harmonogram, zakres rzeczowy i finansowy inwestycji oraz określenie roli Ministerstwa Infrastruktury.

5. Czy linia 420 może zostać objęta istniejącymi lub planowanymi programami wsparcia (np. nowa edycja Kolej+, FEnIKS, KPO, fundusze obronne MON, programy regionalne RPO, inne instrumenty krajowe/UE)?

6. Czy ministerstwo przewiduje – poza programem Kolej+ – inne formy wsparcia dla samorządów zamierzających reaktywować nieczynne linie kolejowe? Jakie programy są planowane i w jakim horyzoncie czasowym?

7. Czy – w kontekście rosnącego zagrożenia militarnego – rząd planuje systemowe działania w zakresie odbudowy zlikwidowanych linii kolejowych o znaczeniu strategicznym? Jeśli tak, proszę wskazać, które linie oraz terminy realizacji.

8. Czy Ministerstwo Infrastruktury dopuszcza etapowanie inwestycji na linii 420 (np. w pierwszej kolejności odcinek strategiczny MON, następnie kolejne fragmenty), tak aby możliwie szybko uruchomić częściowe przewozy pasażerskie i towarowe?

9. Czy prowadzone są lub będą prowadzone rozmowy z samorządem województwa zachodniopomorskiego oraz gminami przy linii 420 w sprawie modelu finansowania, budowy i utrzymania infrastruktury pasażerskiej (perony, przystanki, węzły przesiadkowe) oraz organizacji przyszłych przewozów?

10. Jakie środki finansowe Ministerstwo Infrastruktury planowało i uruchomiło na odbudowę oraz modernizację nieczynnych linii kolejowych w województwie zachodniopomorskim – oraz, dla porównania, w województwie dolnośląskim – w latach 2019-2025 (realizacja) i 2026-2030 (plan)? Proszę o przedstawienie odpowiedzi w formie tabeli z rozbiciem na poszczególne lata i źródła finansowania (m.in. budżet państwa/MI, program Kolej+, FEnIKS, KPO, środki obronne MON, programy regionalne RPO, inne instrumenty krajowe/UE), zawierającej co najmniej: nazwę linii/odcinka, długość (km), program/źródło finansowania, kwotę (PLN), status (planowana/w realizacji/zakończona), numer/stadium dokumentacji (STEŚ, PFU, projekt budowlany), termin realizacji (rok–rok). Dodatkowo proszę – o ile ministerstwo dysponuje danymi – o wskazanie średniej kwoty wsparcia na 1 km linii oraz wsparcia w przeliczeniu na mieszkańca regionu.

11. Czy Ministerstwo Infrastruktury – we współpracy z MON, MSWiA oraz Rządowym Centrum Bezpieczeństwa – analizuje wykorzystanie linii 420 (wraz z linią 202) jako alternatywnego korytarza ewakuacyjnego ludności cywilnej w sytuacjach kryzysowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników analiz, założeń logistycznych oraz planów inwestycyjnych.

12. Czy w przypadku odcinka Wysoka Kamieńska-Płoty planowane jest wykonanie pełnej infrastruktury pasażerskiej (perony, wiaty, dojścia, system informacji pasażerskiej, parkingi P+R/B+R) oraz infrastruktury technicznej dla przewozów towarowych? Czy po zakończeniu robót przewiduje się uruchomienie regularnych przewozów pasażerskich i towarowych na tym odcinku?

13. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało rolę linii 420 w transporcie surowców energetycznych (np. gazu z terminalu Polskie LNG) na wschód kraju? Jeżeli tak – proszę o wnioski, prognozy wolumenów i ewentualne potrzeby inwestycyjne.

14. Czy ministerstwo dysponuje analizą porównawczą kosztów utrzymania linii w stanie przejezdności versus kosztów jej późniejszej odbudowy po likwidacji? Jeśli tak, proszę o przedstawienie tych danych.

Artur Łącki
Poseł na Sejm RP