Interpelacja w sprawie potrzeby deregulacji przepisów dotyczących zasiłków chorobowych przyznawanych przez KRUS
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 11567
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie potrzeby deregulacji przepisów dotyczących zasiłków chorobowych przyznawanych przez KRUS
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 04-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
rolnicy i domownicy objęci ubezpieczeniem społecznym rolników w KRUS mogą ubiegać się o zasiłek chorobowy, którego wysokość od 1 stycznia 2025 r. wynosi 25 zł dziennie. Jest to niewielki wzrost w porównaniu do poprzedniej stawki (20 zł), w zestawieniu z realnymi kosztami życia i utratą dochodów w czasie choroby – wysokość świadczenia nadal pozostaje dalece niewystarczająca.
Co więcej, obowiązujące regulacje przewidują szereg ograniczeń, które w praktyce utrudniają dostęp do tego świadczenia:
• wymagany jest co najmniej roczny okres podlegania ubezpieczeniu przed datą niezdolności do pracy (z wyjątkiem wypadków),
• zasiłek przysługuje tylko w przypadku nieprzerwanej niezdolności do pracy przez minimum 30 dni,
• okres wypłaty świadczenia jest ograniczony do 180 dni (z możliwością przedłużenia do 360 dni przy korzystnych rokowaniach),
• procedury ubiegania się o świadczenie są sformalizowane i często wiążą się z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi wobec chorych rolników.
Sądy administracyjne oraz organizacje rolnicze zwracają uwagę na potrzebę zmiany przepisów, które często prowadzą do sytuacji, w których osoby chore i niezdolne do pracy nie otrzymują wsparcia z powodu sztywnych wymogów formalnych lub technicznych przerw w orzecznictwie. Coraz częściej podnoszone są także postulaty dotyczące elastyczniejszych i realnie wyższych świadczeń chorobowych.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje deregulację przepisów dotyczących okresu ubezpieczenia, w szczególności skrócenie wymaganego okresu rocznego podlegania ubezpieczeniu przed powstaniem niezdolności do pracy?
2. Czy jest rozważane złagodzenie wymogu ciągłości 30-dniowej niezdolności do pracy, tak aby umożliwić przyznanie zasiłku również w przypadkach krótkich przerw między kolejnymi zwolnieniami?
3. Czy są planowane działania upraszczające procedury ubiegania się o świadczenie, np. przez możliwość pełnego wykorzystania dokumentacji medycznej bez konieczności stawiania się na badania orzecznicze w czasie choroby?
4. Czy resort rozważa wprowadzenie krótkoterminowych świadczeń chorobowych, np. dla osób niezdolnych do pracy przez 7–14 dni, oraz wprowadzenie zasiłku opiekuńczego dla ubezpieczonych rolników sprawujących opiekę nad chorym członkiem rodziny?
5. Czy ministerstwo planuje dalsze podniesienie wysokości dziennej stawki zasiłku chorobowego, tak aby świadczenie to mogło realnie kompensować utracony dochód rolnika i stanowić rzeczywiste wsparcie w czasie choroby?
6. Jakie działania systemowe przewiduje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, aby zasiłek chorobowy w KRUS był świadczeniem bardziej sprawiedliwym, dostępnym i odpowiadającym na aktualne wyzwania zdrowotne oraz ekonomiczne polskich rolników?
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5708 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 28 sierpnia 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.31.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 11567 Pań Posłanek na Sejm RP Iwony Marii Kozłowskiej
oraz Anny Wojciechowskiej w sprawie potrzeby deregulacji przepisów dotyczących
zasiłków chorobowych przyznawanych przez KRUS
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację1, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zasiłek chorobowy z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wypłacany jest w
wysokości określonej przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w drodze
rozporządzenia (1), wydanego po zasięgnięciu opinii Rady Rolników. W tym samym
rozporządzeniu wskazany jest także przypadek, w którym świadczenie przysługuje
przy niezdolności do pracy trwającej krócej niż 30 dni (2). Należy mieć na względzie,
że w upoważnieniu ustawowym do wydania tego rozporządzenia zastrzeżono, iż
minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić przypadki, w których zasiłek
chorobowy przysługuje przy niezdolności do pracy trwającej krócej niż 30 dnia, ale
może to uczynić przy uwzględnieniu stanu finansów funduszu składkowego (3).
Wyjątkową sytuacją, kiedy to wypłacano zasiłek chorobowy w KRUS za okres
niezdolności do pracy krótszy niż 30 dni był okres obowiązywania na obszarze
Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii. KRUS w
1 wpływ do MRiRW – 25.08.2025 r.
-- 1 of 4 --
tym czasie wypłacał ubezpieczonym zasiłek chorobowy w kwocie 30 zł za każdy
dzień czasowej niezdolności do pracy trwającej nieprzerwanie nie dłużej niż 14 dni,
jeżeli ta niezdolność była spowodowana zakażeniem lub chorobą układu
oddechowego oznaczonymi w zaświadczeniu lekarskim jako U07.1 COVID-19,
zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów
Zdrowotnych (3).
Ograniczona liczba wyjątków od zasady wynika z tego, że zasiłek chorobowy jest
wypłacany ze środków Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego
Rolników, który z kolei jest finansowany wyłącznie ze składek na ubezpieczenie
wypadkowego, chorobowego i macierzyńskie osób ubezpieczonych w KRUS. Co za
tym idzie podwyższenie kwoty zasiłku chorobowego albo ułatwienie dostępu do
tego świadczenia skutkowałoby niewątpliwie podwyższeniem wymiaru składek na
ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, na co nie ma zgody rolników.
Co za tym idzie na tę chwilę nie ma planów podwyższenia kwoty zasiłku
chorobowego oraz składek na ubezpieczenie wypadkowe chorobowe i
macierzyńskie.
KRUS w lipcu 2025 r. na wypłatę zasiłku chorobowego przeznaczył kwotę
46 431 783,00 zł, analogiczne w lipcu 2024 r. przeznaczono na jego wypłatę
37 088 721,00 zł tj. około 10 mln zł więcej niż rok temu2. Składka na ubezpieczenie
wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w tym czasie wzrosła z 60 zł do kwoty 78 zł
za miesiąc. Należy również mieć na względzie, że wysokość zasiłku chorobowego
wzrosła od 25 stycznia tego roku z kwoty 20 zł do kwoty 25 zł za każdy dzień
czasowej niezdolności do pracy trwającej nieprzerwanie co najmniej przez 30 dnia.
Ubezpieczonemu z mocy ustawy przysługuje zasiłek chorobowy od pierwszego dnia
ubezpieczenia, a wyjątek stanowią osoby, które zostały objęte ubezpieczeniem
wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek (4). W przypadku takich
osób zasiłek chorobowy przysługuje po upływie 12 miesięcznego nieprzerwanego
okresu ubezpieczenia, z wyjątkiem zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy
rolniczej (5). To rozwiązanie ma za zadanie zapobiegać niekontrolowanemu
ubezpieczaniu się na wniosek przez osoby, których aktywność zawodowa w
2 Dane dostępne na stronie internetowej KRUS: https://www.gov.pl/web/krus/krus-w-liczbach
-- 2 of 4 --
dziedzinie rolnictwa może nie być dominująca, wyłącznie w tym celu, aby skorzystać
ze świadczeń chorobowych.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi obecnie nie rozważa zmian dotyczących
skrócenia okresu ubezpieczenia dla osób objętych ubezpieczeniem na wniosek oraz
nie rozważa złagodzenia wymogu 30 dni niezdolności do pracy przed wypłatą zasiłku
chorobowego oraz nie planuje wprowadzenia krótkoterminowych świadczeń
chorobowych. Jest to konsekwencja opisanego sposobu finansowania tych
świadczeń przez samych ubezpieczonych bez udziału dotacji z budżetu państwa.
Jednocześnie informuję, że trwają prace nad wprowadzeniem rozwiązań, które
ułatwią ubieganie się o świadczenia m.in. wydawanie orzeczeń o całkowitej
niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, będzie możliwe wyłącznie na
podstawie dokumentacji medycznej bez konieczności bezpośredniego badania osoby
ubiegającej się o to świadczenie.
Podkreślam jednocześnie, że obecnie obowiązujące przepisy gwarantują stabilność
systemu i zapewniają równowagę między ochroną ubezpieczonych a
bezpieczeństwem finansowym Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego
Rolników, który jest finansowany wyłącznie ze składek osób ubezpieczonych.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2021 r.
w sprawie określenia wysokości jednorazowego odszkodowania z tytułu
wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej oraz zasiłku
chorobowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2396 oraz z 2025 r. poz. 101.)
(2) § 3, tamże.
(3) Art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197 z późn. zm.)
(4) Art. 7 ust. 2 i 3, tamże.
(5) Art. 15a ust. 1, tamże.
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --