Interpelacja w sprawie zasad korzystania z podpisu zaufanego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11579
do ministra cyfryzacji
w sprawie zasad korzystania z podpisu zaufanego
Zgłaszający: Tomasz Trela
Data wpływu: 04-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
dziękując za odpowiedzi na interpelację nr 7775 ws. zasad korzystania z podpisu zaufanego zwracam się z prośbą o dodatkowe informacje. Chodzi o rozwiązania dotyczące stosowania podpisu elektronicznego w relacjach przedsiębiorców z osobami fizycznymi, bo tego oczekują przedsiębiorcy. Podpis elektroniczny z powodzeniem stosuje się w relacjach z jednostkami publicznymi natomiast jest on „nieobecny” w obrocie gospodarczym właśnie między osobami fizycznymi i przedsiębiorcami, a zdaniem obu stron znacznie ułatwiłoby to załatwianie szeregu spraw.
W związku z tym poproszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego dotąd nie wprowadzono regulacji ustawowych zrównujących ważność podpisu elektronicznego z własnoręcznym w relacjach przedsiębiorca – osoba fizyczna?
Czy tego rodzaju zmiany prawne są obecnie rozważane?
Jeśli tak, to na jakim etapie są prace?
A jeśli nie, poproszę o wyjaśnienie dlaczego?
Z poważaniem
Tomasz Trela
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9357 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.134.2025
Warszawa, 19 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 25 sierpnia br. Posła na Sejm RP Pana Tomasza Trela w sprawie ujednolicenia
zasad korzystania z podpisu zaufanego (interpelacja nr 11579)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na pytania Posła RP Tomasza Treli.
Ad 1)
Dlaczego dotąd nie wprowadzono regulacji ustawowych zrównujących ważność podpisu
elektronicznego z własnoręcznym w relacjach przedsiębiorca – osoba fizyczna?
Przepis art. 5 ust. 2 z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. 2001 nr
130 poz. 1450) zrównał w skutkach prawnych tak zwany bezpieczny podpis elektroniczny,
weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu z podpisem
własnoręcznym. Ustawa ta została uchylona w związku z wejściem w życie przepisów
europejskich ustanowionych Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)1 w
sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji
elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (tzw.
rozporządzenie eIDAS). Zgodnie z art. 25 ust. 2 tego rozporządzenia kwalifikowany podpis
elektroniczny ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu.
Zakres stosowania kwalifikowanego podpisu elektronicznego nie ma żadnych ograniczeń.
Oznacza to, że może on być skutecznie stosowany jako równoważny z podpisem
własnoręcznym w relacjach przedsiębiorca – osoba fizyczna, osoba fizyczna –
przedsiębiorca czy też przedsiębiorca - przedsiębiorca
Ad 2) Czy tego rodzaju zmiany prawne są obecnie rozważane?
Ad 3) Jeśli tak to na jakim etapie są prace?
Ad 4) A jeśli nie, poproszę o wyjaśnienie, dlaczego?
Rozporządzenie eIDAS obowiązuje bezpośrednio w państwach członkowskich UE, co
znaczy, że nie ma żadnych ograniczeń w stosowaniu kwalifikowanego podpisu
elektronicznego w relacjach przedsiębiorca – osoba fizyczna, osoba fizyczna –
przedsiębiorca czy też przedsiębiorca - przedsiębiorca.
Najpóźniej z końcem 2026 roku państwa członkowskie będą musiały udostępnić
europejski portfel tożsamości cyfrowej, który musi oferować wszystkim osobom fizycznym
możliwości składania kwalifikowanych podpisów elektronicznych domyślnie i nieodpłatnie
(Art. 5a ust. 5 pkt g eIDAS). Minister Cyfryzacji będzie wdrażał rozwiązanie spełniające
wymogi określone dla tych systemów.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania
w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE
(tzw. rozporządzenie eIDAS)
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Przedstawiam ponadto dodatkowe informacje dotyczące rodzajów podpisów
elektronicznych, które mają zastosowanie w Polsce.
1. Kwalifikowany podpis elektroniczny
Kwalifikowany podpis elektroniczny jest podpisem elektronicznym o najwyższym poziomie
bezpieczeństwa i jako podpis w świetle prawa obowiązującego w całej UE równoważny
podpisowi własnoręcznemu może być wykorzystywany w pełnym zakresie zastosowań
pomiędzy dowolnymi podmiotami. Praktyczne ograniczenia jego zastosowania nie
wynikają z tego, że jest on elektroniczny i jako taki nie może być uznany za równoważny
z podpisem własnoręcznym, tylko z braku usług pozwalających na skuteczne doręczenie
tak podpisanego dokumentu.
Na przykład nie ma ograniczeń, aby pisma procesowe wnoszone do sądu były podpisane
takim podpisem, gdyż przepisy dotyczące równoważności kwalifikowanego podpisu
elektronicznego z podpisem własnoręcznym są jednoznaczne. Nie ma jednak sposobu
skutecznego doręczenia do sądu tak podpisanego dokumentu, jeżeli sąd ten nie dysponuje
systemem teleinformatycznym, za pomocą którego wnoszenie pism procesowych do tego
sądu jest możliwe. Wynika to z art. 2 § 2[1a] ustawy Kodeks postępowania cywilnego2.
Jeżeli sąd dysponuje odpowiednim systemem teleinformatycznym, to pisma procesowe
wnoszone do tego sądu mogą być również opatrzone podpisem osobistym lub podpisem
zaufanym. Tego typu ograniczenia, wynikające z niemożliwości doręczenia pisma
podpisanego elektronicznie do sądu, potwierdza wyrok C-302/23 Trybunału
Sprawiedliwości z dnia 17 października 2024 r.
Podobne ograniczenia związane z niemożnością skutecznego doręczenia dokumentu
opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym mogą też wynikać z innych
przepisów ustanawiających specjalny proces doręczeń do określonych podmiotów (np. do
ZUS) lub pozwalających na wykonywania określonych czynności w postaci elektronicznej
bezpośrednio w systemie teleinformatycznym podmiotu świadczącego usługi online bez
użycia kwalifikowanego podpisu elektronicznego (np. w bankowości elektronicznej).
Dlatego też ustawa o doręczeniach elektronicznych3 nie w każdym przypadku znajduje
zastosowanie.
Kwalifikowany podpis elektroniczny musi być składany za pomocą specjalnego
kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu, które jest zwykle wydawane
użytkownikowi wraz z podpisem przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania.
Kwalifikowany dostawca usług zaufania może udostępniać takie urządzenie również
zdalnie, co w przypadku podpisów składanych w usługach online ułatwia składanie takiego
podpisu.
2. Podpis osobisty
Podpis osobisty to podpis elektroniczny dostępny dla posiadaczy dowodu osobistego z
warstwą elektroniczną, którzy wnioskując o wydanie dowodu osobistego, zaznaczyli opcję
„wydanie certyfikatu podpisu osobistego”. Aby z niego korzystać, niezbędny jest specjalny
czytnik do warstwy elektronicznej dowodu osobistego lub smartfon z zainstalowaną
aplikacją pozwalającą na odczytanie tej warstwy. Dowód osobisty też może być
urządzeniem do składania kwalifikowanego podpisu elektronicznego, jeżeli posiadacz tego
dowodu zakupi kwalifikowany certyfikat podpisu elektronicznego, umieszczony w jego
dowodzie osobistym przez kwalifikowanego dostawcę usług zaufania.
2 §2[1a] ustawy Kodeks postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. 2024 poz. 1568)
3 ustawa z dnia 18 listopada 2020 o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. 2024 poz. 1045)
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Podpis osobisty jest równoważny w skutkach prawnych z podpisem własnoręcznym
wobec podmiotów publicznych. W przypadku podmiotów innych niż publiczne, w tym
osób fizycznych, skutek prawny jest taki sam, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę4.
Ograniczenia proceduralne wynikające z niemożności doręczenia dokumentu
opatrzonego podpisem osobistym są takie same jak w przypadku kwalifikowanego
podpisu elektronicznego.
3. Podpis zaufany
Podpis zaufany podobnie jak podpis osobisty jest równoważny w skutkach prawnych z
podpisem własnoręcznym wobec podmiotów publicznych. W przypadku podmiotów
innych niż publiczne, w tym osób fizycznych, nie ma jednak takiego skutku prawnego jak
podpis osobisty. Oznacza to, że przepis prawa ustanawiający moc prawną podpisu
zaufanego5 nie przewiduje możliwości zgody obu stron na użycie podpisu zaufanego jako
równoważnego z podpisem własnoręcznym.
Podpis zaufany jako podpis niewymagający specjalnego kwalifikowanego urządzenia do
składania podpisu lub specjalnego czytnika jaki jest potrzebny dla użycia podpisu
osobistego jest bardzo wygodny w użyciu w usługach publicznych. Dla takich usług został
bowiem zaprojektowany jako bezpłatna alternatywa dla kwalifikowanego podpisu
elektronicznego. Dzięki temu powszechnie dostępnemu podpisowi usługi publiczne online,
które wymagają podpisu, mogły zostać udostępnione wszystkim użytkownikom profilu
zaufanego. Jest to obecnie 14 milionów użytkowników. Brak specjalnych wymogów
dotyczących urządzenia do składania podpisu zaufanego (jak to jest w przypadku
kwalifikowanego podpisu elektronicznego i podpisu osobistego) czyni jednak ten podpis
nieco mniej bezpiecznym, czego efektem jest ograniczenie jego zastosowania do usług
publicznych.
Najpóźniej z końcem 2026 roku państwa członkowskie będą musiały udostępnić
europejski portfel tożsamości cyfrowej, który musi oferować wszystkim osobom fizycznym
możliwości składania kwalifikowanych podpisów elektronicznych domyślnie i nieodpłatnie.
Planuje się, że portfel wydawany w Polsce pozwoli jego posiadaczom wygodnie składać
kwalifikowany podpis elektroniczny, co będzie mogło przyczynić się do
powszechniejszego zastosowania takiego podpisu w usługach publicznych6.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
4zob. art. 12d ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. 2022 poz. 671)
5art. 20ae ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania
publiczne (Dz. U. 2024 poz. 1557)
6art. 24 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie
środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii znajduje się
wskazanie, aby państwa członkowskie zachęcały „kluczowe i ważne” podmioty, czyli również podmioty
publiczne, do korzystania w kwalifikowanych usług zaufania.
-- 3 of 3 --