Interpelacja nr 11577
Interpelacja w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej
Interpelacja nr 11577
do ministra sprawiedliwości
w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej
Zgłaszający: Wiesław Szczepański
Data wpływu: 04-08-2025
Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, państwo zobowiązało się do zapewnienia obywatelom dostępu do profesjonalnej pomocy prawnej niezależnie od ich sytuacji finansowej. W praktyce realizacja tego celu opiera się w dużej mierze na zaangażowaniu adwokatów i radców prawnych, którzy świadczą usługi prawne w ramach systemu NPP.
Od momentu wdrożenia systemu stawka wynagrodzenia za prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej nie była adekwatnie waloryzowana w stosunku do rosnących kosztów działalności, inflacji oraz wzrastających oczekiwań co do jakości usług i zakresu poradnictwa. W konsekwencji środowiska prawnicze – w tym samorządy adwokackie – wielokrotnie wskazywały na potrzebę urealnienia wynagrodzeń i zagwarantowania mechanizmu ich corocznej waloryzacji.
Zaniedbanie tej kwestii może doprowadzić do odpływu profesjonalistów z systemu i tym samym do obniżenia jakości świadczonych usług, co bezpośrednio uderzy w obywateli, którzy najbardziej potrzebują równego dostępu do prawa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie waloryzacji wynagrodzenia za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokatów i inne osoby uprawnione?
Czy prowadzone są prace nad zmianą przepisów w tym zakresie lub przygotowywany jest projekt nowelizacji ustawy?
Czy resort rozważa wprowadzenie automatycznego mechanizmu corocznej waloryzacji stawek – np. w oparciu o wskaźnik inflacji lub przeciętnego wynagrodzenia?
Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji na temat dotychczasowych działań w tym obszarze oraz planów legislacyjnych, które miałyby na celu zapewnienie stabilności i atrakcyjności systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Z poważaniem /-/ Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 11577
do ministra sprawiedliwości
w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej
Zgłaszający: Wiesław Szczepański
Data wpływu: 04-08-2025
Zgodnie z ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, państwo zobowiązało się do zapewnienia obywatelom dostępu do profesjonalnej pomocy prawnej niezależnie od ich sytuacji finansowej. W praktyce realizacja tego celu opiera się w dużej mierze na zaangażowaniu adwokatów i radców prawnych, którzy świadczą usługi prawne w ramach systemu NPP.
Od momentu wdrożenia systemu stawka wynagrodzenia za prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej nie była adekwatnie waloryzowana w stosunku do rosnących kosztów działalności, inflacji oraz wzrastających oczekiwań co do jakości usług i zakresu poradnictwa. W konsekwencji środowiska prawnicze – w tym samorządy adwokackie – wielokrotnie wskazywały na potrzebę urealnienia wynagrodzeń i zagwarantowania mechanizmu ich corocznej waloryzacji.
Zaniedbanie tej kwestii może doprowadzić do odpływu profesjonalistów z systemu i tym samym do obniżenia jakości świadczonych usług, co bezpośrednio uderzy w obywateli, którzy najbardziej potrzebują równego dostępu do prawa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje wprowadzenie waloryzacji wynagrodzenia za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokatów i inne osoby uprawnione?
Czy prowadzone są prace nad zmianą przepisów w tym zakresie lub przygotowywany jest projekt nowelizacji ustawy?
Czy resort rozważa wprowadzenie automatycznego mechanizmu corocznej waloryzacji stawek – np. w oparciu o wskaźnik inflacji lub przeciętnego wynagrodzenia?
Uprzejmie proszę o przedstawienie informacji na temat dotychczasowych działań w tym obszarze oraz planów legislacyjnych, które miałyby na celu zapewnienie stabilności i atrakcyjności systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Z poważaniem /-/ Wiesław Szczepański
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2815 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.343.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11577 złożoną przez Pana Posła Wiesława
Szczepańskiego w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną
przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokatów i inne osoby uprawnione
odbywa się na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r. poz.
945, Dz.U. z 2025 r. poz. 1166, zwanej dalej „ustawą”). Wysokość wynagrodzenia zależy
od wysokości dotacji celowej udzielanej powiatom. Podstawę ustalenia wysokości dotacji
stanowi kwota bazowa. Kwotę dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej
i mnożnika.
Wysokość kwoty bazowej corocznie określa w drodze rozporządzenia Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu, mając
na względzie limity wydatków, o których mowa w art. 28 ustawy oraz potrzebę
zapewnienia właściwej organizacji systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej.
-- 1 of 2 --
2
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż kwota bazowa jest ustalana corocznie.
W 2025 roku również Ministerstwo Sprawiedliwości zaplanowało waloryzację
wynagrodzenia, a rozporządzenie w sprawie wysokości kwoty bazowej na rok 2026 (B899)
jest obecnie procedowane. Projekt zakłada propozycję określenia kwoty bazowej na 2026
r. w wysokości 6 310 zł (wzrost o 3,38%), co stanowi maksymalną wysokość kwoty bazowej
jaką można ustalić w granicach limitów ustawowych na 2026 rok, określonych w art.
28 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą powyższych przepisów. Natomiast
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem nowego systemu nieodpłatnej
pomocy, który ma zastąpić system funkcjonujący obecnie na podstawie powyższej
ustawy. Reforma ma na celu zapewnienie stabilności i atrakcyjności (również
wynagradzania) systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Resort popiera w pełni wprowadzenie automatycznego mechanizmu corocznej
waloryzacji kwoty bazowej (a nie stawek wynagrodzenia), jednak wprowadzenie takiego
mechanizmu musi zostać poparte przez Ministerstwo Finansów. Takie rozwiązanie
zawiera przygotowywany przez resort projekt ustawy, wprowadzający nowy system
nieodpłatnej pomocy, jednakże jego ewentualne wdrożenie wymagać będzie zgody
Ministra Finansów.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.343.2025
Warszawa, 24 września 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11577 złożoną przez Pana Posła Wiesława
Szczepańskiego w sprawie waloryzacji stawek wynagrodzenia za pomoc prawną udzielaną
przez adwokatów w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, uprzejmie
przedstawiam następujące informacje.
Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokatów i inne osoby uprawnione
odbywa się na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r. poz.
945, Dz.U. z 2025 r. poz. 1166, zwanej dalej „ustawą”). Wysokość wynagrodzenia zależy
od wysokości dotacji celowej udzielanej powiatom. Podstawę ustalenia wysokości dotacji
stanowi kwota bazowa. Kwotę dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej
i mnożnika.
Wysokość kwoty bazowej corocznie określa w drodze rozporządzenia Minister
Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu, mając
na względzie limity wydatków, o których mowa w art. 28 ustawy oraz potrzebę
zapewnienia właściwej organizacji systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej.
-- 1 of 2 --
2
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż kwota bazowa jest ustalana corocznie.
W 2025 roku również Ministerstwo Sprawiedliwości zaplanowało waloryzację
wynagrodzenia, a rozporządzenie w sprawie wysokości kwoty bazowej na rok 2026 (B899)
jest obecnie procedowane. Projekt zakłada propozycję określenia kwoty bazowej na 2026
r. w wysokości 6 310 zł (wzrost o 3,38%), co stanowi maksymalną wysokość kwoty bazowej
jaką można ustalić w granicach limitów ustawowych na 2026 rok, określonych w art.
28 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą powyższych przepisów. Natomiast
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem nowego systemu nieodpłatnej
pomocy, który ma zastąpić system funkcjonujący obecnie na podstawie powyższej
ustawy. Reforma ma na celu zapewnienie stabilności i atrakcyjności (również
wynagradzania) systemu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Resort popiera w pełni wprowadzenie automatycznego mechanizmu corocznej
waloryzacji kwoty bazowej (a nie stawek wynagrodzenia), jednak wprowadzenie takiego
mechanizmu musi zostać poparte przez Ministerstwo Finansów. Takie rozwiązanie
zawiera przygotowywany przez resort projekt ustawy, wprowadzający nowy system
nieodpłatnej pomocy, jednakże jego ewentualne wdrożenie wymagać będzie zgody
Ministra Finansów.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --