Interpelacja w sprawie dostępności leków i farmaceutów na terenach wiejskich oraz wpływu regulacji rynku aptecznego na realizację recept i ceny produktów leczniczych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11568
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności leków i farmaceutów na terenach wiejskich oraz wpływu regulacji rynku aptecznego na realizację recept i ceny produktów leczniczych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 04-08-2025
Szanowna Pani Ministro,
z danych przedstawionych w styczniu br. przez minister ds. polityki senioralnej wynika, że w 2023 roku liczba ludności Polski wynosiła 37,6 mln, z czego aż 9,9 mln osób (26,3%) stanowiły osoby w wieku 60 lat i więcej. Zgodnie z prognozami Głównego Urzędu Statystycznego do roku 2050 udział tej grupy w populacji wzrośnie do 37,4%.
Postępujące starzenie się społeczeństwa niesie ze sobą konieczność rozwoju usług społecznych i zdrowotnych, zwłaszcza w zakresie dostępności świadczeń dla mieszkańców mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich.
Dane Eurostatu (EU-SILC) wskazują, że w 2023 roku ponad 60% osób powyżej 60. roku życia zmagało się z długotrwałymi problemami zdrowotnymi lub chorobami przewlekłymi.
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rola aptek ogólnodostępnych oraz farmaceutów, którzy codziennie udzielają około 2 milionów porad zdrowotnych. Zawód farmaceuty cieszy się wysokim zaufaniem społecznym – według badań aż 90% Polaków ufa farmaceutom. W wielu krajach Unii Europejskiej to właśnie farmaceuta stanowi pierwszy kontakt pacjenta z systemem ochrony zdrowia.
Niestety, z raportów oraz doniesień medialnych wynika, że w Polsce obserwujemy niepokojący spadek liczby aptek, zwłaszcza na terenach wiejskich. Szacuje się, że aż dwa miliony Polaków nie mają w swojej gminie dostępu do apteki ani farmaceuty. Wiele powiatów nie zapewnia również dostępu do aptek w porze nocnej.
Z raportu „Sytuacja rynku aptek w Polsce i wybranych krajach Europy“ wynika, że polski rynek aptek należy do najbardziej restrykcyjnych w Europie. W odróżnieniu od takich krajów jak Hiszpania, Irlandia czy Włochy, które liberalizują przepisy, Polska oraz Węgry w latach 2017–2023 zaostrzały regulacje, co – według ekspertów – negatywnie wpłynęło na interes pacjentów. Przykład węgierski pokazuje, że podobne działania mogą prowadzić do istotnego spadku dostępności leków oraz znacznego wzrostu ich cen.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania legislacyjne lub wykonawcze planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia dostępności aptek i leków, szczególnie na terenach wiejskich?
2. Czy resort monitoruje bieżący poziom dostępności aptek w gminach wiejskich? Ile nowych aptek otwarto w takich lokalizacjach w latach 2017–2024? Czy nowelizacja ustawy – Prawo farmaceutyczne z 2017 r. (tzw. apteka dla aptekarza) przyczyniła się do wzrostu liczby aptek na tych obszarach?
3. Jak zmieniała się liczba farmaceutów pracujących na terenach wiejskich w latach 2017–2024? Czy ministerstwo podejmuje działania w celu zwiększenia tej liczby?
4. Jaki procent leków sprzedawanych w aptekach to leki refundowane o sztywnej cenie urzędowej, a jaki – to leki pełnopłatne?
5. Jak kształtowały się ceny detaliczne leków nierefundowanych w latach 2017–2024 w ujęciu rocznym? Czy tempo wzrostu cen jest zgodne z trendami europejskimi? Czy rosnące ceny wpływają, w ocenie resortu, na zaprzestanie terapii przez pacjentów w trudnej sytuacji finansowej?
6. Czy i jak zmiany w regulacjach aptecznych wpłynęły na ceny produktów leczniczych?
7. Jak wyglądała liczba niezrealizowanych recept w latach 2020–2024? Czy resort podejmuje działania mające na celu ograniczenie zaniechania terapii? Czy są planowane rozwiązania informatyczne umożliwiające lekarzowi weryfikację wykupienia przepisanych leków przez pacjenta?
8. Jak w latach 2017–2024 zmieniała się liczba aptek całodobowych? Czy pacjenci z terenów wiejskich mają zapewniony dostęp do leków w porze nocnej oraz w dni ustawowo wolne od pracy? Czy są planowane inicjatywy legislacyjne, które poprawią dostępność aptek w tych godzinach?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17913 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.61.2025.MBP
Warszawa, 04 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11568 złożoną w dniu 25 sierpnia 2025 r. przez Posłów
Iwonę Marię Kozłowską i Annę Wojciechowską w sprawie dostępności leków i
farmaceutów na terenach wiejskich oraz wpływu regulacji rynku aptecznego na realizację
recept i ceny produktów leczniczych, Minister Zdrowia przedstawia co następuje.
Minister Zdrowia dostrzegając istotę problemu rynku aptecznego, jak też poprawę
zaopatrzenia ludności w leki, podjął działania zmierzające do przygotowania rozwiązań
prawnych w tym przedmiocie. W tym celu w dniu 20 listopada 2024 r. upoważniono
Głównego Inspektora Farmaceutycznego do opracowania projektu ustawy o zmianie
ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw w zakresie, tj.:
1) kontroli i inspekcji prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej;
2) przeciwdziałania koncentracji na rynku farmaceutycznym;
3) zwiększenia nadzoru nad obrotem pozaaptecznym produktami leczniczymi;
4) reklamy produktów leczniczych;
5) przepisów regulujących nadzór nad jakością produktów leczniczych w tym wstrzymania
lub wycofania z obrotu produktów leczniczych;
6) norm kompetencyjnych dotyczących nakładania administracyjnych kar pieniężnych.
Celem wprowadzanych zmian ma być przede wszystkim zapewnienie odpowiedniego
poziomu dostępu do leków, przy czym priorytetem jest bezpieczeństwo pacjentów.
Jednocześnie prowadzenie apteki poza tym, że jest działalnością ściśle regulowaną mającą
zapewnić dostęp ludności do leków, to również jest działalnością gospodarczą. Z uwagi na
warunki demograficzne i finansowe nie każda gmina (zwłaszcza wiejska) jest atrakcyjną
lokalizacją dla prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym przedsiębiorcy nie
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
widzą zasadności prowadzenia rentownej apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego
w takim miejscu. Nie bez znaczenia w tym kontekście jest również fakt, że w większości
gmin, w których nie ma obecnie apteki ogólnodostępnej bądź punktu aptecznego nigdy
takiej apteki czy punktu nie było. Minister Zdrowia nie może nakazać przedsiębiorcy
otwarcia apteki ogólnodostępnej. To przedsiębiorca, korzystając z zasady swobody
działalności gospodarczej sam ma prawo zdecydować ws. otwarcia działalności aptecznej w
danej gminie.
Minister Zdrowia nie dysponuje danymi, które wskazywałyby, że nowelizacja ustawy prawo
farmaceutyczne z 2017 r. wpłynęła negatywnie na liczbę aptek na terenach wiejskich, jak
też w pozostałej części kraju. Zmiany przepisów nie wpłynęły też na zmianę cen produktów
leczniczych. Ponadto Minister Zdrowia nie dysponuje informacjami dotyczącymi liczby
farmaceutów pracujących na terenach wiejskich.
Odnosząc się do pytania jaki procent leków sprzedawanych w aptekach to leki
refundowane o sztywnej cenie urzędowej, a jaki – to leki pełnopłatne Minister Zdrowia
przedstawia tabelaryczne dane uzyskane od Centrum e-Zdrowia (dalej CeZ):
Rok Poza obwieszczeniem Na obwieszczeniu Sprzedaż łączna
Odsetek leków
objętych
obwieszczeniem
2019 12 931 872 043,00 zł 7 649 086 870,00 zł 20 580 958 912,00 zł 37,2%
2020 12 975 787 138,00 zł 7 811 501 638,00 zł 20 787 288 776,00 zł 37,6%
2021 13 422 699 519,00 zł 8 752 244 911,00 zł 22 174 944 430,00 zł 39,5%
2022 14 350 211 032,00 zł 10 357 324 648,00 zł 24 707 535 680,00 zł 41,9%
2023 15 354 399 351,00 zł 12 163 352 662,00 zł 27 517 752 013,00 zł 44,2%
2024 17 361 883 216,00 zł 13 390 715 729,00 zł 30 752 598 945,00 zł 43,5%
2025 13 156 550 617,00 zł 9 801 900 348,00 zł 22 958 450 965,00 zł 42,7%
Wyjaśnić należy, że odsetek leków został określony w latach 2019-2025 wg ich wartości
jedynie na podstawie leków wydanych na podstawie recepty (CeZ nie posiada danych
o obrocie lekami bez recepty). Zestawienie zawiera całkowitą wartość sprzedaży leków
(łączna sprzedaż to zsumowane ceny wszystkich leków) w całym kraju, na podstawie
Dokumentów Realizacji Recept (DRR) z podziałem na leki, które nie znajdowały się w
momencie realizacji recepty na obwieszczeniu refundacyjnym (czyli nie miały stałej
określonej ceny) i na leki znajdujące się na nim (czyli objęte refundacją ze stałą ceną).
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Odnosząc się pytań jak kształtowały się ceny detaliczne leków nierefundowanych w latach
2017–2024, w ujęciu rocznym, Minister Zdrowia przedstawia tabelaryczne dane uzyskane
z CeZ:
data Średnia
cena
średnia
cena
koszyka
0-10
średnia
cena
koszyka
10-50
średnia
cena
koszyka
50-100
średnia
cena
koszyka
100-
500
średnia
cena
koszyka
500+
Wzrost
(sty.19
= 100)
Wzrost
w
koszyku
0-10
(sty.19
= 100)
Wzrost
w
koszyku
10-50
(sty.19
= 100)
Wzrost
w
koszyku
50-100
(sty.19
= 100)
Wzrost
w
koszyku
100-
500
(sty.19
= 100)
Wzrost
w
koszyku
500+
(sty.19
= 100)
sty.19 25,73 zł 6,64 zł 20,43 zł 56,22 zł
139,48
zł
702,52
zł 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00
lut.19 26,01 zł 6,56 zł 20,64 zł 56,41 zł
139,33
zł
700,83
zł 101,09 98,80 101,03 100,34 99,89 99,76
mar.19 26,37 zł 6,58 zł 20,84 zł 56,23 zł
139,60
zł
766,88
zł 102,49 99,10 102,01 100,02 100,09 109,16
kwi.19 26,75 zł 6,68 zł 21,02 zł 56,37 zł 139,95 zł 774,83 zł 103,96 100,60 102,89 100,27 100,34 110,29
maj.19 26,97 zł 6,67 zł 21,02 zł 56,69 zł 140,28 zł 865,80 zł 104,82 100,45 102,89 100,84 100,57 123,24
cze.19 27,20 zł 6,60 zł 21,22 zł 57,14 zł 139,96 zł 796,85 zł 105,71 99,40 103,87 101,64 100,34 113,43
lip.19 27,58 zł 6,65 zł 21,24 zł 57,15 zł 140,30 zł 882,42 zł 107,19 100,15 103,96 101,65 100,59 125,61
sie.19 27,79 zł 6,66 zł 21,32 zł 57,33 zł 140,47 zł 839,03 zł 108,01 100,30 104,36 101,97 100,71 119,43
wrz.19 27,58 zł 6,66 zł 21,28 zł 57,51 zł 139,96 zł 850,78 zł 107,19 100,30 104,16 102,29 100,34 121,10
paź.19 27,72 zł 6,68 zł 21,33 zł 57,58 zł 140,74 zł 859,37 zł 107,73 100,60 104,41 102,42 100,90 122,33
lis.19 27,66 zł 6,70 zł 21,38 zł 57,72 zł 141,46 zł 694,63 zł 107,50 100,90 104,65 102,67 101,42 98,88
gru.19 27,66 zł 6,76 zł 21,54 zł 58,18 zł 141,24 zł 741,28 zł 107,50 101,81 105,43 103,49 101,26 105,52
sty.20 28,02 zł 6,83 zł 21,73 zł 58,15 zł 143,14 zł 670,41 zł 108,90 102,86 106,36 103,43 102,62 95,43
lut.20 28,28 zł 6,79 zł 21,89 zł 58,32 zł 142,86 zł 742,48 zł 109,91 102,26 107,15 103,74 102,42 105,69
mar.20 28,56 zł 6,91 zł 21,98 zł 59,92 zł 140,50 zł 744,84 zł 111,00 104,07 107,59 106,58 100,73 106,02
kwi.20 28,82 zł 7,03 zł 22,34 zł 60,38 zł 143,43 zł 801,25 zł 112,01 105,87 109,35 107,40 102,83 114,05
maj.20 29,43 zł 6,94 zł 22,38 zł 60,24 zł 145,56 zł 774,26 zł 114,38 104,52 109,54 107,15 104,36 110,21
cze.20 29,61 zł 6,90 zł 22,53 zł 60,44 zł 144,64 zł 768,92 zł 115,08 103,92 110,28 107,51 103,70 109,45
lip.20 29,77 zł 6,82 zł 22,61 zł 60,64 zł 144,31 zł 848,44 zł 115,70 102,71 110,67 107,86 103,46 120,77
sie.20 30,10 zł 6,83 zł 22,63 zł 60,87 zł 143,83 zł 838,18 zł 116,98 102,86 110,77 108,27 103,12 119,31
wrz.20 29,92 zł 6,79 zł 22,61 zł 60,94 zł 143,31 zł 848,48 zł 116,28 102,26 110,67 108,40 102,75 120,78
paź.20 29,79 zł 6,83 zł 22,62 zł 60,81 zł 142,41 zł 825,03 zł 115,78 102,86 110,72 108,16 102,10 117,44
lis.20 29,77 zł 6,81 zł 22,62 zł 60,97 zł 143,10 zł 889,39 zł 115,70 102,56 110,72 108,45 102,60 126,60
gru.20 29,86 zł 6,82 zł 22,71 zł 61,12 zł 143,25 zł
1
012,70 zł 116,05 102,71 111,16 108,72 102,70 144,15
sty.21 30,13 zł 6,81 zł 22,82 zł 61,34 zł 144,78 zł 940,94 zł 117,10 102,56 111,70 109,11 103,80 133,94
lut.21 30,37 zł 6,83 zł 23,07 zł 61,72 zł 145,45 zł
1
011,04 zł 118,03 102,86 112,92 109,78 104,28 143,92
mar.21 30,45 zł 6,87 zł 23,18 zł 61,55 zł 145,64 zł
1
066,69 zł 118,34 103,46 113,46 109,48 104,42 151,84
kwi.21 30,89 zł 6,89 zł 23,31 zł 62,04 zł 146,07 zł
1
074,06 zł 120,05 103,77 114,10 110,35 104,72 152,89
maj.21 30,93 zł 6,93 zł 23,39 zł 62,27 zł 146,68 zł 989,77 zł 120,21 104,37 114,49 110,76 105,16 140,89
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
cze.21 30,93 zł 7,00 zł 23,50 zł 62,45 zł 146,32 zł
1
058,30 zł 120,21 105,42 115,03 111,08 104,90 150,64
lip.21 31,29 zł 7,05 zł 23,57 zł 62,65 zł 145,85 zł
1
093,78 zł 121,61 106,17 115,37 111,44 104,57 155,69
sie.21 31,58 zł 7,04 zł 23,63 zł 62,98 zł 145,86 zł
1
134,46 zł 122,74 106,02 115,66 112,02 104,57 161,48
wrz.21 31,12 zł 7,04 zł 23,65 zł 62,78 zł 145,26 zł
1
002,55 zł 120,95 106,02 115,76 111,67 104,14 142,71
paź.21 31,36 zł 7,03 zł 23,76 zł 62,77 zł 145,90 zł
1
040,75 zł 121,88 105,87 116,30 111,65 104,60 148,15
lis.21 31,62 zł 7,09 zł 23,83 zł 62,72 zł 146,27 zł
1
002,10 zł 122,89 106,78 116,64 111,56 104,87 142,64
gru.21 31,84 zł 7,15 zł 23,96 zł 63,27 zł 145,86 zł
1
012,08 zł 123,75 107,68 117,28 112,54 104,57 144,06
sty.22 31,75 zł 7,22 zł 23,96 zł 63,45 zł 147,55 zł
1
018,21 zł 123,40 108,73 117,28 112,86 105,79 144,94
lut.22 32,20 zł 7,35 zł 24,22 zł 63,89 zł 148,55 zł
1
101,89 zł 125,15 110,69 118,55 113,64 106,50 156,85
mar.22 32,35 zł 7,50 zł 24,47 zł 64,19 zł 150,11 zł
1
078,69 zł 125,73 112,95 119,77 114,18 107,62 153,55
kwi.22 32,74 zł 7,56 zł 24,76 zł 64,39 zł 150,53 zł 998,76 zł 127,24 113,86 121,19 114,53 107,92 142,17
maj.22 33,04 zł 7,61 zł 24,92 zł 64,50 zł 150,49 zł 996,27 zł 128,41 114,61 121,98 114,73 107,89 141,81
cze.22 33,52 zł 7,67 zł 25,01 zł 65,14 zł 152,85 zł 943,60 zł 130,28 115,51 122,42 115,87 109,59 134,32
lip.22 34,22 zł 7,70 zł 25,18 zł 66,37 zł 153,36 zł 930,53 zł 133,00 115,96 123,25 118,05 109,95 132,46
sie.22 34,64 zł 7,75 zł 25,31 zł 66,50 zł 153,39 zł 914,81 zł 134,63 116,72 123,89 118,29 109,97 130,22
wrz.22 34,24 zł 7,81 zł 25,36 zł 66,57 zł 152,72 zł 939,35 zł 133,07 117,62 124,13 118,41 109,49 133,71
paź.22 34,41 zł 7,89 zł 25,53 zł 66,95 zł 153,55 zł 893,44 zł 133,73 118,83 124,96 119,09 110,09 127,18
lis.22 34,53 zł 7,93 zł 25,69 zł 67,19 zł 154,20 zł 920,91 zł 134,20 119,43 125,75 119,51 110,55 131,09
gru.22 34,54 zł 8,02 zł 25,97 zł 66,31 zł 153,59 zł 963,65 zł 134,24 120,78 127,12 117,95 110,12 137,17
sty.23 35,75 zł 8,02 zł 26,13 zł 67,47 zł 157,95 zł 945,55 zł 138,94 120,78 127,90 120,01 113,24 134,59
lut.23 36,08 zł 8,14 zł 26,42 zł 67,54 zł 158,74 zł 930,70 zł 140,23 122,59 129,32 120,14 113,81 132,48
mar.23 36,44 zł 8,28 zł 26,72 zł 67,81 zł 158,71 zł 942,58 zł 141,62 124,70 130,79 120,62 113,79 134,17
kwi.23 36,94 zł 8,39 zł 26,97 zł 68,45 zł 159,80 zł 909,10 zł 143,57 126,36 132,01 121,75 114,57 129,41
maj.23 37,01 zł 8,43 zł 27,09 zł 68,77 zł 159,91 zł 927,42 zł 143,84 126,96 132,60 122,32 114,65 132,01
cze.23 37,44 zł 8,55 zł 27,28 zł 69,03 zł 159,28 zł 968,04 zł 145,51 128,77 133,53 122,79 114,20 137,80
lip.23 38,08 zł 8,63 zł 27,40 zł 69,37 zł 159,99 zł 975,72 zł 148,00 129,97 134,12 123,39 114,70 138,89
sie.23 38,45 zł 8,79 zł 27,57 zł 69,97 zł 159,34 zł 992,65 zł 149,44 132,38 134,95 124,46 114,24 141,30
wrz.23 38,21 zł 8,88 zł 27,73 zł 70,06 zł 159,24 zł 966,87 zł 148,50 133,73 135,73 124,62 114,17 137,63
paź.23 38,25 zł 8,98 zł 27,98 zł 70,07 zł 159,23 zł
1
026,69 zł 148,66 135,24 136,96 124,64 114,16 146,14
lis.23 38,27 zł 9,04 zł 28,10 zł 70,38 zł 158,92 zł 978,30 zł 148,74 136,14 137,54 125,19 113,94 139,26
gru.23 38,22 zł 9,11 zł 28,32 zł 70,49 zł 158,83 zł 841,53 zł 148,54 137,20 138,62 125,38 113,87 119,79
sty.24 38,85 zł 9,25 zł 28,51 zł 70,84 zł 161,99 zł 761,25 zł 150,99 139,31 139,55 126,00 116,14 108,36
lut.24 39,57 zł 9,34 zł 28,83 zł 70,85 zł 162,66 zł 763,04 zł 153,79 140,66 141,12 126,02 116,62 108,61
mar.24 39,94 zł 9,45 zł 29,05 zł 71,48 zł 162,26 zł 754,49 zł 155,23 142,32 142,19 127,14 116,33 107,40
kwi.24 40,11 zł 9,54 zł 29,20 zł 71,75 zł 161,72 zł 770,43 zł 155,89 143,67 142,93 127,62 115,94 109,67
maj.24
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
40,31 zł 9,58 zł 29,25 zł 72,06 zł 162,49 zł 823,80 zł 156,67 144,28 143,17 128,18 116,50 117,26
cze.24 40,97 zł 9,62 zł 29,40 zł 72,08 zł 163,21 zł 865,68 zł 159,23 144,88 143,91 128,21 117,01 123,22
lip.24 41,51 zł 9,78 zł 29,56 zł 72,43 zł 162,09 zł 839,93 zł 161,33 147,29 144,69 128,83 116,21 119,56
sie.24 41,94 zł 9,82 zł 29,61 zł 72,57 zł 161,88 zł 787,68 zł 163,00 147,89 144,93 129,08 116,06 112,12
wrz.24 42,10 zł 9,88 zł 29,69 zł 72,22 zł 162,51 zł 672,32 zł 163,62 148,80 145,33 128,46 116,51 95,70
paź.24 42,94 zł 9,94 zł 29,79 zł 72,35 zł 165,45 zł 491,06 zł 166,89 149,70 145,81 128,69 118,62 69,90
lis.24 42,96 zł 10,00 zł 29,86 zł 72,35 zł 165,95 zł 466,96 zł 166,96 150,60 146,16 128,69 118,98 66,47
gru.24 43,16 zł 10,06 zł 30,09 zł 71,35 zł 165,38 zł 459,96 zł 167,74 151,51 147,28 126,91 118,57 65,47
Powyższe dane przedstawiają średnie ceny wszystkich leków nieobjętych refundacją
w momencie realizacji i wydanych pełnopłatnie. Średnia cena została określona odrębnie
dla każdego leków (GTINu) na podstawie danych z DRR w danym miesiącu, a następnie
wyznaczona średnia wydawanych produktów. Dodatkowo podzielono leki na "koszyki" wg
średniej ceny w roku 2022. Nadmienienia wymaga, że w okresie 2019-2024 pojawiały się
i znikały z rynku poszczególne produkty.
Odnosząc się do ważkiej kwestii zaprzestania terapii przez pacjenta z uwagi na wzrost cen
leków wyjaśnić należy, że jednym z głównych zadań Ministra Zdrowia jest zapewnienie
pacjentom dostępu do skutecznych i bezpiecznych produktów leczniczych, a przy tym
zmniejszanie kosztów leczenia dla pacjentów. Jednym z głównych narzędzi realizacji tego
zadania, które kształtuje również politykę lekową państwa, jest refundacja. Podkreślenia
wymaga, że w Ministerstwie Zdrowia przy tworzeniu wykazu leków refundowanych
uwzględniana jest przede wszystkim wartość terapeutyczna leku, bezpieczeństwo jego
stosowania i koszt terapii.
Ponadto, nie zawsze brak wykupienia recepty oznacza zaniechanie terapii. Nie można
założyć także, że brak realizacji recepty zawsze jest konsekwencją ceny produktu
leczniczego i sytuacji finansowej pacjenta.
Odpowiadając na pytanie dotyczące liczby niezrealizowanych recept w latach 2020-2024
Minister Zdrowia przedstawia poniżej dane w tym zakresie:
Rok
Liczba
niezrealizowanych
pozycji recept
Liczba wystawionych
pozycji recept
Odsetek
niezrealizowanych
pozycji recept
2020 57 776 981 411 424 181 14,0%
2021 63 984 639 447 485 160 14,3%
2022 74 874 481 484 539 319 15,5%
2023 78 312 325 499 962 054 15,7%
2024 79 087 670 523 852 677 15,1%
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Dane przedstawiają liczbę pozycji recept elektronicznych (na pozycji recepty zawsze
znajduje się tylko jeden lek, pacjent na jednej recepcie, którą otrzymuje może otrzymać
kilka leków, z których każdy ma osobną pozycję recepty). Jako niezrealizowane policzono
recepty, które zostały wystawione i nie zostały anulowane przez wystawcę recepty.
Minister Zdrowia wskazuje, że w ramach gabinet.gov.pl już istnieje narzędzie
informatyczne, które pozwala lekarzowi określić, które z wystawionych przez niego recept
pacjent zrealizował.
Minister Zdrowia nie dysponuje statystykami dotyczącymi zmian w liczbie aptek
całodobowych w latach 2017 -2024. Rejestr dotyczący aptek ogólnodostępnych prowadzą
wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni i oni są kompetentni aby udzielić odpowiedzi na
powyższe.
Od zagadnienia aptek działających w trybie całodobowym należy odróżnić zagadnienie
dyżurów aptek. I tak odnosząc się do kwestii podniesionej w interpelacji dotyczącej
dostępności aptek w porze nocnej i dni ustawowo wolne od pracy wyjaśnić jednak należy, że
ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1938) wprowadzono zmiany ustawy - Prawo
farmaceutyczne w zakresie dyżurów aptek. Obecnie obowiązujące rozwiązania stanowią
odpowiedź na wieloletnie apele zarówno władz powiatowych oraz podmiotów
prowadzących apteki o problemach związanych z realizowaniem podejmowanych uchwał z
uwagi na nierentowność całonocnego dyżurowania. Należy wyjaśnić także, że określenie na
nowo zasad dotyczących wyznaczania aptek do pełnienia dyżurów było przedmiotem prac
Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, a obowiązujące brzmienie przepisów
jest wynikiem współpracy z władzami samorządowymi. W ramach dokonanej nowelizacji
zdecydowano, aby odejść od podstawowej zasady przymusowego wyznaczania
dyżurujących aptek na rzecz dobrowolności. Jednocześnie ustalono, że rozkład godzin
pracy aptek ogólnodostępnych znajdujących się na terenie powiatu jest dostosowany do
potrzeb ludności. Ustawodawca określił zakres godzinowy dyżurów finansowanych ze
środków publicznych pokrywanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia uznając go za
dostateczny dla zapewnienia potrzeb obywateli. Dokonano tego na podstawie analizy
danych o realizacji recept w godzinach nocnych oraz w dni wolne od pracy, z której
wynikało, że po 23:00 ich skala jest znikoma. Powyższe doprowadziło do wniosku, że
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
zobowiązanie odgórnie dyżurowania w pełnym wymiarze z zapewnieniem finansowania z
budżetu państwa nie znajduje uzasadnienia.
Aktualne rozwiązania, oparte na analizie potrzeb i większej elastyczności, pozwalają na
bardziej efektywne zarządzanie dostępnością usług farmaceutycznych oraz wydatkowanie
środków publicznych w sposób efektywny i celowy. Minister Zdrowia nie planuje kolejnych
zmian w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --